Công an tỉnh Tây Ninh đang phong tỏa hiện trường điều tra làm rõ vụ án mạng nghiêm trọng xảy ra tại ấp Kỳ Châu, xã Vĩnh Công khiến 2 người tử vong, 2 người bị thương. Đối tượng gây ra vụ án trên đã bị khống chế...

Chiều 3/5, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp với Công an xã Vĩnh Công, Viện kiểm sát Tây Ninh khám nghiệm hiện trường điều tra làm rõ nguyên nhân vụ án mạng xảy ra tại căn nhà thuộc ấp Kỳ Châu, xã Vĩnh Công, Tây Ninh khiến 2 người tử vong, nhiều người bị thương.


Công an khống chế nghi can P.

Theo thông tin ban đầu, đầu giờ chiều cùng ngày, nhiều người dân sống gần nhà N.T. P. (tên thường gọi là Phú, SN 1994, ngụ ấp Kỳ Châu) nghe tiếng kêu cứu của những người thân trong nhà của P.

Mọi người chạy đến thì phát hiện P. cầm hung khí tấn công nhiều người trong nhà. Do P. quá hung hãn, manh động nên mặc dù đến gần nhưng không ai dám vào can ngăn nên gọi điện báo với Công an.


Mẹ của P. bị P. chém bị thương.


Vụ án gây rúng động vùng quê.

Công an xã Vĩnh Công có mặt tại hiện trường sử dụng các biện pháp nghiệp vụ áp sát tước hung khí và khống chế P. đưa về trụ sở.

Tại hiện trường, vợ của P. là chị Đ.T.T. và đứa con nhỏ 2 tuổi tử vong, trên người nhiều vết thương. Cha và mẹ của P. bị chém nhiều nhát, thương tích nặng được chuyển vào bệnh viện cấp cứu.

Các đơn vị nghiệp vụ đang kiểm tra nồng độ cồn, chất kích thích đối với P. để làm rõ. Hiện P. chưa tỉnh táo để lấy lời khai.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc, hiện có tới 20.000 thuyền viên trên khoảng 2.000 tàu mắc kẹt xung quanh eo biển Hormuz. Các thủy thủ phải đối diện với những yếu tố tiềm ẩn nguy hiểm và áp lực tâm lý khi bị kẹt trong vùng chiến sự.

Theo The Conversation, các thủy thủ sống trong áp lực của những mối đe dọa hàng ngày, như nguy cơ trúng tên lửa hoặc mảnh vỡ của tên lửa. Họ không thể thực sự nghỉ ngơi tại các bến cảng đảm bảo an toàn, thực tế, các cảng trong khu vực hiện đều không đảm bảo an ninh.

Lặp lại tình hình thời đại dịch COVID-19

Trong bối cảnh dự trữ nhu yếu phẩm trên nhiều tàu ngày càng cạn kiệt, nhiều thủy thủ đoàn đã buộc phải phân bổ lại khẩu phần thực phẩm và nước uống, đồng thời phụ thuộc vào sự hỗ trợ của các tổ chức từ thiện. Hoạt động cứu trợ hiện cũng rất hạn chế do các đội cứu trợ cũng phải đối mặt với rủi ro.

Khi tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài, cuộc khủng hoảng tại tuyến hàng hải này khiến nhiều thuyền viên phải tiếp tục ở lại tàu sau khi hợp đồng lao động đã hết hạn. Họ có nguy cơ không được trả lương sau khi hợp đồng lao động đã kết thúc, nhưng cũng không thể trở về nhà tại thời điểm này.

Một số tàu mắc kẹt được cho là đã trở thành mục tiêu nhắm đến của các băng nhóm lừa đảo. Những băng nhóm này đã giả danh nhà chức trách Iran, đề nghị “đảm bảo hành trình an toàn” cho tàu qua eo biển, đổi lại, các tàu hoặc công ty quản lý tàu phải trả phí bằng tiền điện tử.

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz hiện gây lo ngại sâu sắc cho tình trạng của các thuyền viên. Thực tế, ngay cả trong điều kiện bình thường, các đội thủy thủ trên tàu thương mại vốn đã phải làm việc trong môi trường không lý tưởng.

Các thủy thủ thường phải đối mặt với bất ổn tài chính, công việc bấp bênh, thách thức về thể chất và tinh thần trong quá trình lênh đênh trên biển. Nhiều khi họ phải làm việc quá sức, mệt mỏi và thiếu ngủ, dẫn đến tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc gặp chấn thương khi đang làm việc trên tàu.

Trong khi đó, điều kiện chăm sóc y tế trên tàu thương mại thường rất hạn chế, còn việc lên bờ để nhận sự chăm sóc y tế chuyên nghiệp không phải lúc nào cũng có thể thực hiện ngay.

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz hiện gợi nhắc lại thời kỳ xảy ra đại dịch COVID-19. Khi đó, khoảng 400.000 thuyền viên bị kẹt trên biển vì các lệnh phong tỏa và cách ly. Nhiều người không được trả lương sau khi hợp đồng lao động hết hạn, nhưng họ cũng không thể hồi hương trong bối cảnh biến động khi đó.

Một số hãng tàu còn đưa vào hợp đồng điều khoản không thay đổi nhân sự thủy thủ đoàn khi hàng hóa vẫn đang lưu trên tàu. Điều khoản này có thể làm khó thuyền viên, khiến họ khó lên bờ, hồi hương trong hoàn cảnh xảy ra biến động.

Công ước Lao động Hàng hải yêu cầu các chủ tàu phải cung cấp chỗ ở, thực phẩm, chi phí di chuyển, chi phí y tế và hỗ trợ hoạt động hồi hương cho thuyền viên.

Dù vậy, việc các chủ tàu thực thi nghiêm túc đến mức nào phụ thuộc vào quốc gia đăng ký tàu (quốc gia mà tàu treo cờ). Tàu biển liên tục di chuyển và thường nằm ngoài tầm kiểm soát của cơ quan quản lý.

Nhiều tàu còn treo “cờ thuận tiện” (đăng ký tại quốc gia không thực sự sở hữu con tàu). Những thông tin phức tạp xung quanh tàu thương mại, liên quan đến nhiều bên, thậm chí là nhiều quốc gia, gây thách thức cho việc kiểm tra các chủ tàu, xem họ đảm bảo quyền lợi cho thủy thủ đoàn đến đâu.

Nguy cơ khủng hoảng nhân đạo tại eo biển Hormuz

Một số tàu thương mại mắc kẹt tại eo biển Hormuz đã trở thành mục tiêu trong các hoạt động quân sự của cả lực lượng Iran và Mỹ.

Thuyền viên cũng đối mặt với nguy cơ bị bỏ rơi, khi chủ tàu dừng trả lương, không hỗ trợ các chi phí. Việc rời khỏi tàu lúc này cũng rất khó. Luật hàng hải buộc thủy thủ đoàn phải duy trì hoạt động an toàn cho tàu, chỉ được rời tàu trong những tình huống cực đoan, như khi tàu bị chìm.

Năm 2025, thống kê ghi nhận có 6.223 thuyền viên bị bỏ rơi trên 410 tàu. Đây là năm thứ 6 liên tiếp con số này tiếp tục gia tăng. Trong năm 2025, các thuyền viên bị bỏ rơi bị nợ tổng cộng 25,8 triệu USD tiền lương, sau đó, chỉ khoảng 16,5 triệu USD tiền lương bị nợ được thu hồi.Theo Mạng lưới Phúc lợi và Hỗ trợ Thuyền viên Quốc tế, số trường hợp bị chủ tàu bỏ rơi trong thực tế có thể còn cao hơn. Các thống kê ban đầu của năm 2026 cho thấy số thuyền viên bị chủ tàu bỏ rơi đã vượt 6.000 trường hợp.

Phần lớn các vụ chủ tàu bỏ rơi thủy thủ đoàn thường liên quan đến “tàu ma” hay “tàu bóng tối”, đó là những con tàu chuyên vận chuyển dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa vi phạm các lệnh trừng phạt. Đội tàu này đã gia tăng về số lượng trong những năm trở lại đây, ước tính chiếm khoảng 20% tàu chở dầu và 7,5% tàu chở khí hóa lỏng trên thế giới.

Các tàu thuộc nhóm “tàu bóng tối” thường có thông tin không minh bạch, bảo hiểm không đầy đủ và thủy thủ đoàn cũng có những hạn chế về mặt nghiệp vụ. Thậm chí, nhiều tàu còn sử dụng lao động trái phép.

Các tàu này thường đăng ký tại các quốc gia có luật lao động lỏng lẻo, ít quy định an toàn và thiếu hoạt động giám sát.

Hơn một nửa “tàu bóng tối” đã trên 15 năm tuổi, mốc mà các công ty dầu khí lớn thường cân nhắc để loại bỏ tàu. Các “tàu bóng tối” thường đã ở vào giai đoạn xuống cấp và thường ưu tiên hoạt động tại các cảng ít bị kiểm tra.

Ngoài ra, “tàu bóng tối” thường do những công ty nhỏ vận hành, thiếu chuyên môn kỹ thuật, rất ít thông tin được công khai.

Trong bối cảnh hiện nay, thuyền viên của các “tàu bóng tối” mắc kẹt tại eo biển Hormuz phải đối diện với rất nhiều nguy cơ. Nhưng ngay cả thủy thủ đoàn của những tàu vẫn được chủ tàu hỗ trợ cũng phải đối diện với rất nhiều khó khăn, khó nhất lúc này chính là việc hồi hương.

Thứ nhất, sự kiểm soát chặt từ phía Iran đối với eo biển, cũng như lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran, khiến nhiều tàu không thể di chuyển khỏi khu vực.

