Trả lời tại phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hôm qua (22/3), Bộ trưởng Bộ GD- ĐT Phạm Vũ Luận và Chánh án TANDTC Trương Ḥa B́nh đều thẳng thắn nhận lỗi trước những yếu kém thuộc sự quản lư của ngành. Tuy nhiên, một số giải pháp mà hai trưởng ngành đưa ra bị nhiều ĐBQH cho rằng chưa rơ.
 |
| Chánh án Trương Ḥa B́nh và Bộ trưởng Phạm Vũ Luận |
Dư luận hoài nghi v́ các vụ án treo
Đi thẳng vào một trong những nội dung được dư luận hết sức quan tâm trong ngành Ṭa án, đó là t́nh trạng cho hưởng án treo nhiều, hoặc án tù nhưng tuyên nhẹ, ĐBQH Đỗ Văn Đương (Tp.Hồ Chí Minh) và ĐBQH Nguyễn Thanh Hồng (B́nh Dương) đều chung nhận định, số bị cáo cho hưởng án treo hiện vẫn chiếm tỷ lệ cao, nhất là trong án tham nhũng gây những ḥai nghi trong dư luận về chuyện tiêu cực, chạy án.
Tuy nhiên, theo Chánh án TANDTC Trương Ḥa B́nh th́ thời gian gần đây, sốvụ, số bị cáo hưởng án treo đă giảm nhiều, cả trong án tham nhũng. Thực tế số bị cáo cầm đầu trong các vụ án tham nhũng đă phải chịu những h́nh phạt nghiêm khắc, tuy nhiên, đối với những người có nhân thân tốt, tự thú, thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả... th́ được xem xét giảm nhẹ theo quy định của pháp luật.
Chánh án TANDTC cũng thừa nhận "qua công tác kiểm tra thấy có 1 số án treo áp dụng không đúng luật, bị Ṭa án cấp trên kháng nghị". Tuy nhiên, chủ trương của ngành Ṭa án là nếu cho treo không đúng luật, thẩm phán sẽ bị dừng tái bổ nhiệm.
Đề cập t́nh trạng đơn đề nghị giám đốc thẩm nhiều nhưng ngành Ṭa án chỉ giải quyết được 60%, ĐBQH Lê Việt Trường (An Giang) nhấn mạnh "dân bức xúc lắm mới gửi đơn, mà 40% c̣n lại chưa được giải quyết đúng hạn, người ta rất buồn. Vậy bao giờ hết t́nh trạng này?"
Trả lời câu hỏi này, Chánh án TANDTC cho biết đơn nhiều cũng có lư do do chất lượng xét xử. Bên cạnh đó là quy định pháp luật quá mở. "Hiện pháp luật chưa quy định điều kiện nào tiếp tục được khiếu nại, trường hợp nào được trả lại đơn, sắp tới sửa luật tố tụng sẽ phải tính đến việc này".
Trước quan tâm của một số ĐBQH về việc chậm đưa ra xử với những vụ giám đốc thẩm, tái thẩm, Chánh án Trương Ḥa B́nh phân trần "hiện đơn thư đề nghị quá nhiều, việc kháng nghị cũng nhiều”. TANDTC mỗi năm chỉ có thể giải quyết trên 200 vụ, nhưng số kháng nghị là trên 300 nên không đủ thời gian vật chất, "khắc phục t́nh trạng này, giải pháp lâu dài là xây dựng căn cứ giải quyết kháng nghị chặt chẽ hơn”.
Nêu thực tế gần đây có nhiều cán bộ ngành Ṭa án “ăn” hối lộ, chạy án, trong khi đó tỷ lệ án sửa, hủy c̣n cao, ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Pḥng) và một số ĐB đặt câu hỏi trách nhiệm thuộc về ai.
Chánh án Trương Ḥa B́nh thừa nhận thực tế mà ĐB Vinh nêu, có trường hợp đă bị truy cứu trách nhiệm h́nh sự. Nhận trách nhiệm của người đứng đầu ngành, Chánh án Trương Ḥa B́nh cũng bày tỏ quyết tâm sẽ tăng cường thanh tra, giám sát, kỷ luật công vụ, phát hiện sẽ xử lư nghiêm.
