Thời gian gần đây, nhiều vụ khiếu kiện liên quan đến việc giống tên doanh nghiệp liên tiếp xảy ra.
Điều đáng nói là, dù đă có phán quyết của ṭa án, nhưng nếu doanh nghiệp cố ư chây ỳ, không đăng kư đổi tên, th́ cơ quan đăng kư kinh doanh cũng không làm ǵ được, v́ không có chế tài.
Khởi kiện để bảo vệ tên gọi
Mới đây nhất, Ṭa án Nhân dân TP.HCM đă chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là Công ty cổ phần Phúc Sinh (quận 4, TP.HCM) buộc bị đơn là Công ty cổ phần Thương mại Xuất nhập khẩu nông sản Phúc Sinh (quận Tân Phú, TP.HCM) không được sử dụng thành phần “Phúc Sinh” trong tên doanh nghiệp và nộp phạt 23 triệu đồng.
Trước đó, vụ phúc thẩm xét xử tranh chấp tên “Se com” của Công ty TNHH Secom Việt Nam với Công ty TNHH Se Com (thành lập sau) cũng đă có phán quyết. Sau khi trưng cầu giám định, Ṭa phúc thẩm xử rằng, tên của Se Com vi phạm tên của Secom Việt Nam và buộc Se Com phải chấm dứt dùng tên “Công ty TNHH Se Com” và tên viết tắt “Secom Co., Ltd.”, đồng thời bồi thường cho Secom Việt Nam 100 triệu đồng chi phí thuê luật sư theo đuổi vụ kiện này.
Cục Sở hữu trí tuệ cũng đă phải vào cuộc giám định vụ việc tranh chấp tên gọi “Sàn giao dịch bất động sản Nam Tiến” giữa Công ty cổ phần Dịch vụ đầu tư xây dựng bất động sản Nam Tiến (B5-B6 Khu dân cư Kim Sơn, đường Nguyễn Hữu Thọ, quận 7, TP.HCM) và Công ty cổ phần Nam Tiến (95 - Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, TP.HCM). Cục Sở hữu trí tuệ nhận định, Công ty cổ phần Nam Tiến sử dụng dấu hiệu “Nam Tiến” tương tự thành phần phân biệt trong tên thương mại của Công ty cổ phần Dịch vụ đầu tư xây dựng bất động sản Nam Tiến (đă được cấp giấy chứng nhận đăng kư nhăn hiệu) cho cùng loại dịch vụ, dễ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về chủ thể kinh doanh, hoạt động kinh doanh và cơ sở kinh doanh.
Bị Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ và Sản xuất nhựa ống B́nh Minh xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với tên thương mại và nhăn hiệu “B́nh Minh”, Công ty cổ phần Nhựa B́nh Minh đă khiếu tố vụ việc đến Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM. Cả hai công ty này cùng kinh doanh trong ngành nhựa, cùng hoạt động tại TP.HCM và cùng có tên thương mại, nhăn hiệu mang hai chữ “B́nh Minh”. Nhựa Ống B́nh Minh đă cam kết sẽ thực hiện tháo dỡ bảng hiệu và… đang xem xét việc thay đổi tên thương mại.
Chỉ cần vào trang dangkykinhdoanh.gov. vn gơ chữ “cổ phần Thanh B́nh”, sẽ thấy xuất hiện tên 31 doanh nghiệp, gơ “thương mại Thanh B́nh” th́ có hơn 100 doanh nghiệp, c̣n gơ “dịch vụ Thanh B́nh” có 51 doanh nghiệp… T́nh trạng tương tự cũng xảy đến với những cái tên khá phổ biến như Thăng Long, Huy Hoàng, Hoàn Mỹ, Thịnh Phát… Trong đăng kư kinh doanh của các doanh nghiệp này chỉ khác nhau tên loại h́nh doanh nghiệp và chức năng nhiệm vụ.