Thứ hai, ngay cả khi tàu di chuyển thành công khỏi khu vực, khủng hoảng nhiên liệu đã đẩy giá vé máy bay lên cao, nhiều chủ tàu sẽ không đủ khả năng chi trả chi phí hồi hương cho toàn bộ thủy thủ đoàn.

Theo Financial Times ngày 2-5, Mỹ đã cảnh báo các đồng minh châu Âu cần chuẩn bị cho khả năng chậm trễ trong việc tiếp nhận vũ khí, bao gồm các loại tên lửa quan trọng đang được chuyển tiếp tới Ukraine phục vụ phòng thủ.Nguyên nhân chính được cho là do Mỹ đã tiêu hao lượng lớn vũ khí trong cuộc xung đột liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ tháng 2. Dù các bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8-4, tiến trình đàm phán hòa bình đến nay vẫn chưa đạt được bước tiến đáng kể, trong khi nhu cầu bổ sung kho dự trữ của Washington ngày càng cấp thiết.

Các nguồn tin cho biết Mỹ đã thông báo với một loạt đồng minh, trong đó có Anh, Ba Lan, Litva và Estonia, về khả năng chậm giao hàng kéo dài. Một số nguồn tin cũng đề cập nguy cơ tình trạng tương tự có thể ảnh hưởng tới khu vực châu Á.

Theo cơ chế Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), Mỹ bán vũ khí cho các nước châu Âu, sau đó các quốc gia này chuyển giao lại cho Ukraine. Do đó, bất kỳ sự gián đoạn nào trong chuỗi cung ứng cũng có thể tác động trực tiếp tới năng lực chiến đấu của Kiev.

Đáng lo ngại nhất đối với Ukraine là tình trạng thiếu hụt đạn dược cho các hệ thống tên lửa quan trọng như HIMARS dùng để tấn công mục tiêu phía sau chiến tuyến và NASAMS – hệ thống phòng không có vai trò đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa.

Trong bối cảnh Nga gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng và khu dân cư, Ukraine đang dần cạn kiệt nguồn lực phòng không. Dù nước này đang tìm kiếm các giải pháp thay thế, vũ khí do Mỹ sản xuất vẫn đóng vai trò then chốt đối với khả năng phòng thủ.

Ông Bohdan Popov, Giám đốc phân tích của công ty tư vấn quốc phòng Ukraine Triada Trade Partners, nhận định việc trì hoãn giao các hệ thống như HIMARS và NASAMS cho thấy “một sự thay đổi cơ bản” trong cách thức Washington vận hành trong cấu trúc liên minh.

Theo ông, Mỹ đang chuyển từ vai trò “đối tác đáng tin cậy lâu năm” sang một bên mang tính “giao dịch”, có xu hướng điều chỉnh các hợp đồng đã ký theo ưu tiên chiến lược hiện tại.

Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng khẳng định việc Mỹ cung cấp vũ khí vẫn tiếp diễn bất chấp xung đột ở Trung Đông. Tuy nhiên, một quan chức Ukraine giấu tên thừa nhận với Financial Times rằng cuộc chiến với Iran đã gây ra những trì hoãn nhất định.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ lo ngại về thiếu hụt nguồn cung, cho rằng Mỹ vẫn có dự trữ vũ khí “ở khắp nơi trên thế giới” và có thể huy động khi cần thiết.

Tuy nhiên, một báo cáo ngày 21-4 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy Mỹ đã sử dụng hơn một nửa kho dự trữ tên lửa phòng không chủ chốt chỉ trong chưa đầy hai tháng, làm dấy lên nghi vấn về khả năng duy trì hỗ trợ lâu dài.

Đối với Ukraine, các hệ thống phòng không tiên tiến như Patriot hiện đã được triển khai và THAAD mà Kiev đang tìm cách tiếp cận, được coi là yếu tố sống còn trong việc bảo vệ không phận.

Ông Popov nhận định: “Trước đây, tự chủ chiến lược chủ yếu là vấn đề chính trị. Nhưng giờ đây, nó đã trở thành nhu cầu cấp thiết về ngân sách và mua sắm.”

Theo hãng tin AP, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào cơ sở dầu khí sâu trong lãnh thổ Nga đang tạo ra những cột khói khổng lồ có thể nhìn thấy từ không gian, đồng thời kéo theo hệ lụy môi trường nghiêm trọng tại nhiều khu vực ven Biển Đen. Tuy nhiên, tác động kinh tế mà Kiev kỳ vọng gây ra cho Moskva lại đang bị giảm bớt do giá dầu tăng mạnh trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông.

Đòn đánh sâu vào “túi tiền” của Nga

Những tháng gần đây, Ukraine gia tăng các đợt tấn công vào hệ thống lọc dầu và xuất khẩu năng lượng của Nga, đây là nguồn thu then chốt giúp Moskva duy trì chiến dịch quân sự kéo dài tại Ukraine. Các mục tiêu bị nhắm đến trải dài từ Biển Đen đến vùng Baltic, cách xa tiền tuyến hàng trăm đến hàng nghìn km.

Theo tờ The Guardian, tại thị trấn Tuapse bên bờ Biển Đen, một nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu đã bị tấn công tới bốn lần chỉ trong hơn hai tuần, gây cháy lớn và buộc chính quyền địa phương phải sơ tán dân. Trong một đoạn video do Thống đốc vùng Krasnodar công bố, lực lượng ứng cứu cho biết dầu sôi tràn ra đường, làm hư hại nhiều phương tiện.

Đây là một trong những đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng của Moskva, nơi đặt cảng biển và nhà máy lọc dầu quy mô lớn. Cơ quan an ninh SBU của Ukraine xác nhận các đòn tấn công nhằm vào cảng và nhà máy lọc dầu, trong khi giới chức địa phương Nga cho biết lực lượng chức năng đang triển khai chiến dịch quy mô lớn để dập lửa tại hiện trường. Không có thương vong được ghi nhận.Không chỉ dừng ở khu vực phía Tây, Ukraine còn tuyên bố tấn công một trạm bơm dầu tại vùng Perm, cách lãnh thổ nước này hơn 1.500 km, trong hai ngày liên tiếp. Trước đó, cảng xuất khẩu dầu Ust-Luga - một trong những đầu mối lớn nhất của Nga trên biển Baltic - cũng bị tập kích nhiều lần trong thời gian ngắn.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết các cuộc tấn công đã khiến Nga thiệt hại ít nhất 7 tỷ USD từ đầu năm đến nay, đồng thời làm giảm lưu lượng xuất khẩu tại các cảng trọng điểm. Kiev xem đây là biện pháp bổ trợ cho các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào Moskva.

Giá dầu tăng giúp Nga “giảm đau”

Dù vậy, hiệu quả kinh tế thực tế của các đòn đánh vẫn chưa rõ ràng. Cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, liên quan đến xung đột với Iran và gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, đã đẩy giá dầu lên cao, giúp Nga gia tăng đáng kể nguồn thu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết xuất khẩu dầu và sản phẩm dầu của Nga trong tháng 3 tăng thêm 320.000 thùng/ngày so với tháng trước, đạt 7,1 triệu thùng/ngày. Nhờ giá tăng, doanh thu từ xuất khẩu gần như tăng gấp đôi, từ 9,7 tỷ USD lên 19 tỷ USD.

Chuyên gia Chris Weafer, Giám đốc Macro-Advisory Ltd., nhận định các động thái của Mỹ đối với Iran đã vô tình giúp Nga tránh được một cuộc khủng hoảng tài chính có thể xảy ra từ cuối tháng 2. Ông cho rằng thiệt hại vật chất từ các vụ tấn công, dù gây ra những vụ nổ lớn, thực tế không nghiêm trọng như vẻ bề ngoài.

Theo ông, việc trúng các bể chứa dầu thường tạo ra ngọn lửa lớn do hơi dầu bốc cháy, nhưng chỉ làm gián đoạn hoạt động trong vài ngày. Trong khi đó, các hạ tầng quan trọng hơn như trạm bơm, máy nén hay hệ thống bốc dỡ lại được bảo vệ tốt hơn.

Nga đối mặt áp lực ngay trong lãnh thổ

Dù tác động kinh tế còn hạn chế, các cuộc tấn công tầm xa đang tạo áp lực đáng kể lên hệ thống phòng không của Nga và buộc người dân ở những khu vực xa chiến tuyến phải đối mặt trực tiếp với hậu quả chiến sự.

Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết tầm tấn công của các khí tài không người lái đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi xung đột bùng nổ năm 2022, cho phép tấn công từ nhiều hướng khác nhau và khiến việc phòng thủ trở nên khó khăn hơn.Các chuyên gia cho rằng đây là minh chứng cho việc Ukraine tận dụng hiệu quả công nghệ đơn giản, sản xuất trong nước để tấn công vào những mục tiêu mà Nga trước đây không nghĩ sẽ bị đe dọa.

Hệ lụy môi trường và sức khỏe

Các vụ tấn công cũng kéo theo những hậu quả môi trường đáng lo ngại. Tại Tuapse, giới chức ghi nhận nồng độ benzene - một chất gây ung thư - trong không khí tăng cao trong thời gian cháy nổ, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài.

Người dân địa phương còn phản ánh hiện tượng “mưa đen”, khi các giọt dầu nhỏ rơi xuống da và quần áo. Hình ảnh động vật bị phủ lớp dầu xám, chim và cá bị ảnh hưởng, thậm chí cá heo dạt vào bờ, đã lan truyền rộng rãi trên truyền thông Nga.

Theo ông Vladimir Slivyak, đồng chủ tịch tổ chức môi trường Ecodefense, lượng dầu tràn ra biển có thể gây tác động lâu dài đến hệ sinh thái khu vực. “Trong vài năm tới, mỗi cơn bão có thể mang thêm dầu ô nhiễm vào bờ biển”, ông cảnh báo.

