- Nước Anh có một tổ hợp công nghiệp quốc phòng phát triển, có năng lực đáp ứng gần như mọi nhu cầu về vũ khí và trang bị kỹ thuật cho Quân đội Anh.
Anh là nước có nền công nghiệp quốc phòng phát triển và có đủ năng lực thỏa mãn hầu hết mọi nhu cầu của lực lượng vũ trang Anh về vũ khí và phương tiện kỹ thuật quân sự.
Diện mạo hiện đại của Công nghiệp quốc phòng Anh đã bắt đầu đươc hình thành từ những năm 80 của thế kỷ trước, khi giới lãnh đạo Anh lúc đó quyết định cắt giảm phần lớn cổ phần nhà nước và tư nhân hóa các xí nghiệp sản xuất sản phẩm quốc phòng.
Một loạt các hãng như British Airospace, oyal Ordnance, Short Brothers, General Electric, Vickers Shipbuilding” và một số các xí nghiệp công nghiệp quốc phòng khác đã được tư nhân hóa. Các công ty đóng tàu tư nhân như Davenport Management và Babcock Rosyth Defence mua lại của Bộ quốc phòng Anh các nhà máy đóng tàu quân sự như Davonport Dockyard và Rosyth Royal Dockyard.
Kết quả là cho đến nay, sau khi tiến hành một loạt các biện pháp tái cơ cấu nền công nghiệp quốc phòng hầu như tất cả các công ty công nghiệp - quốc phòng nhà nước đã được tư nhân hóa. Nhà nước chỉ còn sở hữu các xí nghiệp chủ chốt của ngành công nghiệp nguyên tử.
Một yếu tố khác cũng có ảnh hưởng rất lớn đến công nghiệp quốc phòng Anh là những sự kiện xảy ra đầu những năm 90 làm thay đổi mạnh mẽ tình hình chính trị- quân sự trên thế giới.
Việc cắt giảm ngân sách quân sự đã thúc đẩy tiến trình tái cấu trúc trong các ngành có định hướng quân sự trong nền công nghiệp chung của các nước hàng đầu Phương Tây, trong đó có cả Anh, - những sự thay đổi đó đã dẫn đến việc là tại Anh đã hình thành các tập đoàn đa ngành lớn và trong thời gian hiện nay các tập đoàn đó đang thực hiện phần lớn các hợp đồng quốc phòng.
Siêu tàu ngầm nguyên tử HMS Astute S119 của Hải quân Anh
Quá trình hội nhập diễn ra ở các nước Châu Âu trong những năm gần đây cũng đã tác động mạnh đến công nghiệp quốc phòng Anh.
Tuyên bố chung ngày 9/12/1997 tại Hội nghị các nhà lãnh đạo Anh, Pháp và Đức tại Pari đã đặt bước khởi đầu cho tiến trình hội nhập các tổ hợp công nghiệp quốc phòng các nước Châu Âu trong một số lĩnh vực như hàng không- tên lửa và vô tuyến điện tử - tiến trình này cũng đồng thời tăng cường khả năng đảm báo an ninh và vị thế của các nước Châu Âu trên thị trường buôn bán vũ khí và phương tiện kỹ thuật quân sự thế giới.
Hiện nay Anh đang tích cực tham gia vào vào 40 chương trình chung thiết kế và chế tạo vũ khí và phương tiện kỹ thuật quân sự trong khuôn khổ "Nhóm vũ khí Tây Âu” hoạt động dưới sự bảo trợ của Liên minh Châu Âu.
Trong số các chương trình chung trên có 29 chương trình sản xuất hàng loạt vũ khí và trang bị kỹ thuật quân sự, có 11 chương trình đã hoàn thành công tác nghiên cứu khoa học, thiết kế, thử nghiệm và 16 dự án đang trong giai đoạn bắt đầu nghiên cứu và thiết kế.
Về khối lượng sản xuất sản phẩm quân sự, Anh đứng ngang hàng với Đức và Pháp và là một trong những nước sản xuất hàng đầu ở Châu Âu. Tỷ lệ giá trị sản phẩm của các tổ hợp công nghiệp quốc phòng chiếm 11% trong tổng giá trị của nền công nghiệp gia công Anh.
