Ben Bernanke và 3 tháng “sóng gió”

Các quyết định của Fed khiến các thị trường chao đảo lên xuống trong suốt hơn 3 tháng qua. Đáng lẽ điều đó không nên xảy ra.

Cuối cùng thì động thái “giảm dần cho đến hết” chương trình nới lỏng định lượng (QE) vẫn chưa được Fed tung ra. Ủy ban thị trường mở (FOMC) đã quyết định sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách kích thích tiền tệ trong bối cảnh thị trường lao động vẫn còn “ốm yếu” và đã phục hồi vốn mong manh đang bị đe dọa.

Quyết định của Fed đã khiến các thị trường trên toàn cầu chao đảo mạnh. Kể từ tháng 3/2009 (khi TTCK Mỹ chạm đáy), chỉ số S&P 500 đã tăng tổng cộng 155% với sự thúc đẩy của chương trình nới kích thích của Fed. Trong khi đó, tính từ khi lập kỷ lục ngày 21/5 (trước khi Ben Bernanke phát tín hiệu giảm kích thích) đến ngày 24/6, chỉ số S&P đã giảm tổng cộng 5,8%. Tháng trước, chỉ số này hồi phục 8,7% và sau đó lại giảm 4,6% trước khi hồi phục một lần nữa.

Đáng lẽ điều đó không nên xảy ra.

Chúng ta đang ở thời điểm lạm phát thấp hơn khá nhiều so với mức lạm phát mục tiêu mà Fed đề ra. Tỷ lệ thất nghiệp cao một cách vô lý. Quốc hội Mỹ đe dọa sẽ đóng cửa chính phủ với khoản nợ quốc gia sắp vượt trần cho phép 17.400 tỷ USD. Tồi tệ hơn, đà phục hồi của nền kinh tế đang yếu dần.

Với tất cả những yếu tố trên, Fed cho rằng đây không phải là thời điểm để “bỏ chân ra khỏi bàn đạp ga”.

Vị Chủ tịch của Fed cũng hứa hẹn trong tương lai, chương trình nới lỏng định lượng sẽ phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế. Các dữ liệu được công bố gần đây đều yếu ớt hơn so với kỳ vọng của hầu hết các chuyên gia phân tích, trong đó có cả Fed. Cách duy nhất để Fed thuyết phục thị trường rằng chính sách của Fed phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế là đưa ra các quyết định dựa vào dữ liệu. Hãy hi vọng rằng quyết định vừa qua đã phần nào giúp Fed lấy lại niềm tin.

Dẫu vậy, rõ ràng là Fed đã gây nên những điều không đáng có xuất phát từ những thông điệp bị hiểu lầm.

Quay trở lại cuộc họp báo hồi tháng 6, Ben Bernanke đưa ra những dấu hiệu rõ ràng cho thấy Fed đang suy tính đến việc “giảm dần cho đến hết” (taper) gói QE. Taper là từ khóa thống trị tiêu đề của các bài báo trong giới tài chính. Thị trường đã phản ứng thái quá, rút ra kết luận rằng Fed không còn theo đuổi chính sách tiền tệ nới lỏng trong dài hạn. Lãi suất dài hạn tăng lên, lãi suất thế chấp tăng lên, thị trường tài chính bị thắt chặt.

Sau đó chỉ một vài tuần, một loạt quan chức của Fed liên tiếp lên tiếng trấn an nhà đầu tư, thuyết phục họ từ bỏ suy nghĩ cho rằng chính sách tiền tệ chắc chắn sẽ bị thắt chặt. Tuy nhiên, thông điệp trước đó của Fed đã kịp làm tổn hại đà phục hồi của nền kinh tế. Đây cũng là nhận định được Fed đưa ra trong thông báo ngày hôm nay.

Thị trường đang ở đâu? Chúng ta không thể vặn ngược thời gian và trở về đúng thời điểm trước khi thị trường hoang mang và chao đảo sau thông báo hồi tháng 6 của ông Bernanke. Căng thẳng trên thị trường đã được giảm bớt nhưng, rõ ràng là các điều kiện trên thị trường tài chính đã bị thắt chặt hơn rất nhiều so với 3 tháng trước. Trong khi đó, đà phục hồi của nền kinh tế đã trở nên mong manh hơn!

Thu Hương
Theo Trí Thức Trẻ/Bloomberg