Giáo sư Ngô Bảo Châu: Đam mê là không bỏ cuộc

Buổi nói chuyện này của GS Ngô Bảo Châu nằm chuỗi sự kiện “Cầu nối - Cuộc đối thoại hướng đến văn hóa hòa bình” lần thứ tư tại Đông Nam Á do Quỹ Hòa bình Quốc tế tổ chức.

Giáo sư Ngô Bảo Châu trong buổi nói chuyện tại trường ĐHBK

Nhiều câu hỏi của các bạn sinh viên mong được GS Ngô Bảo Châu và chia sẻ những trăn trở, băn khoăn xung quanh việc cách học và làm thế nào để nuôi dưỡng niềm đam mê trong nghiên cứu khoa học, cũng đã được GS chia sẻ bằng sự trải nghiệm của mình.

Cách vượt qua khó khăn
- Để có được thành công trong nghiên cứu như hôm nay, Giáo sư đã phải vượt qua những khó khăn như thế nào? Sự kiện nào mang dấu ấn khoa học của giáo sư nhiều nhất?
Mỗi người hướng đến một cái đích khác nhau và khó khăn trong nghiên cứu khoa học bạn sẽ có 2 trường hợp: Một là, không có cơ sở nào cho việc tự tin đó, đó là thần kinh không bình thường; Hai là, bạn phải có sẵn và phải có một ý tưởng “mầm mống” mà chưa ai triển khai ra, nếu bạn triển khai ý tưởng này đến cùng thì đó là cơ sở để người khác tin vào mình. Quan trọng là bước để vượt qua khó khăn ban đầu.
Khi bạn muốn làm điều gì khó thì chắc hẳn phải gặp khó khăn. Cái khó khăn mà tôi gặp phải thì các bạn trẻ cũng gặp phải. Khi bắt đầu, đã có rất nhiều người không tin mình thành công.
Như trường hợp của tôi khi làm xong luận án tiến sĩ ở Pháp, tôi được tuyển vào một viện nghiên cứu. Lần đầu tiên thi tuyển, tôi đã bị trượt. Cuộc phỏng vấn đầu tiên, người ta hỏi anh muốn nghiên cứu vấn đề gì, tôi nói muốn nghiên cứu Bổ đề cơ bản. Họ cười và đánh trượt tôi. Rõ ràng, họ không tin mình. Khó khăn rất lớn là người khác không tin mình, vì đó là vấn đề quá khó.

Đến năm 2002, tôi quay lại đề tài Bổ đề cơ bản, lúc đó có một số ý tưởng mới, có lẽ là cách nhìn khác hẳn. Năm 2003, tôi có một bài báo và sau đó cùng một thầy giáo khác, tôi có một bài báo được công nhận. Năm 2006, tôi cố gắng theo đuổi, mở rộng chương trình của mình, nhưng tôi nghĩ mình đi vào đường cụt. Khi đó, tôi đã từng không tin vào chính bản thân mình nữa.
Hai khó khăn lớn mà tôi phải vượt qua khi nghiên cứu khoa học là: Khi người ta không tin vào mình và mình không tin vào mình nữa. Mỗi người phải tự tìm ra phương án của mình.

Nhiều câu hỏi của các sinh viên trăn trở về việc làm thế nào để nuôi dưỡng niềm đam mê trong khi học

