USA Minnesota căng như dây đàn: 1.500 quân chính quy trực chiến, Vệ binh Quốc gia “đứng chờ” giữa làn sóng phản đối ICE

[Gibbs]

Gió lạnh cắt da. Đường phố Minneapolis phủ một lớp băng mỏng, và hơi thở của đám đông biến thành khói trắng khi họ hô khẩu hiệu. Nhưng thứ khiến người ta rùng mình không chỉ là nhiệt độ dưới 0. Đó là cảm giác một cuộc đối đầu đang lớn dần: giữa người biểu tình và lực lượng liên bang, giữa chính quyền bang và Washington, giữa “trật tự” và “cơn giận” bùng lên từ một cái chết.

Trong bối cảnh đó, Lầu Năm Góc đã ra lệnh cho khoảng 1.500 binh sĩ tại ngũ chuẩn bị triển khai đến Minnesota, theo các quan chức quốc phòng được Washington Post và ABC News dẫn lời. Minnesota cũng đã huy động Vệ binh Quốc gia, đặt lực lượng vào tư thế sẵn sàng, trong khi các cuộc biểu tình tại Twin Cities tiếp tục kéo dài và căng thẳng.

1.500 lính tại ngũ “chuẩn bị lên đường”: thông điệp cứng rắn từ Washington

Các binh sĩ được đặt trong trạng thái prepare-to-deploy – chuẩn bị triển khai nếu bạo lực leo thang. Nhà Trắng nói đây là điều “thường thấy” để Lầu Năm Góc sẵn sàng trước mọi quyết định mà Tổng thống “có thể hoặc không thể” đưa ra.

Phát ngôn viên trưởng của Lầu Năm Góc, Sean Parnell, tuyên bố: “Bộ Chiến tranh luôn sẵn sàng thi hành mệnh lệnh của Tổng tư lệnh nếu được yêu cầu.” Câu chữ nghe như kéo thẳng một sợi dây thép từ trung tâm quyền lực xuống những con phố đang đầy người quấn khăn, đội mũ len, giơ bảng phản đối trong gió buốt.

Vệ binh Quốc gia Minnesota: “Chưa ra phố”, nhưng đã “đứng chờ”

Phía Minnesota nhấn mạnh một điểm quan trọng: Vệ binh Quốc gia chưa được triển khai ra đường phố vào thời điểm này. Tuy vậy, Sở An toàn Công cộng bang Minnesota cho biết lực lượng đã sẵn sàng hỗ trợ an toàn công cộng, kèm hình ảnh quân nhân thu xếp trang bị bên cạnh những hàng xe tải trên một con đường phủ tuyết.

Người phát ngôn Vệ binh Quốc gia, Thiếu tá Andrea Tsuchiya, nói lực lượng đang “staged and ready to respond” – bố trí sẵn và sẵn sàng phản ứng, với nhiệm vụ có thể bao gồm hỗ trợ giao thông, bảo vệ tính mạng, gìn giữ tài sản, và ủng hộ quyền tụ tập ôn hòa của người dân Minnesota.

Thống đốc Tim Walz cảm ơn lực lượng thực thi pháp luật địa phương đã duy trì an toàn công cộng giữa các cuộc biểu tình đang diễn ra, đồng thời kêu gọi những người xuống đường cuối tuần này: hãy an toàn và ôn hòa.

Từ cái chết của Renee Good đến làn sóng phẫn nộ: mồi lửa mang tên “ICE”

Căng thẳng bùng mạnh sau vụ một nhân viên ICE bắn chết Renee Good, 37 tuổi, mẹ của ba con, khi cô đang ở trong xe hồi đầu tháng. Vụ việc châm ngòi biểu tình trên khắp nước Mỹ và đổ thêm dầu vào làn sóng phẫn nộ trước chiến dịch trấn áp nhập cư quy mô lớn của chính quyền Trump.

Sự phẫn nộ càng sâu khi tuần trước, một nhân viên liên bang khác bắn vào chân một người Venezuela mà Bộ An ninh Nội địa nói là “chống cự dữ dội” lúc bị bắt.

Trong mắt người phản đối, đó là hình ảnh của một chiến dịch mà họ cho là đang dùng tác phong vũ trang, che mặt, cứng rắn và áp lực cao trên nhiều thành phố. Còn phía liên bang lại coi đó là thực thi luật pháp trước “bạo loạn nguy hiểm”. Hai câu chuyện song song, và khoảng trống giữa chúng ngày một rộng.

Giá rét, hàng rào, và những phút đối đầu trước tòa thị chính

Bất chấp thời tiết “tàn nhẫn”, người biểu tình vẫn tụ tập tại trung tâm Minneapolis và bên ngoài tòa nhà liên bang Bishop Henry Whipple. Đường bị chặn, an ninh được tăng cường; thậm chí có khách sạn được cho là đã siết chặt bảo vệ.

Tại Whipple, một nhóm lớn nhân viên liên bang mặc đồ chống bạo động tiến về phía đám đông. Đáp lại là tiếng la ó, tiếng chửi thề, tiếng hô vang. Trong chính đám đông ấy cũng có người kêu gọi kiềm chế, nhắc nhau đứng sát lại, đừng tách lẻ.

CNN ghi nhận một số người bị lực lượng liên bang tạm giữ gần tòa nhà. Cuộc biểu tình nhìn chung phần lớn ôn hòa, và chưa rõ điều gì dẫn tới các vụ tạm giữ; phóng viên đã liên hệ Bộ An ninh Nội địa để hỏi thêm.

