Nữ khoa học gia gốc Việt nghiên cứu làm chậm tiến trình lão hóa, được vinh danh

[nguoiduatinabc]

Tiến Sĩ Kelly Nguyễn được Viện Lister trao Giải Thưởng Nghiên Cứu danh giá năm 2025. Bà được ghi nhận và giúp đỡ các khoa học gia trẻ tuổi dấn thân vào lãnh vực nghiên cứu và tự thành lập nhóm khảo cứu của riêng mình.

Hằng năm, Viện Y Học Phòng Ngừa Lister (LIPM) nhận khoảng 100 đơn ghi danh và trao sáu giải thưởng sau quá trình đánh giá và phỏng vấn chuyên môn. Các khoa học gia chiến thắng sẽ được mời trình bày một Bài Giảng Giải Thưởng Lister để giới thiệu lãnh vực khảo cứu.

“Đây là vinh dự lớn lao dành cho tôi và nhóm khảo cứu khi được nhận Giải Thưởng Lister 2025. Thành quả này sẽ giúp chúng tôi khám phá các hướng nghiên cứu mới và giúp lãnh vực sinh học telomere phát triển vượt bực hơn nữa. Tôi cũng rất vui mừng khi có cơ hội kết giao với một cộng đồng khoa học gia đa dạng, tôi tin rằng điều này sẽ giúp chúng tôi hợp tác thuận lợi và hình thành các hướng nghiên cứu mới tại LMB,” bà Kelly Nguyễn cho biết.

Nghiên cứu của Tiến Sĩ Kelly Nguyễn tập trung nghiên cứu tường tận hơn về cấu trúc và cách thức duy trì telomere, các nucleoprotein bảo vệ bao phủ các đầu nhiễm sắc thể trong tế bào nhân. Bà cũng nghiên cứu cơ sở phân tử trong đó enzyme telomerase tái tạo các telomere bị mất đi trong quá trình sao chép bộ gene. Đây là một đề tài có lợi ích thực tiễn rõ ràng vì mất telomere là một tình trạng liên quan tới lão hóa và một số bệnh trạng khác, trong đó có cả ung thư.

Bà Kelly Nguyễn và nhóm nghiên cứu đã tạo ra vài bước ngoặt, gồm có mô hình nguyên tử telomerase đầu tiên trên con người, từ đó khám phá ra một tế bào mới, histone dimer, là các đơn vị cỡ nhỏ và chưa từng được tìm ra, cũng như xác định được mấu chốt của các chứng đột biến liên quan tới bệnh lão hóa sớm.



Nhóm nghiên cứu dùng kính hiển vi điện tử đông lạnh (cryo-EM) để xác định xem một phần của nhóm protein shelterin đã sử dụng và khai triển telomerase bằng cách nào nhằm kéo dài các đầu telomere cũng như shelterin hình thành các nucleosome telomere bằng cách nào.

Sự nghiệp nghiên cứu của bà Kelly Nguyễn khởi đầu với văn bằng tiến sĩ (danh dự) về Hóa Học tại đại học Australian National University, sau đó bà bắt đầu theo học tiến sĩ tại nhóm nghiên cứu của Giáo Sư Kiyoshi Nagai thuộc phòng thí nghiệm LMB, nơi bà khảo cứu cấu trúc và cách thức hoạt động ở mức độ phân tử của spliceosome.

Bà Kelly Nguyễn khởi sự các nghiên cứu liên quan tới telomerase vào năm 2016, khi bà chuyển tới đại học University of California, Berkeley và hợp tác với hai nhà nghiên cứu Kathleen Collins và Eva Nogales. Bà thành lập nhóm nghiên cứu của riêng mình tại LMB năm 2019.

Bà cũng từng được trao tặng Huy Chương Colworth năm 2024 từ Hiệp Hội Hóa Sinh, Giải Thưởng Eppendorf năm 2022 tại Âu Châu dành cho các nhà nghiên cứu trẻ, Giải Thưởng Khoa Học Suffrage năm 2020 do Viện Y Khoa London (LMS) thuộc Hội Đồng Nghiên Cứu Y Khoa (MRC) tổ chức và Giải Thưởng Dấn Thân Vào Sự Nghiệp Nghiên Cứu năm 2017 từ Hiệp Hội Hóa Sinh.