Từ những cuộc đối đầu hải quân trên biển, tranh chấp lãnh thổ Trung - Nhật lại dâng cao hơn bao giờ hết khi chuyển sang đối đầu ở cả không quân.
Tranh chấp lãnh thổ ở Đông Á đang leo thang nguy hiểm giữa hai cường quốc Trung Quốc và Nhật Bản về quyền sở hữu đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Các cuộc đối đầu giữa hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới đã bước sang những giai đoạn mới, chuyển từ đối đầu hải quân sang đối đầu toàn diện bằng cả trên biển và trên không.
Từ đối đầu hải quân sang không quân
Những vụ xâm nhập vào vùng lãnh thổ quần đảo Senkaku/Điếu Ngư của máy bay tuần tra Y-12 của lực lượng hải giám Trung Quốc đã mở màn cho những cuộc rượt đuổi như kiểu “mèo vờn chuột” ở trên không đang diễn ra thường xuyên hơn.
Trên thực tế, quần đảo Senkaku đã và đang được Nhật Bản kiểm soát từ lâu mà không xảy ra va chạm hay tranh chấp nào với Trung Quốc. Mọi chuyện chỉ mới chỉ trở nên khó kiểm soát hơn kể từ tháng 9/2012, sau khi Chính phủ Nhật Bản quyết định quốc hữu hóa quần đảo Senkaku và bị sự phản đối mạnh mẽ từ phía Trung Quốc.
Kể từ đó, những tàu hải giám Trung Quốc vẫn thường xuyên đi vào vùng nước thuộc quần đảo Senkaku và dĩ nhiên gặp phải phản ứng từ phía Nhật Bản. Điển hình là những cuộc “đọ vòi rồng” giữa các tàu tuần tra của hai nước. Nhưng những cuộc rượt đuổi và đối đầu căng thẳng trên không đã không xảy ra.
Vụ xâm phạm vùng lãnh thổ Senkaku/Điếu Ngư của máy bay Y-12 đã mở màn cho hàng loạt cuộc rượt đuổi trên không giữa Nhật Bản và Trung Quốc.
Tuy nhiên, lần đầu tiên kể từ năm 1958, một máy bay Trung Quốc xâm phạm vào vùng không phận thuộc quần đảo mà họ gọi là Senkaku, Trung Quốc gọi là Điếu Ngư, nơi đang xảy ra tranh chấp gay gắt giữa hai nước. Khi đó, Lực lượng phòng vệ bờ biển Nhật Bản đã phải nhanh chóng điều tới 8 chiến đấu cơ siêu thanh F-15J cất cánh để đánh chặn máy bay Trung Quốc. Sự kiện ngày 13/12/2012 đã chính thức mở màn cho những cuộc rượt đuổi và so găng trên không ở Senkaku/Điếu Ngư giữa các máy bay chiến đấu và máy bay tuần tra của Trung Quốc và Nhật Bản.
Trước đó, các cuộc đối đầu giữa Trung – Nhật thường chỉ xảy ra trên biển, giữa một bên là các tàu tuần tra, tàu chiến của Lực lượng Phòng vệ bờ biển Nhật Bản, bên kia là các tàu hải giám và tàu Hải quân Trung Quốc.
Như kể từ khi Trung Quốc đưa máy bay xâm phạm vào khu vực mà Nhật Bản coi đó là không phận của họ, những vụ xâm phạm và rượt đuổi trên không đã diễn ra thường xuyên hơn. Máy bay Y-12 vẫn tiếp tục bay vào hoặc lượn lờ xung quanh khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và dĩ nhiên sẽ gặp phải các chiến đấu cơ F-15J và F-2 của Nhật Bản lên xua đuổi. Tính tổng cộng theo số của các phương tiện truyền thông Nhật Bản, từ tháng 12/2012 tới ngày 8/1/2013, có ít nhất 6 lần xảy ra các cuộc đối đầu trên không giữa máy bay Trung Quốc và Nhật Bản.
Su-30MKK đã được Trung Quốc ra lệnh sẵn sàng nghênh chiến với Nhật Bản.
May mắn thay, mọi việc vẫn đang diễn ra trong tầm kiểm soát, chưa có một viên đạn lạc nào để khai mào cho một cuộc chiến tranh quân sự khốc liệt giữa hai siêu cường kinh thế số 2 và số 3 trên thế giới.