- Giáo sư có thể chia sẻ thêm về sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong quá trình nghiên cứu khoa học?
Trong nghiên cứu khoa học là làm sao vượt qua được cái mình không tin vào mình, đó là vấn đề quan trọng. Nhưng chúng ta phải tin tưởng vào số phận, khi đúng thời điểm, cảm tưởng tất cả những tính toán của mình trở nên vô vọng thì tình cờ lại tìm được “ánh sáng”, khi tình cờ tôi nói chuyện với một người nói về một công trình đã 20 đến 30 năm, nhưng chưa đăng tải và cho rằng nó không có giá trị. Ngay lập tức, tôi hiểu rằng, cái mẩu cuối cùng trong mảnh thiếu ấy đã xuất hiện.
Thứ mà tưởng chừng như vô vọng trước đây tôi đã ghép lại, và mảnh ghép cuối cùng từ người bạn, ngay lập tức toàn bộ bức tranh hiện ra. Nhưng nhớ rằng nếu không cố gắng tìm hiểu một cách tỉ mỉ trước đó thì không thể nhận ra mảnh ghép thiếu cuối cùng ấy.
Đam mê là không bỏ cuộc
- Nhiều lý thuyết khô khan, không còn thích thú nữa vì không còn thấy cái đẹp của khoa học, đã khi nào Giáo sư không còn đam mê không? Cách vượt qua nó thế nào?
Chuyện này ai cũng đã từng gặp phải, ngay cả khi không còn niềm đam mê cũng phải học để hoàn thành công việc và bổn phận của mình, cũng giống như cuộc sống vậy. Tuy nhiên không nên để niềm say mê thường xuyên không ổn định.

Ví dụ, trong một ngày bạn có thể chán một người bạn nào đó mình đang chơi cùng trong nhóm mà trước đó bạn vẫn cùng hàn huyên chia sẻ, vì một lý do nhỏ nào đó mà mình không chơi với họ nữa, mình bỏ đi . Nghĩ lại quá trình mình đã gặp, từng trăn trở và tâm sự với họ rồi, khi mình đã chơi và làm bạn với họ rồi, mình bỏ đi... thấy tiếc, lại quay lại với họ thôi!
Trong khoa học cũng vậy, bạn hãy cố hoàn thành nhiệm vụ. Có thể trong một ngày bạn có thể chán nó, ngay lúc đó có thể chưa tìm ra nguyên nhân, nhưng không bỏ cuộc, không để niềm đam mê vĩnh viễn ra đi được. Cái chính là không bỏ cuộc.
- Trong nghiên cứu khoa học, phương pháp nào để khám phá cả kho tàng kiến thức?
Trong khi tìm hiểu và nghiên cứu một vấn đề nào đó, ta không nhượng bộ và không sợ. Như khi ta gặp một quyển sách khó hiểu và có nhiều chỗ chưa rõ ràng thì có thể do người viết sách tồi.

Cần tìm hiểu cặn kẽ của từng vấn đề và giải quyết từng chi tiết nhỏ nhất chứ không phải khó, ta có thể học đi học lại tìm hiểu đến tận cùng vấn đề. Thậm chí tìm trong mọi tài liệu, sẽ chỉ tìm hiểu và học về vấn đề đó thôi, vấn đề đưa ra phải được tìm hiểu và giải quyết rõ ràng chứ không thể lơ mơ.


- Hiện nay, tại các trường đại học, nhiều đề tài sau khi bảo vệ thành công không được áp dụng. Vậy, làm thế nào để nghiên cứu khoa học phát triển?
Theo tôi, phải giải quyết sự mâu thuẫn về mặt quyền lợi trong các trường đại học bằng các bức vách do chính lãnh đạo nhà trường đặt ra, để những người làm khoa học được ưu tiên, ưu đãi hơn những người khác mà không bị sự ganh ghét, đố kỵ xen vào.
Tại Viện nghiên cứu cao cấp về toán là một trong những mô hình như vậy. Những người đến làm việc ở Viện trong vòng 2 đến 3 tháng, họ không được hưởng một mức lương lớn lắm, nhưng với mức lương đó họ vẫn đảm bảo cuộc sống mà không phải lo toan việc khác, để tập trung cho nghiên cứu khoa học.

Bảo Hải

Thằng cha này sống chẳng ích gì cho đất nước.Sống chật đất.Nói toàn lời vô bỗ

Originally Posted by diepleyen

Thằng cha này sống chẳng ích gì cho đất nước.Sống chật đất.Nói toàn lời vô bỗ

Nếu bạn đang sống dưới chế độ cs bạn se nói được những gì?