Biden nói ‘tiến bộ thực sự’ đã đạt được sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

[florida80]

11/17

ổng thống Joe Biden đã gặp mặt trực tiếp người đồng cấp Trung Quốc, Tập Cận Bình , vào thứ Tư và sau đó cho biết họ đã đồng ý khôi phục các kênh liên lạc quân sự không hoạt động, trấn áp hoạt động buôn bán fentanyl và cùng hợp tác để giải quyết những tiến bộ nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo.

Hội nghị thượng đỉnh kéo dài bốn giờ đã phá vỡ sự im lặng kéo dài hàng năm do căng thẳng gia tăng làm dấy lên lo ngại rằng hai nước đang trên con đường hướng tới xung đột trực tiếp.

Tại một cuộc họp báo sau đó, Biden nói, “Tôi tin rằng đó là một trong những cuộc thảo luận hiệu quả và mang tính xây dựng nhất mà chúng tôi từng có.”

Ông Biden cho biết, đã suốt một năm không nói chuyện chứ chưa nói đến gặp mặt trực tiếp, hai nhà lãnh đạo đã đồng ý rằng giờ đây họ có thể nhấc máy và gọi trực tiếp cho nhau khi cần.

Hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại khu bất động sản Filoli rộng 654 mẫu Anh ở Woodside, cách San Francisco khoảng 35 dặm về phía nam, nơi hai nhà lãnh đạo cũng tham gia một cuộc họp thượng đỉnh riêng biệt giữa các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, không có đột phá nào về một số vấn đề lâu dài – chủ yếu là tình trạng của Đài Loan – đã làm xấu đi mối quan hệ giữa hai cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới. Cũng không có dấu hiệu nào cho thấy Biden đang đánh giá lại niềm tin của mình rằng Trung Quốc là một đối thủ đáng gờm và tiềm ẩn nguy hiểm.

Ông cảnh báo rằng ông sẽ không chấp nhận lời hứa hợp tác của Trung Quốc theo bề ngoài. Khi một phóng viên hỏi liệu ông có tin tưởng Tập Cận Bình hay không, Biden lặp lại cụm từ mà cựu Tổng thống Ronald Reagan đã sử dụng khi đàm phán các hiệp định kiểm soát vũ khí với Liên Xô cũ vào những năm 1980: “Hãy tin tưởng nhưng phải xác minh”.

Khi được hỏi tại cuộc họp báo liệu ông có coi ông Tập là một nhà độc tài hay không – thuật ngữ mà ông dùng để mô tả ông Tập vào mùa hè – Biden nói rằng ông có.

Ông nói: “Ông ấy là một nhà độc tài theo nghĩa ông ấy là người điều hành một đất nước là một đất nước cộng sản dựa trên một hình thức chính phủ hoàn toàn khác với hình thức chính phủ của chúng ta”.

Trả lời hôm thứ Năm, Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích nhận xét của Biden là “thao túng chính trị cực kỳ sai lầm và vô trách nhiệm”.

Yun Sun, giám đốc Chương trình Trung Quốc tại Trung tâm Stimson, cho biết trong một email: “Thuật ngữ này được đưa ra một cách tự nhiên nhưng cũng khá phi ngoại giao vì họ vừa mới tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh và người Trung Quốc đặc biệt nhạy cảm về điều này”. “Tôi nghĩ Biden có thể cảm thấy thoải mái hơn khi sử dụng thuật ngữ này khi cuộc họp đã kết thúc.”

Bà nói thêm rằng Trung Quốc sẽ không từ bỏ thỏa thuận vào thời điểm này, nhưng nhận xét của Biden không mang lại ánh sáng đầy hứa hẹn về tương lai của quan hệ song phương.

Biden đã nói trước đó: “Chúng ta đang ở trong một mối quan hệ cạnh tranh, Trung Quốc và Hoa Kỳ, nhưng trách nhiệm của tôi là làm cho mối quan hệ này trở nên hợp lý và có thể quản lý được, để nó không dẫn đến xung đột. Đó chính là điều tôi quan tâm.”

Tuy nhiên, Biden ca ngợi ba lĩnh vực mà các bên đã đạt được sự đồng thuận.

Theo một quan chức chính quyền cấp cao, người đã thông báo với giới truyền thông, Mỹ đã thảo luận với Trung Quốc về kế hoạch cắt giảm dòng tiền chất fentanyl đang góp phần gây ra tai họa ma túy bất hợp pháp ở Mỹ.

“Về cơ bản, tổng thống đã nói rằng, hãy nhìn xem, đây là một trong những vấn đề ma túy tồi tệ nhất mà Hoa Kỳ từng phải đối mặt. Hàng chục ngàn người Mỹ thiệt mạng hàng năm“, quan chức này nói.

Khi tuyên bố nối lại các cuộc đàm phán giữa quân đội nhằm ngăn chặn xung đột vô ý, Biden cho biết “những tính toán sai lầm quan trọng” có thể gây ra “rắc rối thực sự”.

Quan chức này cũng cho biết các nước đang thiết lập “các cam kết hoạt động”, cho phép các chỉ huy quân sự cấp cao tham gia với các đối tác.

