Vì Syria, các cường quốc đối đầu nhau nảy lửa

Cuộc khủng hoảng chính trị ngày một trầm trọng và đẫm máu ở Syria không chỉ gây ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống người dân đất nước này mà nó còn đẩy các cường quốc thế giới vào một cuộc đối đầu nảy lửa và quyết liệt.

Ngay từ khi các cuộc biểu tình chống chính phủ Syria nổ ra từ hồi đầu năm ngoái, các cường quốc thế giới đã mâu thuẫn với nhau về cách thức xử lý cuộc khủng hoảng chính trị ở quốc gia Trung Đông. Nếu như các cường quốc phương Tây do Mỹ dẫn đầu liên tục gây sức ép đòi chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad phải từ chức thì Nga với sự ủng hộ ngầm của Trung Quốc lại tìm cách chống lại nỗ lực thay đổi chính quyền ở đây. Nga – vốn là một đồng minh thân thiết của Syria, kiên quyết phản đối mọi sự can thiệp của phương Tây vào chính trường đất nước Trung Đông. Nga tuyên bố sẽ không để các cường quốc phương Tây biến Syria thành Libya thứ hai.

Cuối năm ngoái, sự đối đầu giữa các cường quốc vì vấn đề Syria đã gây ồn ào bởi một loạt động thái quân sự. Nga và Mỹ đã điều một loạt tàu chiến và vũ khí tối tân đến vùng lãnh hải gần Syria. Ngoài ra, có tin Moscow còn cung cấp một loạt hệ thống phòng không hiện đại S-300 cũng như các hệ thống radar đến cho Syria. Gần đây, tin đồn dấy lên là Nga còn chở hàng chục tấn vũ khí đến cho Syria.

Sau những ồn ào liên quan đến các động thái quân sự, tuần này, cuộc đối đầu giữa các cường quốc về vấn đề Syria lại được dịp nóng lên bởi sự kiện Nga và Trung Quốc khước từ ủng hộ một nghị quyết của phương Tây kêu gọi Tổng thống Syria từ chức. Lần này, một cuộc khẩu chiến nảy lửa đã nổ ra và các cường quốc đã không ngại dùng những ngôn từ mạnh mẽ như “phản bội”, “đạo đức giả” để công kích lẫn nhau.

Rõ ràng, phương Tây và Mỹ đã giận sôi lên với Nga và Trung Quốc sau khi hai nước này liên tiếp phủ quyết những nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về vấn đề Syria. Các quan chức hàng đầu của Anh, Mỹ, Pháp hôm 5/2 đã đồng loạt lên tiếng chỉ trích không thương tiếc Moscow và Bắc Kinh. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã gọi hành động dùng quyền phủ quyết của Nga và Trung Quốc là “một trò hề”. Còn Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc – bà Susan Rice thì cho biết bà cảm thấy “phẫn nộ” trước việc Nga và Trung Quốc phủ quyết nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hôm 4/2. Ngoại trưởng Anh William Hague cho rằng, Moscow và Bắc Kinh đã quay lưng lại với thế giới Ả-rập. Trong khi đó, Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe chỉ trích hai nước Nga, Trung “đã thực hiện một trách nhiệm khủng khiếp trong con mắt của thế giới và người dân Syria”.

Làn sóng chỉ trích từ các quan chức phương Tây chưa dừng lại ở đó. Mới đây nhất, ngày hôm qua (6/2), Ngoại trưởng Anh William Hague còn dùng những lời lẽ nặng nề hơn khi cáo buộc Nga và Trung Quốc phản bội lợi ích của dân tộc Syria.

“Hành động dùng quyền phủ quyết đã phản bội lại người dân Syria. Họ đã làm Liên đoàn Ả-rập thất vọng và làm tăng nguy cơ xảy ra nội chiến trong đất nước Syria. Họ đã đặt mình vào vị trí đối lập với cộng đồng Ả-rập và quốc tế”, ông Hague đã chỉ trích như vậy.

Nga, Trung phản pháo

Trước làn sóng chỉ trích dữ dội của phương Tây, Nga và Trung Quốc đã phản pháo bằng những lập luận sắc bén nhưng cũng không kém phần gay gắt.

Nga cho biết, họ bỏ phiếu phủ quyết nghị quyết mới nhất của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vì đây là một nghị quyết phiến diện, một chiều, đứng hẳn về phe đối lập của Tổng thống Assad trong một cuộc nội chiến. Trung Quốc cũng đưa ra lý do tương tự như Nga để giải thích về lý do nước này bác bỏ nghị quyết của Hội đồng Bảo an.

"Thật đáng buồn là các tác giả của nghị quyết đã quyết định đưa nó ra bỏ phiếu một cách vội vã dù cho chúng tôi đã kêu gọi họ đợi thêm vài ngày” cho đến khi các quan chức Nga có chuyến thăm đến Damascus để đánh giá tình hình, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho hay.

Theo ông Lavrov, một số quan chức phương Tây chỉ trích kết quả bỏ phiếu là không đúng đắn, thích hợp, “tôi cho đó là những đánh giá đầy kích động và đạo đức giả”.

Trong khi đó, Bắc Kinh khẳng định việc họ bỏ phiếu phủ quyết thể hiện lập trường kiên định của họ đối với các vấn đề quốc tế. Theo Bắc Kinh, nghị quyết tìm cách lật đổ chính quyền ở Syria không phản ánh đầy đủ tình hình ở quốc gia Trung Đông. Các cường quốc phương Tây tìm cách thông qua nghị quyết đòi Tổng thống Assad từ chức là nhằm để gỡ bỏ một chính quyền gây cản trở cho chính sách của họ ở Trung Đông. Động thái của họ là vì mục đích riêng, lợi ích riêng chứ không phải vì lợi ích của người dân Syria.

Ngoài ra, việc phương Tây công khai gây áp lực đòi chính phủ của Tổng thống Assad từ chức cũng là hành động phát đi thông điệp với các nhóm vũ trang và phe đối lập Syria rằng họ đang nhận được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Điều này chắc chắn sẽ khiến tình hình ở Syria thêm phức tạp. Các nhóm vũ trang và phe đối lập dựa vào sự ủng hộ của các cường quốc phương Tây sẽ tiếp tục làm căng và kết quả là các bên không thể ngồi lại tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình - giải pháp tốt nhất cho đất nước và người dân Syria.

Những gì diễn ra ở Libya hồi năm ngoái là một bài học rất rõ mà ai cũng có thể nhìn thấy. Với sự can thiệp bằng vũ lực mạnh mẽ của phương Tây, chính quyền của Tổng thống Libya Muammar Gaddafi đã bị lật đổ. Tuy nhiên, thay vì được sống trong nền dân chủ và tự do như phương Tây hứa hẹn, người dân Libya giờ đây thậm chí còn không được sống trong hòa bình. Họ đang phải chật vật với cuộc sống khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần với bóng ma của một cuộc nội chiến sắc tộc đang bao trùm khắp nơi.

Cả Trung Quốc và Nga đều nhấn mạnh, bất kỳ nỗ lực nào của cộng đồng quốc tế nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria đều phải tôn trọng chủ quyền, độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước. Hai nước này cũng nói thêm, theo Hiến chương Liên Hợp Quốc, bất kỳ cuộc khủng hoảng chính trị nào cũng nên được giải quyết tốt nhất bằng biện pháp đối thoại, đàm phán hòa bình.

Kiệt Linh