Giới trẻ ngày nay, sinh ra và lớn lên ở hải ngoại, tính độc lập được hình thành vững chắc trong tư tưởng, các em có thể tôn trọng lắng nghe ý kiến của cha mẹ, nhưng vẫn làm theo ý riêng của mình, không còn như thời trước ở quê nhà, làm con dù không muốn vẫn phải làm theo ý cha mẹ.
Thế hệ trẻ ở hải ngoại hôm nay, không giống như cha mẹ, hành trình hội nhập trên xứ người gặp khó khăn vì khác biệt văn hoá, ngôn ngữ, kinh nghiệm sống, các cháu được sinh ra và lớn lên trên xứ người hoặc theo cha mẹ ra nước ngoài khi còn rất nhỏ, đã sinh hoạt, học hành, và hội nhập hoàn toàn vào xã hội đương thời, một cách thuận lợi không gặp khó khăn gì.
Hầu hết các em được ăn học đàng hoàng. Ít nhất cũng hoàn tất được 4 năm đại học, dù cha mẹ giàu hay nghèo. Do chính phủ có nhiều cách giúp đở học sinh nghèo, không phân biệt chủng tộc, có khi còn ưu tiên cho dân thiểu số, chỉ cần các cháu chịu học.
Mà người Việt Nam mình, cha mẹ nào cũng muốn các con tiến thân bằng việc học. Do đó hết lòng tiếp sức, khuyến khích, hỗ trợ, đó cũng là một yếu tố lớn giúp các em thành đạt vượt bậc trên một đất nước xa lạ, như ngày hôm nay.
Thật lòng mà nói, không ít cháu đã không nói được tiếng Việt nhuần nhuyễn, tuy nhiên đa số vẫn nghe, và hiểu được tiếng Việt, qua sự giao tiếp với những thành viên trong gia đình. Như chúng tôi đây vẫn luôn dùng tiếng Việt trong nhà, có khi các cháu quên, nói tiếng Anh, tôi cũng giả vờ không hiểu và vẫn tiếp tục dùng tiếng Việt. Nhờ thế các con chúng tôi nói tiếng Việt khá tốt.
Có một hôm đi học về cháu hí hửng khoe với tôi: Mẹ biết không, lúc sáng ghé mua bánh ngọt ở tiệm gần trường, bác chủ tiệm tưởng con là người ngoại quốc, đến khi con cúi đầu chào bác, và hỏi mua bánh bằng tiếng Việt, bác trợn mắt nhìn con. bác nói: "Chu cha! Việt Nam hả, sao cao lớn trắng trẻo, đẹp trai quá dậy, làm bác tưởng người nước nào chứ! Con nói tiếng Việt giỏi quá.. có bạn gái chưa?", rồi bác cho con thêm hai cái bánh nữa.
Cháu kể cho mẹ với một vẻ hãnh diện, thích thú lắm. Tôi chắc rồi đây, sau này khi mua bán, làm việc hay gặp bất cứ người Việt nào, cháu cũng sẽ không ngần ngại mà dùng tiếng Việt với một thái độ tương kính mà cháu đã được dạy dỗ.
Tuy vậy, nhân sinh quan giữa thế hệ cha mẹ và con cái ở hải ngoại có hòa hợp dễ dàng không? Câu trả lời là không!
Các thế hệ trong một gia đình. Ảnh minh họa: google
Giới trẻ ngày nay, sinh trưởng và lớn lên ở hải ngoại, đã được giáo dục, tiếp nhận nền văn minh, sự suy nghĩ của thời đại mới. Tính độc lập được hình thành vững chắc trong tư tưởng các em. Các em sống và suy nghĩ theo cách riêng của mình. Ý kiến của cha mẹ, các em có thể tôn trọng lắng nghe, nhưng vẫn làm theo ý riêng chính mình, không còn như thời trước ở quê nhà, làm con dù không muốn vẫn phải làm theo ý cha mẹ.
Trong trường hợp này, làm cha mẹ thật buồn lòng biết bao. Nhưng thôi, đã đến lúc chúng ta bước lui lại, nhường đường cho con trẻ đi tới và hội nhập theo đà tiến hóa của xã hội, chúng sẽ vấp ngã và tự đứng lên trên chính đôi chân của chúng. Mặt khác, có khi sự bảo bọc của cha mẹ sẽ làm chậm bước tiến của các em khi vào đời.
Những sự việc trên đã gây nên nhiều sự xung đột đáng tiếc giữa con cái và cha mẹ, làm lòng cả hai bên đều cắn rứt và buồn phiền không ít. Tuy nhiên, cũng may, cha mẹ đã ở nước ngoài nhiều năm, nên có đủ thời gian để hoà nhập, điểu chỉnh suy nghĩ, cũng như tập cách chấp nhận hiện thực, vì biết đây là guồng quay tất yếu không thể thay đổi được. Nên cho dù có phần buồn phiền, thất vọng, thì lòng yêu thương sâu sắc của bật làm cha mẹ cũng giúp họ vượt qua, và chấp nhận.
Với những bậc cha mẹ chỉ sống ở nước ngoài mới một thời gian ngắn, vẫn còn mang nặng tư tưởng con cái phải phục tùng vâng lệnh cha mẹ, không được phát biểu ý kiến riêng, không được cãi lời, nếu có thì cho ngay là hỗn, và khi nhận được phản ứng trả lại của con, đã bị sốc. Tôi được biết không ít bậc cha mẹ đau khổ một cách tuyệt vọng vì cho rằng các con đã bị Mỹ hoá, hỗn hào, ích kỷ v.v...
