Không t́m thấy bất cứ một điều khoản nào của luật do Quốc hội ban hành qui định người dân phải đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới (ô tô, xe máy, ...) khi xe được mua bán, cho, tặng.
Hiến pháp và pháp luật nước ta thừa nhận quyền sở hữu của nhân nhân đối với tài sản của ḿnh, nhưng không có bất cứ một luật nào do Quốc hội ban hành (như Bộ Luật Dân sự, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Giao thông đường bộ, Bộ Luật Hàng hải, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Luật Sở hữu trí tuệ... ) bắt buộc người dân phải thực hiện việc đăng kư quyền sở hữu đối với một loại tài sản nào đó của ḿnh.
Không t́m thấy ở đâu
Đó là chưa kể, có loại tài sản, luật c̣n qui định rơ trách nhiệm của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu khi dân có yêu cầu. Chẳng hạn, Luật Nhà ở (khoản 1 Điều 9) qui định "
trường hợp chủ sở hữu nhà ở có yêu cầu th́ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với nhà ở cho họ".
Tuy nhiên, có một số loại tài sản tuy luật do Quốc hội ban hành không bắt buộc phải đăng kư quyền sở hữu, nhưng muốn thực hiện một số hành vi nhất định, hay thực hiện một số giao dịch dân sự nhất định liên quan đến tài sản, luật qui định phải đăng kư quyền sở hữu trước khi thực hiện hành vi đó hay thực hiện giao dịch đó.
Chẳng hạn: Dân xây nhà hay mua một ngôi nhà không bị luật bắt buộc phải đăng kư quyền sở hữu, nhưng muốn đem bán ngôi nhà đă xây, đă mua đó th́ phải đăng kư quyền sở hữu trước khi bán. Tàu biển không bị luật buộc phải đang kư quyền sở hữu, nhưng muốn neo đậu, đi lại trên biển, phải đăng kư quyền sở hữu.
Phương tiện giao thông thủy nội địa không bị luật buộc phải đăng kư quyền sở hữu nhưng muốn hoạt động, Luật Giao thông đường thủy nội địa qui định phải đăng kư quyền sở hữu.
Và nếu đă sang tên đổi chủ th́ phải thực hiện đăng kư lại chủ sở hữu. Máy bay, cảng hàng không không buộc phải đăng kư quyền sở hữu nhưng muốn đưa vào khai thác th́ Luật Hàng không dân dụng Việt Nam qui định phải đăng kư quyền sở hữu...,
Cũng vậy, không t́m thấy bất cứ một điều khoản nào của luật do Quốc hội ban hành qui định người dân phải đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới (ô tô, xe máy, ...) khi xe được mua bán, cho, tặng.
Luật Giao thông đường bộ, tại điểm a khoản 2 Điều 58, qui định người lái xe khi điều khiển phương tiện "
phải mang theo đăng kư xe", không đồng nghĩa là qui định bắt buộc người dân phải thực hiện đăng kư quyền sở hữu khi xe được mua bán, cho, tặng.
Đành rằng, để có được bản "
đăng kư xe", người dân phải mang xe đi đăng kư. Bản "
đăng kư xe" chỉ là điều kiện cho xe được tham gia giao thông. Muốn thỏa măn điều kiện này, dân phải đăng kư quyền sở hữu cho xe. Nhưng việc dân có làm việc này hay không là do dân tự quyết định chứ Luật Giao thông đường bộ nói riêng, luật do Quốc hội ban hành nói chung không bắt buộc.
Tiện đây xin lưu ư thêm, khoản 2 Điều 58 nêu trên không bắt buộc người lái xe phải là người có tên trong "
đăng kư xe". Điều này có nghĩa là Luật Giao thông đường bộ chỉ bắt buộc xe cơ giới muốn tham gia giao thông chỉ cần có bản "
đăng kư xe" đi kèm mà không lệ thuộc vào người đứng tên trong "
đăng kư xe". Và do đó, muốn tham gia giao thông, xe chỉ cần một lần đăng kư, hay nói cách khác là chỉ cần đăng kư lần đầu, để xe có được bản "
đăng kư xe" đi kèm.
Đă sang tên đổi chủ th́ phải thực hiện đăng kư lại chủ sở hữu
. Ảnh minh họa
Và không đúng thẩm quyền
Và, cũng không t́m thấy bất cứ một qui định nào trong những luật do Quốc hội ban hành (như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Công an nhân dân, Luật Giao thông đường bộ,...) có trao quyền cho Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ được đặt ra qui định này. Đó là bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu đối với tài sản này hay kia của ḿnh nói chung, đối với tài sản là xe cơ giới nói riêng.
a) Bởi vậy, việc đặt ra qui định bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới như tại Điều 6 Thông tư số 36/2010/TT-BCA ngày 12/10/2010 của Bộ Công an qui định về đăng kư xe là không đúng thẩm quyền.
