Khi thông tin còn chưa được cho công bố rõ ràng, vụ nổ súng tại bữa tiệc có Tổng thống Mỹ Donald Trump tối hôm 25/4 đã nhanh chóng bị các thuyết âm mưu bao phủ, với nghi vấn về màn "dàn dựng" được lan truyền trên mạng xã hội.

Ngay sau khi một tay súng tìm cách xông vào phòng tiệc tại khách sạn Washington Hilton, nơi đang diễn ra bữa tối giữa Tổng thống Donald Trump và Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc tối ngày 25/4, mạng xã hội lập tức thấy xuất ra hàng loạt "thuyết âm mưu" (conspiracy theory).

Phản ứng này không phải là điều bất thường, mà phản ảnh ra xu hướng ngày càng thấy phổ biến trong môi trường thông tin tại Mỹ hiện nay.

Từ vụ tàu sập cầu Francis Scott Key ở Baltimore hồi năm 2024 đến vụ cháy rừng ở Los Angeles năm 2025, hầu như mọi bản tin nóng lớn tại Mỹ đều đã nhanh chóng trở thành "chất liệu" cho các thuyết âm mưu trên mạng.

Trong những câu chuyện này, nhiều người tìm cách đổ lỗi sự việc cho các đối thủ chính trị mà họ mặc định là đứng sau giựt dây, theo CNN.

"Dàn dựng"?
Tối hôm 25/4, sau khi vụ nổ súng đã xảy ra, một số phóng viên hàng đầu nước Mỹ, đang có mặt ngay trong phòng tiệc, đã lập tức bắt tay vào việc cho xác minh sự thật về những gì đang xảy ra.

Tuy nhiên, trước khi có bất cứ thông tin chính thức nào về tên nghi phạm hay động lực dẫn đến hành vi xả súng này, cụm chữ "dàn dựng" gần như ngay lập tức đã lan truyền trên các mạng xã hội.

Làn sóng suy diễn phỏng đoán này phần nào xuất phát từ việc một số lời phát ngôn của Tòa Bạch Ốc được diễn giải theo chiều hướng bất thường, khiến cho nhiều người lập tức nghĩ đến khả năng cho rằng "đã có ý đồ phía sau", thay vì chỉ là vụ mưu sát đơn lẻ.

Tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc bà Karoline Leavitt. (Ảnh: Reuters)
Sự việc bắt đầu từ đoạn clip có ghi lại lời phát biểu vô thưởng vô phạt của tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc bà Karoline Leavitt trước khi tham gia vào sự kiện.

"Sẽ rất hài hước, rất thú vị. Tối nay sẽ có vài 'phát súng' trong phòng. Mọi người nên theo dõi, sẽ rất tuyệt vời. Tôi rất mong chờ được nghe thấy", bà này đã nói khi được Fox News có hỏi, liệu khán giả có thể mong đợi điều gì từ ông Trump.

Theo cách truyền thống, các bài phát biểu của tổng thống tại bữa tiệc tối chiêu đãi Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc thường mang tính hài hước, trong đó vị nguyên thủ quốc gia có thể pha trò đủ chuyện nhắm vào giới truyền thông và chính bản thân mình.

Tối hôm 25/4 lẽ ra là lần đầu mà ông Trump sẽ lên tiếng phát biểu tại sự kiện này trên cương vị tổng thống. Cụm chữ "vài phát súng" của bà Leavitt, chỉ là câu nói bông đùa, bỗng bị hiểu theo nghĩa đen một cách phi lý và làm dấy lên nhiều sự nghi vấn.

Một phiên bản của đoạn clip này, được cho đăng tải trên nền tảng X chưa đầy 45 phút sau khi tiếng súng nổ vang lên, đã thu hút hơn 6 triệu lượt xem, với nhiều người chia sẻ như thể đó là "bằng chứng cụ thể, không thể chối cãi được".

Trong cuộc họp báo tối muộn cùng đem đó, Tổng thống Donald Trump đã nói rằng vụ tấn công cho thấy cần phải có một phòng tiệc có bảo vệ an ninh cao.

Phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh ông đang theo đuổi kế hoạch cho xây lên phòng dạ hội hoành tráng có sức chứa đến 4,000 người trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc và gây ra rất nhiều sự tranh cãi về nguồn gốc tiền tài trợ và cảnh vật thuộc di tích lịch sử Hoa Kỳ.

Một số người trên mạng xã hội bắt đầu suy đoán vô căn cứ rằng vụ tấn công mưu sát nói trên được cho "dàn dựng" lên với lý do này.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel và viên phụ tá giám đốc phụ trách văn phòng FBI Washington Darren Cox đứng bên cạnh bức ảnh khẩu súng săn mà nghi phạm Cole Tomas Allen mang theo. (Ảnh: Reuters)
Từ cuộc gọi bị gián đoạn đến làn sóng hoài nghi
Một đoạn clip khác của Fox News cũng đã trở thành một chủ đề được bàn tán sôi nổi trên mạng.

Tối 25/4, giống như nhiều người khác, Aishah Hasnie, phóng viên của Fox News tại Tòa Bạch Ốc đã tường thuật trực tiếp qua điện thoại sự kiện nóng bỏng này từ phòng tiệc, chia sẻ sự trải nghiệm tận mắt về những gì đang xảy ra.

Cuộc gọi của cô đã bị ngắt giữa chừng khi đang kể rằng trước đó trong buổi tối, chồng của tham vụ báo chí Leavitt, người ngồi bên cạnh cô, đã nói về tầm mức quan trọng phải chú ý đến an toàn cá nhân do tính chất công việc.

Một số người bắt đầu suy đoán rằng Fox News cố tình cho cắt ngang cuộc gọi này.
"Tôi không muốn thổi phùng thuyết âm mưu. Nhưng… chuyện này thật sự kỳ lạ. Rất kỳ lạ", Angelo Carusone viết khi chia sẻ đoạn clip tới 32.000 người theo dõi trên BlueSky.

Carusone là CEO của Media Matters , tổ chức giám sát truyền thông có khuynh hướng cánh tả, thường xuyên chỉ ra thông tin sai lệch từ phía đảng Cộng hòa.

Đáp lại lời đồn đoán, Hasnie sau đó đã cho đăng trên X: "Cuộc gọi của chúng tôi bị gián đoạn vì trong phòng tiệc gần như không có sóng".(?)

Hasnie kể nốt rằng: "Ông ấy (chồng của tham vụ báo chí Leavitt) chỉ dặn tôi nên cẩn thận với sự an toàn của bản thân vì thế giới hiện nay rất bất ổn. Đó cũng là điều mà cha tôi và nhiều người khác nói với tôi lúc gần đây. Ông ấy chỉ bày tỏ sự lo lắng cho tôi".


Tổng thống Trump và các giới chức cao cấp trong chính quyền được các nhân viên Mật vụ giúp sơ tán. (Ảnh: Reuters)
"Trước khi bị mất tín hiệu, tôi định nói rằng thật không may là chỉ một thời gian ngắn sau đó, tất cả chuyện này đã xảy ra", cô Hasnie có cho biết thêm.

Trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc hôm 27/4, cô Hasnie đã hỏi bà Leavitt về các thuyết âm mưu đang được lan truyền trên mạng.

"Đối với chúng tôi, điều quan trọng là phải nhanh chóng tìm ra sự thật và đưa ra thông tin chính xác về vụ này, cũng như bất cứ biến cố nào khác, nhằm bác bỏ những điều vô lý đang lan truyền trên mạng", bà Leavitt cho hay.

