Lúc gây án th́ lạnh lùng, hung hăng như thế, nhưng tại phiên ṭa, khi mới chỉ nghe vị đại diện cơ quan công tố đề nghị mức án tử h́nh, bị cáo Ngô Hồng Sơn đă chân run lẩy bẩy, mặt cắt không c̣n giọt máu rồi ngất lịm.
Trước t́nh cảnh ấy, mặc dù là người bảo vệ quyền lợi cho người bị hại là anh kiểm lâm viên bị Sơn sát hại - nhưng Luật sư đă ân cần lấy khăn lạnh và nước mát đưa cho Sơn lau mặt. Sau khi nghe Luật sư an ủi phân tích: “Đó mới chỉ là mức án mà đại diện Viện kiểm sát đề nghị, chứ Ṭa chưa quyết mức án như thế”, nghe vậy, bị cáo mới b́nh tâm tỉnh lại, từ đó phiên ṭa tiếp tục làm việc…
 |
| Ngô Hồng Sơn tại phiên ṭa |
Hạnh phúc tan biến
Anh Lê Văn Phượng, kiểm lâm viên của Hạt kiểm lâm huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, là một người đàn ông hiền lành, mẫu mực. Trong công việc, anh luôn mẫn cán, tận t́nh nên được anh em đồng đội quư mến. Trong gia đ́nh, anh là một người chồng, người cha tốt, hết ḷng yêu vợ thương con.
Anh Phượng kết hôn với chị Nguyễn Thị Thu Hường - một cô giáo tiểu học nhà ở thị trấn Đại Từ, kém anh 7 tuổi. Vợ chồng họ có với nhau hai đứa con thông minh và học giỏi, bé trai năm đó 14 tuổi, bé gái 9 tuổi. Chị Hường là một phụ nữ nền nă, duyên dáng, lại dạy bậc tiểu học nên tính t́nh chị rất dịu dàng, trẻ trung. Về chuyên môn giảng dạy trong trường tiểu học này, chị là cô giáo dạy giỏi cấp tỉnh được phụ huynh tín nhiệm, đồng nghiệp quư trọng. Gia đ́nh anh Phượng và chị Hường là một mẫu h́nh lư tưởng khiến nhiều người phải ngưỡng mộ, ước ao lúc bấy giờ.
Vào tối ngày 14/12/2009, gia đ́nh anh chị tổ chức liên hoan để sáng mai chị Hường tham dự “Hội thi giáo viên tiểu học giỏi” cấp tỉnh. Sau bữa cơm gia đ́nh đầm ấm đó, anh Phượng đèo vợ lên nhà chị gái vôï cũng là giáo viên để mượn tài liệu tham khảo chuẩn bị cho cuộc thi sáng ngày mai. Sau đó, anh Phượng trở về nhà tạm biệt vợ con, dặn các con gắng học bài xong th́ đi ngủ sớm, c̣n anh lên đường đi trực ca đêm.
Mấy chục năm trong vai tṛ của một kiểm lâm viên, anh Phượng và gia đ́nh đă quá quen với những ca trực đêm, thế nhưng không hiểu sao hôm đó anh cứ quyến luyến, lấn bấn không muốn rời nhà. Ra đến cửa, anh c̣n hứa mai sẽ mở tiệc liên hoan chúc mừng “cô giáo dạy giỏi cấp tỉnh” của gia đ́nh. C̣n chị Hường, phần v́ hồi hộp lo lắng cho cuộc thi sáng ngày mai, một phần v́ dự cảm thế nào nên chị trằn trọc măi không sao ngủ được. Đến khoảng 1 giờ sáng hôm đó, chị nhận được điện thoại báo tin chồng chị bị cảm, đang cấp cứu ở bệnh viện. Chị vội lập cập nhờ người nhà đưa vào viện, đến nơi mới hay hung tin anh Phượng – chồng chị đă bị “lâm tặc” sát hại khi đang làm nhiệm vụ.
