Có phải chúng ta đang bị Trung Quốc đánh lừa?

Trung Quốc có thể đang tìm cách làm cho Mỹ phá sản vì chi tiêu quân sự

Dan Simpson
Ngày 22 tháng 6 năm 2011

Để tiêu diệt Mỹ, có thể Trung Quốc đang có chủ ý hoặc đang vô tình áp dụng chính cái chiến thuật mà Mỹ dưới thời của Tổng thống Ronald Reagan được cho là đã áp dụng để dẫn đến sự kết liễu Liên Bang Xô Viết cũ: một cuộc chạy đua vũ trang.

Câu chuyện là thế này, trong những năm 1980 các nhà phân tích của Mỹ đã nhận ra rằng nền kinh tế của Liên Xô đang ở vào giai đoạn gần sụp đổ song các nhà lãnh đạo của nước này cảm thấy bị bắt buộc phải chạy đua với Mỹ trong các cuộc vũ trang tốn kém.

Học các chiến thuật kinh điển trong chơi bài poker, ông Reagan vì vậy đã nghĩ ra Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược [SDI: Strategic Defense Initiative] – một lá chắn phòng thủ tên lửa được gán cho cái tên “Chiến tranh giữa các vì sao ” – bằng một ý tưởng cho rằng SDI sẽ làm cho tiền bỏ vào cuộc chạy đua vũ trang của Chiến tranh Lạnh lên cao tới mức Liên Xô sẽ bị buộc phải hoặc là cố để không bỏ cuộc hoặc là phá sản. Rút cục là Liên Xô đã làm cả hai điều nói trên.

Hãy thử điểm lướt qua thật nhanh các sự kiện cho tới lúc này. Chúng ta đều đọc thấy rằng hải quân Trung Quốc đang mạnh lên rất nhanh và ngày càng có khả năng với xa hơn tới những nơi ở ngoài Trung Quốc. Trung Quốc đã tập trận ở khu vực gần các đảo của Nhật Bản, trong đó có Okinawa là nơi có căn cứ của Mỹ. Sắp tới Trung Quốc sẽ đưa vào sử dụng một hàng không mẫu hạm và như vậy Trung Quốc sẽ với tay xa hơn trong biển Thái Bình Dương để thách thức ưu thế của Mỹ ở đó.

Trong cơn lùng sục dầu mỏ và khí đốt ở ngoài khơi thì tàu của hải quân Trung Quốc và những tàu khác, thậm chí cả những tàu đánh cá, giờ đây đang ngày càng hoạt động tích cực tại những vùng biển mà các nước khác trong vùng trong đó có Philippine và Việt Nam đang coi là của họ. Có thể đoán trước là các nước này đang mong đợi Hải quân Mỹ thực hiện vai trò truyền thống của Mỹ là “con cá lớn nhất trong đại dương” ở biển Thái Bình Dương nhằm ngăn chặn người Trung Quốc.

Sự gây thách thức từ phía Trung Quốc dĩ nhiên chỉ là thứ tin tức khiến cho Hải quân Mỹ cười khoái chí. Bất kể Trung Quốc có bao nhiêu tàu thì Trung Quốc vẫn mãi còn thiếu những chiếc tàu tốt hơn và đắt tiền hơn. Ngành công nghiệp quốc phòng của Trung Quốc đang theo dõi những bản tin về lực lượng hải quân Trung Quốc ngày càng lớn mạnh và hải quân Trung Quốc đang hi vọng sẽ đớp được thêm nhiều tiền dành cho những chiếc tàu chiến hiện đại hơn mà những bản tin nói trên có thể đang góp phần biện minh.

Những hãy dành một phút để thử ngẫm về những sự kiện đã xảy ra trong lịch sử. Điểm thứ nhất là chi tiêu quân sự của Trung Quốc nhìn chung mới chỉ bằng 10 phần trăm chi tiêu của Mỹ. Như vậy là tương ứng với mỗi một đô la mà Trung Quốc tăng thêm cho chi tiêu quân sự thì hầu như chắc chắn là Mỹ sẽ chi tăng thêm 10 đô la để duy trì vị trí của mình. Và chúng ta rất có thể sẽ phải vay cái 10 đô la đó từ họ.

Quả là một vụ làm ăn hời đối với người Trung Quốc. Và nếu ý định của Trung Quốc về lâu dài là được thấy nền kinh tế Mỹ bị phá sản do chi tiêu quân sự thế thì mỗi một chiếc tàu chiến được đóng mới ở chỗ này chỗ kia đối với hải quân Trung Quốc đều là một món hời không thể tin nổi. Tức là nếu như Mỹ ngốc nghếch hoặc các binh chủng ganh đua nhau [interservice rivalry] vì đầu óc cục bộ để rút cục mắc mưu [của Trung Quốc].

Hiện nay người ta đang có một suy nghĩ rằng bởi vì cuộc chiến ở Iraq, Afghanistan, Libya và Yemen chủ yếu là được tiến hành bởi Bộ binh, Lính thủy đánh bộ và Không quân vì thế Hải Quân trước đây ít đòi cấp tiền hơn [so với các binh chủng kia] nhưng giờ đây thì lại đến lượt Hải Quân.