Lực lượng của Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Hennepin cũng có mặt, nhưng cho biết họ không bắt hay tạm giữ ai trong các cuộc biểu tình thứ Bảy. Xe của cảnh sát trưởng được dùng để chặn một số đoạn đường; nhiều phó cảnh sát trưởng chủ yếu ở trong xe, như thể họ cũng hiểu: chỉ một va chạm nhỏ trong thời điểm này có thể châm lên một ngọn lửa lớn.

Jake Lang và cuộc “đụng độ” biểu tượng: phe ủng hộ ICE bị lấn át

Sớm hơn trong ngày, một nhóm nhỏ ủng hộ ICE do influencer bảo thủ Jake Lang dẫn đầu tổ chức hoạt động gần City Hall, được gọi là “March Against Minnesota Fraud”. Nhưng nhóm này bị áp đảo bởi một lực lượng phản đối đông hơn nhiều và bị đuổi khỏi khu vực, theo KARE.

Cảnh sát Minneapolis nói họ đã ra lệnh giải tán nhưng không bắt ai, và đám đông “cuối cùng giải tán mà không có sự cố”.

Lang từng đăng trên mạng xã hội rằng ông định đốt một cuốn Quran trước thềm City Hall, nhưng không rõ điều đó có xảy ra hay không. AP mô tả ông rời khu vực với vết bầm và trầy xước trên đầu. Lang – người tuyên bố có kế hoạch tranh cử Thượng viện Mỹ ở Florida – nằm trong số bị cáo vụ ngày 6/1 được Tổng thống Trump ân xá; AP cho biết ông từng bị cáo buộc nhiều tội danh, trong đó có tấn công sĩ quan bằng gậy bóng chày.

Những chi tiết ấy khiến Minneapolis không còn là câu chuyện riêng của một bang. Nó trở thành một mặt phẳng nơi các biểu tượng chính trị, tôn giáo, và “trật tự cưỡng chế” va vào nhau.

Thẩm phán liên bang ra lệnh hạn chế: không được bắt người biểu tình ôn hòa, không được chặn xe vô cớ

Trong khi đường phố căng, tòa án cũng “siết dây”. Hôm thứ Sáu, Thẩm phán Tòa án Liên bang khu vực Mỹ Katherine Menendez ban hành lệnh sơ bộ đặt ra các giới hạn mới cho lực lượng liên bang:

Không được bắt hoặc tạm giữ người biểu tình ôn hòa.
Không được triển khai một số biện pháp kiểm soát đám đông nhất định với người biểu tình ôn hòa.
Không được dừng và giữ tài xế nếu không có nghi ngờ hợp lý rằng họ đang cản trở hoặc can thiệp cưỡng bức vào hoạt động liên bang. Thẩm phán nhấn mạnh: việc “đi theo một cách an toàn, giữ khoảng cách phù hợp” tự nó không tạo thành nghi ngờ hợp lý để chặn xe.

Các hạn chế này áp dụng cho lực lượng thực hiện chiến dịch Operation Metro Surge – bắt đầu từ tháng trước, với sự tham gia của hàng ngàn nhân viên liên bang được điều đến Twin Cities nhằm nhắm vào những người nhập cư Somalia không giấy tờ.

Thành phố Minneapolis ra thông cáo: vì đây là lệnh của tòa liên bang, họ kỳ vọng chính quyền liên bang phải đổi hướng và tuân thủ để bảo đảm an toàn cho tất cả.

Phía Bộ An ninh Nội địa phản hồi rằng lực lượng của họ tuân thủ huấn luyện và dùng mức tối thiểu cần thiết để bảo vệ bản thân, công chúng và tài sản liên bang trước cái mà họ gọi là “những kẻ bạo loạn nguy hiểm”. Một lãnh đạo cao cấp của Border Patrol, Gregory Bovino, cũng cáo buộc có “kẻ kích động” tấn công, ném đồ vật, thậm chí đâm xe vào phương tiện thực thi pháp luật, và tuyên bố họ sẽ tiếp tục bắt giữ, “không nao núng, không xin lỗi”.

Chiến tuyến pháp lý mở rộng: DOJ điều tra Walz và Thị trưởng Minneapolis?

Giữa lúc đó, các nguồn tin quen thuộc với vụ việc nói rằng Bộ Tư pháp đang điều tra Thống đốc Tim Walz và Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey về khả năng cản trở hoạt động thực thi pháp luật liên bang. Walz, Frey và nhiều nhân vật Dân chủ phản ứng gay gắt, cáo buộc chính quyền Trump đang “vũ khí hóa” DOJ để nhắm vào đối thủ chính trị.

Song song, lệnh sơ bộ của thẩm phán xuất phát từ một vụ kiện của các nhà hoạt động, tách biệt với vụ kiện do bang Minnesota và Twin Cities đệ trình nhằm phản đối Operation Metro Surge. Minnesota vì thế không chỉ lạnh vì gió, mà lạnh vì một cuộc giằng co đang lan từ đường phố lên tòa án, rồi vào tận các cơ quan liên bang.

Minneapolis lúc này giống một chiếc hồ mùa đông: mặt trên tưởng như phẳng, nhưng bên dưới là những dòng chảy xiết. 1.500 lính tại ngũ đã được đặt vào tư thế chuẩn bị. Vệ binh Quốc gia đứng chờ. Tòa liên bang đặt rào chắn pháp lý. Và ngoài đường, người ta vẫn hô vang trong giá rét – vì họ tin cái chết của một người mẹ ba con không thể trôi qua như một bản tin ngắn.

Cuối tuần này, Minnesota không chỉ là Minnesota. Nó là câu hỏi lớn của nước Mỹ: trật tự sẽ được giữ bằng đối thoại, hay bằng mũ sắt và báng súng?