Một sự kiện pháp lý thật hi hữu và ly kỳ đang làm rúng động cả chính trường ở Mỹ khi Bộ Tư Pháp chính thức cho truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI, với lời tố cáo "
đe dọa tính mạng tổng thống". Tâm điểm của bản cáo trạng là từ 4 con số "
8647", trong đó số
"86" vốn là ngôn ngữ thông dụng trong ngành dịch vụ nhà hàng nhưng lại bị chính Tổng Thống Donald Trump diễn giải như một con số mật mã của băng đảng nhằm ám sát người đứng đầu quốc gia.
Sự việc này bắt nguồn từ một bài đăng trên mạng xã hội Instagram của ông James Comey, trong đó có ảnh chụp những vỏ ốc trên bãi biển được sắp xếp thành dãy số
"8647". Theo bản cáo trạng liên bang được trình lên tại tòa án ở North Carolina, các công tố viên cho rằng đây là một lời đe dọa
"gây nguy hiểm trực tiếp nhắm vào vị tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ".
Ông James Comey, cựu giám đốc FBI. (Ảnh: Getty Images)
Tuy nhiên, trong ngành nhà hàng, con số
"86" từ lâu được sử dụng để chỉ ra việc
"món ăn đã hết" hoặc
"cho lấy ra một thứ gì đó". Ông Mike Reyes, một chuyên gia trong ngành dịch vụ, cho biết đây là
"từ ngữ được áp dụng nhiều nhất trong ngành", không hề mang ý nghĩa nào về chuyện bạo lực.
Ông David Brungoli, chủ nhân nhà hàng
Pavin 86 tại New York, gọi cách diễn giải của chính phủ là
"thật lố bịch", nhấn mạnh rằng con số này chỉ đơn giản có nghĩa là
"tạm thời không còn hàng".
Các chuyên gia về ngôn ngữ cho biết thuật ngữ này có từ ít nhất là hồi thập niên 1930, với nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc, và thường được hiểu là
"cho lấy ra" hoặc
"từ chối phục vụ", theo định nghĩa của tự điển
Merriam-Webster.
Trong khi giới ngôn ngữ học và nhân viên nhà hàng khẳng định con số
"86" này chỉ đơn giản là dạng tiếng lóng có nghĩa là
"hết hàng" thì Tổng Thống Trump lại đưa ra một định nghĩa hoàn toàn khác.
"Họ biết 86 mà. Đó là một thuật ngữ của băng đảng cho lệnh 'giết hắn'!", ông Trump tuyên bố. Ông khẳng định rằng, trong giới tội phạm có tổ chức, đây là mệnh lệnh nhằm hạ sát mục tiêu là đối thủ.
Tuy nhiên, các chuyên gia như ông Zach Jensen, giám đốc tại
Viện Bảo tàng tội phạm (Mob Museum), có nhận định cho rằng, không có bằng chứng, tài liệu nào cho thấy thuật ngữ này bắt nguồn từ bọn tội phạm có tổ chức, và việc hiểu nó như một lời đe dọa tử vong là thiếu cơ sở thực tế.
Mối thâm thù về lời thề trung thành và cuộc điều tra mối liên hệ với Nga
Để hiểu rõ lý do tại sao mà Bộ Tư Pháp lại quyết liệt cho truy tố ông James Comey trong sự việc này, giới quan sát nhắc lại mối giao du đầy sóng gió giữa hai người kể từ năm 2017. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, tại một bữa tối riêng tư ở Toà Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump đã trực tiếp yêu cầu ông James Comey đưa ra một
"lời thề tuyệt đối trung thành với ông".
Vào thời điểm đó, Tổng Thống Donald Trump cũng bị tố cáo đã gây áp lực buộc giám đốc FBI phải cho chấm dứt cuộc điều tra có liên quan đến ông Michael Flynn, cựu cố vấn an ninh quốc gia, và các mối liên hệ với người Nga.
Tuy nhiên, ông James Comey đã kiên quyết từ chối. Ông khẳng định rằng với tư cách là một giới chức liên bang, lời thề trung thành duy nhất của ông là dành cho Hiến Pháp Hoa Kỳ, chứ không phải cho bất cứ một cá nhân đứng đầu nào.
Sự việc này cuối cùng đã dẫn đến việc ông bị cho sa thải đột ngột vào tháng Năm 2017, châm ngòi cho cuộc điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller.
Comey chính là người đã làm lợi cho Trump thắng cử vào năm 2016
Sự kiến cho truy tố hiện nay được đánh giá là mang đậm màu sắc trả đũa về chính trị, bởi vì trong quá khứ, chính những hành động của ông James Comey vốn mang lại lợi thế tranh cử quyết định cho Tổng Thống Donald Trump.
Chỉ 11 ngày trước cuộc bầu cử năm 2016, ông James Comey, trong vai trò giám đốc FBI, gửi một lá thư gây ra tranh cãi đến Quốc Hội nhằm cho lật lại cuộc điều tra về máy chủ chứa email cá nhân của bà Hillary Clinton. Hành động này đã bị giới chức đảng Dân Chủ chỉ trích dữ dội vì đã làm đảo lộn cục diện bầu cử, giúp cho Tổng Thống Donald Trump giành được chiến thắng. Dù từng được ông Trump ca ngợi là người có
"lòng dũng cảm" vào thời điểm đó, ông James Comey nhanh chóng trở thành người đối đầu lớn nhất của chính quyền khi ông bắt đầu thực thi thẫm quyền độc lập của cơ quan Tư Pháp.
Hiện tại, chính quyền đang sử dụng toàn bộ nguồn lực cơ quan thực thi pháp luật để nhắm vào cựu giám đốc FBI. Bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, tuyên bố rằng chính quyền cam kết bảo vệ sự an toàn của tổng thống trước mọi hình thức đe dọa, dù là ẩn dụ. Trong khi đó, các luật sư của ông James Comey cho rằng đây là một sự lạm dụng quyền lực trắng trợn của Bộ Tư Pháp nhằm biến một thuật ngữ đời thường trở thành một công cụ đàn áp vô lý về chính trị.
Sự việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính độc lập của các cơ quan liên bang và liệu rằng lời thề bảo vệ Hiến Pháp có đủ sức chống chọi trước áp lực từ Hành pháp trong những thập niên sắp tới đây hay không?