Sau 20 năm làm nô lệ ở xứ người, bà Đào Thị H. (xă Hậu Thành, Yên Thành, Nghệ An) không dám tin có ngày ḿnh c̣n được trở về nơi chôn nhau cắt rốn, gặp lại những đứa con ḿnh đứt ruột đẻ ra.
Những người hàng xóm tới chia vui khi bà Đào Thị H. trở về sau 20 năm lưu lạc
Chuyện bà H. trở về sau 20 mất tích không c̣n “nóng” như trước đây nữa nhưng hành tŕnh 20 năm đau khổ, tủi nhục của bà th́ vẫn là câu chuyện được người dân truyền tai nhau bởi sự ly kỳ của nó. Một buổi sáng tinh sương, bà đứng trước ngôi nhà mà đúng 20 năm trước bà đă cất bước ra đi trong đêm tối. Bà cất tiếng gọi những đứa con mà ngỡ như không phải đang gọi bằng chính tiếng mẹ đẻ của ḿnh bởi quăng thời gian sống khổ nhục bên Trung Quốc, bà không được nói bằng ngôn ngữ quê hương. Nghe tiếng gọi, những đứa con của bà mở cửa chạy ra, ngơ ngác nh́n. Người đàn bà gầy g̣, tiều tụy đứng trước mặt họ 20 năm qua đă không hiện diện ở căn nhà này. Bà ra đi trong một đêm tối trời. Từ đó tới giờ không tin tức, chẳng ai biết là bà c̣n sống hay đă chết. Sau cái phút giây ngơ ngác ấy là cuộc trùng phùng đẫm nước mắt của những con người cùng chung huyết thống. Bà trở về trong ṿng tay gia đ́nh sau 20 năm lưu lạc xứ người.
Câu chuyện 20 năm lưu lạc của bà được tái hiện bằng những giọt nước mắt. Quăng đời ấy bà không bao giờ muốn nghĩ đến. Tất cả cũng chỉ bởi bà quá nhẹ dạ, cả tin…
Mẹ mất sớm, cha đi bước nữa, bà trải qua tuổi thơ cay đắng cơ cực của phận “mẹ ghẻ con chồng”. 31 tuổi, quá lứa lỡ th́, bà nhận lời làm lẽ một người đàn ông hơn cả tuổi cha ḿnh để thoát khỏi căn nhà ấy. 2 đứa con đủ nếp đủ tẻ ra đời giúp bà hoàn thành được tâm nguyện “kiếm đứa con trai” của chồng. Nhưng cũng chẳng v́ thế mà cuộc sống của bà đỡ vất vả, nhọc nhằn. Ngày ngày, bà bươn chải với công việc đồng áng, ruộng vườn để nuôi con chồng, con ḿnh và chăm người chồng già yếu.
Với bà, đoạn trường 20 đau khổ ở xứ người là quăng thời gian muốn quên nhất trong đời
Quần quật luôn tay nhưng cái đói, cái nghèo cứ bám riết lấy gia đ́nh bé nhỏ. Đứa con út lên 2 nhẳng nheo như cây sậy bởi thiếu ăn, khóc ngằn ngặt suốt ngày. Bởi vậy, khi một người phụ nữ làng bên (đến giờ bà cũng chẳng c̣n nhớ mặt, nhớ tên) ngỏ ư giúp t́m một công việc nhẹ nhàng mà thu nhập ổn định bằng cách ra Hà Nội làm giúp việc, bà tin và đồng ư đi theo ngay.
Đêm khuya, đang ôm con ngủ th́ người phụ nữ kia gọi cửa. Không kịp từ biệt chồng con, vơ vội mấy bộ quần áo, bà lặng lẽ đi vội v́ sợ tới muộn sẽ không xin được việc. Không ngờ rằng lần ra đi vội vă ấy kéo dài biền biệt tới 20 năm sau bà mới có cơ hội quay về.
Trở lại với chuyến đi đêm đó, bà bị đưa tới biên giới Việt - Trung, bị trao cho một người đàn ông trung niên. Ông kia đưa bà đi xuyên rừng đến một căn nhà rách. Lúc này bà mới biết ḿnh đă bị bán làm vợ cho một người nghèo kiết xác bên Trung Quốc. Những ngày đầu bà chỉ khóc và luôn t́m cách trốn chạy. Biết được, người chồng mới đánh bà thừa sống thiếu chết.