Vụ toan mưu sát tối hôm 25/4 xảy ra trong bối cảnh gần đây có nhiều người nổi tiếng, từng ủng hộ ông Trump, đặt ra câu hỏi về vụ ông bị ám sát hụt tại Butler, bang Pennsylvania vào tháng 7/2024.

Bộ Tư Pháp, dưới cả thời cựu Tổng thống Joe Biden và Tổng thống Donald Trump, đều đưa ra cùng kết luận: tên nghi phạm Thomas Crooks chỉ hành động một mình.

Tuy nhiên, Tucker Carlson và cựu nghị sĩ Cộng hòa Marjorie Taylor Greene cho rằng chính phủ cần phải cho công bố thêm các thông tin về Crooks, đồng thời ám chỉ có điều gì đó đang bị che giấu.

Đến sáng 26/4, các bài viết thể hiện quan điểm chống ông Trump của Cole Allen, nghi phạm trong vụ tấn công vừa qua, đã được cho công bố ra.

Đáp lại trên X, cựu nữ dân biểu Greene có viết: "Tôi muốn biết vì sao chính quyền Trump lại ngay lập tức công bố 'bản tuyên ngôn' của Cole Allen, trong khi vẫn giữ kín thông tin về Thomas Crooks".

Khách mời đang ẩn nấp dưới gầm bàn sau vụ tấn công tại Washington Hilton tối hôm thứ Bảy 25/4 hay là ...cảnh được "dàn dựng"? (Ảnh: Reuters)
Tuy nhiên, theo CNN, không có bằng chứng nào cho thấy FBI che giấu thông tin quan trọng về tên nghi phạm Crooks, kẻ đã bắn 8 phát đạn súng trường kiểu AR-15 từ mái nhà gần sân khấu tổ chức tranh cử về phía ông Trump, trước khi bị nhân viên bắn tỉa của Sở Mật vụ bắn hạ gục.

FBI từ lâu đã phải đối phó với các thuyết âm mưu xoay quanh vụ nổ súng này, bao gồm cả tuyên bố sai lệch rằng có dính líu đến nước ngoài.

Theo FBI, trước khi gây án, Crooks đã tìm kiếm trên mạng về nơi ông Trump dự kiến phát biểu, cũng như thông tin khác có liên quan đến ông và cựu Tổng thống Joe Biden.

Keith Olbermann, người từng dẫn chương trình truyền hình và thường phản đối ông Trump, có viết trên X với gần một triệu người theo dõi rằng: "Tôi không nói rằng vụ này đã được DÀN DỰNG ra… chính bạn đang nói vậy!... Thật đáng xấu hổ, những kẻ luôn có thái độ hoài nghi!"

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.yahoo.com/news/articles/...192022696.html

Cổ nhân có câu: "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" trong thế giới giải trí đầy rẫy những thị phi của nước Mỹ, dường như "vừa lòng" không bao giờ nằm trong từ điển của Jimmy Kimmel. Nam MC kỳ cựu của đài ABC vừa thấy mình rơi vào tâm bão khi Nhà Trắng và Tổng thống Donald Trump đồng loạt lên tiếng yêu cầu sa thải anh – một kịch bản "xưa như trái đất" nhưng chưa bao giờ thôi kịch tính.

Mọi chuyện bắt đầu từ một câu đùa đầy mỉa mai của Kimmel vào tối thứ Năm tuần trước, khi anh ví von Đệ nhất phu nhân Melania Trump có "vẻ rạng rỡ của một góa phụ đang mong đợi". Một câu "đâm chọc" về khoảng cách tuổi tác (ông Trump 79 tuổi và bà Melania 56 tuổi) tưởng chừng chỉ là gia vị cho buổi diễn, nhưng lại bùng nổ thành một cuộc chiến chính trị thực thụ sau vụ nổ súng kinh hoàng bên ngoài bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào thứ Bảy vừa qua.

Quyền tự do ngôn luận và những "màn kịch" được dàn dựng

"Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo", phía Nhà Trắng và các đồng minh của ông Trump đã nhanh chóng "thay hình đổi dạng" câu đùa của Kimmel, cáo buộc đó là một lời kêu gọi ám sát đầy ẩn ý. Đệ nhất phu nhân đã thẳng thừng lên án Kimmel vào sáng thứ Hai, và ngay sau đó, Tổng thống Trump cũng bồi thêm nhát dao khi gọi bình luận của nam MC là "lời kêu gọi bạo lực đáng khinh bỉ", trực tiếp liên hệ nó với vụ nổ súng tại Washington.

Đứng trước bão dư luận, Jimmy Kimmel không hề nao núng. Trong chương trình tối thứ Hai, anh mở màn bằng một giọng điệu đầy châm biếm: "Có bao giờ bạn thức dậy và thấy Đệ nhất phu nhân ra tuyên bố đòi đuổi việc mình chưa? Chúng ta ai cũng từng bị thế mà, đúng không?". Kimmel khẳng định đanh thép rằng đó chỉ là một màn "roast" (trêu chọc) nhẹ nhàng và anh luôn là người lên tiếng chống lại bạo lực súng đạn suốt nhiều năm qua. Anh nhấn mạnh: "Dưới Tu chính án thứ nhất, chúng ta có quyền tự do ngôn luận. Ông Trump được quyền nói những gì ông ấy muốn, và tôi cũng vậy."

Phép thử đầu tiên cho "Triều đại" mới tại Disney

Sự việc này không chỉ là chuyện cá nhân của Kimmel mà còn là một bài toán hóc búa dành cho Josh D’Amaro – tân CEO của Disney, người vừa kế nhiệm Bob Iger mới vỏn vẹn 6 tuần. "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", đây là lần đầu tiên D’Amaro phải đối mặt với áp lực trực tiếp từ chính quyền Trump. Liệu ông có đi vào vết xe đổ của người tiền nhiệm?

Nhìn lại quá khứ vào tháng 9 năm ngoái, đài ABC dưới trướng Iger từng phải đình chỉ chương trình của Kimmel "vô thời hạn" trước áp lực từ các chủ đài địa phương như Nexstar và Sinclair. Tuy nhiên, lệnh đình chỉ đó chỉ kéo dài chưa đầy một tuần sau khi Disney bị dư luận chỉ trích là "hèn nhát" và đầu hàng trước quyền lực chính trị. Lần này, dù các đại diện của Disney và ABC vẫn "kín như bưng", nhưng việc chương trình vẫn lên sóng bình thường cho thấy Disney đang chọn cách "đứng vững trước gió lớn", không dễ dàng khuất phục trước sức ép từ Nhà Trắng.

Chính trị là điều không thể tránh khỏi

Kimmel vốn là một người chỉ trích ông Trump không mệt mỏi và thường xuyên tham gia các cuộc biểu tình "No Kings". Trong một cuộc trò chuyện gần đây, anh khẳng định: "Sẽ thật hổ thẹn nếu chúng ta không nói về những điều này". Đối với anh, chính trị không còn là một lựa chọn, mà là một trách nhiệm của người cầm mic.

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", cuộc đối đầu giữa một bên là quyền lực tuyệt đối của Nhà Trắng và một bên là quyền tự do ngôn luận của nghệ sĩ đang đẩy nền giải trí Mỹ vào một khúc quanh đầy kịch tính. Liệu chiếc ghế của Jimmy Kimmel có thể trụ vững khi những gã khổng lồ truyền thông như Nexstar và Sinclair vẫn đang rình rập? Câu trả lời có lẽ không chỉ nằm ở xếp hạng người xem (ratings), mà còn nằm ở bản lĩnh của những người đứng đầu đế chế chuột Mickey trong việc bảo vệ những giá trị cốt lõi của truyền thông Mỹ.

