KOREA SIÊU NHẠC HỘI BTS TẠI CỐ CUNG: KHI K-POP VƯƠN MÌNH THÀNH ĐẾ CHẾ TOÀN CẦU VÀ CÂU HỎI VỀ BẢN SẮC

[Gibbs]

Sự trở lại của những "Vị vua" và diện mạo mới của một nền công nghiệp

Ánh đèn flash rực sáng, tiếng bass dồn dập vang lên hòa cùng tiếng hò reo cuồng nhiệt của hàng vạn khán giả. Giữa khung cảnh cổ kính của Cung điện Gyeongbokgung tại Seoul, bảy chàng trai BTS đã tạo nên một màn tái xuất không thể huy hoàng hơn. Sau gần 4 năm tạm nghỉ để thực hiện nghĩa vụ quân sự, "nhóm nhạc nam số một thế giới" đã chính thức trở lại vào tháng 3 năm 2026, đánh dấu một cột mốc mà giới truyền thông gọi là "Màn comeback của thế kỷ". Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang rực rỡ ấy, một câu hỏi lớn đang được đặt ra cho toàn ngành công nghiệp: K-pop sẽ đi về đâu khi đã không còn là một "hiện tượng lạ" mà đã trở thành một đế chế tỷ đô thống trị quyền lực mềm toàn cầu?

K-pop giờ đây đã bước vào cái gọi là "Thế hệ thứ 5". Nếu như thế hệ thứ hai (đầu những năm 2000) mới chỉ đặt chân đến thị trường khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản; thế hệ thứ ba với BTS và Blackpink đã đánh chiếm bảng xếp hạng Billboard; thì thế hệ hiện tại đang nuôi tham vọng lớn lao hơn: Toàn cầu hóa triệt để. Thậm chí, câu hỏi gây tranh cãi nhất lúc này là: Liệu K-pop có nhất thiết phải "thuần Hàn" nữa hay không?

Công thức K-pop: Khi bản sắc không còn nằm ở quốc tịch

"Nhập gia tùy tục", K-pop từ khi sơ khai đã là một sản phẩm được thiết kế để xuất khẩu. Từ những cái tên dễ nhớ như H.O.T, S.E.S cho đến việc đào tạo nghệ sĩ học đa ngôn ngữ, các ông lớn giải trí Hàn Quốc luôn hướng ra biển lớn. Danny Chung, nhạc sĩ đứng sau nhiều bản hit của Blackpink, nhận định rằng bản chất của K-pop hiện nay nằm ở "phương pháp luận" chứ không chỉ là ngôn ngữ hay quốc tịch. Minh chứng rõ nhất chính là Katseye – nhóm nhạc nữ đóng đô tại Los Angeles, hát hoàn toàn bằng tiếng Anh và có thành viên từ Thụy Sĩ đến Ấn Độ, nhưng lại được nhào nặn theo quy trình đào tạo khắc nghiệt "đặc sản" của HYBE (công ty chủ quản của BTS).

Hệ thống này dù từng bị chỉ trích là cứng nhắc và gây áp lực lên sức khỏe tâm thần của nghệ sĩ, nhưng chính nó đã tạo nên một "thế giới K-pop" khác biệt. Đó là sự kết hợp giữa hình ảnh thị giác cực kỳ chỉn chu, hệ thống vật phẩm (merch) đa dạng từ album đến postcard, và một cộng đồng fan trung thành được gắn kết qua các nền tảng kỹ thuật số. Như nhạc sĩ Danny Chung chia sẻ: "Không có dòng nhạc nào tạo ra một thế giới vừa mang tính huyền ảo (fantasy), vừa là nơi để thoát ly thực tại (escape) như K-pop".

"Arirang" và những con số biết nói giữa cơn bão thay đổi

Dù thị trường đang bão hòa với vô số nhóm nhạc mới, sức hút của "anh cả" BTS vẫn là một bức tường thành khó xô đổ. Album mới mang tên "Arirang" đã tiêu thụ được 641.000 đơn vị ngay trong tuần đầu tiên – màn ra mắt album lớn nhất của một nhóm nhạc kể từ năm 2014. Chuyến lưu diễn thế giới của họ cũng nhanh chóng "cháy vé" tại 41 sân vận động khắp Bắc Mỹ và châu Âu.

"Gừng càng già càng cay", BTS không chỉ thành công nhờ tài năng mà còn nhờ khả năng tận dụng mạng xã hội từ sớm để kết nối với người hâm mộ phương Tây. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về những thách thức mới. Doanh thu của bốn công ty giải trí lớn nhất (bao gồm HYBE) đã tăng gấp ba lần lên mức 3 tỷ USD trong vòng 5 năm qua. Để duy trì đà tăng trưởng này, các công ty đang hợp tác để tổ chức sự kiện "Fanomenon" (hay còn được cư dân mạng gọi là K-chella) – một phiên bản K-pop của lễ hội âm nhạc Coachella nổi tiếng tại Mỹ.

Sự tiến hóa không thể ngăn cản

Cuộc tranh luận về việc K-pop "mất chất Hàn" vẫn sẽ còn tiếp diễn. Đối với nhiều người hâm mộ, đặc biệt là cộng đồng gốc Á tại hải ngoại, K-pop là niềm tự hào về nguồn gốc và văn hóa. Nếu lấy đi yếu tố "Hàn", liệu sức hút ấy có còn tồn tại? Tuy nhiên, giáo sư John Lie từ UC Berkeley tin rằng K-pop là một "cỗ máy đổi mới" đầy nội lực, giúp nó kéo dài tuổi thọ hơn bất kỳ dòng nhạc nào khác.

"Sông có khúc, người có lúc", âm nhạc luôn phải chuyển mình để phù hợp với thời đại. Thế hệ thứ 5 đang hướng tới dòng nhạc "hyperpop" với nhịp độ nhanh hơn, dễ cắt ghép thành các đoạn video ngắn cho mạng xã hội. Dù K-pop có thay đổi diện mạo ra sao, sự thành công của nó đã thúc đẩy một làn sóng văn hóa Hàn Quốc (Hallyu) mạnh mẽ, từ làm đẹp, điện ảnh đến ẩm thực. Như lời Danny Chung: "Bạn không thể ngăn cản sự tiến hóa. Sự thay đổi của K-pop giúp nghệ thuật trở nên dễ tiếp cận hơn trên toàn cầu, và tôi rất hào hứng để xem thế giới sẽ làm gì với nó".