Hiện nay Anh có khoảng 1.400 xí nghiệp trực tiếp sản xuất các sản phẩm quân sự và 31 xí nghiệp khác có đủ năng lực sản xuất hàng quốc phòng.
Năm 2009, số người trực tiếp làm việc trong các xí nghiệp quốc phòng là 155.000 người, còn trong trong các ngành có liên quan đến quốc phòng là 145.000 người, tức 9% số người làm trong ngành công nghiệp gia công ở Anh.
Vị trí hàng đầu trong nền công nghiệp quốc phòng Anh thuộc về Tập đoàn BAE Systems- đây là một trong 5 tập doàn sản xuất vũ khí và trang bị kỹ thuật quân sự lớn nhất thế giới, chỉ sau các tập đoàn khổng lồ Locheed Martin, Boeing, Raytheon và Northrop Grumman của Mỹ.
Tập đoàn là nhà thầu chủ chốt của Bộ quốc phòng Anh và tham gia vào hầu hết các hợp đồng lớn trong lĩnh vực quân sự không chỉ ở Anh mà còn ở Châu Âu. Các sản phẩm của tập đoàn này được cung cấp cho các khách hàng ở 130 nước trên thế giới.
Hiện nay, tập đoàn BAE systems gần như là nhà sản xuất độc quyền (chiếm 90 %) các loại vũ khí và trang bị kỹ thuật quân sự trên thị trường Anh mà người mua chủ yếu là Chính phủ Anh. Hoạt động sản xuất của tập đoàn tập trung chủ yếu việc thiết kế và sản xuất các phương tiện kỹ thuật hàng không, các hệ thống vũ khí và trang bị kỹ thuật trên biển và trên mặt đất.
Các biện pháp được thực hiện trong những lĩnh vực hoạt động nêu trên của Tập đoàn tiến hành rất đồng bộ, bao gồm tất cả các công đoạn:- từ xem xét sơ bộ và đánh giá bước đầu các chương trình chế tạo các mẫu vũ khí trang bị kỹ thuật mới, tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học - thiết kế thử nghiệm - lập dự án, chế tạo các mẫu phương tiện kỹ thuật mới nhất và thí nghiệm, thử nghiệm và bổ sung hoàn chỉnh, sản xuất hàng loạt, chuyển giao cho quân đội, cung cấp gói dịch vụ bảo dưỡng kỹ thuật và khai thác vũ khí và phương tiện kỹ thuật nói trên trong suốt thời gian chúng nằm trong trang bị tại các đơn vị.
Gói dịch vụ của tập đoàn bao gồm cung cấp các phụ tùng thay thế và bổ sung các chi tiết, tất cả các cấp sửa chữa và hiện đại hóa, xây dựng kết cấu cơ sở hạ tầng cần thiết và các trung tâm huấn luyện - đào tạo cho nhân viên kỹ thuật và thanh lý phương tiện kỹ thuật (VK) sau khi chúng được đưa ra khỏi trang bị.
Ngoài ra, BAE systems còn tích cực tham gia hợp tác quốc tế và hợp tác sản xuất với các tập đoàn công nghiệp không chỉ ở Châu Âu mà ở nhiều nước khác trên thế giới. Tập đoàn là đồng chủ sở hữu của các tập đoàn Pháp- Anh- Ý MBDA (37,5% cổ phần), Anh- Ý- Alentina Markoni Systems (50% cổ phần), Thụy điển- Anh SAAB AB (35,1% cổ phần), Anh- Đức STN atlas electronic (49% cổ phần), Anh- Mỹ SIKA international (50%), Anh- Pháp Erbas (20%), Anh – Nam Phi Denel Ltd (30%), Anh – Ấn Độ BAEKHAL Ltd (40%), Anh – Xingapo Singapor- British engineering (57%), Anh – Trung quốc Spectrum technologies ( 50%) và một số công ty và tập đoàn liên doanh khác.
Lê Hùng
theo đv
Những bí mật về sức mạnh quốc phòng Anh