Vụ trọng án gây chấn động dư luận tỉnh Thái Nguyên và cả nước, nhất là thời điểm chúng ta đang cao điểm chống tội phạm lâm tặc. Với sự hy sinh anh dũng của ḿnh, anh Lê Văn Phượng được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết lúc đó trao tặng Huân chương dũng cảm.
Nỗi đau người ở lại
Sự ra đi của anh Phượng quá đột ngột khiến cho anh em đồng đội và gia đ́nh nhỏ bé của anh dường như vẫn không tin vào sự thật nghiệt ngă đă xảy ra. Người vợ trẻ mới ngoài 30 tuổi tưởng như hóa dại sau cái chết của chồng. Hai đứa con vốn thông minh, hiếu động như thế, giờ lại trở lên ngơ ngác, trầm lặng…
Thương cảm với hoàn cảnh của mẹ con chị, Pḥng Giáo dục huyện Đại Từ đă đặc cách điều chuyển chị Hường về công tác tại một trường tiểu học gần nhà trong khi chị chưa hết thời gian phải tăng cường đi vùng sâu, vùng xa theo quy định chung của địa phương. Hạt kiểm lâm huyện Đại Từ nơi anh Phượng công tác và Chi Cục kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên cũng hết ḷng an ủi, sẻ chia, giúp đỡ vợ con người đồng đội đă ngă xuống khi làm nhiệm vụ bằng những quan tâm chân thành, thiết thực nhất. Tất cả mọi người đều những mong được chia sớt, được chung tay xoa dịu đi phần nào nỗi đau khổ, bất hạnh vừa ập xuống gia đ́nh nhỏ của người kiểm lâm viên dũng cảm.
 |
| Lực lượng kiểm lâm đang làm nhiệm vụ sau khi thu giữ tang vật (ảnh minh họa) |
Gần 8 tháng sau ngày anh Phượng bị “lâm tặc” sát hại, Ṭa án Nhân dân tỉnh Thái Nguyên đă mở phiên ṭa lưu động xét xử sơ thẩm vụ án tại trụ sở UBND xă Phú Thịnh, huyện Đại Từ - là địa bàn xảy ra vụ trọng án nói trên. Mới hơn 7 giờ sáng, hàng ngàn người dân địa phương đă tập trung đến trụ sở UBND xă để tận mắt chứng kiến kẻ thủ ác phải đền tội trước ṭa. Cùng đến phiên ṭa c̣n có các cán bộ Chi cục Kiểm lâm, Hạt Kiểm lâm các huyện và tỉnh Thái Nguyên nơi anh Phượng công tác và các thầy cô giáo đồng nghiệp của chị Hường.
Hôm đó, lực lượng công an được huy động tối đa để bảo vệ an ninh phiên ṭa. Không ai cầm được nước mắt khi nh́n cảnh mẹ con chị Hường khóc ngất trong trang phục áo tang, ôm Huân chương Dũng cảm mà Chủ tịch Nước tặng thưởng cho sự hy sinh anh dũng của anh Phượng và di ảnh của nạn nhân đến phiên ṭa. Ai cũng thương xót, động ḷng trắc ẩn v́ thấy chị Hường c̣n trẻ quá, hai đứa con c̣n nhỏ dại trước nỗi đau quá lớn. Chẳng biết đôi vai gầy yếu của thiếu phụ trẻ có gánh vác được hết những khó khăn vất vả của cuộc sống bộn bề lo toan và lắm nỗi đoạn trường?
Trước vành móng ngựa của phiên ṭa lưu động, bị cáo Ngô Hồng Sơn không tỏ ra một chút ăn năn. Bị cáo lạnh lùng tŕnh bày về hành vi phạm tội với giọng b́nh thản dửng dưng, lời khai tường tận đến từng chi tiết.