Khi "anh hùng" tương ngộ thành... kẻ thù truyền kiếp

Người xưa có câu: "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người." Câu nói ấy dường như đang vận vào mối quan hệ giữa tỷ phú Elon Musk và Sam Altman – những người từng chung vai sát cánh khai sinh ra OpenAI. Thứ Hai vừa qua, mạng xã hội X lại một phen dậy sóng khi Musk liên tục tung ra những dòng trạng thái "nặng đô", gọi thẳng CEO Sam Altman là "Scam Altman" và Chủ tịch Greg Brockman là "Greg Stockman". Musk không ngần ngại khẳng định: "Họ đã đánh cắp một tổ chức từ thiện. Chấm hết."

Thế nhưng, trận chiến thực sự không nằm trên bàn phím mà đang diễn ra tại phòng xử án của Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. Một bồi thẩm đoàn gồm 9 người đã được tuyển chọn để lắng nghe những lập luận của Musk về việc OpenAI đã lừa dối ông và phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu. Musk dự kiến sẽ trực tiếp đứng ra làm chứng, đối diện với những người mà ông từng gọi là cộng sự để đòi lại "công lý" cho nền trí tuệ nhân tạo thế giới.

Ván bài 130 tỷ USD và tham vọng đưa OpenAI về "chính đạo"

"Cháy nhà mới ra mặt chuột", Musk cáo buộc rằng OpenAI đã biến tướng từ một tổ chức thiện nguyện vì lợi ích nhân loại thành một công cụ kiếm tiền cho Microsoft. Những yêu cầu mà Musk đưa ra trong vụ kiện này đủ để khiến bất kỳ tập đoàn nào cũng phải "run rẩy":

Buộc OpenAI quay trở lại cấu trúc phi lợi nhuận như ban đầu.

Phế truất Sam Altman và Greg Brockman khỏi hội đồng quản trị.

Đòi bồi thường khoảng 130 tỷ USD để trả ngược lại cho quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.

Đây không chỉ là chuyện tiền bạc, mà là một cuộc chiến giành quyền kiểm soát tương lai của công nghệ AI. Nếu Musk thắng, kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đầy hứa hẹn của OpenAI trong năm nay có thể tan thành mây khói, tạo cơ hội cho công ty xAI của chính Musk vươn lên dẫn đầu. "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân", phía OpenAI cũng chẳng vừa khi đáp trả rằng Musk kiện tụng chỉ vì lòng ghen tị và hối tiếc sau khi rời bỏ công ty vì không giành được quyền kiểm soát tuyệt đối.

Những rào cản từ "miệng thế gian" và bồi thẩm đoàn

Dù là người giàu nhất thế giới, Musk cũng không thể tránh khỏi quy luật "Yêu nên tốt, ghét nên xấu". Tại tòa, các luật sư của Musk đã phải vất vả loại bỏ những bồi thẩm viên có ác cảm với ông. Có người gọi Musk là "kẻ tham lam", có người thậm chí gọi ông là "đống rác rưởi". Một bồi thẩm viên khác còn bày tỏ sự bức xúc khi người thân bị mất việc làm do các chính sách cắt giảm của Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) mà Musk đang dẫn dắt.

Thẩm phán Rogers đã phải nhắc nhở đội ngũ pháp lý của Musk: "Thực tế là mọi người không thích ông ấy. Nhưng điều đó không có nghĩa là người Mỹ không thể giữ sự chính trực trong quá trình tư pháp." Cuối cùng, những bồi thẩm viên được chọn là những người giữ thái độ trung lập với cả Musk lẫn công nghệ AI. Ngược lại, Sam Altman – người cũng có mặt tại tòa – lại nhận được ít ý kiến trái chiều hơn hẳn từ phía bồi thẩm đoàn.

Góc khuất sau những email "anh hùng trọng anh hùng"

"Khẩu Phật tâm xà" hay tình cảm chân thành? Những bằng chứng gồm hàng trăm trang email, tin nhắn và hồ sơ cuộc gọi sắp được công bố sẽ hé lộ bộ mặt thật của mối quan hệ này. Ít ai biết rằng, Musk từng đóng góp ít nhất 44 triệu USD trong những năm đầu để nuôi dưỡng OpenAI.

Đáng chú ý, một email năm 2023 được nộp làm bằng chứng cho thấy Altman từng viết cho Musk rằng: "Ông là người hùng của tôi", nhưng đồng thời bày tỏ sự đau đớn trước những đòn tấn công của Musk. Đáp lại, Musk viết: "Tôi hiểu ý ông và tôi chắc chắn không có ý định làm tổn thương ai, tôi xin lỗi vì điều đó, nhưng vận mệnh của nền văn minh đang bị đe dọa."

Vụ kiện này có Microsoft là đồng bị cáo, bị cáo buộc hỗ trợ OpenAI vi phạm lòng tin từ thiện. Phía Microsoft bác bỏ điều này, cho rằng lập luận của Musk "thiếu căn cứ thực tế". Cuộc đối đầu giữa Musk và Altman không chỉ là một vụ kiện dân sự thông thường, mà nó đang định hình lại con đường phát triển của thứ công nghệ quyền lực nhất thế kỷ 21. Giữa "lý" và "tình", giữa "lợi nhuận" và "phi lợi nhuận", phán quyết cuối cùng sẽ cho chúng ta thấy: "Của thiên thì trả địa", hay OpenAI sẽ tiếp tục hành trình trở thành gã khổng lồ công nghệ đắt giá nhất hành tinh.

Nỗi lo của những "ông chủ" ngành dịch vụ tại Florida

"Sông có khúc, người có lúc", nhưng với Jan Gautam – CEO của IHRMC Hotels & Resorts, khúc quanh cuộc đời của hàng trăm nhân viên dưới quyền ông đang phụ thuộc hoàn toàn vào phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ tuần này. Gautam đang đứng ngồi không yên trước nguy cơ phải sa thải hàng loạt lao động tại hàng chục khách sạn ở Florida. Lý do? Họ là những người di cư Haiti đang sống và làm việc dưới tư cách Bảo vệ Tạm thời (TPS).

Tại các khách sạn của Gautam, khoảng 30% nhân sự – từ dọn phòng, làm vườn cho đến giám sát – là người Haiti có TPS. Nếu mất đi lực lượng này, ông buộc phải đóng cửa bớt phòng vì không có người chuẩn bị kịp cho khách mới. "Chúng tôi cần họ," Gautam chia sẻ đầy trăn trở. "Bạn đào tạo họ thành thục, rồi một ngày họ phải rời đi không phải vì họ muốn, mà vì lựa chọn của một ai đó khác." Ước tính, việc đào tạo mới và sụt giảm doanh thu sẽ ngốn của ông hàng trăm nghìn USD – một đòn đau đánh thẳng vào lợi nhuận vốn đã eo hẹp.

Cuộc chiến pháp lý và bóng ma trục xuất

Số phận của nhân viên nhà Gautam và hơn 350.000 người di cư Haiti khác hiện nằm trong tay các thẩm phán Tòa án Tối cao. Chế độ TPS vốn là "phao cứu sinh" cho những người không thể về nước do xung đột vũ trang hoặc thiên tai. Người Haiti được cấp quyền này sau trận động đất kinh hoàng năm 2010 và liên tục được gia hạn khi quê nhà chìm trong bạo lực băng đảng, nạn đói và khoảng trống quyền lực sau vụ ám sát tổng thống năm 2021.

