Lạc vào 'thế giới sắc màu' của thiếu nữ sơn cước

(ĐVO) Trang phục là một trong những nét văn hóa độc đáo của các dân tộc Việt Nam, được trang trí hoa văn sặc sỡ hài hoà về màu sắc, đa dạng về mô típ, mềm mại về kiểu dáng...

Ở vùng thấp miền núi, các dân tộc sống trên những nếp nhà sàn thường mặc quần, váy, áo màu chàm với nhiều mô típ hoa văn mô phỏng hoa rừng, thú rừng. Ở vùng núi và cao nguyên, phụ nữ lại mặc váy, nam giới đóng khố...

Đất Việt giới thiệu một số trang phục của thiếu nữ các dân tộc Việt Nam:

Thiếu nữ Thái Trắng. Ảnh: internet

Ở Việt Nam, người Thái sinh sống chủ yếu ở miền Tây Bắc và tây Thanh Hóa - Nghệ An. Trang phục thiếu nữ chia làm 2 loại khá rõ theo hai ngành Thái Tây Bắc là Thái Trắng (Táy khao) và Thái Đen (Táy đăm), nhưng cơ bản gồm: áo ngắn (xửa cỏm), áo dài (xửa chái và xửa luổng), váy (xỉn), thắt lưng (xải cỏm), khăn (piêu), nón (cúp), xà cạp (pepăn khạ), các loại hoa tai, vòng cổ, vòng tay, xà tích..

Thiếu nữ Thái trắng thường mặc áo cánh ngắn, váy màu đen không trang trí hoa văn. Áo thường là màu sáng, trắng, cài cúc bạc tạo hình bướm, ve, ong... Váy là loại váy kín (ống), màu đen, phía trong gấu đáp vải đỏ. Khi mặc áo và váy, phụ nữ Thái còn có tấm choàng ra ngoài được trang trí nhiều màu. Khăn đội đầu không có hoa văn, mà chỉ là băng vải chàm dài trên dưới 2 mét...

Thiếu nữ Thái đen mặc áo ngắn màu tối (chàm hoặc đen), cổ áo khác Thái Trắng là loại cổ tròn, đứng. Còn váy thì giống phụ nữ Thái Trắng.

Trang phục thường ngày của thiếu nữ Dao đỏ. Ảnh: ĐĐK

Dân tộc Dao có nhiều nhóm địa phương và phương ngữ khác nhau, nên mỗi nhóm đều có trang phục riêng, gồm: áo, yếm, xà cạp, cùng đồ trang sức vàng bạc, khăn vấn đầu... Duy nhất trong cộng đồng, có người Dao Tiền là mặc váy (váy của người Dao Tiền phía bắc dài hơn váy của người Dao Tiền phía nam). Áo của người Dao Tiền gồm hai thân trước, nẹp và một xỏ tà. Thường trên đó họ dùng họa tiết hình gấu, chó. Đây cũng là ý niệm xa xưa gián tiếp nhớ về thủy tổ của dân tộc Dao. Ở đó có hình Bàn Vương, con chó ngũ sắc - đã có công giết giặc được vua gả công chúa cho sinh con đẻ cái, trở thành dân tộc Dao ngày nay.

Phụ nữ Dao đỏ thích dùng màu đỏ tươi rực rỡ để trang trí quần áo của mình, như: khăn đỏ, tua đỏ, nẹp ngực áo đỏ, yếm lưng đỏ, yếm che trước bụng đỏ, màu thêu trên quần cũng dùng sắc đỏ. Chưa kể, hoa văn trang trí thêu dày đặc. Các vật liệu trang trí như bạc, nhôm, hạt cườm có tác dụng phát sáng, mầu sắc lóng lánh, lung linh được sử dụng nhiều càng làm tôn vẻ rực rỡ sang trọng cho bộ y phục đầy bản sắc của người Dao.

Thiếu nữ Mường trong trang phục truyền thống. Ảnh: tusachcongdong

Theo Bách Khoa toàn thư Việt Nam, người Mường có đặc trưng riêng về tạo hình và phong cách thẩm mỹ trên trang phục. Phụ nữ Mường thường ngày mặc loại áo có tên là áo pắn (áo ngắn). Đây là loại áo cánh ngắn, xẻ ngực, thân ngắn hơn so với áo cánh người Kinh, ống tay dài, áo màu nâu hoặc trắng (về sau có thêm các màu khác không phải loại vải cổ truyền). Bên trong là loại áo báng, cùng với đầu váy nổi lên giữa hai vạt áo ngắn.