Dù chưa xuất hiện làn sóng phản đối rõ rệt do các biện pháp kiểm soát thông tin, những hình ảnh thiệt hại ngày càng lan rộng có thể khiến dư luận Nga dần thay đổi nhận thức về cuộc chiến.

Các cuộc tấn công bằng UAV không chỉ là công cụ quân sự mà còn đang trở thành yếu tố làm thay đổi trải nghiệm chiến tranh của người dân Nga, khi hậu quả không còn giới hạn ở tiền tuyến mà lan sâu vào đời sống thường nhật.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk ngày 2/5 cảnh báo nguy cơ rạn nứt nội bộ NATO trong bối cảnh gia tăng bất đồng liên quan xung đột Iran, trong khi Đức kêu gọi châu Âu đẩy mạnh năng lực phòng thủ sau quyết định của Mỹ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không đến từ các đối thủ bên ngoài mà từ chính sự rạn nứt nội bộ, đồng thời kêu gọi các bên hành động để đảo ngược xu hướng này. Theo ông, khi Mỹ - trụ cột chính của NATO, bắt đầu giảm sự hiện diện tại châu Âu, các nước thành viên sẽ buộc phải đối mặt với khoảng trống an ninh lớn hơn. Điều này không chỉ làm suy yếu sự đoàn kết, khả năng phòng thủ chung mà còn buộc các quốc gia châu Âu gánh vác trách nhiệm nhiều hơn trong bảo đảm an ninh của khối.

Phát biểu được đưa ra sau khi Washington thông báo sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức – động thái làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ - châu Âu, vốn đã chịu sức ép do bất đồng về chiến lược trong xung đột Iran và các vấn đề thương mại.

Ngày 2/5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ cắt giảm hiện diện quân sự cần trở thành động lực để châu Âu tăng cường năng lực phòng thủ và tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh. Theo ông Pistorius, Đức đang “đi đúng hướng” với kế hoạch mở rộng lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm quốc phòng và phát triển hạ tầng quân sự. Berlin đặt mục tiêu nâng quân số Bundeswehr từ 185.000 lên 260.000 trong thời gian tới.Hiện có khoảng 35.000–40.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức. Quyết định của Lầu Năm Góc đồng nghĩa một lữ đoàn sẽ rút khỏi nước này, đồng thời hủy triển khai một đơn vị hỏa lực tầm xa. Quyết định này được đánh giá sẽ ảnh hưởng đáng kể đến năng lực răn đe của châu Âu, trong khi các nước trong khu vực vẫn đang trong quá trình xây dựng năng lực phòng thủ độc lập.

Theo kế hoạch, hoạt động rút quân sẽ diễn ra trong vòng 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, Washington chưa công bố cụ thể các căn cứ bị ảnh hưởng cũng như điểm đến của lực lượng được điều chuyển.

Theo các nguồn tin, liên minh OPEC + đã đạt được thỏa thuận về nguyên tắc nhằm tăng hạn ngạch sản lượng dầu trong tháng 6, dù xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn đang làm gián đoạn nguồn cung tại khu vực Vùng Vịnh.Cụ thể, bảy quốc gia thành viên chủ chốt dự kiến nâng hạn ngạch sản lượng thêm khoảng 188.000 thùng/ngày trong tháng 6, đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp. Quyết định này được đưa ra trước thềm cuộc họp chính sách diễn ra ngày 3/5. Tuy nhiên, các nguồn tin nhận định mức tăng này phần lớn chỉ mang tính hình thức trong bối cảnh chiến sự tiếp diễn và tuyến vận tải dầu mỏ qua Eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn.

Bảy nước tham gia cuộc họp gồm Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan, Nga và Oman. Sau khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi liên minh trong tuần này, OPEC+ hiện còn 21 thành viên, song trên thực tế chỉ nhóm bảy nước trên (trước đây có thêm UAE) là tham gia quyết định sản lượng hàng tháng.

Xung đột giữa Iran và Mỹ bùng phát từ ngày 28/2 đã dẫn đến việc phong tỏa eo biển Hormuz, khiến hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và UAE bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước khi xảy ra khủng hoảng, đây là những quốc gia hiếm hoi trong OPEC+ có khả năng tăng sản lượng. Trong khi đó, Iran – cũng là thành viên của liên minh – tiếp tục bị hạn chế xuất khẩu do lệnh phong tỏa của Mỹ áp đặt từ tháng 4.Các lãnh đạo ngành dầu khí và thương nhân quốc tế nhận định, việc tăng sản lượng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được khôi phục hoàn toàn. Ngay cả trong kịch bản này, thị trường cũng cần nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng để nguồn cung trở lại bình thường.

Những gián đoạn hiện nay đã đẩy giá dầu thế giới tăng vọt lên trên 125 USD/thùng, mức cao nhất trong vòng 4 năm. Nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không trong vòng 1–2 tháng tới, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu.

Theo nguồn tin, mức tăng lần này thấp hơn so với mức điều chỉnh 206.000 thùng/ngày trong tháng trước, do không còn phần đóng góp của UAE sau khi nước này rời liên minh từ ngày 1/5. Động thái trên cho thấy OPEC+ vẫn duy trì cách tiếp cận “kinh doanh như bình thường”, đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng nâng nguồn cung khi xung đột chấm dứt.

Các thành viên của một câu lạc bộ pickleball tại bang Texas (Mỹ) đã thiệt mạng trong vụ rơi máy bay nghiêm trọng khi đang di chuyển tới một giải đấu, theo thông báo từ câu lạc bộ.Các nạn nhân được xác định gồm Seren Wilson (19 tuổi), Brooke Skypala (45 tuổi), Stacy Hedrick (51 tuổi), Justin “Glen” Appling (37 tuổi) và Hayden Dillard (39 tuổi), đều thuộc Amarillo Pickleball Club, The New York Post đưa tin.

“Chúng tôi đau buồn khi phải thông báo về sự ra đi của 5 thành viên trong đại gia đình pickleball Amarillo”, đại diện câu lạc bộ chia sẻ trên mạng xã hội.

Thông tin vụ việc khiến cộng đồng thể thao địa phương bàng hoàng. Nhiều người thân, bạn bè và các vận động viên đã để lại lời chia buồn sâu sắc.

Seren Wilson - nạn nhân trẻ nhất - từng là cựu học sinh và thành viên đội tennis của Trường Trung học Amarillo. Nhà trường cho biết cô là người “luôn lan tỏa năng lượng tích cực và sẽ được nhớ đến rất nhiều”.

Theo thông tin từ mạng xã hội, Brooke Skypala là chuyên gia tư vấn tâm lý và là mẹ của ba con. Trong khi đó, Justin Appling làm quản lý kinh doanh, còn Hayden Dillard hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và có một con gái.

Vụ tai nạn xảy ra vào tối 1/5 khi chiếc máy bay hai động cơ Cessna 421C chở các nạn nhân bay từ Amarillo tới New Braunfels để tham dự giải đấu pickleball. Đây là một trong hai máy bay cùng hành trình, trong đó chiếc còn lại đã hạ cánh an toàn.

Máy bay gặp nạn đã rơi xuống khu vực rừng gần Wimberley, cách thành phố Austin khoảng 64 km về phía tây nam.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy máy bay bất ngờ đổi hướng gấp, sau đó giảm độ cao từ khoảng 4.100 m xuống còn 2.100 m trước khi mất tín hiệu.

Hiện Cục Hàng không Liên bang Mỹ và Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ đang tiến hành điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.

Hamas đã hoàn thành quá trình bỏ phiếu chọn lãnh đạo tại Gaza, trong khi các thành viên ở Bờ Tây và cộng đồng Palestine ở nước ngoài dự kiến bỏ phiếu trong ngày, giữa bối cảnh tổ chức này chưa có lãnh đạo chính thức sau loạt biến động lớn.Ngày 2/5, nguồn tin từ kênh Al-Araby (Qatar) cho biết, Hamas đã hoàn tất việc bỏ phiếu lựa chọn lãnh đạo chính trị mới tại Dải Gaza. Trong khi đó, các thành viên của tổ chức ở Bờ Tây và cộng đồng Palestine ở nước ngoài dự kiến sẽ tiếp tục tham gia bỏ phiếu trong cùng ngày.

Hai gương mặt nổi bật trong cuộc đua lần này là Khalil al-Hayya, người hiện đứng đầu bộ phận chính trị của Hamas tại Gaza và đóng vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán những năm gần đây, cùng với Khaled Mashaal, lãnh đạo kỳ cựu từng dẫn dắt Hamas trong giai đoạn 1996-2017.

Hamas rơi vào tình trạng thiếu vắng lãnh đạo kể từ tháng 7/2024, sau khi ông Ismail Haniyeh bị ám sát trong một vụ nổ tại Tehran. Trước đó, ông vừa được bầu lại cho nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2021.Sau biến cố này, Yahya Sinwar, thủ lĩnh Hamas tại Gaza, được chỉ định nắm quyền mà không thông qua quy trình bầu cử nội bộ. Tuy nhiên, ông Sinwar chỉ giữ cương vị này trong thời gian ngắn trước khi thiệt mạng tại khu vực Rafah.

Kể từ đó đến nay, Hamas chưa chính thức công bố người kế nhiệm hay lãnh đạo tạm quyền. Theo một số nguồn tin, tổ chức này hiện được điều hành bởi một nhóm lãnh đạo cấp cao hoạt động bên ngoài Gaza, chủ yếu tại Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo thông lệ, Hamas tổ chức bầu lãnh đạo theo chu kỳ bốn năm. Cuộc bầu cử lần này vốn dự kiến diễn ra vào năm 2025 nhưng đã phải lùi lại do xung đột kéo dài.