Thật vậy, dù sống ở Mỹ nhiều năm, bản thân tôi cũng có lúc trải qua tâm trạng này, nhưng rồi suy đi, nghĩ lại, tôi nhận ra rằng: Thời đại này đã khác xưa, giới trẻ bây giờ, tự lập rất sớm, 15 tuổi đã được phép đi làm thêm, có thể tự trang trải cuộc sống. Lên đại học các cháu có thể được chính phủ tài trợ, cho vay không lãi, hoặc lãi nhẹ, chỉ trả sau khi học xong, có việc làm v.v...
Tóm lại, từ việc học hành, ra ở riêng, lấy vợ, lấy chồng, mua nhà, nhất nhất chúng đều tự lo, tự quyết định, không phiền đến cha mẹ, dù phần lớn cha mẹ Việt Nam đều muốn gánh vác và hỗ trợ tất cả những việc này cho con mình. Với phong cách độc lập như vậy, thì làm sao chúng có thể sống và làm theo ý người khác được, dù là cha mẹ.
Ở thời đại mà xã hội đã có những thay đỗi toàn diện, thì làm cha mẹ, chúng ta cũng phải thay đỗi để bắt kịp đà tiến hoá, để song hành cùng con trẻ. Thật không phải nếu cứ muốn con cái phải chậm bước lại để đi cùng với mình... Quy luật muôn đời, người hy sinh cũng vẫn là cha mẹ mà thôi.
Tuổi già ở hải ngoại. Ảnh minh họa: google
Còn tuổi già ở hải ngoại? Mọi người giờ đây đã nhận thức rõ ràng: Không thể, nên không hề mong đợi nơi con trẻ. Tuổi già hải ngoại cũng phải theo qui luật xã hội, (ở bầu thì tròn, ở ống thì dài). Còn sức làm việc thì ráng làm ăn nuôi con, dành dụm. Đến tuổi hưu thì có lương hưu, có trợ cấp xã hội. Hai vợ chồng nương dựa nhau, sống êm đềm khoảng đời còn lại. Có con cháu thỉnh thoảng về thăm chơi chốc lát...
Đến lúc quá già, nếu người phối ngẫu ra đi trước, còn một mình bệnh hoạn không thể tự chăm sóc được, phải nằm lây lất một chỗ, thì vào viện dưỡng lão. Ở đó sẽ có người chăm sóc cho đến lúc nhắm mắt.
Đó là trình tự một đời người không ai tránh khỏi. Bạn có chuẩn bị trước, thì sẽ giảm bớt hay không có gì phải đau khổ khi ngày ấy đến. Có khi bạn cũng nên cảm ơn đời, vì cho đến phút cuối cuộc đời cũng còn có chỗ dung thân, không phải làm vướng bận con cháu.
Có người hỏi: tuổi già sống như vậy thì buồn hay vui? Đây là ý nghĩ của riêng cá nhân tôi, buồn hay vui là do mình. Tôi vẫn nghĩ cuộc đời là ngắn ngủi, ngày nào còn khoẻ mạnh, nếu có thể được, thì cứ sống và hưởng trọn vẹn cuộc sống.
Hãy nhớ rằng con cháu không cần gia tài cha mẹ để lại. Và bạn càng không có bổn phận chắt bóp - góp nhặt để dành lại cho chúng. Bạn hãy dùng nó giúp tuổi già bạn có thêm niềm vui và ý nghĩa. Đây là giai đoạn bạn có quyền sống cho riêng mình, hãy tận dụng nó. Đừng lãng phí, đừng ngồi đó mà than thở, trách hờn con cái.
Bạn có quyền hưởng thành quả suốt một đời làm việc của chính mình. Hãy tập buông cho nhẹ gánh đôi bên. Đừng bám víu, dựa dẫm hay chờ đợi niềm vui từ con trẻ. Càng trách móc, hờn giận, thì tình cảm giữa cha mẹ và con cháu càng cách xa. Có khi nhờ vào việc không còn là trách nhiệm, là gánh nặng cho nhau mà tình cảm giữa cha mẹ và con cái lại thoải mái, vui vẻ hơn nhiều.
Đến lúc không còn sức nữa, thì thanh thản coi như đời chấm hết tại đây. Đừng nên tham lam quá. Bạn càng ôm nhiều ham muốn thì càng tự làm khổ mình mà thôi. không nên luyến tiếc, đến lúc cần buông thì phải buông bạn ạ!
Tôi, giờ đang ở tuổi xế chiều, hướng về đám con cháu tràn đầy kiến thức, tự tin, được sống trong một xã hội văn minh, có tất cả tự do trong cuộc sống, làm việc và phát triển theo ý mình... Nhìn thấy chúng đang tươi cười, rạng rỡ những hạnh phúc, tôi thấy trong tim sinh lực như tràn về, sáng rực ánh bình minh, dù ngoài kia, trời tháng chạp giăng nhiều mây xám, và đài khí tượng lúc sáng thông báo có cơn bão sắp đến, vậy mà lòng tôi ấm áp, bình yên làm sao....
"Con hơn cha, nhà có phúc". Phải! Con cháu tôi sung sướng hơn cha mẹ, ông bà nhiều. Chúng đang hướng về phía trước, chăm chỉ làm ăn, vui với gia đình riêng. Vợ chồng chung sức nuôi dạy đàn con với những khuôn mặt thiên thần.
Đôi khi hướng tầm mắt ra xa một chút, ta sẽ thấy chân trời có ánh bình minh. Mình tuy cực nhọc, nhưng đến đời con, đời cháu được sung sướng thì cũng mãn nguyện lắm...
Quy Nhơn/VNE
Tâm sự tuổi xế chiều ở hải ngoại
