Đàm phán về hạt nhân của Iran thất bại

Các cường quốc đã ra về tay không sau hai ngày đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran. 5 nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Đức (P5+1) đã bày tỏ thất vọng sau khi mọi nỗ lực đều không mang lại tiến bộ nào.

Cuộc đối thoại diễn ra trong hai ngày 21 và 22/3 tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỹ) như vậy đã không đem lại kết quả mong muốn và trước mắt các bên không dự kiến trở lại bàn đàm phán. Ngoại trưởng Liên minh châu Âu, bà Catherine Ashton đã tỏ ra thất vọng khi tuyên bố với báo chí như trên. Bà nói rằng cuộc thương thuyết ở Thổ Nhĩ Kỳ đã bế tắc vì Iran nhất mực đòi Liên Hợp Quốc hủy bỏ các biện pháp chế tài, một điều kiện mà nhóm P5+1 đã bác bỏ.

Ủy viên đặc trách chính sách đối ngoại của EU Catherine Ashton (trái) và trưởng đoàn thương thuyết hạt nhân của Iran Saeed Jalili dự hội nghị tại Istanbul

Theo bà, điều quan trọng nhất là Iran phải chứng minh với cộng đồng quốc tế chương trình hạt nhân của Teheran nhằm phục vụ các mục tiêu dân sự. Cộng đồng quốc tế lo ngại Iran theo đuổi mục tiêu chế tạo vũ khí nguyên tử.

Trong phiên họp đầu tiên ngày 21/1, đại diện sáu nước bao gồm Đức, Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc, đã thảo luận với đại diện phái đoàn Iran về khả năng “trao đổi urani” trên cơ sở tinh thần tin cậy lẫn nhau.

Đây là những đề nghị mà cộng đồng quốc tế đã đưa ra với Tehran từ năm 2009, nhưng đã bị Iran bác bỏ. Tháng 5/2010 Iran đã cùng với Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra một đề nghị khác, ít mang tính bó buộc hơn đối với tham vọng hạt nhân của Teheran. Nhưng sáng kiến của Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil đã không được phương Tây hưởng ứng.

Người đứng đầu ngành ngoại giao châu Âu, bà Ashton đã có một cuộc hội đàm với trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Iran, ông Said Jalili. Nhưng theo lời bà Ashton, thì cuộc thảo luận này đã không đem lại kết quả mong đợi, các bên đã giữ nguyên lập trường. Phía Iran không từ bỏ kế hoạch làm giàu chất urani.

Các cường quốc tham gia thương thuyết với Tehran về chương trình nguyên tử của nước này nói họ cảm thấy “thất vọng”. Nhưng trong khi chưa có lịch cho vòng đàm phán tới, bà Ashton nói “cánh cửa vẫn rộng mở”.

Liên Hợp Quốc đã áp đặt bốn đợt trừng phạt lên Iran trong những năm qua.

Trà Giang
Theo AP, Reuters