Tương lai tiếng Việt trong giới trẻ hải ngoại

Tương lai tiếng Việt trong giới trẻ hải ngoại sẽ như thế nào? Có lẽ đây là niềm ưu tư của hầu hết thế hệ nay đang ở tuổi ngoài 40 trở lên.

Trên 300 khóa sinh từ khắp nơi về tham dự lớp huấn luyện & tu nghiệp sư phạm do Ban Ðại Diện Các Trung Tâm Việt Ngữ Nam California tổ chức hàng năm. (Hình: Nguyên Huy/Người Việt)

Cách đây 15 năm khi thành lập một đài phát thanh tiếng Việt, người chủ trương đài đã đưa ra một nhận xét không mấy lạc quan rằng “chỉ trong vòng 5 năm nữa, tuổi trẻ gốc Việt lớn lên ở hải ngoại sẽ không còn đọc và nghe tiếng Việt nữa”.

Nay thì đã 3 lần 5 năm, đài phát thanh Việt ngữ ấy vẫn tồn tại, báo chí Việt ngữ vẫn phát hành đều đặn, yếu nhất thì cũng xấp xỉ 10,000 ấn bản một ngày. Ðặc biệt, lãnh vực truyền hình thì “nở rộ” lên tại Little Saigon nơi mà cộng đồng người Việt hải ngoại đều coi là thủ đô của người Việt tị nạn.

Vậy thì nhận xét của vị chủ đài 15 năm trước đã không đúng chăng?

Trước khi trả lời được câu hỏi này, có lẽ chúng ta cần nhìn sâu hơn vào vấn đề.

Trước hết là nhìn vào phong trào học Việt ngữ tại hải ngoại mà cụ thể là các trung tâm Việt ngữ. Trong khoảng vài năm trở lại đây, sự phát triển các trung tâm Việt ngữ đã đứng lại. Theo Ban Ðại Diện Các Trung Tâm Việt Ngữ Nam California cho biết trong những lần sinh hoạt đại hội các thầy cô vào dịp Xuân, vào dịp huấn luyện và tu nghiệp hàng năm, số trung tâm các nơi ở Hoa Kỳ và Canada vẫn chưa vượt khỏi con số 100.

Trong mỗi trung tâm, có nơi chỉ có vài chục em, nơi lớn nhất thì được 500 hoặc 600 em. Ða số các trung tâm nhỏ thường chỉ mở đến lớp 7. Trường sở thường là trong khuôn viên chùa hay nhà thờ. Trung tâm nào tổ chức được giỏi thì có thể thuê mướn các lớp học của một trường nào đó ở địa phương vào những ngày cuối tuần, nhất là dịp hè. Cho đến nay thì ban đại diện cũng chưa có được một lượng giá tổng kết phong trào học Việt ngữ trong giới trẻ hải ngoại có được kết quả cụ thể như thế nào.

Tại “Hội Nghị Quốc Tế Về Tiếng Việt” do Viện Việt Học tổ chức vào trung tuần Tháng Bảy năm nay tại Nam California, nữ Giáo Sư Phạm Kim Dung, trong đề tài “Giảng dậy tiếng Việt tại Mỹ,” bà đưa ra một nhận xét không mấy vui rằng: “Nay thì thế hệ trẻ tại Mỹ vì gia đình còn lưu luyến đến tiếng Việt nên cho con em đi học tiếng Việt. Nhưng số trẻ này học tiếng Việt cũng chỉ đạt được căn bản, đại đa số không viết và đọc được tiếng Việt nói chi đến văn hóa, lịch sử và địa lý.”

Nhưng bên cạnh những thực tế đó, chúng ta cũng không nên quên rằng phong trào học Việt ngữ nơi các trung tâm Việt ngữ khắp nơi, dù không tăng nhưng cũng không giảm. Theo Giáo Sư Phạm Kim Dung thì “nhiều tổ chức văn hóa và các trường đại học ở Hoa Kỳ đã hỗ trợ tích cực cho việc giảng dậy tiếng Việt như các đại học cộng đồng, nhất là ở tiểu bang California”.

Thống kê dân số 2010 cho biết “cộng đồng người Việt nói tiếng Việt ở trong nhà nhiều hơn các sắc dân khác”.

Một tương lai “mờ dần tiếng Việt” trong các thế hệ gốc Việt kế tiếp đã ám ảnh nhiều tổ chức thiết tha đến giòng giống dân Việt, nhất là hàng ngàn thầy cô đang dậy Việt ngữ ở khắp nơi tại hải ngoại. Nên trong nỗ lực làm được gì mình có thể thì cứ vững tâm mà tiến hành.

Với Ban Ðại Diện Các Trung Tâm Việt Ngữ Nam California, năm nào họ cũng tổ chức lớp huấn luyện và tu nghiệp sư phạm trong đó mỗi năm là một chủ đề. Chủ đề năm nay là “Lòng Yêu Nước Của Dân Tộc Việt Nam Trong Văn Chương Qua Các Thời Ðại” với nhiều đề tài do các nhà giáo dục, nhân sĩ trí thức trong cộng đồng thuyết trình. Những kiến thức này sẽ là nền tảng cho các khóa sinh lớp tu nghiệp sư phạm. Ðó là cái vốn liếng văn hóa mà thế hệ đi trước còn nhiều dây mơ rễ má với văn hóa truyền thống dân tộc muốn trao lại cho thế hệ đi sau.

Một buổi diễn giảng ngữ âm trong việc dậy tiếng Việt của Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàn

g. (Hình: Nguyên Huy/Người Việt)

Trong khi đó thì một trong những cơ quan truyền thông tiếng Việt lớn ở Little Saigon, VHN-TV, phát động một phong trào “Em Kiêu Hãnh là Người Việt Nam Nói Tiếng Việt Nam” sau nhiều năm phát động chương trình “Bé Vui Bé Học” tiếng Việt trên đài.

Phải chăng đây là những cố gắng hết mức của những người bị “ám ảnh” bởi cái tương lai tiếng Việt sẽ mờ dần trong các thế hệ người Việt tiếp nối. Nỗi lo này có căn cứ, bởi vì cộng đồng người Việt là một cộng đồng tị nạn và vẫn muốn duy trì truyền thống văn hóa.

Có lúc nào tuổi trẻ hải ngoại nghĩ đến điều này hay được cha anh nhắc đến điều này hay không.

Phải chăng đó là công việc của những người đang vun trồng phong trào học Việt ngữ ở hải ngoại hôm nay.

Nguyên Huy/Người Việt