Những tin tức liên quan đến chuyến đi Mỹ sắp tới (25/7) của ông Trương Tấn Sang, chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, đă phần nào làm lu mờ việc tới Mỹ (3/7) của bà Nguyễn Thị Dương Hà, vợ ông Cù Huy Hà Vũ, người đang bị tù v́ tội “tuyên truyền chống nhà nước” CHXHCN Việt Nam.
Hai chuyến đi có vẻ không liên quan ǵ với nhau của một người nắm quyền cao nhất tại VN hiện nay, và một thường dân có chồng đang là nạn nhân của chính sách đàn áp thi hành bởi bộ máy cai trị của nhà nước CSVN. Thế nhưng, nếu nh́n vào những biến chuyển diễn ra gần đây trong chính t́nh Việt Nam, người ta thấy hai chuyến đi có liên hệ chặt chẽ với nhau.
Thật vậy, việc bà Dương Hà đi Mỹ là một điều hoàn toàn bất ngờ ngoài dự đoán của mọi người quan sát thời cuộc. Trong thời gian gần đây, LS. Cù Huy Hà Vũ đă trở thành một tên tuổi được nhắc tới nhiều trong giới quan tâm đến vấn đề nhân quyền tại Việt Nam, quốc nội cũng như quốc tế, v́ cuộc tuyệt thực của ông trong tù kéo dài 25 ngày. Một số người tại VN cũng như ở hải ngoại cũng đă tự nguyện tuyệt thực để yểm trợ cuộc đấu tranh cho công lư, dân chủ, và nhân quyền của ông. Nhà nước CSVN đă tỏ ra lúng túng trong việc đối phó với cuộc tuyệt thực của ông, rồi bỗng ngày 21 tháng 6, ông Cù Huy Hà Vũ chấm dứt tuyệt thực và tuyên bố đă “thắng lợi bước đầu”. Bà Dương Hà, cũng là một luật sư, là người đă loan báo tin này, sau khi được vào nhà tù thăm chồng với tư cách luật sư thăm thân chủ.
Rồi bỗng nhiên, mười ngày sau, bà Dương Hà đặt chân xuống Phi trường Dulles, Virginia, thuộc Vùng Washington DC, trên một chuyến bay từ Nhật tới Mỹ, với lư do “thăm thân nhân” trong thời hạn một tháng.
Vài người biết tin này đă ra phi trường đón bà Dương Hà, và ngày 8 tháng 7 đă tổ chức một bữa tiệc khoản đăi. Sau đó điện báo BBC phổ biến trên mạng điện tử tin bà Dương Hà tới Mỹ cùng với bài phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Bích về chuyện này và những khiá cạnh liên quan đến vấn đề nhân quyền tại Việt Nam, trong khi hầu hết các cơ quan truyền thông trong cộng đồng người Việt Vùng Hoa-thịnh-đốn (báo chí, đài phát thanh) không hay biết ǵ.
Về mặt chính thức trên giấy tờ, chuyến đi Mỹ của bà Dương Hà hoàn toàn có tính cách cá nhân (thăm thân nhân), nhưng thực tế đă diễn ra có vẻ không phải như vậy. Không thấy có thân nhân nào đón bà Dương Hà tại phi trường. Trong bữa tiệc chiều tối 8 tháng 7 tại một nhà hàng ở Virgina cũng không thấy có mặt thân nhân nào của bà Dương Hà mà chỉ thấy những người thay mặt vài đảng phái chính trị, các hội đoàn địa phương, có cả người thay mặt “Ủy Ban Yểm Trợ Tiếng nói đối kháng quốc nội” trao tiền ủng hộ ông Cù Huy Hà Vũ để nhờ vợ ông chuyển lại.
Nhiều câu hỏi về chuyến đi Mỹ của Bà Dương Hà đang được đặt ra mà lời giải đáp chắc sẽ có trong thời gian không lâu. Nhưng liên hệ của chuyến đi ấy với chuyến đi Mỹ vào cuối tháng này của Chủ tịch CHXHCN Việt Nam Trương Tấn Sang th́ ngay bây giờ đă được thấy rơ.
CSVN cần Hoa Kỳ để tháo gỡ nhiều thế bí đang phải đương đầu – về kinh tế, Biển Đông, cũng như làn sóng đối kháng chính trị trong nước ngày một dâng cao trong lúc nội bộ đảng chia rẽ, phân cực trầm trọng. Chỉ có đại tư bản Hoa Kỳ, nước làm ăn lớn thứ hai với CHXHCN Việt Nam, mới có thể giúp CSVN ra khỏi t́nh trạng kinh tế suy thoái trầm trọng hiện nay. Chỉ có sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ có thể giúp CSVN giữ một thế cân bằng với Trung Cộng trong cuộc tranh chấp Biển Đông đang diễn ra ngày càng căng thẳng. Nhưng trở ngại lớn nhất hiện nay để CSVN có thể cải thiện bang giao với Hoa Kỳ là sự đàn áp những người đ̣i hỏi tự do và nhân quyền đang diễn ra ngày càng thô bạo hơn tại Việt Nam.
