Châu Âu tấn công vào thiên đường trốn thuế

Đang chìm trong khủng hoảng kinh tế, tăng trưởng âm, nợ công chồng chất, Liên hiệp châu Âu buộc phải quay sang mở cuộc tấn công vào các thiên đường trốn thuế để tìm cách thu hồi khoản tiền thất thoát khổng lồ về cho ngân sách nhà nước.

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Francois Hollande tại Thượng đỉnh Bruxelles (REUTERS /F. Lenoir)

Một nghìn tỷ euro, đó là ước tính số lượng tiền gian lận thuế trong Liên hiệp châu Âu. Gian lận thuế là chủ đề nóng trên các trang báo Pháp, nhân hôm nay tại Bruxelles diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh 27 nước châu Âu nhằm thúc đẩy cuộc chiến chống gian lận thuế.

Các cụm từ « gian lận thuế », « thiên đường thuế » được lặp lại trên hầu hết trang nhất các báo Pháp ra hôm nay. Tờ l’Humanité nói rõ « 1000 tỷ vẫn còn nằm dưới ánh nắng mặt trời ». Trong khi đó trang nhất Libération đặt câu hỏi lớn « Ai đã che giấu hàng tỷ ? ». Nhật báo Le Figaro thì bình thản thông báo, «Châu Âu tấn công vào thiên đường thuế ».

Rõ ràng là trong lúc đang lao đao vì thiếu tiền, lãnh đạo các nước trong Liên hiệp châu Âu đã ý thức được Nhà nước đã phải trả giá rất đắt bởi những việc trốn thuế. Điều quan trọng hơn là các nước châu Âu phải cùng phối hợp tìm được biện pháp ngăn chặn việc trốn thuế đang ngày càng trở nên phổ biến.

Câu hỏi được đặt ra trước hết trong cuộc chiến này phải là : Ai gian lận thuế ? Nhật báo Cộng sản L’Humanité khẳng định đó là một số cá nhân giàu có và nhiều công ty lớn. Nhưng dù là những kẻ gian lận lớn hay nhỏ thì hàng năm ngân sách của châu Âu vẫn cứ bị mất đi 1000 tỷ euro. L’Humanité khẳng định, nếu không bị thâm hụt khoản tiền như vậy thì các nước châu Âu không đến nỗi phải đánh vật với nhau mỗi khi họp bàn về ngân sách và châu Âu có thể « đi đến một phương trình là : « Không có gian lận thì không phải khắc khổ ».

Le Figaro thì chạy tựa bài xã luận « Thiên đường và Địa ngục ». Tờ báo nhận định « đúng là vào thời kỳ khốn khó này khi mà nước nào cũng đòi hỏi công dân của mình phải thắt lưng buộc bụng, đồng thời Nhà nước thì phải đi bòn từng đồng bạc một thì quả thực trốn lậu thuế là một hành động hết chịu nổi.

Tuy nhiên tờ báo không nhất trí đổ hết lỗi cho việc trốn thuế để biện minh cho tình hình kinh tế đi xuống, nhất là đối với trường hợp của nước Pháp. Xã luận tờ báo viết : « Những kẻ gian lận thuế, khác với những gì người ta muốn chúng ta tin, không chỉ có riêng họ phải chịu trách nhiệm cho nỗi khốn khổ đang làm mòn mỏi cuộc sống của chúng ta. ». Ở Pháp nếu những kẻ gian lận đóng thuế đầy đủ thì liệu có giải quyết được vấn đề nợ công hay cải thiện sức cạnh tranh của nền kinh tế hay không ?

Le Figaro cho rằng rồi đây « người ta cứ cố công xóa sổ những thiên đường thuế khóa trên trái đất, dỡ bỏ bí mật ngân hàng ở mọi ngóc ngách, nhưng nước Pháp sẽ vẫn đối mặt với vấn đề sưu cao thuế nặng ». Theo tờ báo, tiền đóng thuế của người Pháp chiếm tới 46% GDP. Bởi vậy tờ báo mới kết luận với trường hợp của nước Pháp, không hẳn những kẻ gian lận thuế tìm đến thiên đường (thuế) mà có khi đó là họ đang muốn chạy trốn khỏi địa ngục.

Nhật báo Libération thì nhìn nhận vấn đề ở góc độ toàn cầu hơn. Tờ báo cho rằng « gian lận thuế là một vấn nạn của thế giới gây phẫn nộ dư luận công chúng » và « cách thức mà các tập đoàn siêu quốc gia, nhất là trong lĩnh vực tin học như Apple, Google, Microsoft hay Amazon, né tránh nộp nghĩa vụ thuế ở những nước họ cắm chân hoạt động mới thực sự là bê bối ». Chính điều này đã tạo sự bất công đối với những công ty nhỏ trong việc nộp nghĩa vụ thuế. Tờ báo nhấn mạnh : « chấp nhận đóng thuế là một trong những nền tảng dân chủ của chúng ta. Những ai muốn né tránh nghĩa vụ phải bị truy tìm liên tục ».

Cuộc đấu tranh chống trốn thuế muốn đạt được hiệu quả cần phải được phối hợp đồng bộ trên phạm vi quốc tế. Tuy nhiên, các nước sẽ rất khó đạt được sự nhất trí hoàn toàn với nhau. Theo Libération : «dự luật do Ủy ban châu Âu trình quy định các nước phải trao đổi tự động thông tin về thu nhập, vốn, tiền gửi trong ngân hàng.

Thế nhưng Áo, và Luxembourg bỏ phiếu chống. Hai quốc gia này vẫn khăng khăng đòi giữ bí mật ngân hàng. Họ sẵn sàng đàm phán nhưng chỉ với điều kiện nếu Thụy Sĩ và một nước thứ ba nào trong Liên hiệp làm tương tự. Điều này dự báo các cuộc thương lượng sẽ bị sa lầy ». Như vậy cuộc chiến chống gian lận thuế của châu Âu mới chỉ bắt đầu bằng quyết tâm chính trị và hứa hẹn sẽ còn nhiều khó khăn cản trở.


Anh Vũ, rfi