Dốc toàn lực cho Senkaku/Điếu Ngư
Cả Trung Quốc và Nhật Bản đều không ai nhường ai, hai bên tiếp tục dốc sức “dồn” những trang thiết bị quân sự hiện đại của mình tới gần khu vực tranh chấp bởi lo lắng trước sức mạnh của kẻ thù tiềm năng.
Trong một động thái mới nhất,
Nhật Bản lên kế hoạch chi thêm 2,1 tỷ USD trong vài tháng quân sự tiếp theo, một động thái được cho là do lo ngại sự trỗi dậy sức mạnh quân sự của Trung Quốc. Trong đó, một phần số tiền 2,1 tỷ USD sẽ được sử dụng để mua hệ thống tên lửa phòng không tiên tiến Patriot PAC-3 của Mỹ và hiện đại hóa 4 chiến đấu cơ F-15J.
Nhật Bản cũng đang cân nhắc việc đưa các máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk vào hoạt động để tăng cường năng lực giám sát vùng lãnh thổ của nước này ở gần quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Ngoài ra, họ cũng đang “tự lực cánh sinh” khi chi ra 372 triệu USD để phát triển máy bay giám sát không người lái mới.
F-15J của Nhật Bản đang phải gánh vác nhiệm vụ nặng nề là xua đuổi máy bay Trung Quốc.
Đối với tàu chiến, hiện nay Nhật Bản cũng đang đẩy nhanh tốc độ đóng thêm 9 tàu tuần tra mới, các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường tối tân lớp Akizuki… và đặc biệt là tàu sân bay trực thăng lớp 22DDH, có khả năng triển khai máy bay tàng hình F-35B trong tương lai.
Về phía Trung Quốc, họ đã điều động một số chiến đấu cơ hiện đại Su-30 do Nga sản xuất và J-10 tới căn cứ không quân Shuimen ở tỉnh Phúc Kiến để bảo vệ cho các đội tàu hải giám, tàu hải quân và máy bay hải quân của họ. Căn cứ không quân Shuimen nằm cách quần đảo Senkaku/Điếu Ngư 380km về hướng Tây.
Ngoài ra, một số lượng lớn các chiến đấu cơ J-6 lỗi thời đã được chuyển đổi thành máy bay tấn công không người lái, có khả năng “cảm tử” cũng đã được Trung Quốc triển khai tới căn cứ không quân Liancheng ở tỉnh Phúc Kiến.
Trong một động thái tăng cường sức mạnh hải quân để tuần tra quần đảo trước đó, ngày 31/12 Trung Quốc đã chuyển giao 2 tàu khu trục và 9 tàu tuần tra cho lực lượng hải giám của họ.
Đặc biệt, Trung Quốc đã đưa vào biên chế tàu sân bay đầu tiên mang tên Liêu Ninh và đang nhanh chóng định hình để hình thành hạm đội tác chiến tàu sân bay đầu tiên của họ, trang bị tiêm kích hạm J-15 cùng một đội tàu hộ tống “hùng hậu”, gồm cả tàu khu trục, tàu hộ tống và tàu ngầm.
Trung Quốc cũng đang đóng “ồ ạt” nhiều lớp tàu hộ tống, tàu khu trục mới để triển khai cho các hạm đội của họ. Đặc biệt, các tàu sân bay tấn công và tàu sân bay mang trực thăng cũng đã được khởi đóng.
Có thể nói, tranh chấp lãnh thổ ở Senkaku/Điếu Ngư ngày càng có chiều hướng “tồi tệ” hơn trước. Các cuộc đối đầu, đánh chặn, xua đuổi… giữa những tàu tuần tra và máy bay Trung – Nhật vẫn đang xảy ra với tốc độ, tần xuất ngày càng lớn. Nguy cơ bùng nổ chiến tranh Đông Á đang ở mức cảnh báo cao hơn bao giờ hết. Chỉ cần một viên đạn lạc hay một giọt nước tràn ly của hải quân hoặc không quân Trung – Nhật cũng có thể khơi mào cho một cuộc chiến khốc liệt mà hậu quả của nó khó có thể lường trước.
Thái Vy
theo PNTD
Trung-Nhật đẩy tổng lực vũ khí hiện đại về Senkaku/Điếu Ngư