Bị cáo thừa nhận đêm 15/12/2009, Sơn điều khiển xe ô tô đến địa phận xă Phú Thịnh th́ phát hiện xe U-oát của Hạt Kiểm lâm huyện Đại Từ đứng chặn, ra hiệu lệnh yêu cầu dừng xe để kiểm tra. Mặc dù nh́n rơ cán bộ kiểm lâm bấm đèn pin, cầm cờ ra hiệu dừng đỗ để kiểm tra xe nhưng v́ Sơn biết trên xe chở gỗ Nghiến trái phép, không giấy tờ, nếu bị bắt sẽ bị xử lư nên bị cáo đă chủ đích quyết định không dừng xe mà tông thẳng vào anh Lê Văn Phượng khiến nạn nhân ngă đập đầu xuống đường, bất tỉnh. Gây án xong, Sơn lái xe bỏ chạy, b́nh tĩnh đổ gỗ lậu xuống ven đường rồi rẽ về thị xă Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, đến một ga-ra sửa xe, xoá dấu vết.
Khi nghe vị đại diện Viện kiểm sát đề nghị mức án tử h́nh về tội “Giết người”, lúc này thái độ câng câng, ráo hoảnh của Ngô Hồng Sơn mới biến mất. Thay vào đó, mặt bị cáo tái nhợt, cắt không c̣n giọt máu, chân tay run lẩy bẩy rồi lả đi…
Trước t́nh thế bất ngờ này, Hội đồng xét xử đă cho tạm dừng phiên ṭa để sơ cứu, trấn an đối với bị cáo Sơn. Mặc dù là Luật sư bảo vệ người bị hại, nhưng tôi đă ân cần lấy khăn lạnh, nước mát đưa cho đồng chí cảnh sát dẫn giải lau mặt và cho bị cáo uống chút nước. Thấy bị cáo đă tỉnh lại đôi chút, tôi an ủi anh ta hăy b́nh tĩnh, đó mới chỉ là mức án đề nghị của cơ quan công tố, c̣n quyền quyết định thế nào là tùy thuộc vào phán quyết của Hội đồng xét xử. Nghe Luật sư nói thế, bị cáo mới có vẻ b́nh tâm trở lại để phiên ṭa được tiếp tục làm việc. Trong phần nói lời sau cùng, bị cáo Sơn tỏ ra ân hận và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm án để bị cáo có cơ hội trở về giúp vợ nuôi cha già, ba đứa con c̣n nhỏ.
Tuy nhiên, Ngô Hồng Sơn đă phải trả giá cho hành vi phạm tội bằng chính mạng sống của ḿnh – Hội đồng xét xử đă tuyên Sơn mức án tử h́nh. Sau đó bị cáo Sơn đă kháng cáo nhưng vẫn bị Ṭa phúc thẩm tuyên y án tử h́nh về tội “Giết người”. Mức án nghiêm khắc trên được dư luận đồng t́nh, có lẽ cũng vợi bớt phần nào nỗi đau thương của gia đ́nh nạn nhân và sự căm phẫn của dư luận.
Tổ quốc đă ghi công anh
Thời điểm xét xử vụ án, nạn nhân Lê Văn Phượng mới được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương dũng cảm, nhưng vẫn chưa được phong tặng danh hiệu Anh hùng liệt sỹ. Một thời gian sau, với sự nỗ lực của chính quyền và sự vào cuộc quyết liệt của Báo Pháp luật Việt Nam, anh Lê Văn Phượng đă được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liệt sĩ.
Hôm anh Phượng được truy tặng danh hiệu Anh hùng liệt sĩ và bằng Tổ quốc ghi công, chị Hường đă gọi điện báo cho Luật sư. Báo tin vui nhưng nghe giọng thân chủ trầm buồn, ngậm ngùi khiến Luật sư cũng thấy cảm thương vô hạn. Nỗi đau rồi sẽ nguôi ngoai nhờ sự chung tay sẻ chia, xoa dịu của gia đ́nh, xă hội và cả cộng đồng. Mong rằng mẹ con chị sẽ vượt qua được những ngày tháng chông chênh bằng nghị lực và tấm ḷng nhân hậu.
• Luật sư Phạm Tuấn Chiêm, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội
Nỗi đau tận cùng của người ở lại!