Tuy nhiên, Bộ An ninh Nội địa (DHS) dưới thời ông Trump lập luận rằng "tạm thời có nghĩa là tạm thời", cho rằng TPS không phải là một chương trình ân xá vĩnh viễn. Trong khi đó, các nguyên đơn cáo buộc việc chấm dứt TPS không dựa trên đánh giá an toàn thực tế mà xuất phát từ thành kiến sắc tộc. "Lửa gần rơm quế cũng cháy", sự căng thẳng này đang lan rộng khắp các cộng đồng người Haiti từ Florida đến New York, Massachusetts và Ohio.

Những con số biết nói: Họ là lao động, là người nộp thuế

"Có thực mới vực được đạo", đóng góp của cộng đồng TPS Haiti vào nền kinh tế Mỹ là không thể phủ nhận. Theo phân tích của tổ chức FWD.us:

Đầu năm 2025, có gần 190.000 người Haiti có TPS đang làm việc trong các ngành bán lẻ, khách sạn, y tế.

Họ đóng góp ước tính 5,9 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ mỗi năm.

Đóng tổng cộng 1,6 tỷ USD tiền thuế liên bang, tiểu bang và địa phương.

Nhiều người lập luận rằng người nhập cư chiếm việc làm của dân bản địa, nhưng các nhà kinh tế học từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khẳng định: Không có bằng chứng về việc chiếm chỗ. Ngược lại, họ còn giúp tăng việc làm trong ngành xây dựng và du lịch. Thực tế, nhiều công việc nặng nhọc như dọn dẹp vệ sinh khách sạn hay chăm sóc người già vốn rất khó thu hút lao động bản địa. Như bà Rebecca Shi từ Liên minh Nhập cư Doanh nghiệp Mỹ nói: "Họ đang làm những công việc thiết yếu và khó khăn nhất."

"Luồng sinh khí" cho những thị trấn nghèo và ngành chăm sóc cao niên

Tại Springfield, Ohio, chính những người di cư Haiti đã giúp hồi sinh cộng đồng. Thống đốc Mike DeWine thừa nhận các doanh nghiệp địa phương thuê người Haiti vì họ không thể tìm được ai khác để lấp chỗ trống. "Mất TPS là một cú đòn đau cho nền kinh tế và cả tiểu bang," ông nhấn mạnh. Không chỉ đi làm thuê, nhiều người Haiti còn mang trong mình tinh thần khởi nghiệp, mở ra các tiệm làm tóc, nhà hàng và công ty dọn dẹp, tạo thêm công ăn việc làm cho xã hội.

Đặc biệt nghiêm trọng là trong ngành chăm sóc người cao tuổi. Tại Sinai Residences (Boca Raton, Florida), 40 nhân viên TPS Haiti đang chăm sóc cho khoảng 500 cụ già. Họ chiếm 9% nhân sự và có những người đã gắn bó suốt một thập kỷ. CEO Rachel Blumberg đã phải chi 600.000 USD trong năm qua để tăng lương và đào tạo dự phòng vì lo sợ mất đi đội ngũ này. "Hồ sơ ứng viên đang cạn kiệt, việc loại bỏ lao động Haiti giống như xát muối vào vết thương," bà Blumberg ví von. Quan trọng hơn cả tiền bạc là mối quan hệ tình cảm; những nhân viên lâu năm biết rõ từng thay đổi nhỏ về sức khỏe của các cụ để kịp thời can thiệp.

Tạm thời hay là định mệnh?

"Đi đâu mà vội mà vàng", nhưng với những gia đình như chị Vanessa Joseph, mỗi ngày trôi qua là một ngày lo âu. Dù gia đình chị may mắn đã được tị nạn vào tháng 2 vừa qua, nhưng nhiều đồng nghiệp của chị vẫn đang sống trong hoảng loạn. Họ có hóa đơn phải trả, có con cái phải nuôi và có những ước mơ đã bén rễ trên đất Mỹ.

Phán quyết của Tòa án Tối cao sắp tới không chỉ định đoạt một chính sách di trú, mà còn định đoạt "nồi cơm" của hàng trăm nghìn gia đình và sự ổn định của nhiều ngành kinh tế trụ cột tại Mỹ. Chúng ta hãy cùng chờ xem liệu công lý sẽ nghiêng về phía "tạm thời" cứng nhắc hay sẽ nhìn nhận những đóng góp "vĩnh viễn" của họ cho xứ sở cờ hoa.

Cơn sốt "Refreshers" – Khi thức uống không chỉ để giải khát

"Ăn được ngủ được là tiên", trong giới ẩm thực nhanh hiện nay, "uống được" mới là cái đích mà các đại gia ngành thực phẩm đang nhắm tới. Đã qua rồi cái thời người ta vào McDonald’s hay Starbucks chỉ để gọi một chiếc burger khô khốc hay một ly cà phê đen truyền thống. Giờ đây, một khái niệm mới mang tên "Refreshers" (thức uống thanh nhiệt) đang trở thành "vua" trên các bảng thực đơn từ Mỹ cho đến các nước phương Tây.

"Refreshers" – cái tên nghe thôi đã thấy mát lòng mát dạ, nhưng thực tế nó lại là một phạm trù cực kỳ khó định nghĩa. Từ Starbucks, Sonic, Dunkin’ cho đến "ông lớn" McDonald’s, tất cả đang đổ xô vào cuộc đua mở rộng danh mục đồ uống này. Đặc điểm chung của chúng là sự kết hợp giữa hương vị trái cây, màu sắc rực rỡ "mãn nhãn" và sự tươi mát đầy mê hoặc, đặc biệt đánh trúng tâm lý của giới trẻ Gen Z và Millennials.

Muôn hình vạn trạng: Mỗi nhà một vẻ, mười phân vẹn mười

Người ta thường nói "Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh", và dòng Refreshers này cũng vậy. Dù có chung cái tên gọi nhưng chẳng có hai thương hiệu nào làm giống nhau hoàn toàn. Tại Starbucks hay Dunkin’, Refreshers thường đi kèm với một lượng caffeine vừa phải và đường để tạo năng lượng. Trong khi đó, Panera lại tung ra những phiên bản hoàn toàn không caffeine để chiều lòng những khách hàng nhạy cảm. Thậm chí, Sonic còn "chơi lớn" khi tạo ra cả phiên bản có ga (bubbly) và không ga (flat) cho thực khách tha hồ lựa chọn.

Theo bà Maeve Webster, Chủ tịch công ty tư vấn Menu Matters, chính việc không có một định nghĩa gò bó đã giúp các chuỗi cửa hàng "thỏa sức sáng tạo". Refreshers được coi là một "sự nuông chiều vừa túi tiền" (affordable indulgence). Giữa bối cảnh kinh tế biến động, người tiêu dùng có thể thắt lưng buộc bụng với những bữa ăn đắt đỏ, nhưng họ vẫn sẵn sàng chi vài đô la cho một ly nước rực rỡ để tự thưởng cho bản thân trong một buổi chiều mệt mỏi.

"Hào quang sức khỏe" và con số tỷ đô đầy ma lực

"Xanh vỏ đỏ lòng", vẻ ngoài tươi mát của những ly Refreshers mang lại một "hào quang sức khỏe" (health halo) khiến giới trẻ tin rằng chúng tốt hơn cà phê nóng hay nước ngọt có ga. Dù thực tế lượng đường bên trong chẳng hề kém cạnh, nhưng sự hiện diện của hương vị trái cây đã xóa tan sự dè dặt của khách hàng.