Sau cuộc gặp gỡ giữa Nguyễn Minh Triết và TT George Bush tại Toà Bạch Ốc năm 2007, CSVN vẫn mong muốn có một cuộc thăm viếng nữa như vậy nhưng cho đến nay, sáu năm sau, mới thực hiện được, do lời mời của TT Obama.
Nội dung cuộc thăm viếng và mục đích về phía Mỹ chưa được biết rơ, nhưng về phía CSVN, không khó khăn lắm để biết họ đánh giá cao cuộc gặp gỡ thượng đỉnh này, sau khi Trương Tấn Sang đă đến Bắc Kinh tháng trước.
V́ vậy để “thoa dầu mỡ” cho chuyến đi này, Hà-nội phải làm vài “cử chỉ đẹp” cho vui ḷng chủ nhà và sửa sang, sơn phết bộ mặt cho bớt hắc ám, như đ́nh hoăn vụ xử TS Lê Quốc Quân trước đây đă được ấn định vào ngày 9 tháng 7. Và, ai có thể bác bỏ suy diễn việc Hà-nội cho phép bà Dương Hà đi Mỹ vào lúc này không có cùng một đích nhắm?
Cần biết thêm, ngày 10 tháng 7 vừa qua, Dân Biểu Frank Wolf (Cộng Hoà – Virginia), đồng chủ tịch Ủy ban Việt Nam tại Quốc hội Hoa Kỳ (The Congressional Vietnam Caucus) và Hội Đồng Nhân Quyền Tom Lantos (The Tom Lantos Human Rights Commission) đă phổ biến một bản tuyên bố dài cáo buộc chính quyền Obama đă lơ là trong việc đối phó với t́nh trạng suy thoái về nhân quyền tại Việt Nam.
Trong bản tuyên bố dài 6 trang, tựa đề “The Vietnamese People Deserve Better”, DB Frank Wolf đă vạch rơ từng trường hợp đàn áp bằng bạo lực, bắt bớ, bỏ tù những người chỉ hành xử quyền công dân tại Việt Nam trước sự làm ngơ hoàn toàn của chính quyền Obama trong những năm gần đây. Bằng những lời lẽ mạnh mẽ và rơ rệt, ông Frank Wolf kết luận bản tuyên bố:
“Mặc dầu những kêu gọi của Quốc hội được lặp lại nhiều lần, kể cả luật lệ được Hạ viện thông qua, và khuyến cáo của USCIRF đặt Việt Nam vào danh sách CPC với những vi phạm rơ rệt quyền tự do tôn giáo, chính phủ (Mỹ) này đă không làm như vậy…
Đây chỉ là một bức ảnh chụp nhanh về t́nh trạng suy đồi của nhân quyền tại Việt Nam – một t́nh trạng đáng có sự lănh đạo rơ rệt của Hoa Kỳ, chứ không phải chỉ là những lời nói xuông.
Tôi đă nhiều lần nói rằng có sự thuận lợi để một người Mỹ gốc Việt làm đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam – một người am hiểu đất nước ấy, biết ngôn ngữ và bản chất đàn áp của chính quyền bằng kinh nghiệm bản thân trước khi tới Hoa Kỳ. Một người như vậy sẽ không bị cám dỗ để duy tŕ một quan hệ song phương êm ả bằng mọi giá. Một con người như vậy sẽ trung thành với chính nghĩa tự do mà không tạ lỗi với ai.Nhân dân Việt Nam và hàng triệu công dân Mỹ gốc Việt xứng đáng nhận được khá hơn là những ǵ mà Đại sứ Shear và chính quyền này đă đem đến cho họ. Chính quyền Obama đă làm thất vọng mọi công dân Việt Nam và mọi người Mỹ gốc Việt quan tâm tới nhân quyền và tự do tôn giáo.”
Thật là những lời lẽ không thuận lợi cho chuyến Mỹ du của Chủ tịch Trương Tấn Sang. Đ́nh hoăn “phiên toà kangaroo” xét xử Lê Quốc Quân, và cho bà Dương Hà sang Mỹ “thăm thân nhân” cũng sẽ không thay đổi được ǵ nếu đó cũng chỉ là những tiểu xảo quen thuộc được CSVN thi hành khi cần để rồi lại tiếp tục đàn áp thô bạo hơn với hy vọng tiếp tục ôm chặt lấy quyền lực.
Có chăng là cái lợi nhỏ trước mắt cho CSVN khi chơi lá bài Dương Hà. Nó đă đưa tới sự chống đối lẫn nhau làm xáo trộn các cộng đồng người Việt ở hải ngoại khi một vài người, với đầu óc thiển cận và phe phái cố hữu, đă xem đây là một cơ hội để phô trương thanh thế cá nhân, mưu t́m hư danh, như đă từng xảy ra trong quá khứ.
Họ không biết, hay biết mà vẫn làm ngơ v́ lư do này hay lư do khác, rằng tất cả chỉ là những con cờ trong tay con cáo già CSVN gian xảo.
Virginia, 15.7.2013
Sơn Tùng
Hai Chuyến Đi, Một Đích Nhắm!