Sau nhiều lần bỏ trốn bất thành, bà chấp nhận cuộc đời làm vợ, làm nô lệ ở đất khách. Bà làm việc quần quật từ sáng tới tối nuôi cả nhà chồng nhưng hễ có điều ǵ không vừa ḷng, gă chồng thô lỗ lại trút trận mưa đấm đá xuống thân h́nh tiều tụy của vợ. Khi bà sinh một cô con gái, chồng bà cũng bớt kiểm soát hơn. Bà được nói chuyện với những người cùng xóm.
Ư định bỏ trốn vẫn nung nấu trong đầu người phụ nữ này. Một ngày, bà gặp một người phụ nữ quê Hải Dương cũng bị lừa bán sang đây làm vợ. Cùng cảnh ngộ, thấu hiểu những nỗi đau đớn, cùng cực của phận nô lệ, hai người lên kế hoạch bỏ trốn.
Trờ về quê hương sau 20 năm xa cách, bà vẫn canh cánh trong ḷng đứa con gái mang quốc tịch Trung Quốc
Bà mất mấy năm trời tích góp từng xu tiền lẻ để làm lộ phí, tranh thủ những lần được ra chợ huyện để t́m cho ḿnh con đường thoát thân. “Quyết định bỏ trốn, tôi bị dằn vặt rất nhiều bởi đứa con gái mang quốc tịch Trung Quốc. Dẫu sao nó cũng là con tôi, là máu mủ, ruột rà, dứt đi răng được. Nhưng mà đưa nó theo th́ không thể. Sau nhiều lần đắn đo, tôi quyết định ra đi một ḿnh. Dẫu sao nó cũng cùng huyết thống với người ta, chắc chẳng ai nỡ hành hạ nó nếu tôi bỏ trốn”, bà H. tâm sự.
Bí mật hẹn nhau ở chợ, hai người phụ nữ cắt rừng chạy trốn. “Sợ bị đuổi kịp, bắt về chỉ có nước chết, chúng tôi nào có dám dừng lại để nghỉ. Cứ cắt rừng mà chạy, bất kể đêm hay ngày. Gai góc cào xước hết tay chân mặt mũi, quần áo rách như tổ đỉa. Sau những ngày đói rét, rách rưới chúng tôi đặt chân được tới biên giới. Được sự giúp đỡ của nhiều người, hầu hết là những người chưa từng quen biết chúng tôi đặt chân được về Việt Nam. Đứng trên mảnh đất 20 năm trước ḿnh đă bước chân đi, hai chị em chỉ biết ôm nhau khóc như mưa. Dẫu có mơ tôi cũng không dám nghĩ tới ngày ḿnh c̣n được trở về, được đứng chân trên quê hương của ḿnh…”, bà trào nước mắt khi nhớ lại quăng thời gian chạy trốn của ḿnh.
Trở về sau 20 năm lưu lạc, cảnh cũ, người xưa không c̣n nhưng bà vẫn cảm nhận được sự ấm áp, quan tâm chân thành của mọi người. Điều bà thấy ḿnh được an ủi nhiều hơn cả là những đứa con, cả người con riêng của chồng đă chia sẻ nỗi đau, động viên bà vượt qua mặc cảm để sống tiếp.
Sống trong t́nh yêu thương, đùm bọc của người thân, bà vẫn canh cánh trong ḷng về đứa con đang sống ở Trung Quốc và quyết định quay sang. Thế nhưng bà ra đến Hải Pḥng th́ lực lượng chức năng báo tin: đă bắt được người phụ nữ bán bà sang Trung Quốc cách đây 20 năm. Bà quyết định quay về để đợi ngày người đàn bà ác độc kia phải trả giá trước pháp luật.
Dẫu rằng tuổi trẻ, sức khỏe, t́nh yêu và hạnh phúc của bà khó có ǵ đắp đổi được nhưng dẫu sao đó cũng là cái kết có hậu của người phụ nữ với đoạn trường 20 năm sống phận nô lệ ở xứ người.
Hoàng Lam
Đoạn trường 20 năm bị bán sang Trung Quốc làm vợ lẽ
