Số phận trực thăng Mỹ trong quân đội Trung Quốc

Bên số trực thăng do Nga cung cấp và tự sản xuất, PLA có một số rất ít trực thăng S-70 Black Hawk, kết quả một thời quan hệ nồng ấm giữa Mỹ - Trung những năm 1970-1980.

Những năm 1980, Mỹ - Trung tiến hành chương trình hợp tác quốc phòng. Hai bên đã tiến hành một loạt các dự án trao đổi, hợp tác, cùng phát triển dự án chế tạo vũ khí . Điểm nhấn trong chương trình là thỏa thuận Mỹ bán cho Trung Quốc 24 trực thăng đa dụng S-70 Black Hawk.

Mục đích của hợp đồng này nhằm hiện đại hóa lực lượng Lục quân Trung Quốc đối phó với Liên Xô. Ban đầu, 2 nhà sản xuất trực thăng Mỹ là Bell và Sikorsky được lựa chọn nhà thầu chính để thực hiện thỏa thuận cung cấp ngay 20-30 trực thăng và có thể mua thêm 100 chiếc bổ sung sau đó.

Sikorsky gửi sang Trung Quốc một chiếc S-70 Black Hawk (biến thể xuất khẩu của UH-60), trong khi đối thủ Bell Helicopter thì gửi Bell 204 (UH-1). Cả hai loại này đã bay trên hầu hết các vùng ở Trung Quốc, bao gồm cả cao nguyên Tây Tạng nổi tiếng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

Sau nhiều đánh giá thử nghiệm Trung Quốc quyết định lựa chọn S-70 từ nhà cung cấp Sikorsky.

Năm 1985, Sikorsky bắt đầu chuyển giao 24 chiếc Black Hawk cho Trung Quốc. Năm 1987, S-70 chính thức biên chế trong Không quân thuộc Lục quân Trung Quốc.

Công việc hợp tác tỏ ra khá thuận lợi, Sikorsky và Trung Quốc mong đợi những hợp đồng tiếp theo sau đợt đầu thành công. Tuy nhiên, “tuần trăng mật” Trung – Mỹ kết thúc năm 1989.

S-70 Black Hawk trong Không quân Trung Quốc.

Chính phủ Mỹ đã “đóng băng” toàn bộ mối quan hệ hợp tác kinh tế - quốc phòng với Trung Quốc. Các dự án phát triển vũ khí giữa Trung Quốc với Mỹ và một số nước Phương Tây “đổ bể”.

Về số phận những chiếc S-70 trong Không quân Lục quân Trung Quốc, việc hoạt động của chúng gặp rất nhiều khó khăn do thiếu phù tùng thay thế. Năm 1992, nguồn tin không chính thức cho biết Trung Quốc chào bán toàn bộ S-70. Tuy nhiên, thực tế thì S-70 vẫn tiếp tục được Trung Quốc bảo quản.

Năm 1997-2002, hãng Sikorsky liên tục vận động chính phủ Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí với Trung Quốc nhưng không thành công.

Một số bức ảnh và video clip xuất hiện trên mạng Trung Quốc cho thấy S-70 vẫn tiếp tục phục vụ. Vấn đề phụ tùng có thể được giài quyết thông qua việc nhập từ một nước thứ ba hoặc công nghiệp quốc phòng Trung Quốc tự chế tạo linh kiện.

Theo một số nguồn tin thì ít nhất 3 chiếc S-70 đã bị mất do trục trặc kỹ thuật và lỗi của phi công.

Trực thăng đa dụng S-70 Black Hawk là biến thể xuất khẩu của trực thăng UH-60 do hãng Sirkorsky chế tạo.

S-70 trang bị cho Trung Quốc trang bị radar thời tiết LTN3100VLF, thiết bị liên lạc và lắp 2 động cơ tuốc bin trục General Electric T700-701A.

Ca bin cung cấp chỗ cho 11 lính cùng đầy đủ trang bị hoặc 4 cáng cứu thương cùng 1 bác sĩ trong nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn. Hoặc người ta có thể tháo bỏ ghế trong cabin để vận chuyển hàng hóa.

Lê Nam (theo Sino Defence)