Tái dương tính nCoV sau dùng thuốc kháng virus? Có đúng vậy không?

[PinaColada]

Nghi vấn tái dương tính nCoV sau dùng thuốc kháng virus. Các chuyên gia Mỹ ghi nhận nhiều bệnh nhân, trong đó có Tổng thống Joe Biden, tái dương tính sau khi dùng thuốc kháng virus Paxlovid.

Tổng thống Joe Biden là một trong những bệnh nhân mới nhất tái dương tính sau khi điều trị Covid-19 bằng thuốc Paxlovid, một loại thuốc kháng virus dành cho người có nguy cơ chuyển nặng.

Một người được ghi nhận là tái dương tính sau khi hoàn thành quá trình dùng thuốc nhưng có triệu chứng trở lại hoặc xét nghiệm dương tính một lần nữa. Đây là hiện tượng hiếm xảy ra, song một số chuyên gia y tế cho biết chúng trở nên phổ biến hơn trước đây sau khi nhiều bệnh nhân sử dụng Paxlovid.

Ông Biden bắt đầu điều trị bằng Paxlovid ngay sau khi có kết quả dương tính. Ngày 27/7, ông kết thúc cách ly, sau khi xét nghiệm âm tính virus. Tuy nhiên, Nhà Trắng hôm 30/7 thông báo ông đã dương tính một lần nữa, không có triệu chứng.

Paxlovid là thuốc kháng virus của hãng dược Pfizer, dùng cho người mắc Covid-19 từ nhẹ đến trung bình. Thuốc được cung cấp cho người Mỹ từ 12 tuổi trở lên, có kết quả xét nghiệm dương tính nCoV theo quy định của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA).

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến cáo người dân nên điều trị bằng Paxlovid "càng sớm càng tốt", hiệu quả nhất là trong 5 ngày sau khi bắt đầu có triệu chứng, tương tự thuốc kháng virus Tamiflu điều trị cúm mùa.

Hiện tượng tái dương tính sau khi sử dụng Paxlovid được các chuyên gia quan tâm kể từ tháng 7/2022, đến nay vẫn còn là một bí ẩn. Tiến sĩ Michael Charness và các đồng nghiệp tại Trung tâm Y tế Quản lý Cựu chiến binh ở Boston đã báo cáo ít nhất 10 ca tái phát sau khi dùng thuốc. Một nửa trong số họ đến từ hai gia đình, khiến các nhà nghiên cứu kết luận đây không phải trường hợp hiếm gặp.

Xét nghiệm di truyền cho thấy người tái dương tính sau dùng Paxlovid không nhiễm một chủng virus khác, cũng không có dấu hiệu nào cho thấy virus đã thay đổi hoặc đột biến để kháng thuốc. Các bệnh nhân đều có triệu chứng nhẹ, không chuyển nặng sau tái dương tính. Vì vậy, CDC cho biết họ không cần điều trị thêm.

Tiến sĩ Charness cho biết các nhà nghiên cứu đã theo dõi tải lượng virus trong cơ thể của một vài người. Họ nhận thấy nồng độ virus giảm xuống khi điều trị bằng Paxlovid. Tuy nhiên, sau đó, ở một số bệnh nhân, mức virus tăng trở lại từ 9 đến 12 ngày sau khi họ dương tính lần đầu tiên.

Nghiên cứu do Pfizer thực hiện cho thấy khoảng 1-2% người ở cả nhóm dùng Paxlovid và nhóm sử dụng giả dược gặp hiện tượng tái dương tính. Các chuyên gia kết luận tình trạng này không quá phổ biến.

Tuy nhiên, nhóm của tiến sĩ Charness đã thực hiện nghiên cứu độc lập để so sánh và nhận thấy điều khác biệt. Ở 1.000 trường hợp mắc Covid-19 không điều trị bằng Paxlovid từ tháng 12 đến tháng 3, không ai tái dương tính.

Tiến sĩ Charness nhận định điều này đặt ra một số câu hỏi. Thứ nhất, hiện tượng tái dương tính có phổ biến hơn ở những người uống thuốc muộn, vào ngày thứ 4 và thứ 5 biểu hiện triệu chứng, sau khi hệ miễn dịch chiến đấu với virus một thời gian? Thứ hai, liệu điều trị lâu hơn, khoảng 6 đến 7 ngày, thay vì 5 ngày, có làm giảm nguy cơ virus quay trở lại hay không.

Nghiên cứu của tiến sĩ Charness và các đồng nghiệp cũng chỉ ra rằng người tái dương tính nCoV sau điều trị bằng Paxlovid vẫn có thể lây nhiễm virus cho người khác, dù không có triệu chứng. Nhóm của ông đã tìm thấy ít nhất hai trường hợp truyền bệnh khi tái phát.

Bệnh nhân thứ nhất là một người đàn ông 67 tuổi, đã lây virus cho một trẻ 6 tháng tuổi sau nửa tiếng tiếp xúc. Người này xét nghiệm dương tính lần đầu trước đó 12 ngày. Ông đã điều trị bằng liệu trình Paxlovid kéo dài 5 ngày và khỏi bệnh, không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, khoảng 8 giờ sau khi tiếp xúc với bệnh nhi 6 tháng tuổi, ông bắt đầu có triệu chứng trở lại. Bệnh nhi có kết quả dương tính khoảng 3 ngày sau đó.

"Điều này chỉ ra rằng bạn có thể lây truyền trong quá trình hồi phục ngay cả trước khi phát triển các triệu chứng", tiến sĩ Charness giải thích.

Bệnh nhân thứ hai là một người đàn ông 63 tuổi, đã lây nhiễm cho hai thành viên trong gia đình sau khi tái dương tính. Ông cũng được điều trị bằng Paxlovid trước đó.

Dựa trên nghiên cứu này, CDC Mỹ đã ban hành hướng dẫn mới dành cho người vừa khỏi Covid-19 sau đợt điều trị bằng Paxlovid. Cơ quan cho biết người tái dương tính, có triệu chứng nên cách ly trở lại trong vòng 5 ngày cho đến khi hết sốt mà không cần dùng thuốc.

Giới chuyên gia vẫn công nhận Paxlovid hoạt động tốt, làm giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong. CDC khuyến nghị điều trị sớm bằng thuốc, đặc biệt ở những người dễ chuyển nặng.

VietBF@ sưu tập