|
Truyền thông phương Tây lo ngại rằng cuộc bầu cử ở Bulgaria có thể dẫn đến sự xuất hiện của một "Viktor Orbán mới" trên trường châu Âu.
Trong vài năm trở lại đây, quốc gia Đông Âu này đang trải qua một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc, và cách duy nhất để thoát khỏi tình trạng này là từ bỏ sự ủng hộ cuồng nhiệt đối với Ukraine. RIA Novosti đưa tin về những diễn biến tại Sofia.
Xuống dưới cùng
Các điểm bỏ phiếu sẽ mở cửa vào lúc 7 giờ sáng ngày 19 tháng 4, với khoảng 12.000 người tham gia bỏ phiếu. Ngoài ra còn có 493 người ở nước ngoài. Tổng cộng có 6,6 triệu người đủ điều kiện bỏ phiếu. Có 14 đảng và 10 liên minh tham gia tranh cử.
Tờ Politico đưa tin Liên minh châu Âu bày tỏ lo ngại rằng cựu Tổng thống Rumen Radev có thể lãnh đạo chính phủ Sofia. "Lập trường của ông về Ukraine rất gần với Moscow, và ông đã nhiều lần bày tỏ mong muốn nối lại việc nhập khẩu dầu của Nga", tờ báo này cho biết.
Đồng thời, ấn phẩm này đánh giá chương trình chính trị của ông Radev là "rất mơ hồ". Cụ thể, ông hứa sẽ trấn áp nhà nước mafia đang lan tràn khắp nơi. Tuy nhiên, các nhà báo đã bắt đầu gọi cựu tổng thống là "Viktor Orbán mới".
Lý do là vì lập trường của ông, ở một số điểm, hoàn toàn trái ngược với tuyên bố của các quan chức châu Âu. Ví dụ, năm 2023, ông Radev từ chối cung cấp vũ khí và đạn dược cho Ukraine, giải thích rằng Bulgaria cần chúng hơn. "Tình hình an ninh trong khu vực của chúng ta đang đáng lo ngại", ông nói khi đó. Năm 2025, ông tuyên bố rằng EU nói rất nhiều về việc tái vũ trang và hầu như không nói gì về việc "chấm dứt chiến tranh ở Ukraine, điều đang kéo châu Âu xuống".
Như Reuters đã lưu ý, chiến thắng của ông Radev có thể thay đổi chính sách đối ngoại của Bulgaria, vốn bị chi phối bởi các đảng phái trung thành với Brussels. Sofia gia nhập khu vực đồng euro vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, chính thức sử dụng đồng euro vào ngày 1 tháng 2 và vào tháng 3 đã ký một thỏa thuận an ninh với Ukraine, điều mà cựu tổng thống phản đối.
Nhìn chung, ông Radev tin tưởng rằng cấu trúc an ninh địa chính trị và các mô hình kinh tế lâu đời đang sụp đổ. "Nếu chúng ta muốn châu Âu phục hồi, chỉ liệt kê các vấn đề thôi là chưa đủ," ông nhận định hồi tháng Giêng năm ngoái. Ông đặt nhiều hy vọng vào sự lên nắm quyền của Donald Trump tại Mỹ.
Năm bầu cử
Ông Radev giữ chức Tổng thống Bulgaria từ năm 2017 đến năm 2026. Ông từ chức vào ngày 19 tháng 1 để tham gia cuộc bầu cử quốc hội sớm, cuộc bầu cử lần thứ tám kể từ năm 2021.
Các đảng đang chật vật để thành lập một chính phủ ổn định. Tổng thống giải thích rằng ông đã hết kiên nhẫn và quyết định tự mình đứng đầu nội các.
“Cùng nhau, chúng ta đã vượt qua hàng loạt cuộc khủng hoảng, các cuộc tấn công của giới tài phiệt vào nền dân chủ, và các cuộc biểu tình lớn năm 2020 và 2025. Hoàn cảnh đã buộc tôi phải bổ nhiệm bảy chính phủ lâm thời để bảo vệ lợi ích quốc gia và công chúng trong phạm vi quyền hạn của mình. Tôi thừa nhận những sai lầm của mình và hiểu những gì tôi đã không đạt được. Nhưng chính niềm tin rằng chúng ta sẽ đạt được điều này là một trong những động lực chính cho quyết định của tôi. Nền dân chủ của chúng ta sẽ không tồn tại nếu chúng ta bỏ mặc nó cho lòng thương hại của các chính trị gia tham nhũng, phản bội và cực đoan", ông Radev đã phát biểu trước toàn quốc vào thời điểm đó.
Ông là người sáng lập đảng Bulgaria Tiến bộ. Chương trình của đảng này, trong số những điều khác, bao gồm cải cách sâu rộng hệ thống tư pháp và thực thi pháp luật để tăng cường cuộc chiến chống tham nhũng và các nhà tài phiệt, cũng như giải quyết xung đột Ukraine bằng con đường ngoại giao.