Trong thời gian chiến sự, Israel liên tục tiến hành các đợt tấn công nhằm vào nhiều nhân vật chủ chốt trong bộ máy chính trị và quân sự của Hamas.

Các cuộc bầu cử nội bộ của Hamas thường được tổ chức kín, với số lượng cử tri giới hạn trong nhóm thành viên cấp cao. Kết quả cũng hiếm khi được công bố rộng rãi, nhằm giảm thiểu nguy cơ các lãnh đạo bị nhắm mục tiêu.

Lầu Năm Góc cho biết đã đạt được thỏa thuận với 7 công ty công nghệ nhằm đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hệ thống máy tính mật, mở rộng đáng kể khả năng ứng dụng AI trong hoạt động quân sự. Động thái này phản ánh nỗ lực tăng tốc khai thác công nghệ mới của Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt...
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, việc hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu sẽ giúp quân đội tận dụng các công cụ AI để nâng cao năng lực phân tích, giám sát và ra quyết định trong các môi trường tác chiến phức tạp.

Tuy nhiên, cùng với những lợi ích chiến lược, chương trình này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận về rủi ro, mức độ phụ thuộc vào công nghệ và vai trò kiểm soát của con người trong các quyết định mang tính sống còn.

MỞ RỘNG HỢP TÁC, TĂNG TỐC ỨNG DỤNG AI TRONG QUÂN SỰ
Cũng theo tin từ Bộ Quốc phòng Mỹ, các đối tác tham gia gồm Google, Microsoft, Amazon Web Services, Nvidia, OpenAI, Reflection và SpaceX. Những công ty này sẽ cung cấp nguồn lực và công nghệ nhằm “tăng cường khả năng ra quyết định của binh sĩ trong các môi trường tác chiến phức tạp”.

Việc triển khai AI trong các hệ thống mật cho phép quân đội tận dụng các công cụ phân tích dữ liệu, giám sát và dự báo ở quy mô lớn, từ đó rút ngắn thời gian xử lý thông tin và nâng cao hiệu quả chiến trường. Một báo cáo hồi tháng 3 của Trung tâm Brennan vì Công lý cho thấy AI có thể giúp xác định và tấn công mục tiêu nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ quản lý bảo trì vũ khí và chuỗi cung ứng hậu cần.

Một số công ty như Amazon và Microsoft vốn đã có quan hệ hợp tác lâu dài với quân đội Mỹ trong các môi trường mật, song chưa rõ các thỏa thuận mới có làm thay đổi đáng kể các mối quan hệ này hay không. Trong khi đó, những cái tên như Nvidia và startup Reflection được xem là tân binh trong lĩnh vực này.

Đáng chú ý, cả Nvidia và Reflection đều phát triển các mô hình AI mã nguồn mở. Giới chức Lầu Năm Góc coi đây là một ưu tiên nhằm xây dựng “giải pháp thay thế của Mỹ” trước sự phát triển nhanh chóng của AI tại Trung Quốc, nơi nhiều thành phần công nghệ được công khai để cộng đồng cùng phát triển.

Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cho biết các năng lực AI hiện đã được triển khai thông qua nền tảng GenAI.mil. “Binh sĩ, nhân viên dân sự và các nhà thầu đang đưa các công nghệ này vào sử dụng thực tế, rút ngắn nhiều quy trình từ hàng tháng xuống còn vài ngày,” cơ quan này nhấn mạnh.

TRANH CÃI ĐẠO ĐỨC, RỦI RO PHỤ THUỘC VÀ VAI TRÒ CON NGƯỜI
Dù mang lại nhiều lợi ích, việc ứng dụng AI trong quân sự cũng làm dấy lên hàng loạt lo ngại. Một trong những vấn đề lớn là nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư của công dân Mỹ, cũng như khả năng máy móc tự động lựa chọn mục tiêu trên chiến trường.

Theo một nguồn tin am hiểu, ít nhất một hợp đồng với Lầu Năm Góc đã quy định rõ yêu cầu phải có sự giám sát của con người trong các nhiệm vụ mà hệ thống AI hoạt động tự động hoặc bán tự động. Đồng thời, các công cụ AI phải được sử dụng phù hợp với các quyền hiến định và quyền tự do dân sự.

Những tranh cãi này càng trở nên gay gắt sau các xung đột tại Gaza và Lebanon, khi các tập đoàn công nghệ Mỹ bị cho là đã hỗ trợ Israel trong việc theo dõi mục tiêu. Số lượng dân thường thiệt mạng gia tăng đã làm dấy lên lo ngại rằng AI có thể góp phần gây ra những tổn thất ngoài ý muốn.

Bà Helen Toner, quyền giám đốc Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi thuộc Đại học Georgetown, nhận định rằng chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào các trung tâm chỉ huy, nơi con người phải xử lý lượng thông tin khổng lồ trong thời gian ngắn.

“AI có thể giúp tóm tắt thông tin hoặc phân tích dữ liệu giám sát để xác định mục tiêu tiềm năng,” bà nói. “Nhưng các câu hỏi về mức độ tham gia của con người, rủi ro và đào tạo vẫn chưa có lời giải hoàn chỉnh.”

Bà cũng cảnh báo về hiện tượng “thiên lệch tự động hóa”, khi con người có xu hướng tin tưởng máy móc hơn mức cần thiết. Điều này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm nếu AI không hoạt động chính xác như kỳ vọng.

Trong thực tế, AI hiện được quân đội sử dụng cho nhiều nhiệm vụ tương tự lĩnh vực dân sự, như dự đoán thời điểm cần bảo trì trực thăng, tối ưu hóa vận chuyển binh sĩ và khí tài, hay phân tích dữ liệu từ máy bay không người lái để phân biệt mục tiêu dân sự và quân sự.

ANTHROPIC KHÔNG THAM GIA, MỸ ĐA DẠNG HÓA ĐỐI TÁC AI
Một điểm đáng chú ý trong các thỏa thuận lần này là sự vắng mặt của Anthropic. Công ty AI này đã xảy ra tranh chấp với chính quyền Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc sử dụng AI trong quân sự.

Anthropic yêu cầu các đảm bảo rằng công nghệ của họ sẽ không được sử dụng cho vũ khí hoàn toàn tự động hoặc phục vụ giám sát công dân Mỹ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho rằng các đối tác cần chấp nhận mọi mục đích sử dụng mà Lầu Năm Góc coi là hợp pháp.

Căng thẳng leo thang khi chính quyền Trump tìm cách ngăn các cơ quan liên bang sử dụng chatbot Claude của Anthropic, đồng thời xem xét xếp công ty này vào diện “rủi ro chuỗi cung ứng” nhằm bảo vệ hệ thống an ninh quốc gia.

Trong khi đó, OpenAI đã nhanh chóng thay thế khoảng trống khi công bố thỏa thuận với Lầu Năm Góc từ tháng 3/2026, đưa ChatGPT vào các môi trường mật. Công ty khẳng định họ muốn đảm bảo những người bảo vệ nước Mỹ được trang bị các công cụ tốt nhất.

Theo một nguồn tin, các điều khoản trong hợp đồng của OpenAI cũng bao gồm yêu cầu giám sát của con người và tuân thủ các quyền tự do dân sự - những điểm từng là mấu chốt trong tranh chấp với Anthropic.

Ông Emil Michael, Giám đốc công nghệ của Lầu Năm Góc, cho biết việc hợp tác với nhiều công ty là một lựa chọn mang tính chiến lược.

“Sẽ là thiếu trách nhiệm nếu chỉ dựa vào một nhà cung cấp,” ông nói, đồng thời thừa nhận những bất đồng với Anthropic. “Khi một đối tác không muốn hợp tác theo cách chúng tôi mong muốn, chúng tôi đảm bảo có nhiều nhà cung cấp khác nhau.”

Việc Lầu Năm Góc đồng loạt hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu cho thấy AI đang trở thành trụ cột trong chiến lược quốc phòng của Mỹ.

Tuy nhiên, bài toán cân bằng giữa hiệu quả quân sự, kiểm soát rủi ro và các chuẩn mực đạo đức sẽ tiếp tục là thách thức lớn trong quá trình triển khai công nghệ này trên thực tế.

Nhiều trận động đất nhỏ đã được ghi nhận tại căn cứ không quân Mỹ ở bang Nevada trong những ngày cuối tháng 4 vừa qua, Daily Mail đưa tin.
Báo cáo dẫn dữ liệu địa chấn cho biết Căn cứ Không quân Mỹ Vùng 51 ghi nhận ít nhất 17 trận động đất (phần lớn có cường độ khoảng 4,4 độ) chỉ trong vòng 24-48 giờ, tức khoảng từ ngày 29-4 đến ngày 30-4.

Thông tin này làm dấy lên nhiều đồn đoán trên mạng, thậm chí có ý kiến cho rằng Mỹ có thể đang thử nghiệm vũ khí hạt nhân.

Diễn biến này xảy ra giữa lúc có thông tin cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang được báo cáo về phương án quân sự liên quan đến Iran.

Ngoài ra, sự việc cũng diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố chính quyền của ông sẽ sớm công bố thêm thông tin về vật thể bay không xác định (UFO).

Theo Daily Mail, tâm chấn của các trận động đất nằm cách căn cứ Vùng 51 vài km, ở độ sâu khoảng 4 km.Một bài đăng lan truyền cho rằng một số nhà khoa học trong lĩnh vực hạt nhân và không gian gần đây "biến mất" không rõ lý do, trong khi các hiện tượng sao băng và cầu lửa được cho là xuất hiện nhiều hơn.

Người đăng bài đặt câu hỏi liệu các sự kiện này có liên quan đến nhau hay không và liệu có điều gì lớn hơn đang diễn ra phía sau.

