USA Thị trường dầu lửa "rực lửa": Giá Brent chạm mốc 126 USD và bóng ma suy thoái toàn cầu, dân Cali sôi sục đòi lật đổ Trump?

[Gibbs]

Người xưa có câu "Củi quế gạo châu", hàm ý nói về thời kỳ khó khăn khi giá cả những thứ thiết yếu trở nên đắt đỏ vượt tầm kiểm soát, và có lẽ chưa bao giờ câu nói ấy lại đúng với thực trạng ngành dầu mỏ hiện nay đến thế.

Cú nhảy vọt lịch sử và nỗi ám ảnh eo biển Hormuz

Vào ngày thứ Năm vừa qua, giá dầu thô thế giới đã có một phen "lên đồng" khi vượt ngưỡng 126 USD/thùng – mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây. Cụ thể, dầu Brent tiêu chuẩn toàn cầu đã tăng vọt trong đêm, chạm mức 126,41 USD trước khi hạ nhiệt về quanh vùng 115,8 USD do khối lượng giao dịch thắt chặt. Trong khi đó, dầu WTI của Mỹ dù giảm nhẹ 0,7% xuống 106 USD/thùng nhưng vẫn duy trì ở mức cao ngất ngưởng. Nhìn lại biểu đồ giá, chúng ta mới thấy sự khủng khiếp: mức giá hiện tại đã gần như gấp đôi so với hồi đầu năm và cao hơn rất nhiều so với mức 73 USD trước khi cuộc xung đột Mỹ - Iran bùng nổ. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cơn sốt này chính là sự tắc nghẽn tại eo biển Hormuz – "yết hầu" của ngành năng lượng thế giới, nơi vốn dĩ gánh vác 1/5 lượng cung dầu mỏ và khí tự nhiên toàn cầu nhưng nay chỉ còn lại những chuyến tàu thưa thớt đếm trên đầu ngón tay. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đây chính là cuộc gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử nhân loại.

"Đổ dầu vào lửa": Nguy cơ xung đột leo thang

Sở dĩ giá dầu không có đường lui là bởi những báo cáo tình báo gây sốc. Giới phân tích từ Deutsche Bank chỉ ra rằng "ngòi nổ" cho đợt tăng giá điên cuồng vừa qua là thông tin từ Axios về việc Mỹ đang cân nhắc tung ra các đợt không kích "ngắn nhưng có sức công phá mạnh" vào Iran. Các cuộc đàm phán trực tiếp nhằm chấm dứt chiến tranh đang rơi vào ngõ cụt, khiến hy vọng về một giải pháp hòa bình dần lụi tàn. Chuyên gia Vandana Hari từ Vanda Insights nhận định cay đắng rằng giá dầu chỉ có một con đường duy nhất là "đi lên" cho đến khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại một cách lâu dài, nhưng ngày đó bao giờ đến thì vẫn là một ẩn số. Ngoài ra, việc đáo hạn các hợp đồng tương lai cũng góp phần tạo nên những biến động ảo về giá, đẩy thị trường vào trạng thái tâm lý hoảng loạn, chuyển từ hy vọng sang việc đối mặt trực diện với sự khan hiếm nguồn cung vật chất.

Hệ lụy đau đớn: Từ bát mì tôm đến nền kinh tế thế giới

"Nước chảy đá mòn", nhưng giá dầu tăng thì lại mòn túi tiền của người tiêu dùng nhanh hơn bao giờ hết. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã chạm mốc 4,30 USD/gallon – kỷ lục buồn trong 4 năm qua, thậm chí tại một số trạm xăng ở Los Angeles, người dân đã phải kinh hoàng nhìn thấy bảng giá vượt quá 8 USD. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo nếu tình trạng này kéo dài sang nửa cuối năm, một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu là điều khó tránh khỏi. Không chỉ là nhiên liệu, dầu mỏ là "máu" của ngành công nghiệp. Khi giá dầu phi mã, nó kéo theo sự tăng giá của hàng loạt phụ phẩm như nhựa, cao su tổng hợp, sợi dệt và đặc biệt là thực phẩm. Tại khu vực châu Á – "công xưởng của thế giới" và cũng là nơi nhập khẩu năng lượng lớn nhất – tình trạng thiếu hụt đang bóp nghẹt nguồn cung từ găng tay y tế, mỹ phẩm cho đến cả bát mì tôm quen thuộc. Lạm phát dâng cao đang làm xói mòn chi tiêu dùng, đẩy nhiều quốc gia vào cảnh khốn cùng vì thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng.

Tương lai mờ mịt của vàng đen

Hiện tại, giới đầu tư đang trong trạng thái "đứng ngồi không yên" trước khả năng các cơ sở hạ tầng năng lượng có thể trở thành mục tiêu tấn công quân sự tiếp theo. Janiv Shah từ Rystad Energy cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào hạ tầng dầu khí cũng sẽ khiến các chỉ số giá bùng nổ nhanh chóng. Mặc dù giá cao có thể làm sụt giảm nhu cầu tiêu thụ dầu dài hạn, nhưng trong ngắn hạn, thế giới vẫn đang bị kẹt trong vòng xoáy của chiến tranh và sự khan hiếm. Thật đúng là "Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa", khi thế giới vừa mới chớm hồi phục sau những biến động cũ thì lại rơi ngay vào cơn bão giá năng lượng chưa từng có. Thị trường dầu mỏ lúc này không chỉ đơn thuần là chuyện mua bán, mà đã trở thành một canh bạc địa chính trị đầy rủi ro, nơi mà mỗi bước leo thang của xung đột đều có thể khiến túi tiền của mỗi người dân ở bất cứ đâu trên thế giới bị ảnh hưởng sâu sắc.