Những câu chuyện sau đây đă cũ. Cũ đến mức dường như người ta cũng chẳng buồn nhắc tới hoặc có nhắc th́ cũng chỉ như nước chảy dưới chân cầu. Và có lẽ, chính v́ thế mà những kỉ lục buồn vẫn âm thầm được lập ở vùng Tây Bắc này.
Ông Và Chừ Tủa cùng hai bà vợ và con cháu
Nhiều cặp vợ chồng ở xă Co Mạ (Thuận Châu, Sơn La) được gọi với cái tên đáng để quên: "siêu đẻ". Có người có tới 20 con; khi con cái lấy vợ, lấy chồng th́ đại gia đ́nh họ chiếm cả nửa bản.
Phải có con trai
Từ thị trấn Thuận Châu, hết lên dốc xuống đèo cung đường Thuận Châu - Co Mạ hơn 45km, chúng tôi có mặt tại trung tâm xă. Tại đây, hỏi về người đàn ông có 2 vợ 18 con và một cặp vợ chồng đẻ 17 người con không ai không biết. Một người dân cho hay: “Ở xă này tiếng tăm hai ông ấy nổi như cồn, đứa con nít c̣n biết huống ǵ người lớn”. Rồi họ cho biết, cứ đi theo đường về xă Cọ Mạ - Long Hệ khoảng 4km hỏi nhà ông Và Chừ Tủa ở bản Co Nghệ B, c̣n nhà ông Và Giống Già bản Cha Lại B.
Cuộc “viếng thăm” không hẹn trước, gặp ông Tủa (60 tuổi) ngồi trước cửa. Thấy chúng tôi, ông rất e ngại, rồi nói: “Cán bộ đến chỉ trích tôi à. Tôi có 2 vợ và 21 đứa con đấy nhưng ông trời không cho tôi nuôi 3 đứa, chỉ c̣n 18 đứa nữa thôi. Tôi bị vỡ kế hoạch mà”.
Sau một hồi thuyết phục th́ ông Tủa sẵn ḷng chia sẻ. Năm 20 tuổi, ông kéo bà Vừ Thị Cá (SN 1953) ở bản Lăo Hạ, xă Co Mạ về làm vợ. Sau 9 năm chung sống, bà Cá sinh liên tiếp cho ông Tủa 6 người con gái. “Người Mông là phải có con trai, không có con trai lấy đâu ra người nối dơi, thờ cúng ḿnh. Đẻ toàn con gái ḿnh buồn lắm cán bộ ạ!”, ông Tủa tâm sự.
Vào năm 1982, ông Tủa kéo bà Vừa Thị Sé (SN 1964) ở cùng bản về làm vợ hai. Từng ấy năm trời sống với ông Tủa, bà Sé đă sinh hạ cho ông 12 người con. Hai bà vợ, với 18 người con sống trong một căn nhà 5 gian. Ông Tủa cho biết: “Nhà đông người nên phải làm rộng thế này mới đủ chỗ ngủ, mùa đông chúng ngủ chung th́ c̣n đỡ chứ mùa hè nóng th́ bao nhiêu giường cho đủ”.
Tôi hỏi: “Sao đẻ nhiều thế?”. Ông Tủa hồn nhiên trả lời: “Ồ ḿnh muốn đẻ nhiều kiếm con trai mà, vợ ḿnh cũng muốn nữa. Ngủ với vợ phải đẻ chứ”. Rồi ông chỉ tay về mấy đứa bé đang trần truồng bấu víu vào bà Se: “Đấy! Cán bộ xem, nuôi chúng nó dễ lắm. Quần áo th́ cứ theo thứ tự thôi. Anh, chị mặc chật lại để cho em, có rách vai hay thủng đít th́ vá lại. Nhưng chúng nó biết giữ lắm, có bộ qua mấy đứa rồi mà vẫn mặc được”.
Năm nay đă bước sang 47 tuổi nhưng bà Se đang nuôi đứa con Và A Dũng chưa đây 2 tuổi đang c̣n bú mẹ. Hằng ngày bà địu con lên nương. “Không làm th́ lấy cái ǵ bỏ vào miệng các con, những hôm con dâu ở nhà th́ ḿnh gửi thằng Dũng cho nó. Các cháu cũng vậy, mẹ nó lên nương th́ tôi chăm và cho các cháu ăn. Có những hôm mẹ các cháu đi làm chưa về, con khóc th́ tôi lại cho chúng bú”, bà Se nói.
Bà Vừa Thị Sé cùng những đứa con nheo nhóc, rách rưới
Mỗi ngày cả nhà lên nương th́ hai bà đă thức dậy từ sáng sớm nấu ít ngô, xôi đặt bên bếp. Khi bọn nhỏ đang c̣n ngủ th́ ông Tủa và hai bà cùng những đứa con lớn đă lên nương, đến tối mới về. Ông Tủa cho biết: “Ḿnh nấu để đó, đứa nào đói vào lấy mà ăn, chứ ai ở nhà mà giúp bọn nó. Hai đứa con nhỏ nếu không mang lên nương th́ gửi cho con dâu ở nhà”.