Một bài đăng khác lưu ý hiệp ước hạt nhân lớn giữa Mỹ và Nga - New START - đã hết hiệu lực, mở ra khả năng hai nước gia tăng, hiện đại hóa và thử nghiệm vũ khí hạt nhân mà không còn các ràng buộc trước đây.Vùng 51 là cơ sở không quân hẻo lánh của Mỹ, nằm trong khu vực huấn luyện và thử nghiệm Nevada. Địa điểm này chỉ được chính phủ Mỹ chính thức thừa nhận vào năm 2013 nhưng từ lâu đã là tâm điểm của nhiều đồn đoán do tính chất hoạt động tuyệt mật.

Ngày 2/5, trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ sớm xem xét đề xuất hòa bình mới nhất từ Iran, song bày tỏ hoài nghi về triển vọng của kế hoạch này.Phát biểu với báo giới tại bang Florida, người đứng đầu Nhà Trắng đồng thời cảnh báo không loại trừ khả năng tiếp tục hành động quân sự đối với Iran, dù không nêu rõ điều kiện cụ thể.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tehran chuyển dự thảo đề xuất hòa bình cho phía Mỹ thông qua trung gian là Pakistan.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim ngày 2/5 cho biết Iran đã gửi tới Washington một đề xuất gồm 14 điểm, trong đó yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch và rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi khu vực.

Động thái này được cho là nhằm đáp lại đề xuất 9 điểm của Mỹ. Trong khi Washington đề xuất lệnh ngừng bắn kéo dài hai tháng, Iran lại đưa ra khung thời gian 30 ngày để xử lý các vấn đề then chốt, nhấn mạnh cần hướng tới chấm dứt xung đột thay vì chỉ đạt được một thỏa thuận tạm thời.

Theo Tasnim, các đề xuất của Tehran bao gồm việc Mỹ rút quân khỏi các khu vực gần biên giới Iran, cam kết không gây hấn, đồng thời thực hiện các biện pháp kinh tế như dỡ bỏ phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị đóng băng, nới lỏng trừng phạt và bồi thường. Iran cũng kêu gọi chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, trong đó có Liban và thiết lập cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã thông báo về đề xuất này tới nhiều đối tác châu Á và châu Âu, thông qua các cuộc điện đàm với quan chức của Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Saudi Arabia, Ai Cập, Iraq, Azerbaijan, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Italy, cùng đại diện Liên minh châu Âu phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh, bà Kaja Kallas.

Tờ Kyiv Independent dẫn các nguồn tin rằng các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump không vội vàng đến Kiev do Mỹ lo ngại rằng việc nối lại đàm phán về Ukraine có thể một lần nữa không mang lại kết quả.Các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner không vội vàng đến Kiev do Mỹ ngày càng lo ngại rằng việc nối lại tham gia đàm phán hòa bình về Ukraine có thể một lần nữa không mang lại kết quả cụ thể nào, theo tờ Kyiv Independent.

Sự chần chừ này xuất hiện sau nhiều tháng thảo luận trong nội bộ Mỹ về một chuyến đi có thể đánh dấu lần đầu tiên các đặc phái viên này đến Ukraine dù cả hai đã nhiều lần tới Moscow.

“Họ đã nhiều lần hứa (sẽ tới Kiev), nhưng đến nay chưa lần nào thực hiện” - một quan chức cấp cao Ukraine nói với Kyiv Independent, nhấn mạnh sự thất vọng tại Kiev trước sự mất cân bằng trong hoạt động ngoại giao.

Sự thất vọng đó cũng đã được bộc lộ công khai. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thẳng thắn chỉ trích cách tiếp cận của các đặc phái viên, cho rằng việc họ liên tục đến Nga mà không có chuyến thăm tương ứng tới Ukraine là biểu hiện của sự coi nhẹ.

“Đến Moscow mà không tới Kiev là thiếu tôn trọng, đơn giản là thiếu tôn trọng” - ông Zelensky nói.Chuyến thăm này không chỉ nhằm thể hiện thiện chí. Theo một người am hiểu vấn đề, nó được kỳ vọng sẽ là chất xúc tác để khởi động lại ngoại giao ba bên giữa Ukraine, Nga và Mỹ vào thời điểm các cuộc đàm phán gần như đình trệ.

Các cuộc đàm phán đã bị đóng băng hơn hai tháng, khi sự chú ý của Washington chuyển sang cuộc chiến với Iran cùng các nỗ lực ngoại giao liên quan.

Vòng đàm phán ba bên gần nhất diễn ra vào ngày 16-2, và cuộc họp tiếp theo dự kiến cuối tháng 2 đã bị hoãn ngay trước các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Theo hai nguồn tin, ông Witkoff và ông Kushner dự kiến sẽ tới Kiev trước, gặp Tổng thống Zelensky, rồi mới tiếp tục đến Moscow để đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Hiện có nhiều yếu tố khiến chuyến đi trở nên phức tạp.

Ở cấp độ chiến lược, cả hai đặc phái viên vẫn đang tham gia sâu vào các cuộc đàm phán Mỹ - Iran, vốn tiếp tục chi phối chương trình nghị sự đối ngoại của Washington.

Như một quan chức nhận định, sự tập trung của chính quyền Mỹ đã chuyển dịch mạnh đến mức Ukraine không còn là động lực chính của chương trình ngoại giao.

Đồng thời, thực tế di chuyển trong thời chiến cũng là một trở ngại dù mang tính kỹ thuật. Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022, Ukraine đã đóng cửa không phận, khiến đường sắt trở thành tuyến đường khả thi duy nhất để tới Kiev.

“Họ có vấn đề riêng khi phải đi tàu. Điều đó gây khó khăn cho Witkoff” - một người nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết.

Tuy nhiên, riêng yếu tố hậu cần không đủ để lý giải sự trì hoãn. Vấn đề sâu xa nằm ở việc các cuộc đàm phán thiếu tiến triển và nguy cơ chuyến thăm chỉ phơi bày tình trạng bế tắc đó. Trọng tâm của bế tắc vẫn là vấn đề lãnh thổ.

Nga tiếp tục yêu cầu lực lượng Ukraine rút khỏi các khu vực Donbass do Ukraine kiểm soát như điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào. Kiev đã bác bỏ yêu cầu này, cho rằng việc giữ nguyên đường ranh giới hiện tại là cơ sở thực tế duy nhất cho một lệnh ngừng bắn.

“Phía Nga khăng khăng muốn toàn bộ Donbass; lập trường của chúng tôi là phải tìm ra một giải pháp hợp lý” - một quan chức Ukraine nói.

“Vì vậy hiện chưa rõ (các đặc phái viên của ông Trump) nên đến đây làm gì nếu chỉ để nghe lại điều tương tự” - vị quan chức nói thêm.

Cách tính toán đó dường như cũng ảnh hưởng lớn đến phía Washington. Nếu không có đề xuất mới, chuyến thăm có nguy cơ chỉ mang tính biểu tượng thay vì thực chất.

“Hiện chưa có nội dung cụ thể” - quan chức này nói thêm.

Một quan chức Nhà Trắng nói với Kyiv Independent rằng chuyến thăm vẫn đang được thảo luận nhưng nhấn mạnh rằng vẫn “chưa được lên lịch”.

Dù các tiếp xúc cấp cao bị đình trệ, liên lạc giữa Kiev và Washington vẫn chưa gián đoạn. Quan chức hai bên vẫn phối hợp qua nhiều kênh, trong khi Ukraine tìm cách thiết lập lại khuôn khổ hợp tác.

Theo một quan chức Ukraine, Kiev hiện đang tìm kiếm “những hình thức mới” để tái khởi động sự gắn kết với Mỹ.

“Hiện tại, tình hình ở Mỹ chưa thuận lợi cho họ, chính vì cuộc chiến với Iran” - vị quan chức này nói thêm.

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31-12 năm nay. Dù còn 8 tháng nữa nhiệm kỳ của ông Guterres mới khép lại, nhưng cuộc đua giành chức người đứng đầu LHQ đã và đang diễn ra gay cấn giữa 4 ứng cử viên tiềm năng, gồm: Bà Michelle Bachelet, ông Rafael Grossi, bà Rebeca Grynspan và ông Macky Sall. Đặc biệt, cuộc phỏng vấn công khai ngày 22-4 vừa qua được xem là bước chuẩn bị trước khi bổ nhiệm Tổng thư ký LHQ tiếp theo.

Lần thứ hai tổ chức cuộc phỏng vấn công khai

Đây là lần thứ hai LHQ tổ chức cuộc phỏng vấn công khai, một hoạt động được thiết lập vào năm 2016 nhằm tăng cường tính minh bạch. Theo đó, trong 3 giờ, mỗi ứng viên phải trả lời các câu hỏi từ 193 quốc gia thành viên và đại diện các tổ chức xã hội dân sự.

Trước đây, việc bổ nhiệm người đứng đầu LHQ chủ yếu là đặc quyền của Hội đồng Bảo an LHQ gồm 15 thành viên, trong đó có 5 Ủy viên thường trực (gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Anh) - những nước có quyền phủ quyết. Năm 2015, sau nhiều thập kỷ giữ bí mật, quy trình lựa chọn Tổng thư ký LHQ đã được công khai.

Điều 97 của Hiến chương LHQ quy định: “Tổng thư ký sẽ được Đại hội đồng LHQ bổ nhiệm theo đề nghị của Hội đồng Bảo an. Nhiệm kỳ của Tổng thư ký LHQ có thời hạn 5 năm, có thể gia hạn một lần”.

Quy trình này được chính thức khởi động bằng một bức thư chung từ Chủ tịch Đại hội đồng LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an gửi tới các quốc gia thành viên. Bức thư này mời các quốc gia thành viên đệ trình đề cử, đồng thời nêu rõ quy trình cũng như tiêu chí lựa chọn.