Vấn đề căn bản là vấn đề rộng lớn liên quan đến chiến lược. Tại sao Mỹ bắt buộc phải là cường quốc hải quân chi phối ở Thái Bình Dương?

Để là một sự hiện diện hải quân quan trọng ở Thái Bình Dương thì với mức độ sức mạnh như hiện nay hoặc với mức độ sức mạnh thấp hơn nhiều thì đó là điều dễ dàng đối với Mỹ. Nhưng tại sao chúng ta lại cứ phải đóng đúng cái vai trò hải quân xuất sắc ở biển Hoa Nam [Biển Đông], biển Hoa Đông, biển Hoàng Hải, Biển Nhật Bản và Biển Philippine? Chẳng phải tên gọi của những nơi này đã nói cho chúng ta biết điều gì về những nước nào nên có trách nhiệm đầu tiên đối với các vùng biển đó?

Liệu chúng ta có nên tiêu tiền đến bị phá sản để cung ứng đầy đủ tàu của Hải Quân Mỹ cho việc tuần tra ở những vùng biển đó? Hoặc là để tuần tra ở Ấn Độ Dương và Vịnh Aden để chống hải tặc Somali? Vào một lúc nào đó, thay vì “chạy nhanh, lặn sâu” chúng ta lại trở thành “gà mờ trên biển” trên phương diện tình báo chiến lược.

Như vậy là có câu hỏi được đặt ra về một điều là chính xác thì Trung Quốc đang dùng tiền của họ vào mục đích gì. Tất cả chúng ta đều nhục đến bẽ mặt khi biết chuyện tiếp cận đường sắt cao tốc gì đó của mấy ông thống đốc Mỹ thất hứa, “gà rừng” về mặt chính trị. (“Làm sao thế kỷ 19 lại muốn xây dựng đường sắt!”) Trong lúc đó thì Trung Quốc đang xây những tuyến đường sắt cao tốc ở Ả-rập Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Venezuela. (Lưu ý rằng Ả-rập Saudi và Venezuela đều là những nước sản xuất dầu lửa lớn.)

Nhưng món ăn chắc bụng [piece de resistance] của Trung Quốc trong xây dựng đường sắt phải là một dự án tầm khu vực nhằm xây dựng một tuyến đường sắt từ Trung Quốc tới Singapore, một hành trình sẽ chỉ mất một ngày qua các điểm nối với Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam và Malaysia.

Có nhớ những ngày hoàng kim ở thế kỷ 19 khi Mỹ xây dựng các tuyến đường sắt xuyên lục địa? Ngay từ thời kỳ đó chúng ta đã có thể đưa nhân công rẻ người Trung Quốc sang làm công việc xây dựng. Liệu có thể tồn tại khả năng là Trung Quốc sẽ cần tới một phần trong số 14 triệu người Mỹ thất nghiệp để giúp họ xây dựng tuyến đường sắt nối Trung Quốc với Singapore?

Giả sử Trung Quốc có thể vượt qua những rào cản chính trị, kinh tế và thậm chí quân sự để xây dựng một mạng đường sắt bao trùm toàn bộ khu vực như vậy thì khi đó những lợi ích về phát triển kinh tế ở châu Á sẽ là vô cùng to lớn. Mạng lưới đó sẽ đặc biệt có lợi cho những quốc gia kém phát triển hơn như Campuchia và Myanmar cũng như đối với chính Trung Quốc.

Khi nền kinh tế Trung Quốc đã đến đạt tới mức độ trở nên hướng nhiều hơn tới thị trường Đông Nam Á khổng lồ với tổng dân số là khoảng 200 triệu thì khi đó nền kinh tế của họ sẽ bớt phụ thuộc hơn vào những tác nhân kinh tế Mỹ đôi khi dễ đổ vỡ để có thể duy trì được sự lành mạnh tài chính của họ.

Sẽ có những vấn đề. Một mặt, người dân của các nước châu Á có thể tương đối yên tâm về các hoạt động kinh tế của Trung Quốc ở bên trong phạm vi biên giới của những nước đó. “Người Tàu chỉ quan tâm tới kiếm tiền thôi mà,” họ sẽ nói vậy. Nhưng nếu như đế chế Trung Quốc mới nổi, giống như chúng ta đang làm với vấn đề dân chủ, trong thâm tâm nó thực sự có ý định xuất khẩu hệ thống chính trị của Trung Quốc, khi ấy sẽ có đổ máu. Trung Quốc đã từng gặp phải những vấn đề nội bộ với người Duy Ngô Nhĩ [ở Tân Cương], người Tây Tạng trong chính vấn đề nói trên và bây giờ là người Mông Cổ đang chống lại sự cai trị của Cộng sản Trung Quốc người dân tộc Hán.

Dan Simpson nguyên là một đại sứ của Mỹ. Hiện nay ông làm biên tập cho tờ Post-Gazette. Địa chỉ email của Dan Simpson: dsimpson@post-gazette.com. Điện thoại: 412 263-1976).

Người dịch: Hiền Ba
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2011 (Pittsburgh Post-Gazette)