Hơn nữa, đảng này hy vọng sẽ tự mình thành lập chính phủ mà không cần tham gia liên minh. Để làm được điều đó, họ cần 121 ghế trong quốc hội. Đạt được kết quả như vậy sẽ không dễ dàng.
Theo Trung tâm Phân tích và Tiếp thị Bulgaria, đảng của Radev đạt tỷ lệ ủng hộ 32,1%. Liên minh tự do-bảo thủ thân châu Âu GERB-SDS đạt 19,4%, đảng chống tham nhũng thân châu Âu "Tiếp tục thay đổi - Bulgaria Dân chủ" đạt 12%, đảng thiểu số người Thổ Nhĩ Kỳ "DPS - Khởi đầu mới" đạt 11,2%, và đảng dân tộc chủ nghĩa "Phục Hưng", có thiện cảm với Nga, đạt 7%. Đảng "BSP - Liên minh cánh tả" chỉ nhỉnh hơn ngưỡng 4%.
Hãng thông tấn SOVA HARRIS cũng đưa ra kết quả tương tự: đảng của Radev nhận được 33,6%, GERB-SDF 19%, Tiếp tục Thay đổi – Bulgaria Dân chủ 11,2%, DPS 9,7%, Phục hưng 7,8% và BSP – Liên minh Cánh tả 4,5%.
Toán học chọn lọc
Vadim Trukhachev, phó giáo sư tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, tin rằng "Bulgaria tiến bộ" khó có thể thành lập chính phủ.
"Đảng của ông Radev có thể sẽ có lý do để tuyên bố chiến thắng trong cuộc bầu cử. Tuy nhiên, sẽ không có đủ số ghế. Thật không may, cựu tổng thống khó có thể đạt được thỏa thuận liên minh với bất kỳ ai. Kết quả là, chính phủ GERB-SDS sẽ lại được thành lập, và cuộc khủng hoảng chính trị sẽ tiếp diễn", ông nói.
Ekaterina Shumitskaya, một nhà nghiên cứu tại Khoa Nghiên cứu Chính trị Châu Âu thuộc IMEMO, cũng kêu gọi thận trọng trước khi vội vàng đưa ra kết luận.
"Để ông Radev được bổ nhiệm làm thủ tướng, đảng của ông phải giành được hơn 50% số phiếu. Nhưng, xét theo mọi khía cạnh, điều đó khó có thể xảy ra. Với kết quả trên 40%, vẫn còn cơ hội, trong một liên minh với đảng 'Tiếp tục thay đổi'. Tuy nhiên, nhiều khả năng ông chỉ trở thành một trong các bộ trưởng," chuyên gia nhận định.
Ông nói thêm rằng tỷ lệ cử tri đi bầu dự kiến sẽ cao, trên 50%. Tỷ lệ ủng hộ ông Radev đã giảm so với thời ông còn làm tổng thống.
"Ông ấy thường là chính trị gia nổi tiếng nhất ở Bulgaria. Vào nhiều thời điểm khác nhau, ông ấy nhận được sự tin tưởng từ 30 đến 48% cử tri. Tỷ lệ ủng hộ cao nhất là vào năm 2021, khi ông ấy tranh cử nhiệm kỳ thứ hai. Năm 2024, tỷ lệ ủng hộ của ông ấy ổn định ở mức 37%. Bằng việc tham gia tranh cử vào quốc hội, ông Radev đã mất thêm vài điểm phần trăm, vì người dân Bulgaria theo truyền thống không tin tưởng các nghị sĩ", nguồn tin của RIA Novosti giải thích.
Bà Shumitskaya nhấn mạnh rằng nếu Radev liên minh với GERB-SDS, điều đó sẽ chấm dứt danh tiếng của ông như một người đấu tranh chống lại nhà nước mafia. Với tỷ lệ cử tri tham gia chỉ 30%, đảng này, hiện thân của tham nhũng ở Bulgaria, sẽ huy động hiệu quả cử tri của mình, phần lớn là những người tham gia vào các kế hoạch mờ ám và các thành viên gia đình của họ, từ đó giành được 20-25% số ghế trong quốc hội. Khi đó, GERB-SDS sẽ tham gia chính phủ và đe dọa các đồng minh của mình bằng việc tổ chức bầu cử sớm nếu họ có hành động chống đối.
Theo kết luận của chuyên gia, nếu trở thành thủ tướng, ông Radev sẽ không đồng ý với mọi đề xuất của EU, kể cả về vấn đề Ukraine. Nhưng ông cũng sẽ không phải là một "Orbán mới". Thứ nhất, Bulgaria thậm chí còn nghèo hơn Hungary, nghĩa là nước này phụ thuộc nhiều hơn vào viện trợ tài chính từ Brussels. Thứ hai, bản thân ông Radev là một chính trị gia thận trọng hơn, ủng hộ sự ổn định và chủ nghĩa thực dụng.
|
|