Những nhạc sĩ lớn lên sau 1975

Đã gần 38 năm trôi qua sau biến cố 1975, một thế hệ những nhạc sĩ Việt Nam lớn lên sau thời chiến, cách cảm nhận về thời cuộc và âm nhạc của họ cũng đã thay đổi rất nhiều. So với các lớp nhạc sĩ đi trước, chủ đề âm nhạc và thế giới nhân sinh quan của các nhạc sĩ lớn lên sau sự kiện 30/4/1975 hoàn toàn thay đổi.

Không ủy mị

CD Tóc Ngắn. RFA photo.

Nếu những nhạc sĩ thế hệ trước 1975 với trào lưu viết nhạc phản chiến, có lúc là sục sôi, giục dã, có lúc là bi lụy, thể hiện khắc khoải tâm trạng của những người sống trong thời kỳ chia cắt, khổ đau, thì giờ đây, sau gần 4 thập kỷ, những thế hệ nhạc sĩ trẻ tiếp bước mang trong mình một tâm thế khác hẳn. Họ là những nhạc sĩ trẻ, lớn lên trong thời bình, họ đến với âm nhạc bằng nhiệt huyết mới, chủ đề họ hướng tới là sự thanh bình, yên ấm, ở đó là quê hương, là tình yêu, là tình người, họ gửi gắm vào những ca khúc của mình thông điệp phản ánh giá trị của cuộc sống hiện đại.

Trong số những nhạc sĩ trẻ này, có người sinh ra trước 75, có người sinh ra sau 75, nhưng một điểm chung nhận thấy là những sáng tác của họ đều trong sáng, giản dị; trong những tác phẩm của họ không hề bắt gặp sự “gồng mình” giục dã và nhiều khi cứng nhắc của dòng nhạc đỏ, và ở đó cũng không thấy sự ủy mị, não nề của dòng nhạc vàng. Từ giai điệu cho đến câu từ đều toát lên hơi thở của thời cuộc, họ mang những gì của cuộc sống thực tại, thổi vào đó lời nhạc ý thơ để từ đó, chúng ta có những cái tên như: Đỗ Bảo, Quốc Bảo, Lê Minh Sơn, Giáng Son, Anh Quân, Đức Trí, Võ Thiện Thanh… và gần đây là Nguyễn Hải Phong, Nguyễn Hồng Thuận, Nguyễn Văn Chung, Lê Cát Trọng Lý hay Đinh Mạnh Ninh… Ngoài tình yêu và sự đam mê dành cho âm nhạc, thì chính những thế hệ nhạc sĩ này cũng góp phần định hình và làm đa dạng thêm cho nhiều dòng nhạc của Việt Nam.

Anh Quân

Nhạc phẩm Tóc Ngắn của nhạc sĩ Anh Quân, là bài hát nằm trong album cùng tên; đây là một album đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp sáng tác của anh hồi năm 2000. Trong album này và nhiều album về sau, Anh Quân cùng người bạn thân thiết Huy Tuấn đã xây dựng con đường riêng cho mình là dòng nhạc R&B pha lẫn soul và funk với những giai điệu và ca từ vô cùng tươi trẻ.

Bộ ba Anh Quân, Huy Tuấn, Mỹ Linh cũng tiên phong trong việc xây dựng một phong cách làm việc chuyên nghiệp ở Việt Nam khi có riêng một ê-kíp âm nhạc, mỗi album đều được thực hiện thống nhất từ ý tưởng đến hòa âm, phối khí, họ luôn được đánh giá là những người làm việc hết sức nghiêm túc. Những album CD nhạc của Anh Quân luôn mang những ngôn ngữ và phong cách đặc biệt, đồng thời bộ ba này thường thực hiện những tour diễn để quảng cáo cho đĩa hát của mình một cách chuyên nghiệp.