Các con số thống kê đã chứng minh đây không chỉ là trào lưu nhất thời mà là một "mỏ vàng" thực sự. Doanh thu tại các chuỗi tập trung vào đồ uống và ăn nhẹ đã tăng vọt 8,1% trong năm qua, trong khi các chuỗi chuyên về burger chỉ dậm chân tại chỗ ở mức 0,2%. Riêng tại Starbucks, dòng Refreshers đã mang về doanh thu khổng lồ lên tới 2 tỷ USD mỗi năm chỉ tính riêng tại Mỹ. Dunkin’ cũng không kém cạnh khi ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số liên tục trong 4 năm qua nhờ vào những chiến dịch quảng bá rầm rộ với các ngôi sao hạng A như Sabrina Carpenter hay Morgan Thee Stallion.

McDonald’s nhập cuộc: Cuộc chiến giành giật khách hàng trẻ

"Trâu chậm uống nước đục", nhưng McDonald’s thì không chấp nhận điều đó. Bắt đầu từ ngày 6 tháng 5 tới đây, gã khổng lồ này sẽ chính thức đưa 3 loại Refreshers vào thực đơn vĩnh viễn trên toàn nước Mỹ, bao gồm các hương vị "nghe là thèm" như Dưa hấu dâu tây (Strawberry Watermelon) và Xoài dứa (Mango Pineapple).

Đây là một phần trong chiến lược biến đồ uống trở thành một trong ba trụ cột chính của hãng, bên cạnh thịt bò và thịt gà. CEO Chris Kempczinski khẳng định: "Đồ uống là nơi mang lại lợi nhuận đáng kể và chúng tôi phải giành bằng được thị phần của mình". Mục tiêu của họ không gì khác ngoài việc kéo những khách hàng trẻ tuổi vốn đã "đào tẩu" sang các thương hiệu đối thủ như Dutch Bros hay 7 Brew quay trở lại với mái nhà có biểu tượng chữ M vàng.

Lợi nhuận "khủng" ẩn sau những ly nước đầy đá

Vì sao các hãng lại mặn mà với nước giải khát đến vậy? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Lợi nhuận. "Nước lã mà vã nên hồ", đồ uống luôn là hạng mục có biên lợi nhuận cao nhất trong bất kỳ thực đơn nào. Trong khi giá thịt và protein đang tăng phi mã, việc pha chế một ly nước chủ yếu là nước, đá, hương liệu và một chút trái cây mang lại biên lợi nhuận có thể lên tới 80%.

Với mức giá có thể lên tới 10 USD cho một ly Refresher cao cấp, các hãng đang tìm thấy "lối thoát" cho bài toán chi phí thực phẩm đang ngày một đắt đỏ. Dự báo trong 4 năm tới, phân khúc này sẽ tăng trưởng gần 130% trên toàn cầu. Những ly nước đầy màu sắc không chỉ làm dịu cơn khát của khách hàng, mà còn đang "tưới mát" túi tiền của các nhà tài phiệt ngành thực phẩm nhanh.

Thế mới thấy, đôi khi thành công không đến từ những món ăn cầu kỳ, mà lại đến từ một ly nước mát lạnh đúng lúc, đúng chỗ!

Cuộc chia tay lịch sử sau gần 6 thập kỷ mặn nồng

"Chim bay mỏi cánh chim dừng, đã cam lòng vậy chớ đừng thở than". Sau gần 60 năm gắn bó mật thiết, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức đưa ra một quyết định làm rúng động toàn cầu: rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Theo thông tấn nhà nước WAM, quốc gia này sẽ chính thức nói lời chia tay với liên minh vào thứ Sáu tới, bao gồm cả nhóm mở rộng OPEC+ có sự góp mặt của Nga. Đây không chỉ là một sự thay đổi về mặt tổ chức, mà còn là một đòn giáng mạnh vào quyền lực của liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, ngay giữa bối cảnh thị trường năng lượng đang chao đảo dữ dội bởi ngọn lửa chiến tranh tại Iran.

Lợi ích quốc gia: Khi "áo mặc không qua khỏi đầu"

Người xưa có câu "Đồng tiền liền khúc ruột", và đối với một quốc gia giàu tài nguyên như UAE, việc bị bó buộc bởi các hạn ngạch sản xuất khắc nghiệt của OPEC đã trở thành một "chiếc áo quá chật". Quyết định rút lui này được đưa ra sau một quá trình rà soát kỹ lưỡng về năng lực khai thác hiện tại và tương lai. Thực tế, trong khi OPEC kìm hãm sản lượng của UAE ở mức 3,2 triệu thùng/ngày để điều tiết giá cả, thì năng lực thực sự của quốc gia này đã tiến sát ngưỡng 5 triệu thùng/ngày sau nhiều năm đổ hàng tỷ đô la vào hạ tầng công nghệ. "Ăn tùy nơi, chơi tùy chốn", UAE giờ đây chọn con đường tự do để tối ưu hóa nguồn thu, phục vụ cho lợi ích quốc gia và đáp ứng nhu cầu cấp bách của thị trường thay vì phải "nhìn sắc mặt" của các nước thành viên khác trong liên minh.

Biến số từ chiến tranh và eo biển Hormuz

"Họa vô đơn chí", quyết định của UAE xuất hiện đúng vào thời điểm nhạy cảm khi cuộc chiến Iran đang đẩy khu vực vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Dù việc UAE tăng sản lượng có thể giúp hạ nhiệt cơn khát dầu toàn cầu, nhưng trong ngắn hạn, mọi thứ vẫn còn mịt mờ do eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải dầu khí quan trọng nhất vùng Vịnh – vẫn đang trong tình trạng bị đóng cửa phần lớn do xung đột. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, nguồn cung thế giới chắc chắn sẽ dồi dào hơn một khi tuyến đường biển này thông suốt trở lại, nhưng trước mắt, thị trường vẫn phải nín thở chờ đợi những diễn biến tiếp theo của tiếng súng chiến trường.

Sự rạn nứt của một liên minh quyền lực

Việc một thành viên trụ cột, nằm trong tốp 3 nhà sản xuất lớn nhất như UAE rời đi đã phản ánh một thực trạng: "Mỗi người một ý, chẳng ai giống ai". Các quốc gia vùng Vịnh đang chuyển dịch trọng tâm từ đoàn kết khối sang ưu tiên tuyệt đối cho quyền lợi dân tộc. Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Al Mazrouie, nhấn mạnh rằng quyết định này dựa trên các nền tảng thị trường dài hạn và cam kết về an ninh năng lượng cũng như giảm phát thải carbon. Tuy nhiên, đối với OPEC – tổ chức vốn nắm giữ gần 80% trữ lượng dầu mỏ đã được xác định của thế giới – đây là một sự tổn thất không dễ gì bù đắp.

Tương lai nào cho thị trường vàng đen?

Thị trường dầu mỏ thế giới đang đứng trước một khúc quanh định mệnh. Sự rút lui của UAE không chỉ là một thông báo hành chính, mà là dấu hiệu cho thấy trật tự năng lượng cũ đang dần tan rã để nhường chỗ cho những toan tính thực dụng hơn. Với các nhà đầu tư và người tiêu dùng, đây là một tin tức mang tính hai mặt: một mặt mở ra hy vọng về nguồn cung dồi dào hơn trong tương lai, nhưng mặt khác lại báo hiệu một thời kỳ biến động khôn lường khi các quốc gia lớn không còn chung tiếng nói. Giữa lúc chiến tranh Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, hành động của UAE như một luồng gió mới thổi vào chảo lửa Trung Đông, khiến bức tranh kinh tế toàn cầu thêm phần phức tạp và đầy rẫy những bất ngờ.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sa thải các thành viên của một hội đồng độc lập giám sát Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF), theo AP ngày 28.4.

