Nỗi sợ của Tổng thống Trump và bài toán gây khó 7 đời tổng thống Mỹ

[nguoiduatinabc]

Bầu không khí vắng lặng, sau khi ông Donald Trump nhận tin 1 máy bay Mỹ bị bắn hạ tại Iran và 2 phi công mất tích. Ông Trump đã quát tháo các trợ lý suốt nhiều giờ.

“Châu Âu chẳng giúp gì cả”, ông Trump liên tục nói.

Giá xăng trung bình lúc đó là 4,09 USD/gallon. Những hình ảnh về cuộc khủng hoảng con tin Iran 1979 - một trong những thất bại đối ngoại lớn nhất trong lịch sử Mỹ - luôn ám ảnh tâm trí ông, những người hiểu rõ tình hình kể với Wall Street Journal.

“Nếu nhìn vào những gì đã xảy ra với cựu Tổng thống Jimmy Carter… với trực thăng và con tin, điều đó khiến họ thất cử. Thật là một mớ hỗn độn”, ông Trump nói hồi tháng 3.

Nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu quân đội phải lập tức đi giải cứu. Nhưng Mỹ không có hiện diện trên bộ tại Iran kể từ sau cuộc cách mạng dẫn đến khủng hoảng con tin năm 1979, và họ cần tìm cách xâm nhập địa hình hiểm trở và tránh quân đội Iran.

Các trợ lý hiểu rằng sự thiếu kiên nhẫn của ông Trump không giúp ích gì, vì vậy chỉ báo cáo vào những thời điểm quan trọng, một quan chức cấp cao cho biết.

Ngay hôm sau, vị tổng thống quay trở lại với canh bạc táo bạo khác nhằm giảm bớt đòn bẩy mạnh nhất của Iran - eo biển Hormuz. “Mở cái eo biển chết tiệt đó ra, lũ điên, nếu không các người sẽ sống trong địa ngục”, ông Trump viết trên mạng xã hội đúng lễ Phục sinh.

Tổng thống Trump đối mặt với nỗi lo lớn khi ra lệnh đưa binh sĩ vào vùng nguy hiểm, nơi có người bị thương và có người không trở về, giống các tổng thống Mỹ từng trải qua chiến tranh trước đây, những người am hiểu tình hình cho biết.

Ông Trump đã từ chối kế hoạch điều binh lính Mỹ chiếm đảo Kharg, nơi xuất khẩu 90% dầu mỏ của Iran. Dù cấp dưới tin rằng chiến dịch sẽ thành công và giúp Mỹ kiểm soát eo biển, ông lo ngại thương vong sẽ quá lớn. “Họ sẽ thành bia ngắm”, ông nói.



Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn đưa ra những tuyên bố rủi ro mà không tham khảo nhóm cố vấn an ninh quốc gia, bao gồm bài đăng đe dọa phá hủy nền văn minh Iran, tin rằng việc gây bất ổn có thể khiến Iran phải đàm phán.

Máu và cát

Ông Trump đã tranh cử với lời hứa chấm dứt các cuộc chiến nước ngoài, nhưng lại đặt cược có thể giải quyết vấn đề an ninh quốc gia bằng sức mạnh không quân và hải quân Mỹ, một bài toán từng làm khó 7 đời tổng thống trước.

Cho đến nay, lệnh ngừng bắn vẫn bấp bênh, tuyến thương mại quan trọng vẫn bị phong tỏa, trong khi các lãnh đạo mới của Iran tiếp tục cứng rắn và sẵn sàng kéo dài chiến dịch mà Tổng thống Trump từng nói sẽ kết thúc sau 6 tuần.

Phong cách bốc đồng của Tổng thống Trump chưa từng bị thử thách trong cuộc chiến nào khác trước đây. Hoàn toàn khác chiến dịch đột kích vào Venezuela, ông đang đối mặt với một Iran cứng rắn hơn và chưa sẵn sàng nhượng bộ.

Theo các cố vấn, điều ông Trump thực sự muốn hiện nay là khiến Iran sợ hãi và chấm dứt xung đột.

Quyết định tham chiến của Tổng thống Trump khiến nhiều người bất ngờ. “Máu và cát”, ông từng nói trong nhiệm kỳ đầu để mô tả Trung Đông, để nói về lý do ông không muốn dính vào.

Sau cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và trao đổi với các đồng minh như Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, ông tin quân đội có thể làm được, giống như “chiến thắng nhanh” ở Venezuela.

Chiến tranh với Iran bắt đầu bằng việc nhắm vào Đại giáo chủ Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao. Mỗi sáng, ông Trump xem video về những vụ nổ lớn trên lãnh thổ Iran và tỏ ra ấn tượng.

Nhưng ông không thuyết phục được công chúng Mỹ, và dần thất vọng khi không nhận được lời khen. Các cuộc thăm dò cho thấy chiến tranh đang kéo tụt tỷ lệ ủng hộ ông.

Việc đóng cửa eo Hormuz gây đảo lộn toàn cầu. Ông Trump dao động giữa lo ngại kinh tế và quyết tâm tiếp tục chiến tranh. Ông yêu cầu theo dõi thị trường sát sao, và những phát biểu của ông thường làm thị trường biến động.

Tổng thống Trump cũng bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về nguy cơ thảm họa. Khi nói với các nghị sĩ, ông nhắc lại thất bại của các tổng thống trước, như chiến dịch rút quân khỏi Afghanistan dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden và thất bại của chính quyền cựu Tổng thống Carter tại Iran.

Các nước châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) từ chối tham gia khiến ông Trump tức giận. Ông chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer và chế giễu Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Eo biển Hormuz là nguồn bức xúc lớn. Ông Trump từng tin Iran sẽ không dám đóng tuyến đường huyết mạch này hoặc Mỹ có thể xử lý dễ dàng, nhưng thực tế ngược lại.