Cần khởi tố vụ Tiên Lãng về hai tội danh?

Theo luật sư Trần Đình Triển, Trưởng văn phòng luật sư Vì dân, Đoàn Luật sư Hà Nội, cần khởi tố vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng về hai tội danh hủy hoại tài sản và vi phạm các quy định về quản lý đất đai được quy định trong bộ luật hình sự.

Liên quan đến vụ cưỡng chế, thu hồi đất nuôi trồng thủy sản của ông Đoàn Văn Vươn tại huyện Tiên Lãng, Hải Phòng, luật sư Trần Đình Triển, Trưởng văn phòng Luật sư Vì dân, Đoàn luật sư Hà Nội, đã có những chia sẻ khá thú vị với VnMedia.

Qua vụ việc cưỡng chế, thu hồi đất nuôi trồng thủy sản ở Tiên Lãng, dưới góc độ luật sư ông đánh giá gì về hành xử của gia đình ông Vươn với chính quyền huyện Tiên Lãng ngày 5/1?

- Luật sư Trần Đình Triển: Trong thực tế, việc thu hồi đất đai để làm các dự án như công trình quốc gia, an ninh quốc phòng, công trình công cộng thì người dân rất sẵn sàng vì mục đích. Nên phản ứng của người dân đối với những trường hợp này rất ít.

Nhưng việc thu hồi đất để làm dự án lại thường hay gặp phải những sự phản ánh mạnh mẽ của người dân. Đã có nhiều vụ việc chống người thu hồi công vụ khi thu hồi đất đai, giải phóng mặt bằng.

Còn như vụ việc xảy ra với gia đình ông Đoàn Văn Vươn ngày 5/1 vừa qua, sử dụng vũ khí để chống lại lực lượng chức năng thì đây là trường hợp đầu tiên.

Túp lều được dựng trên nền ngôi nhà bị phá của gia đình ông Đoàn Văn Vươn.

Dưới góc độ của luật sư, tôi phản đối việc gia đình ông Vươn dùng vũ lực để chống lại việc thu hồi này. Lẽ ra, gia đình ông Vươn phải dùng quyền khiếu nại để bảo vệ quyền và lợi ích hớp pháp của mình trong sự tuân thủ pháp luật.

Để xảy ra như thế là không thể chấp nhận được. Chúng ta không đồng tình với hành động này, nhưng chúng ta cũng thông cảm với gia đình ông Vươn vì có thể coi đây là phản ứng trong "đường cùng" để bảo vệ tài sản của mình.

Việc cơ quan điều tra khởi tố tội giết người theo điều 93 Bộ Luật Hình sự và tội Chống người thi hành công vụ đã đúng chưa, thưa luật sư?

- Ở đây cần phân tích cụ thể về hai tội danh mà cơ quan chức năng khởi tố trong vụ án này.

Thứ nhất là Tội chống người thi hành công vụ: Dưới góc độ luật sư, việc khởi tố chống người thi hành công vụ một số người trong gia đình ông Vươn là chưa đúng pháp luật. Vì công vụ là người được phân công làm việc công theo đúng quy định của pháp luật và ai chống lại những người này mới là chống người thi hành công vụ.

Ví dụ, một CSGT đang điều hành giao thông theo đúng luật mà có người vượt đèn đỏ lại chống đối lại thì mới là chống lại người thi hành công vụ. Còn trường hợp người điều khiển phương tiện đi đúng luật mà vẫn bị CSGT "xử lý", người vi phạm có thái độ không đúng với CSGT thì không thể gọi là chống người thi hành công vụ được.

Quay lại với vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng, nếu tìm hiểu ra việc phá dỡ sai thì việc gia đình ông Đoàn Văn Vươn có hành vi chống lại không thể coi là chống người thi hành công vụ được. Mặc dù những người tham gia vụ cưỡng chế đó là người của nhà nước nhưng những cán bộ đó đang có những hành động sai pháp luật. Nên theo quan điểm của tôi là phải đình chỉ việc khởi tố chống người thi hành công vụ vì trái pháp luật.

Về tội danh Giết người theo Điều 93 Bộ Luật Hình sự. Trong quy định của pháp luật yếu tố cấu thành có thể giết người là anh sử dụng vũ khí và có những hành động gây chết người dù không phải theo ý chủ quan thì khởi tố với tội danh giết người là hoàn toàn chính đáng.

Nhưng theo quy định của pháp luật thì tội danh giết người có nhiều cấp độ khác nhau. Như phân tích ở trên, gia đình ông Vươn sử dụng vũ lực trong trường hợp này là không đúng nhưng chỉ được coi là hành động vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Vì thế, chỉ có thể khởi tố một số người trong vụ án Tiên Lãng là Giết người vì vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là chuẩn xác.

Hiện Thành ủy Hải Phòng đã tạm đình chỉ chức vụ của Chủ tịch, một Phó Chủ tịch và các cá nhân liên quan ở huyện Tiên Lãng. Quan điểm luật sư về vấn đề này?

- Sự việc xảy ra gần 1 tháng, dư luận lên tiếng, Thủ tướng đã có ý kiến chỉ đạo về việc này. Chính vì thế việc Thành uỷ Hải Phòng có biện pháp xử lý đối với các cán bộ huyện Tiên Lãng là rất đáng trân trọng. Muộn nhưng đáng trân trọng.

Nhưng xét ở góc độ luật pháp thì động thái này là chưa đủ. Vì trong hành xử của một số cán bộ huyện Tiên Lãng đã cấu thành hai tội, tội huỷ hoại tài sản đối với gia đình ông Vươn, phá nhà không thuộc diện đất bị thu hồi.

Thứ hai theo luật đất đai, để phá dỡ nhà ở của dân thì phải có quyết định nếu người dân không thực hiện thì mới cưỡng chế. Ở đây, nhà của ông Vươn bị phá khi không có quyết định thu hồi, vụ việc đang được khiếu nại và chưa có kết luận cuối cùng.

Một hành vi nữa là từ việc quản lý sai, cưỡng chế sai, vi phạm về luật đất đai thì đủ căn cứ để truy tố về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai được quy định trong bộ luật hình sự. Nhưng việc này vẫn chưa được các cơ quan chức năng khởi tố. Việc này sẽ gây bất lợi về niềm tin của người dân đối với pháp luật. Nên ở góc độ luật sư tôi đề nghị cần khởi tố vụ án theo hai tội huỷ hoại tài sản và tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai

Xin cảm ơn luật sư!

Lam Nguyên - (thực hiện)