Sự giàu có thực sự của các nền kinh tế

Theo phương pháp tính toán sự giàu có của các quốc gia do Liên hợp quốc mới công bố, Nhật Bản thực sự giàu hơn Trung Quốc bởi lợi thế về nguồn vốn con người.

Nguồn gốc của sự giàu có chính là lợi thế cạnh tranh – nhà kinh tế học người Canada John Kenneth Galbraith từng khẳng định như một tuyên ngôn cách đây gần 1 thế kỷ và đến giờ điều đó vẫn được coi là chân lý.

Lợi thế cạnh tranh là nguyên nhân chính tạo ra sự giàu có của một quốc gia, và ngược lại sự giàu có chính là lợi thế cạnh tranh mạnh nhất của quốc gia đó. Với một quốc gia với xuất phát điểm không giàu có, họ cần dựa vào những nguồn lực tự có như tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân lực, cũng như những nguồn vật chất khác. Tất nhiên các nguồn lực đó cũng chính là của cải, nhưng trên thực tế không có một thước đo nào đong đếm cũng như số liệu hóa được giá trị của những nguồn lực này một cách chính xác nhất.

Các nhà kinh tế thường sử dụng thước đo tổng thu nhập quốc nội GDP để so sánh mức độ giàu có của một quốc gia. Nhưng GDP không thể cho chúng ta câu trả lời chính xác trong trường hợp này.

Xét về bản chất, GDP tính tổng thu nhập quốc nội căn cứ trên giá trị lưu chuyển hàng hóa dịch vụ và hoàn toàn không xét đến trữ lượng tài sản, do vậy công cụ này chỉ có thể đo thu nhập chứ không thể cho chúng ta biết chính xác giá trị tài sản. Đánh giá sự giàu có của một nền kinh tế thông qua GDP cũng giống như đánh giá sức khỏe một doanh nghiệp chỉ căn cứ vào con số lợi nhuận mà quên mất bảng cân đối tài sản nguồn vốn.

Nhận thức được hạn chế đó, mới đây Liên hợp quốc (UN) đã công bố một công cụ rất mới dùng để đo tổng tài sản, cũng chính là sự giàu có của một quốc gia thông qua 3 chỉ số: tài sản vật chất (bao gồm toàn bộ máy móc, cơ sở hạ tầng), nguồn vốn con người (bao gồm chất lượng giáo dục và kỹ năng của toàn bộ lực lượng dân số), và nguồn vốn tài nguyên (bao gồm toàn bộ diện tích đất, rừng, khoáng sản, nhiên liệu và các tài nguyên khác). Đây là kết quả nghiên cứu của giáo sư Partha Dasgupta tại đại học Cambridge.

Nếu tính toán theo công cụ mới này, nước Mỹ vẫn là quốc gia giàu có nhất thế giới với tổng tài sản tính đến năm 2008 là 118 nghìn tỷ USD, gấp hơn 10 lần GDP của nước này cũng vào thời điểm đó. Cũng với cách này, người ta chứng minh được rằng Nhật Bản giàu có gấp 2,8 lần Trung Quốc mặc dù nếu căn cứ vào số liệu GDP nền kinh tế Nhật Bản kém xa Trung Quốc.

Các nhà xã hội học vẫn luôn nhấn mạnh rằng con người chính là tài sản lớn nhất của một xã hội. Trong số 20 quốc gia tiêu biểu được UN lựa chọn để nghiên cứu, ngoại trừ Nigeria, Nga và Ả rập Saudi, đối với 17 nước còn lại, nguồn lực con người chính là thành phần lớn nhất tạo nên sự giàu có.

Cụ thể, chỉ số nguồn vốn con người được UN tính toán dựa trên số năm trung bình đến trường qua từng cấp giáo dục, thu nhập và số năm lao động trung bình của mỗi công dân. Nếu chỉ xét riêng về chỉ số này, Nhật Bản được coi là quốc gia giàu có nhất thế giới, tiếp theo là Mỹ và Nauy.

Bằng cách sử dụng tiền làm quy chuẩn để tính toán mọi giá trị trừu tượng khó định giá nhất, từ trí tuệ đến sức khỏe con người, UN đã tạo ra một phương pháp giúp thế giới ước tính sự giàu có của mỗi quốc gia, đồng thời vạch ra một hướng đi giúp các quốc gia này hoạch định chính sách phát triển kinh tế phù hợp nhất dựa trên những nguồn lực mà họ sở hữu, ví dụ như chuyển hướng đầu tư vào các thư viện, nhà trường thay vì đổ thêm tiền cho tài nguyên thiên nhiên.

Hồng Liên
Theo TTVN/Economist