Các hậu quả tức thời ngay khi Chính phủ Mỹ bất ngờ đóng cửa lần nữa

[PinaColada]

Việc chính phủ Mỹ đóng cửa một phần bắt đầu từ ngày 31/1/2026 khác biệt rất nhiều so với lần đóng cửa kỷ lục hồi mùa thu năm 2025.
Sự khác biệt trước tiên của việc đóng cửa chính phủ Mỹ lần này là nó có thể không kéo dài. Hạ viện sẽ cố gắng thông qua luật cấp ngân sách nhanh chóng khi các nhà lập pháp trở lại vào Thứ Hai tới (ngày 2/2), và điều đó sẽ chấm dứt việc đóng cửa. Quốc hội Mỹ đã thông qua một nửa số dự luật cấp ngân sách năm nay, đảm bảo rằng một số cơ quan và chương trình liên bang quan trọng tiếp tục hoạt động đến hết tháng 9. Ví dụ, các chương trình hỗ trợ dinh dưỡng sẽ không bị ảnh hưởng.

Nhưng ngân sách sẽ bị gián đoạn, ít nhất là tạm thời, đối với Bộ Chiến tranh (tức Bộ Quốc phòng) và các cơ quan khác như Bộ An ninh nội địa (DHS) và Bộ Giao thông vận tải. Các chức năng thiết yếu sẽ tiếp tục, nhưng người lao động có thể không được trả lương nếu bế tắc kéo dài. Một số người có thể bị cho nghỉ việc tạm thời.

Vì sao lại đóng cửa một lần nữa?
Quá trình cấp ngân sách của chính phủ đã diễn ra suôn sẻ, với các nhà lập pháp chủ chốt tại Hạ viện và Thượng viện Mỹ đạt được sự đồng thuận lưỡng đảng. Nhưng vụ hai công dân Mỹ, Alex Pretti và Renée Good, bị các đặc vụ liên bang bắn chết ở Minneapolis trong tháng 1, đã làm thay đổi cục diện.

Đảng Dân chủ vô cùng phẫn nộ sau vụ sát hại Pretti và yêu cầu loại bỏ 1 trong 6 dự luật cấp ngân sách còn lại, vốn dành cho Bộ An ninh nội địa và các cơ quan trực thuộc, khỏi gói ngân sách đã được Hạ viện thông qua. Họ cho rằng dự luật đó phải bao gồm những thay đổi trong việc thực thi luật nhập cư, bao gồm quy tắc ứng xử cho các đặc vụ liên bang và yêu cầu các nhân viên công vụ phải xuất trình giấy tờ tùy thân.

Để tránh một vụ đóng cửa chính phủ khác, Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump đã đạt được thỏa thuận với đảng Dân chủ để tạm thời cấp ngân sách cho DHS ở mức hiện tại trong hai tuần trong khi các cuộc đàm phán diễn ra.

Thượng viện đã thông qua gói ngân sách gồm 5 dự luật vào ngày 30/1, nhưng nó phải được Hạ viện thông qua một lần nữa trước khi trở thành luật. Hạ viện sẽ không họp lại cho đến ngày 2/2, đảm bảo rằng ngân sách sẽ bị gián đoạn đối với một số bộ phận của chính phủ, ít nhất là tạm thời.

Liệu trước đây từng có những lần đóng cửa ngắn hạn hoặc vào cuối tuần?
Đã có những lần đóng cửa chính phủ như vậy và thông thường ảnh hưởng của chúng không rõ rệt đối với những người muốn sử dụng dịch vụ của chính phủ.

Đã có một vài lần như vậy trong nhiệm kỳ tổng thống Mỹ đầu tiên của ông Trump. Vào tháng 1/2018, tranh chấp về việc bảo vệ người nhập cư đã dẫn đến việc chính phủ đóng cửa vào cuối tuần. Một số nhân viên liên bang đã bị cho nghỉ việc tạm thời hoặc làm việc không lương. Các quyền lợi như An sinh xã hội và Medicare vẫn không bị gián đoạn, nhiều người khi ấy không nhận thấy việc đóng cửa và các văn phòng liên bang đã mở cửa trở lại vào Thứ Hai của tuần sau khi một thỏa thuận được ký kết.

Vào tháng 2/2018, lần đóng cửa ngắn nhất trong lịch sử Mỹ kéo dài khoảng 9 giờ, qua đêm, và hầu hết mọi người không nhận thấy bất kỳ tác động nào. Mặc dù về mặt kỹ thuật, các cơ quan đã đóng cửa sau khi hết kinh phí, nhưng nó quá ngắn đến nỗi không phải tất cả các thông báo cho nghỉ việc tạm thời đều được gửi đi, và không có gì đóng cửa trong giờ làm việc.

Những nguồn kinh phí nào bị ảnh hưởng?
Việc thiếu kinh phí ảnh hưởng đến Lầu Năm Góc và các cơ quan như Bộ Giao thông vận tải và Bộ An ninh nội địa, bao gồm cả Cơ quan Quản lý khẩn cấp liên bang (FEMA).

Các chuyên gia cho biết FEMA sẽ có đủ tiền để ứng phó với cơn bão mùa đông lớn vẫn đang hoành hành ở nhiều vùng rộng lớn của đất nước. Cơ quan FEMA sẽ có khoảng 7 - 8 tỷ USD trong một quỹ dành cho các nỗ lực ứng phó và phục hồi sau thảm họa cũng như cho đội ngũ nhân viên làm việc trong lĩnh vực này. Việc đóng cửa kéo dài có thể gây thêm áp lực lên quỹ này, đặc biệt nếu FEMA phải ứng phó với các thảm họa mới.

Các hoạt động khác của FEMA, chẳng hạn như khả năng viết hoặc gia hạn các chính sách của Chương trình Bảo hiểm lũ lụt quốc gia, sẽ tạm dừng, giống như đã xảy ra trong đợt đóng cửa kéo dài 43 ngày hồi năm 2025.

Việc đóng cửa đó đã gây thiệt hại cho công chúng đi lại khi các chuyến bay bị trì hoãn và hủy bỏ ngày càng nhiều, và hiện nay lại có nguy cơ gián đoạn giao thông hàng không: Một trong những dự luật chi tiêu đang chờ Hạ viện Mỹ thông qua liên quan đến Bộ Giao thông vận tải - cơ quan chịu trách nhiệm về hệ thống kiểm soát không lưu và lực lượng lao động của nó.

Các kiểm soát viên không lưu vẫn sẽ phải làm việc, nhưng sẽ không được trả lương cho đến khi dự luật cấp kinh phí được thông qua.

VietBF@ sưu tập