Chín năm trước, vào ngày 4.11.2002 Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được kư tại Phnômpênh (Cămpuchia) tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN thứ 8. Đây là tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông được các nước ASEAN và Trung Quốc kư. Đây là văn kiện chính trị đầu tiên mà ASEAN và TQ đạt được có liên quan đến vấn đề Biển Đông và được coi là bước đột phá trong quan hệ ASEAN-Trung Quốc về vấn đề biển Đông.
Các nhà ngoại giao đánh giá; Việc kư DOC là kết quả nỗ lực của các nước ASEAN, đặc biệt là của 04 nước liên quan trực tiếp tranh chấp ở Trường Sa (Việt Nam, Phi-líp-pin, Ma-lai-xia và Bru-nây) trong việc duy tŕ ḥa b́nh và ổn định ở Biển Đông.
Đọc xong DOC, dường như thấy Trung Quốc đang xé đi bản tuyên bố này về biển Đông
Nguồn: Tiếng Việt: Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế - BNG; Tiếng Anh:
www.aseansec.org/13165.htm
Chính phủ các nước thành viên ASEAN và nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa;
KHẲNG ĐỊNH lại quyết tâm củng cố và phát triển t́nh hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân và Chính phủ các nước này nhằm thúc đẩu mối quan hệ đối tác láng giềng tốt và tin cậy lẫn nhau hướng tới thế kỷ 21;
NHẬN THẤY sự cần thiết phải thúc đẩy môi trường hoà b́nh, hữu nghị và hoà hợp tại biển Đông giữa ASEAN và Trung Quốc để tăng cường hoàng b́nh, ổn định, tăng trưởng kinh tế và phồn vinh ở khu vực;
CAM KẾT phát huy những nguyên tắc và mục tiêu nêu trong Tuyên bố chung năm 1997 của Những người đứng đầu Nhà nước/Chính phủ các nước thành viên ASEAN và Chủ tịch nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa;
MONG MUỐN thúc đẩy các điều kiện thuận lợi để giải quyết hoà b́nh và lâu bền những bất đồng và tranh chấp giữa các quốc gia liên quan;
NAY TUYÊN BỐ như sau:
1. Các bên khẳng định lại cam kết đối với những mục tiêu và nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, Hiệp ước thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á, Năm nguyên tắc cùng tồn tại hoà b́nh và các nguyên tắc phổ cập khác của luật pháp quốc tế, là những quy tắc cơ bản điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia.
2. Các bên cam kết t́m ra những phương cách để tạo dựng sự tin cậy và ḷng tin phù hợp với các nguyên tắc nêu trên và trên cơ sở b́nh đẳng và tôn trọng lẫn nhau.
3. Các bên khẳng định lại sự tôn trọng và cam kết của ḿnh đối với quyền tự do hàng hải và quyền tự do bay ngang qua vùng trời phía trên Biển Đông như đă được quy định bởi các nguyên tắc phổ cập của luật pháp quốc tế, kể cả Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982.
4. Các bên liên quan cam kết giải quyết những tranh chấp lănh thổ và quyền tài phán bằng các biện pháp hoà b́nh, không đe doạ sử dụng hay sử dụng vũ lực, thông qua tham khảo ư kiến và thương lượng hữu nghị giữa các quốc gia có chủ quyền trực tiếp liên qua, phù hợp với các nguyên tắc phổ cập của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982.
5. Các bên liên quan cam kết tự kiềm chế không tiến hành các hoạt động làm phúc tạp hoặc gia tăng các tranh chấp và ảnh hưởng tới hoà b́nh và ổn định , kể cả không tiến hành các hoạt động đưa người đến sinh sống trên các đảo , băi đá ngẫm, băi cát ngầm, dải đá ngầm và những cấu trúc khác hiện chưa có người sinh sống và xử lư các bất đồng một cách xây dựng;
Trong khi chờ đợi có giải pháp hoà b́nh cho các tranh chấp lănh thổ và quyền tài phán, các bên liên quan cam kết tăng cường các nổ lực trên tinh thần hợp tác và hiểu biết nhằm t́m ra các phương cách xây dựng sự tin cậy và ḷng tin giữa các bên, bao gồm;
a. Khi thích hợp, tiến hành đối thoại và trao đổi ư kiến giữa các quan chức quân sự và quốc pḥng của các bên có liên quan;
b. Bảo đảm đối xử nhân đạo và công bằng đối với tất cả mọi người gặp nguy hiểm hay lâm nạn;
c. Tự nguyện thông báo cho các bên liên quan khác về tập trận quân sự chung/hỗn hợp sắp diễn ra;
d. Tự nguyện trao đổi thông tin thích hợp.
6. Trong khi chờ đợi có giải pháp toàn diện và lâu dài cho tranh chấp các bên liên quan có thể thăm ḍ hoặc tiến hành các hoạt động hợp tác. Các hoạt động này có thể bao gồm:
a. Bảo vệ môi trường biển;
b. Nghiên cứu khoa học biển;
c. An toàn hàng hải và liên lạc trên biển;
d. Các hoạt động t́m kiếm và cứu nạn; và
e. Đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia, bao gồm nhưng không chỉ giới hạn trong các lĩnh vực buôn lậu ma tuư, cướp biển và cướp có vũ trang trên biển, và buôn lậu vũ khí. Các thể thức, phạm vi và địa điểm liên quan đến các hợp tác phải được các bên liên quan nhất trí trước khi thực hiện.
7. Các bên liên quan sẵn sàng tiếp tục các cuộc tham khảo ư kiến và đối thoại về các vấn đề liên quan thông qua những thể thức được các bên nhất trí, kể cả việc tiến hành các cuộc tham khảo ư kiến thường xuyên về việc tuân thủ Tuyên bố này, nhằm mục đích thúc đẩy quan hệ láng giềng tốt và tính minh bạch, tạo dựng sự hoá hợp, hiểu biết lẫn nhau và hợp tác; và tạo điều kiện giải quyết hoà b́nh các tranh chấp giữa các bên.
8. Các bên cam kết tôn trọng những điều khoả của Tuyên bố này và tiến hành những hành động phù hợp với những điều khoản đó.
9. Các bên khuyến khích các nước khác tôn trọng các nguyên tắc được nêu trong Tuyên bố này.
10. Các bên liên quan khẳng định lại việc thông qua Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông sẽ thúc đẩy hơn nữa hoà b́nh và ổn định ở khu vực và đồng ư, trên cơ sở đồng thuận, phấn đấu đạt mục tiêu trên.
Làm vào ngày mùng 4 tháng 11 năm hai ngh́n không trăm linh hai tại Phnôm Pênh, Vương quốc Cam-pu-chia.
Yahoo 360
Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC)