Các thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc gia đã nhận được một email vào ngày 24.4 từ Văn phòng Nhân sự Tổng thống "thay mặt Tổng thống Donald J. Trump" thông báo rằng vị trí của họ đã bị "chấm dứt, có hiệu lực ngay lập tức".


Hình ảnh trụ sở của Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) được chụp ngày 29.5.2025 tại thành phố Alexandria thuộc bang Virginia (Mỹ)

Ảnh: AP

"Thành thật mà nói, tôi không hoàn toàn ngạc nhiên", thành viên hội đồng bị sa thải Keivan Stassun cho hay trong một email. Ông Stassun, làm việc tại Đại học Vanderbilt, nói thêm rằng quyết định này "vô cùng thất vọng".

Hội đồng Khoa học Quốc gia được thành lập năm 1950 để tư vấn cho tổng thống và Quốc hội Mỹ về chính sách khoa học và kỹ thuật, phê duyệt các khoản tài trợ lớn và định hướng tương lai của NSF.

Hội đồng thường bao gồm 25 thành viên được tổng thống bổ nhiệm, phục vụ nhiệm kỳ 6 năm luân phiên. Các nhà khoa học bị sa thải đến từ giới học thuật và công nghiệp, chuyên về các lĩnh vực bao gồm thiên văn học, toán học, hóa học và kỹ thuật hàng không vũ trụ.

Theo thành viên bị miễn nhiệm Yolanda Gil, tất cả các thành viên trong hội đồng hiện tại gồm 22 người đều bị cho thôi việc. Bà Gil cho hay hội đồng đã lên kế hoạch họp trực tiếp vào tuần tới và đang hoàn thiện báo cáo về tình hình khoa học của Mỹ.

"Tôi nghĩ đây là một dấu hiệu nữa cho thấy những thay đổi sâu rộng mà chính quyền đang dự định đối với NSF", bà Gil, làm việc tại Viện Khoa học Thông tin của Đại học Nam California, nói.

Chính quyền Tổng thống Trump đã cố gắng cắt giảm ngân sách 9 tỉ USD của quỹ khoa học này xuống hơn một nửa vào năm ngoái. Quốc hội đã duy trì nguồn tài trợ cho NSF, nhưng một đợt cắt giảm tương tự lại đang được xem xét cho năm tới, theo AP.

VietBF@sưu tập

Trong 7 tổng thống từng bị ám sát hụt, Theodore Roosevelt thậm chí sống 7 năm với viên đạn găm trong ngực; Gerald Ford bị liên tiếp ám sát hai lần trong 15 ngày, đều bởi phụ nữ.

Gần đây nhất là ông Donald Trump, hôm 25/4, sau khi một tay súng cố gắng đột nhập bữa tiệc gây quỹ của các phóng viên Nhà Trắng. Vụ tấn công xảy ra tại cùng một khách sạn - nơi Tổng thống Ronald Reagan bị bắn trong vụ ám sát năm 1981.

Dưới đây là một số vụ ám sát hụt nhằm vào 7 tổng thống Mỹ gây chấn động.

Ngày 13/7/2024, tại cuộc vận động tranh cử ở Butler, bang Pennsylvania, ông Trump bị bắn trúng tai khi một tay súng nổ súng từ mái nhà gần khu vực diễn ra sự kiện.

Nghi phạm Thomas Matthew Crooks, 20 tuổi, bị một tay súng bắn tỉa của Cơ quan Mật vụ bắn chết. Một cựu trưởng đội cứu hỏa, 50 tuổi, đã thiệt mạng do trúng đạn của Crooks, và hai người khác bị thương nặng.

FBI thông báo Crooks hoạt động một mình.


Vụ ám sát hụt ông Trump hồi tháng 7/2024. Ảnh: AP

Vài tháng sau cuộc biểu tình ở Butler, ngày 15/9/2024, một âm mưu ám sát khác đã bị ngăn chặn khi người đàn ông tên Ryan Routh bị các đặc vụ phát hiện đang ẩn nấp trong bụi cây với một khẩu súng trường bên ngoài sân golf ở Florida trong khi ông đang chơi. Routh bị bắt, nhận án tù chung thân.

Trước ông Trump, trong khi đang phát biểu tại bang Georgia vào ngày 10/5/2005, một quả lựu đạn đã được ném về phía Tổng thống George W. Bush, rơi cách vị trí ông cùng đệ nhất phu nhân Laura Bush và các quan chức khác chỉ 61 feet (khoảng 18 mét).

Theo ghi chép của FBI, quả lựu đạn không phát nổ vì chiếc khăn tay được quấn chặt quanh nó "không cho phép chốt kích nổ bung ra đủ nhanh".

Người đàn ông ném lựu đạn đã bỏ chạy nhưng các đặc vụ đã có thể lần ra dấu vết của hắn nhờ ảnh chụp của nhân chứng và truy tìm ADN từ chiếc khăn. Nghi phạm Vladimir Arutyunian bị kết án tù chung thân.

Năm 2008, ông Bush suýt bị tấn công một lần nữa trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki ở Baghdad. Tổng thống Bush né chiếc giày ném vào ông và nó sau đó trúng vào lá cờ ở phía sau.

Trước ông Bush, ngày 30/3/1981, khi Tổng thống Ronald Reagan vừa nhậm chức và đang rời khỏi phòng khách sạn Hilton ở Washington, DC thì John Warnock Hinckley Jr. bắn sáu phát đạn từ một khẩu súng lục.

Trong đó, tổng thống trúng đạn vào ngực và ba người bị thương gồm: thư ký báo chí, một sĩ quan cảnh sát, một sĩ quan mật vụ.

Người bị di chứng nặng nhất sau vụ nổ súng này là thư ký báo chí khi nói ngọng và gặp vấn đề về trí nhớ, bị liệt một phần cơ thể, phải sử dụng xe lăn toàn thời gian sau vụ nổ súng.

Sự việc này cuối cùng đã khiến ông Reagan kêu gọi Quốc hội ban hành các biện pháp kiểm soát súng nghiêm ngặt hơn. Năm 1991, một thập kỷ sau vụ xả súng, ông Reagan đã viết một bài báo trên tờ New York Times ủng hộ dự luật Brady- đặt theo họ của người thư ký báo chí nói trên. Đây là một đạo luật thiết lập việc kiểm tra lý lịch liên bang với việc mua súng và tạo ra thời gian chờ đợi năm ngày.

Vụ ám sát bất thành là một phần trong nỗ lực của John Warnock Hinckley Jr. nhằm gây ấn tượng với nữ diễn viên Jodie Foster - minh tinh hắn không quen biết nhưng lại bị ám ảnh.

Sau phán quyết không phạm tội vì bị bệnh tâm thần và 34 năm điều trị tại bệnh viện, John Warnock Hinckley Jr. rời Bệnh viện Tâm thần Saint Elizabeths vào năm 2016 - một sự phóng thích có điều kiện toàn thời gian mà gia đình Reagan kịch liệt phản đối. Các điều kiện bao gồm liệu pháp bắt buộc và điều trị bởi các bác sĩ chịu trách nhiệm quản lý và theo dõi thuốc điều trị tâm thần. Ngoài ra, ông ta còn không được phép liên lạc với các con của Reagan, các nạn nhân khác, gia đình của họ, hoặc Foster, cùng với một số hạn chế khác.

