Nghi án ba con tàu "lạ" trốn thuế ở cảng Vũng Tàu

Từ cuối năm 2010 đến nay, giới làm ăn ở khu vực cảng Vũng Tàu không khỏi đặt dấu hỏi với sự xuất hiện của 3 con tàu cũ kỹ thuộc Công ty TNHH Lai dắt tàu biển Vũng Tàu. Đến nay, "thân phận" 3 con tàu đã dần được làm rõ.

Theo tìm hiểu, các con tàu lai dắt Phú Mỹ 01, Phú Mỹ 06 và Phú Mỹ 10 mang quốc tịch Mông Cổ, lần lượt xuất hiện và hoạt động lai dắt tàu biển trong khu vực cảng hàng hải Vũng Tàu từ cuối năm 2010 đến nay.

Việc 3 con tàu già nua này của Công ty TNHH Lai dắt tàu biển Vũng Tàu (VTT) hoạt động liên tục, trong khi đội tàu đắt giá của các DN khác rơi vào cảnh hoạt động cầm chừng, thậm chí phơi sương phơi nắng khiến giới lai dắt và các chủ tàu biển cập cảng Vũng tàu không khỏi ngạc nhiên.

Một trong số 3 con tàu nghi nhập lậu đang hoạt động lai dắt

Gốc tích và thân phận 3 con tàu chỉ được hé mở khi Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sân Bay - Vũng Tàu "để ý" và phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật của chúng.

Sau khi nhận được thông tin từ Chi cục, Cục Hải quan Bà Rịa - Vũng Tàu (BR-VT) đã tiến hành xác minh. Kết quả cho thấy, 3 con tàu này được VTT ký hợp đồng mua từ một đối tác, đã thanh toán và nhập cảnh vào Việt Nam thông qua nhiều cảng khác nhau nhưng không mở tờ khai làm thủ tục hải quan.

Với các hồ sơ có được, Cục Hải Quan BR-VT xác định VVT đã dùng thủ đoạn chia thành 3 lần đưa các tàu vào Việt Nam ở những thời điểm khác nhau (12/2010, 5/2011 và 6/2010 - PV) để tránh sự chú ý, theo dõi của cơ quan Hải quan, nhằm mục đích trốn thuế.

Cục Hải quân BR-VT đã đề xuất Vụ Pháp chế - Tổng cục Hải quan ý kiến xử lý sự việc ba con tàu "lạ" này bằng cách lập biên bản vi phạm đối với VTT với 2 hành vi không khai báo hàng hóa nhập khẩu nhằm mục đích trốn thuế và không làm thủ tục hải quan đúng thời hạn quy định.

Theo ước tính của một số doanh nghiệp trong ngành, giá trị của 3 con tàu này khoảng 6 triệu USD (thực tế VTT cũng đang tìm cách bán 2 trong số 3 con tàu này với giá rao từ 1,7 - 2 triệu USD/tàu). Do đó, để hoàn tất các thủ tục thuế và hải quan, VTT phải nộp 5% thuế nhập khẩu và 10% VAT theo giá sau thuế nhập khẩu. Tính ra, số tiền của nhà nước đang nằm trong tay VTT gần 1 triệu USD, tương đương 20 tỷ đồng.

Đến nay, khi chưa có quyết định cuối cùng của cơ quan chức năng, 3 con tàu này vẫn mang quốc tịch Mông Cổ. Một lý do khác của việc này là bộ 3 tàu Phú Mỹ có độ tuổi trên 20, trong khi quy định về điều kiện nhập tịch Việt Nam là không quá 15 tuổi.

Thừa nhận điều này, song lãnh đạo Cảng vụ Hàng hải Vũng tàu lý giải rằng tàu tuy quá tuổi nhưng vẫn... còn tốt nên vẫn được hoạt động. Vị lãnh đạo này cũng nói rằng việc cho các tàu này hoạt động là vì vào thời điểm nhập, năng lực thực tế của các đơn vị lai dắt không đáp ứng được nhu cầu tại cảng.

Ngược lại, một DN liên quan cho rằng tại thời điểm đó trong khu vực cảng hàng hải Vũng Tàu có tới 3 tàu lai dắt đặc chủng đáp ứng các điều kiện cần thiết. Theo các DN, số tàu đó là quá đủ với nhu cầu bởi so với những nước có cảng biển lân cận Việt Nam, tần suất tàu lai dắt tại cảng chỉ bằng 20%.

Đội tàu hiện đại của SP-PSAM hoạt động cầm chừng

Trong buổi làm việc ngày 7/9 giữa Cục Hàng hải Việt Nam với lãnh đạo Cảng vụ Hàng hải Vũng Tàu và các DN liên quan, các DN lai dắt đã không giấu được sự bức xúc trước việc 3 con tàu "đồ cổ" của VTT luôn được ưu ái hoạt động với công suất tối đa, trong khi các đội tàu hiện đại của 3 công ty khác là Công ty Lai dắt tàu biển SP-PSAM, Công ty TNHH Lai dắt Tân Cảng-Cái Mép (TCTC) và Công ty Cổ phần Vận tải biển Hải Vân (Hải Vân) đều hoạt động cầm chừng vì nhiều lý do.

Cụ thể, theo đại diện SP-PSAM, hai tàu đặc chủng trị giá hàng chục triệu USD của họ chỉ hoạt động với công suất 20% - 25% năng lực so với con số 60% của năm 2010. Đội tàu của TCTC cũng rơi vào cảnh tương tự, trong khi Hải Vân đã phải rút bớt 3 tàu lai dắt, chỉ để 2 tàu hoạt động cầm chừng sau quãng thời gian bị cho "ra rìa" vì nhiều nguyên nhân khác nhau.

Kết thúc buổi làm việc này, ông Bùi Thiên Thu - Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam khẳng định đang tiến hành kiểm tra, xác minh một số vấn đề quanh 3 chiếc tàu "quá date" của VTT cũng như thông tin các DN tố Cảng vụ Hàng hải Vũng Tàu chèn ép các DN kể trên. Ông Thu cũng nhắc tới việc xem xét thành lập Hiệp hội lai dắt tàu biển để bảo vệ quyền lợi chính đáng của các DN.

Theo một lãnh đạo Cục Hải quan BR-VT, hiện cơ quan này đang hoàn tiện hồ sơ vụ trốn thuế đối ới ba chiếc tàu của VTT và chờ hướng dẫn của Tổng cụ Hải quan để xử lý.

Hồng Kỹ, dantri.com.vn