Quyết định chớp nhoáng: “Ra đi ngay lập tức”
Giữa lúc tình hình quốc tế còn nhiều biến động, Lầu Năm Góc bất ngờ công bố một quyết định gây chấn động: Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ John Phelan bị buộc rời khỏi chức vụ. Theo nhiều nguồn tin thân cận, ông không đơn thuần là từ chức, mà thực chất là bị “ousted” – buộc phải ra đi.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Sean Parnell tuyên bố vào tối Thứ Tư rằng ông Phelan sẽ rời nhiệm sở “có hiệu lực ngay lập tức”. Một câu nói ngắn, nhưng lại mở ra hàng loạt nghi vấn về những gì đã diễn ra phía sau cánh cửa quyền lực.
“Chớp mắt đã đổi ngôi” – trong chính trường, sự thay đổi đôi khi đến nhanh hơn cả dự đoán, và lần này cũng không phải ngoại lệ.
Tối hậu thư từ Bộ trưởng Quốc phòng
Theo các nguồn tin am hiểu nội tình, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã trực tiếp thông báo với ông Phelan rằng ông phải từ chức, nếu không sẽ bị sa thải. Đây không còn là một lựa chọn mang tính hình thức, mà là một tối hậu thư rõ ràng.
Một quan chức cao cấp Nhà Trắng xác nhận rằng Tổng thống Donald Trump đã biết về quyết định này. Điều đó cho thấy sự việc không chỉ dừng ở cấp Bộ Quốc phòng, mà còn có sự đồng thuận ở tầng cao nhất của chính quyền.
Trong chính trị, “lời nói gió bay” nhưng “quyết định thì như đinh đóng cột”. Khi đã đến mức phải đưa ra tối hậu thư, nghĩa là mọi cánh cửa hòa giải gần như đã khép lại.
Những căng thẳng âm ỉ kéo dài nhiều tháng
Nhiều nguồn tin cho biết, mâu thuẫn giữa ông Phelan và Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth đã âm ỉ trong nhiều tháng. Nguyên nhân không chỉ là khác biệt cá nhân, mà nằm ở những vấn đề chiến lược cốt lõi.
Hegseth cho rằng Phelan triển khai cải cách đóng tàu quá chậm – một lĩnh vực then chốt trong việc duy trì ưu thế hải quân Mỹ. Không chỉ vậy, ông còn khó chịu khi Phelan có xu hướng liên lạc trực tiếp với Tổng thống Trump, điều bị xem như “đi đường vòng”, bỏ qua cấp trên trực tiếp của mình.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg cũng được cho là muốn nắm quyền kiểm soát các chương trình đóng tàu và mua sắm – vốn thuộc phạm vi trách nhiệm của Phelan. Điều này càng khiến vị trí của ông bị thu hẹp và áp lực ngày càng lớn.
“Bằng mặt mà không bằng lòng” – những mâu thuẫn không được giải quyết kịp thời cuối cùng cũng dẫn đến đổ vỡ.
Bối cảnh căng thẳng: Hải quân Mỹ đang phong tỏa Iran
Sự ra đi của ông Phelan diễn ra trong một thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Hải quân Hoa Kỳ đang thực hiện phong tỏa các cảng của Iran trong bối cảnh lệnh ngừng bắn của cuộc chiến Iran.
Cho đến nay, lực lượng Mỹ đã buộc 29 tàu quay đầu trở lại cảng và đã tiến hành kiểm tra, lên tàu hai chiếc khác. Đây là một chiến dịch quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và lãnh đạo vững vàng.
Việc thay đổi người đứng đầu trong lúc “nước sôi lửa bỏng” khiến nhiều người đặt câu hỏi: liệu đây là bước đi cần thiết để tăng tốc chiến lược, hay là dấu hiệu của sự bất ổn nội bộ?
John Phelan – Doanh nhân bước vào quân đội
Ông John Phelan không xuất thân từ quân đội, mà là một doanh nhân. Trước khi được bổ nhiệm năm 2025, ông cùng vợ đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump.
Khi bổ nhiệm, ông Trump từng ca ngợi Phelan sẽ là “một lực lượng mạnh mẽ” và là người đưa Hải quân Mỹ theo đúng tầm nhìn “America First”. Tuy nhiên, thực tế lại không hoàn toàn như kỳ vọng.
Việc thiếu nền tảng quân sự có thể đã khiến ông gặp khó khăn trong việc điều hành một trong những lực lượng phức tạp nhất thế giới. “Biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe” – trong môi trường quân sự, kinh nghiệm thực chiến vẫn luôn là yếu tố then chốt.
Những chi tiết bên lề gây tranh cãi
Một yếu tố khác từng gây chú ý là việc tên ông Phelan xuất hiện trong danh sách chuyến bay năm 2006 có liên quan đến Jeffrey Epstein – nhân vật tai tiếng trong các vụ bê bối tình dục.
Danh sách cho thấy ông từng bay cùng Epstein, một số nhà tài chính khác, và cả Jean-Luc Brunel – người sau này bị truy tố và qua đời trong tù năm 2022.
Tuy nhiên, một người bạn thân của Phelan cho biết ông được mời lên chuyến bay bởi CEO Bear Stearns Jimmy Cayne và không hề biết đó là máy bay của Epstein cho đến khi đến nơi. Sau chuyến bay, ông cũng không có bất kỳ liên hệ nào thêm với Epstein.
Dù vậy, trong chính trị, “tiếng xấu đồn xa”, và những chi tiết như vậy đôi khi cũng góp phần tạo áp lực vô hình.
Cao Hùng – Người kế nhiệm tạm thời và niềm tự hào người Việt
Sau khi ông Phelan rời nhiệm sở, Thứ trưởng Hải quân Cao Hùng được chỉ định làm Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ.
Đây là một bước ngoặt đáng chú ý, không chỉ đối với nội bộ Hải quân Mỹ mà còn đối với cộng đồng người Việt hải ngoại. Ông Cao Hùng, một cựu sĩ quan Hải quân với cấp bậc tương đương đại tá, có nền tảng quân sự vững chắc và kinh nghiệm thực tiễn sâu rộng.
Sự xuất hiện của ông ở vị trí này đánh dấu một cột mốc lịch sử: sau 50 năm người Việt định cư tại Mỹ, đã có một người gốc Việt đảm nhiệm một vai trò lãnh đạo quan trọng trong chính phủ Hoa Kỳ.
“Con hơn cha là nhà có phúc” – thế hệ người Việt hôm nay không chỉ hội nhập mà còn vươn lên nắm giữ những vị trí có tầm ảnh hưởng lớn.
Sóng gió quyền lực và những ngã rẽ mới
Sự ra đi của John Phelan không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của nhiều yếu tố chồng chéo: mâu thuẫn nội bộ, áp lực chiến lược, và cả những yếu tố cá nhân.
Trong khi đó, sự xuất hiện của Cao Hùng mở ra một chương mới – không chỉ cho Hải quân Mỹ mà còn cho hình ảnh người Việt trên trường quốc tế.
Chính trường vốn dĩ như “biển lớn”, lúc lặng sóng, lúc cuộn trào. Nhưng chính trong những cơn sóng dữ ấy, người ta mới thấy rõ bản lĩnh của người cầm lái. Và giờ đây, mọi ánh mắt đang dõi theo xem ông Cao Hùng sẽ đưa con thuyền Hải quân Hoa Kỳ đi về đâu.