Năm 2022, khi John Warnock Hinckley Jr. 67 tuổi, các điều kiện phóng thích đã được dỡ bỏ, chuyển thành phóng thích vô điều kiện, do "đã khỏe mạnh và không còn bất kỳ vấn đề sức khỏe tâm thần nào". Ông ta cũng được xác nhận không có bất kỳ hành vi bạo lực hay hứng thú nào với vũ khí.

Trước ông Reagan, Tổng thống thứ 38 của Mỹ Gerald Ford là mục tiêu âm mưu ám sát của Lynette Fromme, một thành viên của giáo phái gia đình Manson. Sự việc xảy ra trước Tòa nhà Quốc hội bang California ở Sacramento, ngày 5/9/1975.

Lynette Fromme có bốn viên đạn trong băng đạn của khẩu súng lục nhưng không có viên nào trong buồng đạn, vì vậy súng không nổ.

Hai tuần sau tại San Francisco, Sara Jane Moore, một cựu tình báo viên của FBI, đã bắn một phát súng lục từ khoảng cách 40 feet (khoảng 12 mét) về phía Tổng thống Gerald Ford và suýt trúng.

Cả hai nữ thủ phạm bị kết tội Âm mưu ám sát và nhận án tù chung thân. Riêng Sara Jane Moore, năm 1979 đã trốn thoát khỏi nơi giam giữ nhưng bị bắt lại vài giờ sau đó. Năm 2007, ở tuổi 77, bà được trả tự do khỏi nhà tù theo diện tạm tha sau khi thụ án 32 năm tù chung thân và qua đời tháng 9 năm ngoái ở tuổi 95.

Lynette Fromme được phóng thích có điều kiện vào năm 2009 và xuất bản một cuốn hồi ký về cuộc đời mình vào năm 2018.

Họ là hai nghi phạm phụ nữ duy nhất được biết đến từng âm mưu ám sát một tổng thống Mỹ trong lịch sử Mỹ.

Mười bảy ngày trước lễ nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Franklin D. Roosevelt suýt trúng đạn.

Ngày 15/2/1933, một người thợ xây thất nghiệp, mắc bệnh tâm thần tên là Giuseppe Zangara đã hét lên: "Quá nhiều người đang chết đói" và nổ súng vào Roosevelt.

Tổng thống vừa có bài phát biểu tại công viên Bayfront ở Miami, ngồi ở ghế sau chiếc xe mui trần thì Zangara nổ 6 phát súng. Năm người bị trúng đạn. Franklin D. Roosevelt may mắn thoát nạn nhưng thị trưởng Chicago đã bị trúng một vết thương chí mạng ở bụng và 4 người khác thương nặng.

Một số người đàn ông đã khống chế kẻ tấn công và có thể đã đánh hắn đến chết nếu Roosevelt không can thiệp. Ông bảo đám đông hãy để chính quyền giải quyết.

Sau đó, Zangara tuyên bố: "Tôi không ghét ông Roosevelt về mặt cá nhân, tôi ghét tất cả các quan chức và bất cứ ai giàu có".

Hành động cực đoan của Zangara phản ánh sự tức giận và thất vọng của nhiều người lao động Mỹ trong thời kỳ Đại suy thoái. Vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng, ông Roosevelt vừa đắc cử tổng thống và chưa tuyên thệ nhậm chức. Các chính sách của ông vẫn chưa được kiểm chứng nhưng những bài báo về sự bình tĩnh của Roosevelt trong vụ ám sát đã tràn ngập các tờ báo ngày hôm sau và góp phần củng cố hình ảnh Roosevelt như một nhà lãnh đạo mạnh mẽ.

Ban đầu, Zangara bị xét xử về tội cố ý giết người và bị kết án 80 năm tù, nhưng khi Thị trưởng Chicago qua đời vì vết thương, Zangara được xét xử lại và bị kết án tử hình.

Hắn chết trên ghế điện vào ngày 20/3/1933.

Một tổng thống Roosevelt khác, Theodore Roosevelt cũng may mắn thoát chết trong vụ ám sát hụt ngày 14/10/1912, khi ông đang trên đường đến đọc bài phát biểu tại Hội trường Milwaukee.

Viên đạn bắn trúng ông, nhưng vì mặc chiếc áo khoác cứng và bài phát biểu được gấp gọn gàng trong túi áo ngực, đạn đã không xuyên qua mà đã bị chặn lại phần nào.

Ông Roosevelt đã có bài phát biểu dài 90 phút tối hôm đó, và chỉ đến bệnh viện sau khi kết thúc sự kiện.

"May mắn là tôi có bản thảo bài phát biểu", ông nói với đám đông và chỉ tay vào ngực bông đùa: "Đây là chỗ viên đạn xuyên qua. Và có lẽ nó đã cứu tôi khỏi việc viên đạn găm vào tim. Hiện tại viên đạn đang nằm trong người nên tôi không thể phát biểu quá dài, nhưng tôi sẽ cố gắng hết sức".

Các bác sĩ kết luận việc để viên đạn găm sâu trong ngực an toàn hơn là phẫu thuật. Ông Roosevelt đã sống với viên đạn này suốt phần đời còn lại.

Thủ phạm là John Schrank, 36 tuổi, một chủ quán rượu thất nghiệp ở thành phố New York, mắc chứng tâm thần phân liệt hoang tưởng. Hắn nhận tội và bị giam giữ suốt đời trong một trại tâm thần của tiểu bang Wisconsin.

Cuối cùng là vụ ám sát hụt sớm nhất trong lịch sử lập quốc của xứ cờ hoa, xảy ra ngày 30/1/1835. Richard Lawrence, một người thợ sơn nhà thất nghiệp trước đây, đã cố gắng bắn Tổng thống thứ 7 của nước Mỹ, Andrew Jackson hai phát tại hành lang phía Đông của Điện Capitol, khi tổng thống Jackson đang rời khỏi một buổi lễ tang được tổ chức tại Phòng họp Hạ viện.

Nỗ lực này thất bại khi cả hai khẩu súng lục của Lawrence đều bị kẹt đạn. Khi đó, ông Jackson, 67 tuổi, đã đáp trả bằng cách dùng chính cây gậy đang chống để đánh thủ phạm.

VietBF@sưu tập

Vụ nổ súng tại khách sạn Washington Hilton đã châm ngòi cho loạt thuyết âm mưu vô căn cứ từ cả cánh tả và cánh hữu, thậm chí có người cho rằng nó "được dàn dựng" để tăng ủng hộ cho ông Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tối 25/4 bước vào sảnh hội nghị ở khách sạn Washington Hilton để dự tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng.

Đây là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, với sự tham gia của nhiều quan chức nội các, nghị sĩ và các nhà báo nổi bật ở Mỹ.

20 phút sau khi Tổng thống Mỹ yên vị, loạt tiếng súng vang lên bên ngoài. Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã mang súng lao qua chốt kiểm tra an ninh, bắn bị thương một sĩ quan Mật vụ, nhưng bị khống chế trước khi vào được phòng tiệc. Ông Trump và các lãnh đạo Mỹ cùng quan khách nhanh chóng được sơ tán.

6 tiếng sau, hạ nghị sĩ Jasmine Crockett, thành viên đảng Dân chủ đại diện bang Texas, bày tỏ nghi ngờ trên mạng xã hội rằng vụ nổ súng là dàn dựng.

"Đã có tổng thống Mỹ nào trải qua nhiều vụ 'ám sát hụt' đến thế chưa?", Crockett viết trên Threads lúc 2h51 ngày 26/4. "Có lẽ là do luật súng đạn lỏng lẻo, có lẽ do chúng ta thiếu ngân sách cho hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần, hoặc có lẽ nó là giả. Ai mà biết được...".