Bộ Công an chỉ có quyền, có trách nhiệm qui định về thủ tục đăng kư xe cơ giới. C̣n dân có đi đăng kư xe hay không là thuộc quyền lựa chọn của dân. Dân muốn có bản "
đăng kư xe" th́ dân phải đi đăng kư xe.
b) Chiểu theo qui định tại khoản 2 Điều 1 Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật rằng, văn bản do cơ quan Nhà nước ban hành không đúng thẩm quyền, không phải là văn bản qui phạm pháp luật th́ qui định bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới tại Thông tư 36/2010/TT-BCA nêu trên không được coi là một qui định của pháp luật. V́ nó không đúng thẩm quyền như đă nêu ở điểm (a) trên đây.
c) Theo qui định tại Điều 1 Pháp lệnh xử lư vi phạm hành chính cũng như tại khoản 1 Điều 2 Luật xử lư vi phạm hành chính sắp có hiệu lực thi hành, rằng hành vi vi phạm hành chính trước hết phải là hành vi vi phạm qui định của pháp luật, th́ việc người dân không đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới không phải là hành vi vi phạm hành chính.
V́ nó không phải là hành vi vi phạm qui định của pháp luật do qui định bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu xe cơ giới của Bộ Công an, không phải là một qui định của pháp luật như đă nêu ở Điểm (b) trên đây.
Theo khoản 2 Điều 3 Pháp lệnh xử lư vi phạm hành chính cũng như theo điểm d khoản 1 Điều 3 Luật xử lư vi phạm hành chính rằng người dân chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính khi có vi phạm hành chính, th́ việc cơ quan chức năng xử phạt người dân do họ không thực hiện đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới là sự vi phạm Pháp lệnh xử lư vi phạm hành chính, cũng như vi phạm Luật xử lư vi phạm hành chính sắp có hiệu lực thi hành.
V́ việc không đăng kư quyền sở hữu đối với xe cơ giới không phải là một hành vi vi phạm hành chính như đă nêu ở điểm (c) trên đây.
Nói một cách khác, việc Điều 33 Nghị định 34/2010/NDD-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 71/2012/NĐ-CP) của Chính phủ đặt ra qui định xử phạt người dân về việc người dân không chuyển quyền sở hữu ô tô, xe máy theo qui định; hay nói nôm na là không thực hiện sang tên, đổi chủ khi mua bán, cho, tặng ô tô, xe máy là vi phạm Pháp lệnh xử lư vi phạm hành chính. Cũng như vi phạm Luật xử lư vi phạm hành chính sắp có hiệu lực thi hành.
Về phía người dân, dù luật do Quốc hội ban hành không bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu khi mua xe hay khi được cho, tặng, thừa kế, nhưng người dân hăy nên thực hiện việc này để ḿnh có thể thực hiện được đầy đủ các quyền của ḿnh đối với tài sản.
Nên qui định này cần phải được đ́nh chỉ việc thi hành, hủy bỏ hay băi bỏ theo qui định tại những điều khoản có liên quan của Chương XI Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật.
Chiểu theo Pháp lệnh xử lư vi phạm hành chính cũng như Luật Xử lư vi phạm hành chính sắp có hiệu lực, Chính phủ chỉ có quyền qui định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không mang theo "đ
ăng kư xe" khi xe tham gia giao thông mà không có quyền qui định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không đăng kư quyền sở hữu xe.
Về phía người dân, dù luật do Quốc hội ban hành không bắt buộc người dân phải đăng kư quyền sở hữu khi mua xe hay khi được cho, tặng, thừa kế, nhưng người dân hăy nên thực hiện việc này để ḿnh có thể thực hiện được đầy đủ các quyền của ḿnh đối với tài sản.
Chẳng hạn như, nếu xe không chính chủ th́ không thể đem xe làm đảm bảo cho các giao dịch dân sự; không thể đem cầm cố, thế chấp để vay tiền ngân hàng. Đặc biệt, để pháp luật bảo hộ quyền sở hữu, nhất là đối với những xe có giá trị lớn.
Đối với người bán, cho, tặng xe đă đăng kư quyền sở hữu theo tên ḿnh, v́ Luật Giao thông đường bộ có những qui định, như khoản 5 Điều 4, khoản 4, 5, 10, 13, 14, 16, 22, 23 Điều 8, khiến người có tên trong "
đăng kư xe" có thể rơi vào phiền toái, rơi vào trách nhiệm pháp lư, thậm trí là trách nhiệm h́nh sự khi có vi phạm qui định của pháp luật về xe, về người lái xe.
Th́ để tránh điều này, người bán, cho, tặng xe hăy buộc người mua xe, người được cho, được tặng xe thực hiện ngay việc đăng kư quyền sở hữu để ḿnh hết trách nhiệm. V́, khi không chứng minh được việc xe đă được bán, cho, tặng th́ người có tên trong "
đăng kư xe" vẫn là chủ sở hữu của chiếc xe.
Hồ Sỹ Thụy - vietnamnet
Xe không chính chủ: Xử phạt là... phạm luật