Sau khi được xem xét và đề cử, các ứng viên cho vị trí Tổng thư ký phải nộp bản tuyên bố tầm nhìn, sơ yếu lý lịch và thông tin về tài chính tranh cử. Sau đó, Chủ tịch Đại hội đồng LHQ sẽ tổ chức các cuộc đối thoại giữa các ứng viên và các quốc gia thành viên, được phát sóng trực tuyến.

“Theo Hiến chương LHQ, Hội đồng Bảo an sẽ đưa ra khuyến nghị cho Đại hội đồng. Trong những năm có nhiều ứng cử viên được xem xét, Hội đồng Bảo an sẽ tổ chức bỏ phiếu trước khi thông qua khuyến nghị”, trang web của LHQ giải thích. Như vậy, mặc dù quy trình đang dần minh bạch hơn, nhưng phần lớn vẫn chịu sự chi phối của các nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an.

Đại hội đồng, bao gồm 193 quốc gia thành viên của LHQ, sau đó tiến hành bỏ phiếu phê chuẩn, một bước thường được coi là chỉ mang tính hình thức. Hơn nữa, nguyên tắc luân phiên địa lý giữa các châu lục để bổ nhiệm Tổng thư ký LHQ cũng thường được nhắc đến. Tuy nhiên, đây không phải là quy tắc chính thức và cũng không phải lúc nào cũng được tuân thủ.

Các cuộc thảo luận của Hội đồng Bảo an dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối tháng 7, trước khi Đại hội đồng LHQ bỏ phiếu, có thể vào mùa thu.

4 ứng cử viên tiềm năng, họ là ai?

Theo AP, Tổng thư ký LHQ António Guterres sẽ rời nhiệm sở vào ngày 31-12-2026 để người kế nhiệm đảm nhận cương vị này bắt đầu từ ngày 1-1-2027.

Trong số 4 ứng cử viên tranh chức Tổng thư ký LHQ hiện nay có 3 người đến từ Nam Mỹ. Ứng cử viên đầu tiên là bà Michelle Bachelet, tổng thống Chile (2006-2010, 2014-2018) và là Cao ủy Nhân quyền LHQ (2018-2022).

Trong thư ứng cử chức Tổng thư ký LHQ, bà Bachelet nêu rõ tầm nhìn của mình trên cương vị người đứng đầu tổ chức lớn nhất hành tinh. Bà Bachelet cho biết, bà tin rằng, kinh nghiệm của mình đã chuẩn bị cho bà đối mặt với kỷ nguyên mà hệ thống quốc tế đang đối mặt với những thách thức có quy mô, tính cấp bách và độ phức tạp chưa từng có. Ứng cử viên đến từ Chile nhận được sự ủng hộ từ Mexico và Brazil. Tuy nhiên, đất nước của bà đã rút lại sự ủng hộ sau lễ nhậm chức của Tổng thống cực hữu mới José Antonio Kast.

Ứng cử viên thứ hai là nhà ngoại giao người Argentina Rafael Grossi, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) từ năm 2019. Vị trí này đã khiến ông phải giải quyết chương trình hạt nhân của Iran và những mối nguy hiểm do cơ sở hạt nhân Zaporizhzhia ở Ukraine gây ra. Đây là hai vấn đề vô cùng nhạy cảm liên quan đến một số thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an. Trong thư ứng cử, ông Grossi lập luận ủng hộ việc "đưa LHQ trở lại với các nguyên tắc nền tảng: Cứu nhân loại khỏi thảm họa chiến tranh". Đây là thông điệp được chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ, trong khi các quốc gia khác nhấn mạnh tầm quan trọng của sự cùng tồn tại của ba trụ cột của LHQ (hòa bình, nhân quyền và phát triển).

Nhà kinh tế học Rebeca Grynspan, cựu Phó tổng thống Costa Rica, hiện là Tổng thư ký Hội nghị LHQ về thương mại và phát triển (UNCTAD) từ năm 2021, là ứng cử viên thứ ba tranh ghế Tổng thư ký LHQ. Dựa trên câu chuyện cá nhân của mình, với cha mẹ là người Do Thái suýt thiệt mạng trong thảm họa Holocaust trước khi di cư đến Costa Rica, bà Grynspan nhấn mạnh cam kết của mình đối với Hiến chương LHQ, được xây dựng trên đống tro tàn của Chiến tranh thế giới thứ hai: "Một lời cảnh báo thường trực chống lại những nguy hiểm của sự phi nhân hóa, ngờ vực và chia rẽ".

Ông Macky Sall, 64 tuổi, cựu tổng thống Senegal (2012-2024) là ứng cử viên duy nhất không đến từ Mỹ Latin. Ông Macky Sall nhấn mạnh tầm nhìn của mình về mối liên hệ mật thiết giữa hòa bình và phát triển. Ông cho rằng, hòa bình không thể bền vững khi trụ cột thứ hai bị suy yếu bởi nghèo đói, bất bình đẳng, sự loại trừ và tính dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu.

Hòa bình là ưu tiên hàng đầu

Trong cuộc phỏng vấn trực tiếp hôm 22-4, các ứng viên tranh chức Tổng thư ký LHQ đã tranh luận về việc cần một tổ chức chú trọng hơn vào các nỗ lực hòa bình, đồng thời tránh đưa ra lập trường mạnh mẽ về các cuộc khủng hoảng đang diễn ra có thể gây phẫn nộ cho các quốc gia sẽ quyết định tương lai của họ. Tất cả các ứng cử viên đều nhấn mạnh sự cần thiết cấp bách phải khôi phục niềm tin vào LHQ, một tổ chức đang trên bờ vực sụp đổ tài chính và đôi khi bị đặt dấu hỏi về tầm quan trọng, trong một thế giới bị tàn phá bởi số các cuộc xung đột tăng kỷ lục kể từ khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai.

Ứng cử viên Michelle Bachelet lập luận rằng, cần một Tổng thư ký "có mặt" ở những nơi có vấn đề cần giải quyết. Trong khi đó, ông Rafael Grossi mô tả người đứng đầu LHQ trong tương lai sẽ “thực sự" xuống hiện trường. Còn ông Macky Sall đề xuất một "vai trò được định hình lại" để LHQ "lấy lại vị thế của mình trên bàn đàm phán quốc tế".

4 ứng cử viên cũng cố gắng tìm sự cân bằng, mỗi người theo một cách khác nhau, đều nhấn mạnh việc bảo vệ mối liên kết không thể phá vỡ giữa 3 trụ cột của LHQ, trong đó tập trung hoàn toàn vào trụ cột đầu tiên (hòa bình).

Theo truyền thống luân phiên của LHQ, người đứng đầu tổ chức này nhiệm kỳ tới có thể đến từ khu vực Mỹ Latin. Khu vực này chưa có vinh dự trên kể từ năm 1991, sau nhiệm kỳ của ông Javier Pérez de Cuéllar, người Peru. Hiện, nhiều quốc gia đang ủng hộ việc một phụ nữ lần đầu tiên lãnh đạo LHQ.

Thủ tướng Mark Carney dự kiến sẽ tới thủ đô Yerevan của Armenia vào cuối tuần này để tham dự cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC) với tư cách khách mời.Đây là lần đầu tiên một Thủ tướng Canada được mời tham dự diễn đàn này. Cuộc họp dự kiến quy tụ các nhà lãnh đạo từ Liên minh châu Âu (EU) và nhiều quốc gia ngoài EU như Vương quốc Anh, Na Uy và Thụy Sỹ.

Theo Văn phòng Thủ tướng, ông Carney đang theo đuổi chiến lược vừa củng cố nội lực trong nước, vừa mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác tin cậy trên toàn cầu. Trong năm đầu nhiệm kỳ, Canada đã tích cực thúc đẩy hợp tác với EU, coi châu Âu là một trong những trọng tâm đối ngoại.

Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh Canada và các nước châu Âu đang đối mặt với căng thẳng thương mại gia tăng với Mỹ, khi Tổng thống Donald Trump tiếp tục áp thuế đối với hàng hóa Canada và đe dọa áp thuế mới 25% đối với ô tô nhập khẩu từ châu Âu.

Đại sứ Canada tại EU Jonathan Wilkinson nhận định đây là cơ hội để Ottawa mở rộng hợp tác với châu Âu trên các lĩnh vực thương mại, quốc phòng, an ninh, bao gồm cả khu vực Bắc Cực.

Các chuyên gia cho rằng động thái này nằm trong nỗ lực đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Canada, giảm phụ thuộc vào Mỹ. Ông Ferry de Kerckhove, chuyên gia thuộc Đại học Ottawa, nhận định Ottawa đang chủ động mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược.

Trong khi đó, ông Achim Hurrelmann, đồng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Âu tại Đại học Carleton, cho rằng việc tham dự EPC cũng nhằm thúc đẩy các thỏa thuận mua sắm quốc phòng với châu Âu và xác định các dự án hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

EPC được tổ chức hai lần mỗi năm kể từ khi xảy ra xung đột Nga–Ukraine năm 2022, nhằm tăng cường phối hợp giữa các nước EU và ngoài EU trong các vấn đề an ninh, năng lượng, di cư và thương mại.

Việc Canada tham dự diễn đàn này được đánh giá là bước đi đáng chú ý trong chiến lược tăng cường hiện diện và hợp tác của Ottawa tại châu Âu.

“Chúng tôi sẽ cắt giảm xuống mức thấp và chúng tôi sẽ cắt giảm nhiều hơn 5.000 (quân)”. Đây là tuyên bố ngày 2/5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến kế hoạch rút binh sĩ Mỹ khỏi Đức, trong bối cảnh những lo ngại về sự rạn nứt trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương do cuộc xung đột ở Trung Đông.Trước đó 1 ngày, quan chức Lầu Năm Góc tiết lộ Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh rút khoảng 5.000 binh sĩ nước này khỏi Đức, đưa số lượng binh sĩ Mỹ ở Đức trở lại mức trước năm 2022. Đáng chú ý, không chỉ Đức, trước đó, ông Trump cũng cảnh báo rút quân Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha do quan điểm trái ngược về cuộc xung đột với Iran.