Cơ quan thực thi pháp luật Mỹ đang điều tra và chưa có bằng chứng cho thấy vụ nổ súng của Allen là "dàn dựng". Tuy nhiên, thuyết âm mưu vô căn cứ kiểu này lại đang lan truyền nhanh chóng trên mạng, ám chỉ rằng đây là sự kiện "cờ giả", thuật ngữ dùng để chỉ một sự kiện được dàn dựng nhằm phục vụ mục đích chính trị nào đó.

Theo phân tích của Washington Post về các bài đăng trên mạng xã hội và podcast, khoảng 1/5 số người có ảnh hưởng và chính trị gia cánh tả hoặc theo đường lối tự do đã sử dụng ngôn ngữ mang tính thuyết âm mưu khi nói về vụ nổ súng.

Một trong những giả thuyết mà họ đưa ra là ông Trump và cộng sự đã dàn dựng vụ "ám sát hụt" để thu hút sự ủng hộ của cử tri, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ với Tổng thống giảm và đảng Cộng hòa được dự báo sẽ thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Họ trích video phóng viên Aishah Hasnie chuyên đưa tin về Nhà Trắng của Fox News bị cắt sóng trực tiếp, cho rằng đây là bằng chứng cho thấy những người dàn dựng đang ngăn cô vạch trần sự việc. Tuy nhiên, Hasnie sau đó đính chính trên X rằng cuộc gọi của cô từ khách sạn Washington Hilton về đài bị ngắt "vì trong phòng mất sóng".

Nhà Trắng cũng bác bỏ các thuyết âm mưu như vậy. "Bất cứ ai nghĩ rằng Tổng thống Trump dàn dựng các vụ ám sát chính mình đều là kẻ ngu ngốc", người phát ngôn Davis Ingle tuyên bố.

Không chỉ những người thuộc cánh tả, một số thành viên cánh hữu trong phong trào Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA) cũng lan truyền thuyết âm mưu liên quan đến vụ nổ súng. Họ cho rằng sự kiện nhằm củng cố kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ Nhà Trắng, dự án đang bị chỉ trích vì chưa được quốc hội thông qua. Ông Trump nói rằng công trình này là cần thiết vì nó được thiết kế nhằm ngăn chặn các vụ tấn công tương tự trong tương lai.


Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau vụ nổ súng ngày 25/4. Ảnh: AFP

Ashley St. Clair, người từng có ảnh hưởng trong phe MAGA, cho rằng ngay sau khi vụ nổ súng xảy ra, hàng chục người có ảnh hưởng theo tư tưởng bảo thủ và những người ủng hộ ông Trump đã đồng loạt đăng bài trên X với cùng một thông điệp về sự cần thiết phải xây một phòng khiêu vũ mới để đảm bảo an ninh, như yêu cầu của ông Trump.

Theo Clair, điều này cho thấy có "sự phối hợp" nhất định và nhiều người đã chia sẻ luận điểm trên trong các nhóm kín, nhằm tăng tính thuyết phục của nó. "Mọi thứ trong MAGA đều là giả, được dàn dựng và phối hợp", cô nói trong một video TikTok.

Whitney Phillips, giáo sư Đại học Oregon, người nghiên cứu về chính trị thông tin, cho hay việc các bên nỗ lực tái hiện bức tranh về sự việc dựa trên những mảnh thông tin rời rạc có nguy cơ tạo ra một "thực tế méo mó" về vấn đề.

"Việc cùng nhau tìm kiếm ý nghĩa là một trong những điều đầu tiên xảy ra khi có khủng hoảng hoặc sự kiện mà câu trả lời không rõ ràng, hoặc có bất kỳ sự mơ hồ nào. Mà ngày nay, sự mơ hồ luôn tồn tại", Phillips nói.

Joan Donovan, giáo sư Đại học Boston, cho hay các thuyết âm mưu thường tồn tại rất lâu. "Thuyết âm mưu cực kỳ khó quên, chúng giữ chân mọi người và khiến họ quay lại", bà nói. "Mọi người thường rơi vào bẫy này".

Tuy nhiên, các thuyết âm mưu vô căn cứ đó lại chạm đúng một vấn đề được dư luận Mỹ quan tâm, là ông Trump thực sự muốn xây phòng khiêu vũ và ông đã tuyên bố rằng vụ nổ súng cho thấy cần phải xây phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng.

"Chúng ta cần phòng khiêu vũ đó", ông nói tại buổi họp báo ở Nhà Trắng sau vụ nổ súng. Khoảng 10 tiếng sau, ông tiếp tục đăng trên Truth Social rằng vụ nổ súng "sẽ không bao giờ xảy ra với Phòng khiêu vũ Quân sự Tối mật đang xây dựng tại Nhà Trắng".

Giáo sư Phillips cho hay ông Trump đã gây ra cảm giác "mâu thuẫn" khó chịu cho một số người khi nói về phòng khiêu vũ quá sớm sau vụ nổ súng, thôi thúc họ đi đến kết luận một cách vội vàng. "Nó giống như một trò chơi lắp ghép từ ngữ để thêu dệt âm mưu vậy", chuyên gia này nhận định.

VietBF@sưu tập

Người dẫn chương trình Jimmy Kimmel nói rằng câu nói đùa "góa chồng" liên quan Đệ nhất phu nhân Melania đã bị "hiểu lầm".

"Đó chỉ là câu đùa về việc Tổng thống Trump gần 80 tuổi còn bà Melania thì trẻ hơn cả tôi. Nó hoàn toàn không phải lời kêu gọi ám sát", người dẫn chương trình Jimmy Kimmel, 58 tuổi, giải thích ngày 27/4.


Người dẫn chương trình Jimmy Kimmel tại Los Angeles hồi tháng 3/2024. Ảnh: Reuters

Trong tiết mục châm biếm được phát sóng trên ABC hôm 23/4, đề cập tiệc tối sắp diễn ra của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, Kimmel nói rằng Đệ nhất phu nhân Melania Trump "trông rạng rỡ như một phụ nữ đang chờ được góa chồng".

Hai ngày sau, Tổng thống Donald Trump và bà Melania được sơ tán khỏi bữa tiệc tại khách sạn Washington Hilton vì xảy ra nổ súng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, bị bắt giữ và truy tố với cáo buộc âm mưu ám sát ông Trump.

Kimmel bày tỏ sự cảm thông với bà Melania và những người tham dự sự kiện vì đã phải trải qua sự cố gây chấn động. Tuy nhiên, ông khẳng định câu nói đùa được đưa ra trước đó "không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến những gì đã xảy ra".

Bà Melania hôm 27/4 bày tỏ phẫn nộ và chỉ trích phát biểu của Kimmel, thêm rằng những người như Kimmel "không nên có cơ hội xuất hiện trước các gia đình vào mỗi tối để lan truyền sự thù ghét". Tổng thống Trump cũng cho rằng trò đùa của Kimmel đã "đi quá xa giới hạn", kêu gọi ABC và công ty mẹ Disney "lập tức sa thải" người dẫn chương trình này.

Kimmel hồi năm ngoái bị đình chỉ một tuần vì đưa ra các bình luận gây tranh cãi liên quan vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk, đồng minh của Tổng thống Trump.

Chương trình của Kimmel sau đó bị ngừng phát sóng trên 70 đài liên kết với ABC, chiếm gần 1/4 số hộ gia đình tại Mỹ. Lãnh đạo Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) Brendan Carr mô tả những nhận xét của Kimmel "là hành vi tồi tệ chưa từng có". Ông Trump chỉ trích đài ABC vì để Kimmel quay lại sau đó.

VietBF@sưu tập