Thiếu nữ Mường đội trên đầu khăn trắng, xanh với phong cách không cầu kỳ như một số tộc người khác. Váy là loại váy kín màu đen. Đầu váy và cạp váy được trang trí họa tiết để khi mặc, mảng hoa văn nổi lên giữa trung tâm cơ thể. Đây là một phong cách trang trí và thể hiện ít gặp ở các tộc khác trong nhóm ngôn ngữ và khu vực láng giềng (trừ nhóm Thái Mai Châu, Hòa Bình do ảnh hưởng văn hóa Mường mà mặc thường ngày tương tự như họ).

Thiếu nữ Mông Hoa với trang phục thổ cẩm. Ảnh: VOV

Người Mông có các nhóm: Mông Trắng, Mông Hoa, Mông Ðỏ, Mông Ðen, Mông Xanh... Trang phục của họ khá độc đáo so với nhiều dân tộc khác. Từ cách tạo dáng, trang trí, thêu dệt hoa văn trên áo, chân váy xòe rộng, cho đến dây vải quấn thắt lưng, tạp dề đằng trước và sau váy cùng nữ trang vòng cổ, vòng tay, hoa tai... Tất cả đều phối hợp rất hài hòa để mỗi lần mặc nó sẽ tạo những nét duyên rất riêng của người thiếu nữ Mông vùng cao.

Trang phục của phụ nữ Mông Trắng thường làm bằng vải lanh trắng và áo thường xẻ ngực có thêu hoa văn ở cánh tay và yếm sau lưng. Phụ nữ Mông Ðen mặc váy bằng vải chàm, in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ ngực. Phụ nữ Mông Xanh mặc váy ống. Phụ nữ Mông Hoa mặc váy màu chàm có thêu hoặc in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ nách, trên vai và ngực đắp vải màu và thêu...

Thiếu nữ Tày. Ảnh: vanhoalaocai

Nét đặc sắc trên trang phục của người Tày lại được thể hiện ở những mẫu hoa văn trên vải rất sinh động và ấn tượng.

Theo Bách khoa toàn thư Việt Nam, một bộ trang phục đầy đủ của người Tày bao gồm: khăn, áo, quần, dây lưng, tạp dề, guốc hoặc dép. Phụ nữ thường để tóc dài, đội khăn - là loại khăn vuông gấp chéo, đội lên đầu, thắt ở sau gáy, tương tự như kiểu đội khăn mỏ quạ của phụ nữ Kinh.

Áo của phụ nữ Tày thường là loại áo năm thân, trong đó bốn thân dài và một thân hụt nằm ở phía ngực bên phải, xẻ chéo từ dưới cổ sang nách bên phải; thường dài đến quá bắp chân, thân áo và tay bó hẹp lấy người. Trong khi đó, kiểu quần thường mặc là quần chân què, có đũng rộng để cử động thoải mái trong mọi tư thế lao động.

Thiếu nữ dân tộc Xa Phó. Ảnh: vanhoalaocai

Trang phục của thiếu nữ dân tộc Xa Phó được trang trí hoa văn với những sắc màu sặc sỡ; là sự kết hợp giữa chiếc áo ngắn và chân váy dài.

Áo ngắn được may kiểu chui đầu, cổ vuông, toàn bộ thân trước, thân sau, cánh tay đều được trang trí hoa văn dày đặc tạo thành hình tam giác, hoa thị, con thoi, cây thông cách điệu... Tay áo nhỏ và bó sát, có những đường trang trí song song từ bả vai xuống, tạo cho chiếc áo có vẻ đẹp độc đáo.

Chiếc váy may kiểu xòe nơm, cạp váy chiết nhỏ vừa vòng bụng, thân váy được chắp lại từ hai mảnh vải chàm được trang trí hoa văn cầu kỳ, nhiều màu sắc. Và bên cạnh đó là điểm nhấn chiếc thắt lưng được làm bằng loại vải trắng có tua đủ màu.

Thiếu nữ Hà Nhì. Ảnh VOV

Người Hà Nhì cư trú ở Lai Châu, Lào Cai. Nhóm địa phương gồm: Hà Nhì, Cồ Chồ, Hà Nhì La Mí, Hà Nhì đen.

Trang phục truyền thống của các thiếu nữ Hà Nhì rất màu sắc, có hoa văn và các tua rua, đi kèm là các vòng, cúc bạc khiến cho mỗi bước đi vang lên những âm thanh vui nhộn. Đặc biệt, chiếc áo dài 5 thân được xẻ từ sườn xuống chân. Áo bằng vải bông nhuộm chàm màu đen, màu xanh.

Yên Chi