Góp 1 triệu Forint để đúc chuông nguyện hồn những nạn nhân Gulag

Đó là nghĩa cử của ông Zsúnyi Illés, một cụ già về hưu năm nay đã 85 tuổi, hiện sinh sống tại vùng Nagydorog. Tâm nguyện cuối đời của ông là đúc được 1 quả chuông mới cho nhà thờ Công giáo trong vùng, để nguyện hồn cho các nạn nhân Gulag của Hungary, những người không bao giờ có cớ hội hồi hương như ông.


Ông Zsúnyi Illés bị quân Nga bắt vào tháng 12-1944 khi mới 18 tuổi và chỉ thiếu chút nữa là bị tử hình. Rốt cực, ông bị tù giam 10 năm tại các trại tập trung, cho đến năm 1953 mới được về nước. Từ năm 1956, ông lập gia đình và cùng vợ sinh sống tại vùng Nagydorog cho đến nay.

Cuốn sách “Thời lao khổ” viết về những năm tháng tù đày tại Gulag của ông đã được tái bản 4 lần với mục đích để đông đảo độc giả biết đến những khổ ải đã xảy ra đối với ông và vài trăm ngàn công dân Hungary khác, bị bắt sang Liên Xô và giam giữ tại hệ thống trại cải tạo lao động cưỡng bức Gulag.

Giờ đây, ở tuổi 85, sức khỏe đã rất yếu, nhưng ông Zsúnyi Illés vẫn còn minh mẫn. Trao đổi với Hãng Thông tấn Hungary MTI, ông vẫn nhớ y nguyên nhiều chi tiết của những sự kiện xảy ra cách nay 60 năm: ông bị bắt bớ ra sao, bị đưa về Siberia sau những chuyến đi bất tận như thế nào, v.v... Và đặc biệt, về những năm tháng khổ ải, đói khát, rét mướt, bị đối xử tàn tệ, vô nhân đạo trong trại tập trung...

Tâm nguyện cuối đời của ông là làm sao để nhà thờ trong vùng có được một quả chuông lớn, bởi lẽ, hai quả chuông nhỏ (20kg và 130kg) hiện tại không đủ để cư dân trong vùng có thể nghe thấy tiếng chuông. Tuy nhiên, ước mong của người cựu tù binh gia ấy là, tiếng chuông sẽ vang vọng không chỉ cho người dân địa phương, mà còn cho hương hồn tất cả những bạn tù của ông, những nạn nhân Gulag đã bỏ mình nơi đất khách quê người.

“Cho tất cả những ai chưa bao giờ có được tiếng chuông nguyện cầu, vì họ đã bỏ mình trong giá lạnh, bị sát hại hoặc qua đời bị hành hạ tra tấn, thây vùi dưới lòng đất mà không được nghe tiếng chuông cầu...” - ông Sebestyén-Molnár Árpád, cha xứ trong vòng Nagydorog chia sẻ với MTI về ước nguyện của người đã 9 năm bị tù đày ở Gulag.

Vị cha xứ cho rằng cách tưởng nhớ những nạn nhân Gulag như thế, dường như chưa được thực hiện ở bất cứ đâu, và nếu điều đó trở thành hiện thực ở vùng Nagydorog thì thật tuyệt vời, vì ý tưởng ấy được xuất phát từ một nhân chứng sống, xác thực. Một người đã tận mắt chứng kiến những cảnh tượng kinh hoàng như ông thuật lại trong cuốn sách của mình:

“Chúng tôi phải đối mặt với cái rét ngấm sâu tận xương tủy của vùng Siberia, và những người nằm xuống thì hoàn toàn vùi thây trong những mấm mồ vô chủ. Trên mộ phần, không bao giờ có được vòng hoa, và đến những giọt nước mắt cũng không thể rơi xuống đó...”

Tuy nhiên, ông Sebestyén-Molnár Árpád cũng không mấy lạc quan vì kinh phí để đúc 1 quả chuông có kích thước và chất lượng thích hợp là 4,6 triệu Ft. Căn cứ những chỉ dẫn của người cựu tù binh già, vị cha xứ đã gửi đi nhiều lá thư xin tài trợ khoản tiền còn thiếu, nhưng chuau hề có kết auả gì, thậm chí nhiều nơi còn không hề hồi âm họ.

Trong hoàn cảnh rất khó khăn của một người hưu trí Hungary, bỏ ra 1 triệu Ft - hơn 1 năm lương hưu trí trung bình - cho một nghĩa cử tinh thần là điều không hề dễ dàng đối với ông Zsúnyi Illés. Trước đó, ông cũng đã dành mọi thời gian và sức lực để tổ chức xây dựng cho địa phương lân cận một nhà thờ vào năm 1990.

Tuy nhiên, trong dịp này, rất có thể thời gian sẽ không cho phép ông được nhìn thấy quả chuông nguyện hồn những nạn nhân của tệ bạo hành Gulag...

Trần Lê
(NCTG)