Tại mỗi căn nhà, ông Tủa chia làm hai khu: Khu nữ, khu nam. Các con ông Tủa tự ăn, tự ra suối tắm nếu có thể, rồi đi ngủ và bảo ban nhau theo “điều lệ” của anh chị lớn hơn ban hành. Điều mà ông Tủa lo nhất hiện nay là phải cưới vợ cho đám trẻ tuổi ngoài đôi mươi của ḿnh. “Con trai, con gái lớn rồi phải lấy chồng hỏi vợ, mỗi đám cưới tốn tiền lắm, con gái th́ ăn một ngày, con trai th́ ăn hai ngày, hết khối tiền”, ông Tủa than thở.
Gặp người 21 lần sinh nở
Rời nhà ông Tủa, chúng tôi vào bản Cha Lại B, thăm vợ chồng ông Và Giống Già có 17 người con. Hiện ở xă Co Mạ chưa có ai vượt qua mốc đẻ nhiều con như vợ chồng ông Già. Gặp ông, tôi hỏi: “Nghe đâu hai vợ chồng ông hiện đang giữ chức “quán quân” đẻ nhiều”. Ông Già tỏ ra rất vui vẻ: “Đúng rồi đó, ở đây không ai địch được vợ chồng tôi đâu, không tin cứ nh́n những ngôi nhà xung quanh bản này của con tôi hết đấy”. Tôi hỏi tiếp: "Mọi người trong xă khoe ông có tới 17 người con?”. Ông Già quay ngoắt lại phản đối: “Vợ tôi sinh tới 21 đứa nhưng mất 4 chết đứa rồi”.
Vợ chồng ông bà Giống Già cùng những đứa cháu
Nói về chuyện có nhiều con, ông Già chống chế: “Tôi có một bà vợ thôi nhưng bà ấy đẻ khoẻ lắm”. Hỏi tên, tuổi những đứa con, ông thật thà: “Không nhớ, không biết”. Hỏi tiếp: “Vậy ông có nhớ tên đứa nào không?”. “Có chứ! Tên của chúng nó là ḿnh đặt mà! Nhưng chỉ nhớ tên thôi c̣n tên ấy của đứa nào th́ không biết đâu". Tôi hỏi tiếp có ai đi học không? “Đói nghèo triền miên và chuyện học khó lắm. Ăn c̣n không đủ, nói chi học”. Lần này ông trả lời ngượng nghịu hơn.
Bà Già Thị Giồng, vợ ông Già, chỉ biết khi bà 21 tuổi th́ ông Già đă kéo bà về làm vợ và sinh cho ông một đàn con. Mặc dù, ông Già không nhớ hết tên con nhưng bà Giồng th́ nhớ rất rơ. Rồi bà liệt kê ra từng tên cho chúng tôi ghi rồi “chốt” lại danh sách 17 đứa, gồm 8 con gái và 9 đứa con trai.
Ông Tủa cho biết: "Khi ḿnh cưới vợ hai, xă phạt 200 ngàn đồng. Ḿnh biết là luật pháp không cho phép nhưng nó ưng cái bụng ḿnh rồi th́ xă không cho ḿnh cũng cưới trộm. Cưới vợ cả th́ tổ chức ăn to, mời cả bản ăn mấy ngày liền, c̣n cưới vợ hai, vợ ba... làm mâm cơm cúng ma là được".
Thăm ngôi nhà của ông bà, nh́n quanh chẳng thấy có ǵ đáng giá ngoài ít ngô đang được để trong nhà và mấy cái giường cho các con nằm. Từ trước đến nay vợ chồng có 2ha trồng ngô, trồng lúa nên năm nào cũng đói dài. Khi nào hết ăn th́ vào rừng hái rau về nấu ăn, lúa ngô chỉ ăn nửa mùa là hết. Đàn con của ông chẳng được học hành suốt ngày lên nương rẫy.
"Noi gương" người cha, các con ông Già sau khi lập gia đ́nh và ra ở riêng cũng ṣn ṣn…đẻ. Những ngày lễ tết, con cháu ông đổ về như trẩy hội. Đến nay ông Già đă có trên dưới 40 người con, cháu. Trong đó, có hai đứa cháu bằng tuổi con bà là sinh vào năm 1987. Nhưng đă có mấy người cháu của ông ở độ tuổi cũng đă lấy vợ, lấy chồng và ông bà đă lên chức cụ.
Rời xă Co Mạ đầy khó khăn này, h́nh ảnh về những ngôi nhà mọc san sát, con cháu ông Già nghèo đói, thất học, cùng câu chuyện về vợ chồng ông Già "siêu đẻ", cứ ám ảnh chúng tôi trên suốt quăng đường. Ngoảnh lại phía sau, ngôi làng cứ mờ dần rồi như ẩn ḿnh dưới núi như vợ chồng ông Già, ông Tủa và các con ông bà đang ch́m vào một tương lai mịt mù...
( theo vtc )
Gặp người đàn ông có 18 con và người đàn bà đẻ 17 lần