Đài Loan vẫn là một vấn đề khó giải quyết đối với cả hai bên. Tập muốn thống nhất Trung Quốc và Đài Loan, nền dân chủ tự trị mà Trung Quốc tuyên bố là của riêng mình. Mặc dù chính sách “một Trung Quốc” của Biden không ủng hộ sự độc lập của Đài Loan, nhưng ông phản đối những gì ông coi là hành động quân sự hung hãn đe dọa Đài Loan.

Biden yêu cầu Trung Quốc tôn trọng quy trình bầu cử của Đài Loan trước cuộc bầu cử tổng thống của hòn đảo này vào tháng 1. Đáp lại, ông Tập lập luận rằng hòa bình là “mọi việc đều tốt đẹp” nhưng cuối cùng họ cần phải hướng tới giải pháp, quan chức Mỹ cho biết.

Hua Chunying, một quan chức Trung Quốc tham dự cuộc họp song phương lớn hơn, nói trên X rằng ông Tập cho biết “vấn đề Đài Loan vẫn là vấn đề quan trọng nhất và nhạy cảm nhất trong quan hệ Trung-Mỹ”.

Biden và Tập chào nhau lúc 11h15 giờ địa phương. Khi ông Tập rời khỏi chiếc xe limousine của mình, ông bước về phía ngôi nhà lịch sử ở nông thôn dọc theo tấm thảm đỏ và được chào đón bởi Biden, người đã đến sớm hơn và đang đợi ông ở ngưỡng cửa. Cả hai nhanh chóng bắt tay và vẫy tay chào giới truyền thông trước khi bước vào tòa nhà.

Bên trong, họ đối mặt nhau qua một chiếc bàn hình chữ nhật dài, có cờ Trung Quốc và Mỹ ở phía cuối. Họ được hộ tống bởi các phái đoàn tương ứng của họ. Biden ngồi giữa Ngoại trưởng Antony Blinken và Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen.

Trong bài phát biểu khai mạc, ông Biden cho biết các cuộc gặp trước đây giữa hai nhà lãnh đạo “luôn thẳng thắn và hữu ích”. Ông nói rằng sự cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ không được chuyển sang xung đột, một điểm mà ông đã nhấn mạnh trong nhiều tháng.

“Tôi đánh giá cao cuộc trò chuyện của chúng ta, bởi vì tôi nghĩ điều quan trọng nhất là bạn và tôi hiểu nhau rõ ràng, từ lãnh đạo này đến lãnh đạo khác, không có quan niệm sai lầm hoặc thông tin sai lệch,” Biden nói.

Xi nói tiếp. Thông qua một phiên dịch viên, ông cho biết hai nước có mối quan hệ song phương quan trọng nhất trên thế giới.

“Đối với hai nước lớn như Trung Quốc và Mỹ, quay lưng lại với nhau không phải là một lựa chọn”, ông Tập nói. “Việc một bên sửa sang bên kia là không thực tế, xung đột, đối đầu gây ra hậu quả khó lường cho cả hai bên”.

Hội nghị thượng đỉnh có một số khoảnh khắc nhẹ nhàng hơn. Biden sẽ bước sang tuổi 81 vào thứ Hai. Vợ của Xi có cùng ngày sinh. Khi Biden nói chúc mừng sinh nhật bà, Tập nói rằng ông đã làm việc chăm chỉ đến mức quên mất. Ông cảm ơn Biden vì đã nhắc nhở, quan chức này cho biết. Sau cuộc họp báo, Biden dự kiến ​​​​sẽ tham dự tiệc chiêu đãi buổi tối ở San Francisco dành cho các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương, nơi Phó Tổng thống Kamala Harris và đệ nhất phu nhân Jill Biden cũng sẽ tham dự.

Hội nghị thượng đỉnh này là lần đầu tiên hai tổng thống gặp nhau kể từ phiên họp kéo dài ba giờ bên lề hội nghị thượng đỉnh ở Bali, Indonesia, một năm trước. Chuyến thăm cũng là lần đầu tiên ông Tập đặt chân đến Mỹ kể từ năm 2017.

Vài giờ trước cuộc họp, John Kirby, phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng, nói với các phóng viên: “Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều mong đợi rằng đây sẽ là một cuộc thảo luận hiệu quả ngày hôm nay. Và hy vọng rằng đây sẽ là tiền đề cho nhiều cuộc giao tiếp và đối thoại hơn nữa giữa hai đội của chúng ta trong tương lai.”

Các quan chức Mỹ cho biết trong năm qua, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã xấu đi theo những cách làm tăng nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu không mong muốn. Ví dụ, khi chính quyền Biden bắn hạ một khinh khí cầu do thám Trung Quốc bay ngang qua nước Mỹ vào tháng 2, Bộ Quốc phòng không có ai ở Trung Quốc để liên lạc vì Bắc Kinh đã đóng cửa một kênh liên lạc quân sự quan trọng.

Các quan chức Mỹ tin rằng Biden bước vào cuộc họp từ thế mạnh. Trong khi nền kinh tế Trung Quốc đang phải vất vả với tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao và tình trạng thoái vốn khỏi các công ty nước ngoài, Biden lại tự hào về tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ ở Mỹ, kèm theo đó là tỷ lệ thất nghiệp thấp.