Từ Silicon Valley đến niềm hy vọng mới

Câu chuyện mỗi tuần:
Từ Thung Lũng Điện Tử Silicon Valley đến niềm hy vọng mới cho Thủ Đô Năng Lượng Mặt Trời

Một bản tường trình từ Wall Street Journal của Jason Notte vừa đưa ra vào cuối tuần này; có nói đến 5 vùng mà sự sụp đổ về tài chánh có thể sẽ xảy ra trong thời gian tới, mà trong đó có cả Silicon Valley – một vùng đất điện tử mà một thời trước đây đã là huyền thoại của con người trên khắp hành tinh, một vùng đất mà nơi đó có “trái tim” là San Jose, một thành phố có con số người Việt đông đảo nhất tại hải ngoại.

Người Việt gắn liền với sự phát triển của Silicon Valley. Sự gắn liền này ở cả hai đầu: High end (kỹ thuật cao) và low end (lao động giản đơn). Có một số thuật ngữ mới nói về người Việt tại đây như “ví dầu chồng tách (technicians – kỹ thuật viên) vợ ly (assembly – kỹ thuật ráp máy)”. Có nghĩa là cả nhà đều làm nghề điện tử cả, dù ở tầm kỹ thuật cao hay ở mức độ lao động đơn giản.

Đặc điểm của người Việt tại Silicon valley là con số kỹ sư điện tử, kỹ thuật viên điện tử, và nhân viên lắp ráp các thiết bị điện tử rất nhiều. Nhiều đến mức ngạc nhiên. Gần như nhà nào cũng có vài người làm ngành này, vì nơi đây có “tam giác vàng điện tử”, là thủ phủ của nhiều đại công ty điện tử lưng danh như Apple, Intel, Cisco, Facebook, Google, Yahoo,…

Vào thời hoàng kim, như những thập niên 80s, 90s, đời sống ở vùng này sung túc đến độ mà nhiều người hãnh diện mình là “dân Silicon Valley”. Cái “nhãn hiệu” Silicon Valley là niềm kiêu hãnh… của không ít người. Nhà hàng mọc lên như nấm. Văn nghệ tưng bừng, có năm lên cả trên 100 shows lớn, có nghĩa tuần nào cũng có vài shows ca nhạc Việt mà số khán giả của mỗi show đều lên trên 1,000 người… Chúng tôi từng mệnh danh Silicon Valley là “thị trấn âm nhạc của người Việt hải ngoại” mà nếu ca sĩ nào chưa về đây trình diễn thì có thể chưa là ca sĩ đúng nghĩa. Nhà cửa tại đây từng có thời có giá cao chót ngót – giá trung bình trên nửa triệu một căn. Nhà tốt một chút, ở khu tốt một chút thì đã là nhà bạc triệu rồi…

California là tiểu bang vàng (Golden State) của nước Mỹ, và Silicon valley là viên ngọc trong tiểu bang vàng ấy.

Thế nhưng, có thời vàng son nào còn mãi theo giòng thời gian. Đế quốc La Mã, Hy Lạp,… một thời tồn tại như những ngọc ngà của trần gian, và theo năm tháng đã trở nên lụi tàn…

Silicon Valley cũng thế… Trong thập niên qua, đã trở nên mờ nhạt dần theo thời gian.
Qua bài viết của Jason Notte, Silicon Valley có thể đứng trước hiểm nguy sụp đổ về tài chánh một lần nữa, vì công việc làm thiếu thốn, vì “quả bóng kinh tế” có thể bùng nổ, vì tỷ lệ phát triển xuống thấp, vì vốn đầu tư khô cạn dần (chỉ còn dưới 1/4 trong tổng số tiền đầu tư cho các công ty vào năm cao điểm nhất – theo Thompson Reuters, vì…
Trong thập niên qua, kể từ sau khi bùng phát kỹ thuật vào thập niên 1990s mà khi đó chỉ số Nasdaq lên tới 5,132.52 điểm vào tháng 3, 2000, sự sụp đổ liên tiếp của ngành Hi-tech đã khiến cho chỉ số Nasdaq sa sút xuống mức 2,500 điểm (mất hơn một nửa) vào tháng 12 năm 2000, và chưa phục hồi đến hôm nay. Silicon Valley chịu đựng nặng nề về sự suy sụp này: sa sút 17% và mất đến 85 ngàn việc làm vào năm 2008 (theo thống kê của bộ Lao Động). Việc làm trong các lãnh vực internet, telecom và xử lý dữ liệu (data processing) đã giảm xuống 26% từ năm 2000 đến 2008 mà chưa phục hồi kịp.

Nhiều gia đình Việt của chúng ta tại Silicon Valley cũng mất đi công ăn việc làm có long cao trong các công ty điện tử lớn và hoặc đã di chuyển đi nơi khác sống hoặc là phải xoay sở sang ngành khác để cố tồn tại qua ngày.

Vùng San Jose/San Francisco/Silicon Valley được báo nói trên cho rằng đã dựa quá nhiều vào một nền kỹ nghệ (điện tử và kỹ thuật điện toán cao cấp), nên có thể bị ảnh hưởng nặng nề và có thể bị một sự sụp đổ khác về tài chánh. Nêáu như thế thì thời kỳ đen tối đã chưa qua đi hoàn toàn mà nguy cơ về một giai đoạn u buồn khác còn đe dọa.

Tuy nhận định nói trên chỉ là một dự báo và xác xuất xảy ra là có thể, nhưng điều dễ dàng thấy được là cái thời huy hoàng của thung lũng điện tử này đã đi qua và khó có ngày trở lại đỉnh cao của nó.

Điều mà Silicon Valley nổi tiếng bây giờ phai tàn dần, và người ta đang bắt đầu nói đến vùng đất này bằng một tên gọi mới đó là San Jose – The Capital of Solar Energy (San Jose – Thủ đô của Năng Lượng Mặt Trời).

Và người dân ở đây, trong đó có cộng đồng Việt, đang mong đợi một tương lai mới đến từ… trời cao… và đó là kỹ nghệ năng lượng mặt trời.

Nguyễn Xuân Nam
Calitodaynews