Phản ứng trước các tuyên bố từ Washington, trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 2/5, người phát ngôn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Allison Hart cho biết NATO đang trao đổi với phía Mỹ để hiểu rõ quyết định của Washington trong việc cắt giảm 5.000 binh sĩ tại Đức. Quan chức này cũng nhấn mạnh sự điều chỉnh này cho thấy châu Âu cần tiếp tục đầu tư nhiều hơn cho quốc phòng và đảm nhận phần trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh chung tại lục địa; đồng thời bày tỏ tin tưởng vào năng lực răn đe và phòng thủ của khu vực với sự chuyển đổi đang được châu Âu cũng như NATO tiến hành.Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius thừa nhận việc Mỹ rút quân đã được dự báo từ trước; song khẳng định hợp tác an ninh giữa Mỹ và châu Âu, cũng như sự hiện diện của binh sĩ Mỹ ở châu Âu, mang lại lợi ích cho cả hai bên trong quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương. Trước đó, hôm 30/4, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cũng cho biết Berlin "đã chuẩn bị" cho việc giảm quân số của Mỹ và "đang thảo luận kỹ lưỡng về vấn đề này trên tinh thần tin tưởng" trong NATO.

Trong khi đó, quyết định của chính quyền Tổng thống Trump làm dấy lên lo ngại về những căng thẳng ngày càng rõ nét giữa Mỹ và một trong những đồng minh quan trọng nhất tại châu Âu.
Trong một bài đăng trên X ngày 2/5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo quyết định của Mỹ cho thấy “sự rạn nứt đang diễn ra trong liên minh” và kêu gọi các thành viên “đảo ngược xu hướng đáng lo ngại này”. Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, truyền thông khu vực cũng đánh giá quyết định rút quân không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là một tín hiệu chính trị mạnh mẽ; đặt ra câu hỏi về tương lai của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, cũng như vai trò của châu Âu trong chiến lược toàn cầu của Mỹ. Theo đó, những điều chỉnh này có thể chỉ là khởi đầu cho một giai đoạn tái định hình sâu sắc hơn.

Ngoài ra, kế hoạch của Nhà Trắng cũng vấp phải sự hoài nghi từ chính các nhà lập pháp hàng đầu của đảng Cộng hòa, những người giám sát chính sách quân sự của Mỹ. Trong một tuyên bố chung ngày 1/5, Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers, Chủ tịch Ủy ban Quân sự tại 2 viện Quốc hội Mỹ, cảnh báo rằng mặc dù các đồng minh châu Âu đang tăng chi tiêu quốc phòng, nhưng "việc chuyển đổi khoản đầu tư đó thành năng lực quân sự cần thiết" sẽ cần thời gian; ảnh hưởng đến khả năng răn đe chung của liên minh.

Quân đội Mỹ hiện diện rất đông đảo tại Đức từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và Chiến tranh Lạnh. Theo số liệu của Bộ Chiến tranh Mỹ, tính đến tháng 12/2025, hơn 36.000 binh sĩ Mỹ tại ngũ đóng quân tại các căn cứ trên khắp nước Đức, cùng với gần 1.500 lính dự bị và 11.500 nhân viên dân sự. Đức cũng là nơi đặt trụ sở của Bộ Tư lệnh châu Âu và Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ, đồng thời căn cứ không quân Ramstein của quốc gia châu Âu này là một trung tâm quan trọng cho các hoạt động của Mỹ.

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày 2/5 đã khởi động cuộc tập trận quy mô lớn Amber Shock 26 tại Đông Bắc Ba Lan, với sự tham gia của hơn 3.500 binh sĩ, nhằm nâng cao khả năng phối hợp tác chiến và củng cố năng lực phòng thủ tại khu vực chiến lược hành lang Suwałki.Cuộc tập trận diễn ra tại khu vực huấn luyện Bemowo Piskie/Orzysz, dưới sự điều phối của Bộ Tư lệnh Sư đoàn đa quốc gia Đông Bắc của NATO, với sự tham gia của lực lượng từ nhiều quốc gia thành viên cùng hàng trăm phương tiện quân sự.

Hoạt động được triển khai sau đợt cơ động quy mô lớn của Trung đoàn Kỵ binh số 2 thuộc quân đội Mỹ, với hành trình di chuyển hơn 1.000 km từ Đức tới Ba Lan, trước khi lực lượng này được triển khai tới khu vực huấn luyện và hợp nhất với các đơn vị NATO tham gia diễn tập.

Trong khuôn khổ Amber Shock 26, các lực lượng tiến hành huấn luyện tác chiến chiến thuật, bao gồm bắn đạn thật, nhằm nâng cao khả năng hiệp đồng và mức độ sẵn sàng chiến đấu, đồng thời khẳng định cam kết của NATO đối với an ninh tập thể.

Amber Shock 26 là một phần của chuỗi tập trận Saber Strike 26 đang được triển khai tại Ba Lan, Litva và Phần Lan, tập trung vào nâng cao khả năng cơ động nhanh và phối hợp đa quốc gia trong các tình huống khủng hoảng.

Cuộc tập trận dự kiến kéo dài đến ngày 8/5, trong bối cảnh NATO tiếp tục điều chỉnh hiện diện quân sự tại sườn phía Đông và đối mặt với những thách thức về sự gắn kết nội khối.Trước đó, truyền thông cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã thảo luận về khả năng tổ chức tập trận hạt nhân chung trong chuyến thăm Gdańsk của nhà lãnh đạo Pháp. Ngoài ra, cũng xuất hiện các đề xuất về việc tăng số lượng đầu đạn hạt nhân của Pháp và khả năng triển khai tại một số quốc gia đồng minh châu Âu.

Dim Sum: Nghệ thuật từ những đầu ngón tay hay sản phẩm của dây chuyền vô cảm?
Nhắc đến ẩm thực miền Nam Trung Hoa, người ta không thể không nhắc đến Dim Sum – những "viên ngọc" nhỏ nhắn gói trọn cả một nền di sản. Từ những chiếc Har gow (há cảo tôm) với lớp vỏ tinh bột lúa mì trong vắt như sương, được xếp nếp điêu luyện dưới áp lực vừa đủ của đôi bàn tay để không tan vỡ trong xửng hấp nhưng cũng chẳng quá dày khi thưởng thức, cho đến Siu mai (xíu mại thịt heo điểm xuyết gạch cua) hay Cheung fun (phở cuốn hấp rưới xì dầu ngọt), tất cả đều là những tác phẩm nghệ thuật. Người xưa có câu: "Học ăn, học nói, học gói, học mở", và trong thế giới Dim Sum, cái tài "gói" của người đầu bếp chính là thước đo của đẳng cấp. Nhiều thực khách sành ăn khẳng định rằng Dim Sum ngon nhất phải được nhào nặn bởi những đôi tay ổn định, những ngón tay nhanh nhẹn và một sự tập trung cao độ vào chi tiết – những thứ mà máy móc, dù hiện đại đến đâu, cũng không bao giờ có được. Thế nhưng, giữa dòng chảy của thời đại, khi bài toán chi phí đè nặng, nhiều trà quán đã dần chuyển sang các dây chuyền sản xuất tự động, khiến linh hồn của món ăn dần bị mai một. Trước thực trạng đó, Quảng Châu – thành phố được coi là nơi khai sinh ra Dim Sum – đã quyết định hành động để bảo vệ giá trị truyền thống này.

Quy định mới tại Quảng Châu: Minh bạch hóa thực đơn vì "Di sản văn hóa phi vật thể"

Bắt đầu từ ngày 1 tháng 5, chính quyền Quảng Châu – siêu đô thị với 19 triệu dân – đã ban hành một quy định mới đầy tính đột phá: các nhà hàng và trà quán bắt buộc phải công khai với thực khách về nguồn gốc món Dim Sum của họ. Thực khách có quyền được biết liệu miếng há cảo họ đang ăn là "handmade" (làm thủ công tại chỗ) hay được sản xuất qua các "phương tiện phi truyền thống" (sản xuất tập trung bằng máy móc). Những cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt và duy trì lối làm thủ công sẽ được trao tặng một tấm biển vinh danh là "Cửa hàng truyền thống". Thậm chí, chính quyền còn khuyến khích các doanh nghiệp phát trực tiếp (live-streaming) quá trình chế biến để thực khách mục sở thị từng công đoạn tỉ mỉ. Mục tiêu tối thượng của quy định này không gì khác ngoài việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của thành phố. Amber Li, một người yêu Dim Sum 25 tuổi, hào hứng chia sẻ rằng người Quảng Châu vốn cực kỳ khắt khe về độ tươi ngon của thực phẩm. Việc một nhà hàng quảng cáo là đồ tươi nhưng lại phục vụ thực phẩm chế biến sẵn là một sự "phản bội" đối với vị giác của khách hàng.