Có thể kể đến những album chất lượng mà Anh Quân vừa là nhạc sĩ vừa kiêm nhà sản xuất: Tóc Ngắn 1, Vẫn Mãi Mong Chờ, Made in Vietnam, Chat với Mozart, Để Tình Yêu Hát và mới đây nhất là Một Ngày theo trường phái acoustic, đĩa hát làm hoàn toàn bằng đĩa than, mà chúng tôi đã có dịp giới thiệu trước đây đến quí vị qua phần phỏng vấn Mỹ Linh.
Đỗ Bảo

Nếu nhạc sĩ Anh Quân định hình rõ trường phái R&B với funk và soul thì Đỗ Bảo lại được biết đến nhiều theo chiều hướng lãng mạn, trữ tình pha lẫn chút cổ điển. Ở Đỗ Bảo người nghe thấy tình yêu đôi lứa là chủ đề bao trùm, chẳng hạn anh viết một loạt 5 bài hát mang tựa đề “Bức Thư Tình” rồi những ca khúc khác như Điều Ngọt Ngào Nhất, Cầu Vồng Đêm Mưa, Điều Ta Đang Có hay Cánh Buồm Đỏ Thắm.

Trong phong cách sáng tác đa dạng của mình, Đỗ Bảo cũng được xem là một trong những nhạc sĩ trẻ viết jazz thành công với những album như: Những Ô Mầu Khối Lập Phương hay Thời Gian Để Yêu. Đồng thời người nhạc sĩ trẻ tuổi sinh năm 78 này cũng nổi danh trong vai trò hòa âm phối khí, đặc biệt là sự kết hợp của anh với nhạc sĩ Ngọc Đại qua đĩa CD của Trần Thu Hà có tên Nhật Thực hồi năm 2002 và nhiều album khác về sau này.

Trường phái dân gian đương đại

CD '... Chạy Trốn' của nhạc sĩ Lê Minh Sơn với tiếng hát Tùng Dương. RFA photo.

Cùng góp phần vào sự đa dạng của các dòng nhạc hiện đại, những nhạc sĩ lớn lên sau 75 cũng đặt những hòn gạch đầu tiên cho trường phái dân gian đương đại, như Lê Minh Sơn, Nguyễn Vĩnh Tiến, Lưu Hà An hay Giáng Son…

Trong âm nhạc của họ, chỉ thoáng nghe, người nghe nhạc đã cảm nhận được sức lôi cuốn của sự dân dã, mộc mạc trong cảnh làng quê Việt Nam, từ hình ảnh: chuồn chuồn ớt, con cò, giếng làng cho đến cặp ba lá, quạt giấy, người nghe được đắm mình vào một khung cảnh quê xưa.

Với những tác phẩm nổi tiếng như Con Cò, Bên Bờ Ao Nhà Mình, Chuồn Chuồn Ớt, À Í A, Quạt Giấy, hay Giấc Mơ Trưa, các nhạc sĩ trẻ tuổi của dòng nhạc này đã khéo léo sử dụng chất liệu dân gian bằng làn điệu dân ca hoặc âm hưởng dân gian, đồng thời lồng vào đó những tiết tấu và nhịp điệu hiện đại, đương thời. Nhạc phẩm Chuồn Chuồn Ớt đã được trình bày qua tiếng hát Ngọc Khuê.

Trẻ trung hiện đại

Ngoài các nhạc sĩ đã đạt được “độ chín” trong sự nghiệp sáng tác của mình, những nhạc sĩ 8X, 9X sinh ra trong thời bình có cái nhìn khác hẳn về thời cuộc, những chủ đề họ tìm đến thường là những gì của cuộc sống hiện tại, qua lăng kính của mình, họ thổi vào đó một làn gió trẻ trung, hiện đại với các thể loại nhạc như pop, R&B hay dance.

Bằng những chủ đề không mới như tình yêu, quê hương, cuộc sống, gia đình… nhưng người nghe cảm nhận được một sức sống mới căng tràn. Và điểm đặc biệt ở các nhạc sĩ trẻ tuổi là họ đã biết khai thác tối đa hình thức âm nhạc online để quảng bá đến người nghe nhạc.

Những tác giả như Nguyễn Hồng Thuận, Nguyễn Văn Chung, Nguyễn Hải Phong… đã là những cái tên không thể thiếu mỗi khi nhắc đến thế hệ nhạc sĩ trẻ tuổi hiện giờ; chẳng hạn như nhạc phẩm Đường Cong của Nguyễn Hải Phong.

Vũ Hoàng, phóng viên RFA