Vụ kiện "sàn BĐS Nam Tiến" là vụ việc điển h́nh
Riêng tại Hà Nội, theo thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư, trong tổng số hơn 70.000 doanh nghiệp đăng kư hoạt động, th́ có tới 722 đơn vị bị giống tên… Việc giống tên doanh nghiệp đă gây nhiều khó khăn cho công tác quản lư và là một lỗ hổng lớn trên thị trường. Có những doanh nghiệp lập nên để “ăn theo”, lợi dụng tên tuổi, thương hiệu của doanh nghiệp khác nhằm bán hàng kém chất lượng, thậm chí lừa đảo khách hàng, đối tác của doanh nghiệp “chính chủ”.
Thiếu chế tài xử phạt đơn vị chây ỳ
Luật sư Nguyễn Thanh Văn (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định, có một thực tế đang gây rắc rối là trong khi nhăn hiệu phải được đăng kư, xác lập quyền và được cấp văn bằng bảo hộ bởi Cục Sở hữu trí tuệ, th́ tên thương mại lại do tổ chức kinh doanh, dịch vụ tự xác lập và được ghi nhận khi đăng kư kinh doanh tại Pḥng Đăng kư kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư. Do được xác lập và ghi nhận tại hai cơ quan khác nhau, nên rất dễ xảy ra t́nh trạng trùng lặp như trên.
Ông Nguyễn Đ́nh Cung, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lư kinh tế Trung ương cho biết, trước đây, khi chưa thiết lập được hệ thống đăng kư toàn quốc, mà chỉ quản lư ở cấp tỉnh, đă xuất hiện t́nh trạng có nhiều công ty cổ phần Thanh B́nh ở các địa phương khác nhau. C̣n hiện nay, t́nh trạng này đă được kiểm soát trên hệ thống đăng kư kinh doanh quốc gia.
Theo luật sư Phạm Thành Long, Trưởng văn pḥng Luật gia Phạm, không chỉ ở Việt Nam, mà trên thế giới, việc tranh chấp tên gọi doanh nghiệp xuất hiện phổ biến. Giải quyết vấn đề này không hề dễ dàng, do nguồn nhân lực, hạ tầng thông tin chưa đáp ứng được. “Luật Doanh nghiệp đă cấm hành vi đặt trùng tên, nhưng “giống tên tương tự đến mức gây nhầm lẫn” th́ doanh nghiệp phải chứng minh được có sự tương tự và gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng trên thị trường. Khi đó, ṭa án mới có căn cứ buộc doanh nghiệp phải đổi tên”, luật sư Long cho biết.
Theo một cán bộ Pḥng Đăng kư kinh doanh (thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội), đối với các doanh nghiệp cố t́nh dùng tên giống một doanh nghiệp khác để trục lợi, th́ dù đă có phán quyết của ṭa án, nhưng cơ quan đăng kư kinh doanh lại không có quyền tự đổi tên doanh nghiệp, mà phải do doanh nghiệp đăng kư đổi tên. Nếu doanh nghiệp không tự giác, mà cố ư chây ỳ, không chịu đăng kư đổi tên, th́ cơ quan đăng kư kinh doanh cũng không làm ǵ được, v́ không có quy định xử phạt nào.
Khởi kiện để bảo vệ tên gọi, thương hiệu của doanh nghiệp chỉ là biện pháp bất đắc dĩ để xử lư t́nh huống. Các chuyên gia khuyến cáo, doanh nghiệp nên vào hệ thống đăng kư kinh doanh quốc gia kiểm tra các tên doanh nghiệp hiện có để dự liệu tên của doanh nghiệp ḿnh, đảm bảo đúng quy định của pháp luật, kiểm soát được thương hiệu trên thị trường. Về phía các cơ quan quản lư nhà nước, ngay từ khi cấp đăng kư kinh doanh cho các doanh nghiệp, cần kiểm tra, soát xét kỹ, tránh hệ lụy không đáng có về sau.
(Theo Đầu tư)
Kiện nhau v́… tên chính chủ