"Yum cha" và triết lý "Một chút từ trái tim"

Tại vùng đất này, ăn Dim Sum không chỉ là ăn uống, đó là một phần của cấu trúc xã hội. Người dân địa phương thường không rủ nhau "đi ăn Dim Sum", mà họ mời nhau đi "Yum cha" (uống trà). Bữa ăn luôn đi kèm với những loại trà thượng hạng như Thiết Quan Âm với hương hoa thanh khiết hay Phổ Nhĩ nồng nàn tốt cho tiêu hóa. Trà quán không đơn thuần là nơi bán đồ ăn, đó là không gian cộng đồng, nơi gia đình quây quần, bạn bè tâm tình, và cả những người lạ cũng có thể kết nối. "Ăn có mời, làm có khiến", tiếng mời "đi Yum cha" tương đương với lời rủ "đi cafe" ở phương Tây, là cái cớ để người ta hỏi han, đọc báo hay thậm chí mang cả chim cảnh đến khoe nhau mà không lo lắng về giới hạn thời gian. Cái tên "Dim Sum" (Điểm Tâm) theo nghĩa chiết tự từ văn chương cổ có nghĩa là "một chút lòng" (a little something from the heart). Từ "Điểm" và "Tâm" khi đứng riêng lẻ đều mang hàm ý về sự tỉ mỉ, tận tâm. Bởi vậy, nếu thiếu đi bàn tay con người, món ăn ấy dường như đã mất đi phân nửa "cái tâm" của người đầu bếp.

Cuộc chiến kinh tế: 120 chiếc so với 3.000 chiếc mỗi giờ

Dẫu biết truyền thống là quý giá, nhưng áp lực kinh tế là có thật. Ken Zhang, chủ một tiệm trà tại Quảng Châu, chia sẻ về thực tế khốc liệt: Một đầu bếp lành nghề nhất cũng chỉ có thể làm ra 120 chiếc bánh mỗi giờ, trong khi một chiếc máy có thể cho ra lò 3.000 chiếc trong cùng khoảng thời gian đó. Để phục vụ thực khách lúc mở cửa, đội ngũ 20 đầu bếp của anh phải bắt đầu công việc từ 6:30 sáng, trong khi các đối thủ dùng máy chẳng cần chuẩn bị gì nhiều. Việc chuyển sang dùng hàng công nghiệp có thể giúp anh cắt giảm tới 14 nhân viên, một con số đáng kể về chi phí lao động. Tuy nhiên, Zhang vẫn kiên định với lối làm thủ công. Anh tin rằng danh tiếng của Quảng Châu với tư cách là điểm đến ẩm thực hàng đầu sẽ bị tổn hại nghiêm trọng nếu du khách lặn lội đường xa đến đây chỉ để ăn những món đồ đông lạnh từ nhà máy. Dù một số khách hàng như Wu Xia (36 tuổi) chấp nhận hàng chế biến sẵn để có mức giá rẻ hơn, nhưng đối với những người làm nghề chân chính như Zhang, quy định mới của chính quyền chính là sự công nhận quý giá cho những nỗ lực bền bỉ của họ trong việc giữ gìn "ngọn lửa" truyền thống giữa thời đại công nghiệp hóa.

Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines của Mỹ đã chính thức ngừng toàn bộ hoạt động từ 3 giờ sáng cùng ngày, trở thành hãng bay lớn đầu tiên chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng nhiên liệu trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran leo thang.Bộ trưởng giao thông vận tải Mỹ Sean Duffy cho biết, toàn bộ máy bay của hãng đã dừng khai thác, các trung tâm chăm sóc khách hàng đóng cửa và không còn nhân viên tại quầy vé ở sân bay. Hành khách có lịch bay với hãng được khuyến cáo không đến sân bay do không có nhân sự hỗ trợ. Spirit Airlines hiện đang triển khai quy trình thanh lý tài sản theo quy định.

Việc ngừng hoạt động diễn ra sau khi hãng không thể huy động nguồn vốn khẩn cấp trong bối cảnh giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh, gần như gấp đôi trong hai tháng qua. Toàn bộ các chuyến bay bị hủy đã khiến nhiều hành khách mắc kẹt tại các trung tâm trung chuyển lớn như Orlando và Las Vegas.

Sự cố này được dự báo sẽ ảnh hưởng đến hàng nghìn lao động, đồng thời gây gián đoạn hoạt động du lịch giá rẻ tại Mỹ. Trước tình hình trên, Chính phủ Mỹ và các hãng hàng không lớn đã triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát giá vé và hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng.Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ cho biết sẽ thận trọng với các đề xuất cứu trợ toàn ngành. Trước đó, một số hãng hàng không giá rẻ đã đề xuất gói hỗ trợ thanh khoản trị giá 2,5 tỷ USD nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu gia tăng, song Bộ trưởng Giao thông Mỹ cho rằng hiện chưa cần thiết phải triển khai, đồng thời khuyến nghị các doanh nghiệp tìm kiếm nguồn vốn từ thị trường tư nhân. Chính phủ chỉ đóng vai trò “người cho vay cuối cùng” khi thực sự cần thiết.

Nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng là giá năng lượng tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới. Diễn biến này khiến chi phí vận hành của các hãng hàng không, đặc biệt là các hãng giá rẻ với biên lợi nhuận thấp, tăng đáng kể.

Trong bối cảnh nhiều hãng bay khác cũng đang chịu áp lực tương tự, ngành hàng không Mỹ và toàn cầu đứng trước thách thức lớn trong việc cân đối chi phí: hoặc tự hấp thụ chi phí gia tăng, hoặc điều chỉnh giá vé đối với hành khách.

Quan hệ giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đang gia tăng căng thẳng, thể hiện trên cả lĩnh vực thương mại và an ninh, trong bối cảnh xuất hiện các động thái cứng rắn từ phía Washington.Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anitta Hipper ngày 2/5 cho biết EU sẽ “để ngỏ các lựa chọn” nhằm bảo vệ lợi ích nếu Mỹ áp dụng các biện pháp không phù hợp với Tuyên bố chung về thương mại công bằng, cân bằng và có đi có lại giữa hai bên ký năm ngoái. EU khẳng định vẫn cam kết duy trì quan hệ xuyên Đại Tây Dương ổn định, có thể dự đoán và cùng có lợi, song nhấn mạnh sẽ có phản ứng thích hợp trong trường hợp Mỹ không tuân thủ các cam kết.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa nâng thuế lên 25% đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ EU kể từ tuần tới, đồng thời cáo buộc khối này không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Theo Ủy ban châu Âu, EU đang triển khai các cam kết theo đúng quy trình lập pháp, duy trì trao đổi thường xuyên với phía Mỹ và yêu cầu Washington làm rõ việc thực hiện các nghĩa vụ trong khuôn khổ thỏa thuận. Theo thỏa thuận đạt được năm ngoái, EU sẽ dỡ bỏ thuế quan đối với hàng công nghiệp của Mỹ và áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm; đổi lại, Mỹ áp thuế nhập khẩu 15% đối với phần lớn hàng hóa từ EU.Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic nhận định quan hệ giữa EU và Mỹ đã vượt “điểm không thể quay lại”, đặc biệt sau quyết định của Washington rút một phần lực lượng quân sự khỏi Đức. Theo ông Vucic, động thái này là một “tuyên bố chính trị quan trọng”, cho thấy lợi ích giữa hai bên không còn trùng khớp, đồng thời có thể mở đầu cho quá trình đối đầu giữa Mỹ và Đức với xu hướng gia tăng theo thời gian.

Nhà lãnh đạo Serbia cũng cảnh báo những bất đồng giữa Mỹ và châu Âu có thể tác động tiêu cực tới kinh tế, chính trị và hoạt động kinh doanh của Serbia trong thời gian tới.

Truyền thông quốc tế đưa tin, tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) cỡ lớn “Sarv Shakti”, treo cờ Quần đảo Marshall, ngày 2/5 đã an toàn vượt qua eo biển Hormuz và tiến vào vùng biển Vịnh Oman, hướng tới Ấn Độ. Như vậy, đây là phương tiện đầu tiên đi qua eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ áp đặt phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này cách đây 20 ngày, đánh dấu tín hiệu ban đầu cho khả năng nối lại dòng chảy năng lượng trong khu vực.Theo đó, tàu MT Sarv Shakti, chở 46.313 tấn khí dầu mỏ hóa lỏng, với 20 thành viên thủy thủ đoàn, trong đó có 18 người Ấn Độ. Tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 2/5 và dự kiến sẽ đến cảng Visakhapatnam vào ngày 13/5.

Lô hàng được cho là thuộc sở hữu của Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ. Trước đó, tàu được cho là khởi hành từ cảng Khorfakkan của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và di chuyển dọc theo tuyến hàng hải gần lãnh hải Iran.

Đây là chuyến tàu năng lượng đầu tiên liên quan đến Ấn Độ rời khỏi eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ bắt đầu phong tỏa khu vực này vào giữa tháng trước, sau khi các cuộc đàm phán với Iran đổ vỡ. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu con tàu có trả phí quá cảnh cho Iran hay không. Trước đó, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã cảnh báo các công ty vận tải toàn cầu rằng việc thanh toán cho Iran nhằm đảm bảo an toàn hành trình có thể khiến họ đối mặt với các biện pháp trừng phạt.

Khối lượng khí dầu mỏ hóa lỏng mà “Sarv Shakti” vận chuyển tương đương khoảng nửa ngày tiêu thụ của Ấn Độ trước khi xảy ra các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2. Giới quan sát nhận định chuyến đi này có thể mở đường cho việc nối lại nguồn cung năng lượng cho Ấn Độ trong thời gian tới.Eo biển Hormuz giữ vai trò sống còn đối với an ninh năng lượng của Ấn Độ, khi khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu, hơn 50% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và tới 90% khí dầu mỏ hóa lỏng LPG của New Delhi đi qua tuyến đường này. Tuy nhiên, xung đột giữa Mỹ và Iran cùng với lệnh phong tỏa đã làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến vận chuyển, đẩy Ấn Độ vào tình trạng thiếu hụt năng lượng. Hiện vẫn còn 14 tàu của Ấn Độ mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, cùng nhiều tàu nước ngoài khác trên hành trình đến nước này, cho thấy những khó khăn trong việc khôi phục hoàn toàn chuỗi cung ứng năng lượng khu vực.