Quản lư yếu kém, xă hội chưa bằng ḷng
Chiều cùng ngày, đăng đàn trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đă nhận được hàng loạt câu hỏi về những vấn đề được coi là "nóng" nhất của ngành Giáo dục như chống tiêu cực, bệnh thành tích, đổi mới chương tŕnh đào tạo, chế độ chính sách cho học sinh, giáo viên và trách nhiệm quản lư ngành...
Nêu lên một nghịch lư là thời gian qua, việc mở các trường ĐH rất tràn lan, kém chất lượng trong khi các trường tốt lại không được mở rộng quy mô đào tạo, ĐB Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đặt câu hỏi v́ sao có hiện tượng như vậy? ĐB cũng đề nghị Bộ trưởng cho biết v́ sao ta không liên kết với trường quốc tế mở cơ sở tại Việt Nam. Điều này sẽ giảm chi phí đi học nước ngoài cho người dân và kinh phí Nhà nước bỏ ra cho cán bộ đi học tại nước ngoài.
Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biết, việc mở rộng quy mô của các trường tốt đă được triển khai, tuy nhiên khi mở rộng thế nào cũng phải có định mức. Việc mở thêm trường ngoài yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực c̣n liên quan lư do quốc pḥng, an ninh và chính sách khác. C̣n chủ trương liên kết với các trường nước ngoài, Bộ cũng khuyến khích, Chính phủ cũng có hỗ trợ những năm đầu, đến nay gần 40 chương tŕnh đă được triển khai. Tuy nhiên cũng có trường liên kết với các trường không tốt dẫn đến việc phải đóng cửa.
Với hàng loạt các câu hỏi về những bất cập trong chất lượng giáo dục, đào tạo. Bộ trưởng Phạm Vũ Luận thẳng thắn: "Quản lư của ngành c̣n nhiều bất cập, yếu kém nên xă hội chưa bằng ḷng. Điều đó trách nhiệm trước hết thuộc về Bộ". Bộ trưởng cũng cho biết nhiều giải pháp, trong đó có tăng cường công tác thanh kiểm tra, kiên quyết với các trường chạy theo thành tích, số lượng mà không đảm bảo chất lượng.
Trước nhiều giải pháp được Bộ trưởng tŕnh bày, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng sốt ruột: "Vậy đến 2016, hết nhiệm kỳ của đồng chí, hàng năm chất lượng giáo dục và đào tạo có chuyển biến tích cực thêm không, đến bao giờ đồng bào ta có thể yên tâm về giáo dục đào tạo của nước ta?”. Bộ trưởng Bộ GD ĐT hứa “sẽ mang hết trí tuệ, quyết tâm, nghị lực cùng toàn dân để triển khai đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, hy vọng từng bước sẽ có thay đổi, tiến bộ trong các năm đến”.
Liên quan đến vấn đề học sinh đào tạo sau khi ra trường không có việc làm hoặc phải làm những việc không đúng chuyên môn, ĐB Lê Thị Nga (Thái Nguyên), Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) đều đề nghị Bộ trưởng làm rơ trách nhiệm trong quản lư vĩ mô.
Bộ trưởng Phạm Vũ Luận tiếp tục: Vấn đề này cũng khó khăn, do sự gắn kết giữa các trường với doanh nghiệp, thị trường lao động chưa chặt chẽ, chưa tốt nên chưa nắm bắt được nhu cầu. Và giải pháp cho vấn đề này, theo Bộ trưởng là điều chỉnh lại quy hoạch, tính toán chất lượng, tính toán lại xem ngành nào thiếu, thừa, giữa các địa phương, vùng miền, khu công nghiệp... Mà một trong các giải pháp được Bộ trưởng đưa ra trong năm 2013 là tạm dừng mở các ngành đào tạo đang thừa đầu ra như tài chính ngân hàng, quản trị kinh doanh, kế toán... Đồng thời kiến nghị Thủ tướng xem xét hạn chế thành lập mới các trường đại học đào tạo các ngành này.
Phát biểu kết luận phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhận xét: "Các ĐB hỏi gọn, rơ, đi vào thẳng vấn đề, Bộ trưởng, Chánh án trả lời tập trung những vấn đề trọng tâm, được cử tri quan tâm". Chủ tịch cũng nêu rơ những yêu cầu đối với hai ngành trong thời gian tới để công tác quản lư được thực hiện tốt hơn, đáp ứng mong mỏi của cử tri cả nước.
Thu Hằng
Chất vấn Bộ trưởng giáo dục và Chánh án tối cao
