CHÍNH QUYỀN TRUMP TỪ CHỐI TUÂN LỆNH TÒA LIÊN BANG VỀ 252 DI DÂN VENEZUELA, ĐỐI ĐẦU QUYỀN HÀNH PHÁP VÀ TƯ PHÁP BÙNG NỔ

[nguoiduatinabc]

ộ Tư pháp Hoa Kỳ tuyên bố sẽ không tuân hành lệnh của Tòa án Liên bang yêu cầu bảo đảm thủ tục tố tụng cho 252 di dân Venezuela đã bị trục xuất sang một nhà tù an ninh tối đa tại El Salvador vào Tháng 3 năm ngoái theo Đạo luật Ngoại nhân Thù địch ban hành từ năm 1798. Lập trường này được nêu rõ trong một văn kiện pháp lý mới, đặt chính quyền Tổng thống Trump trên đà va chạm trực diện với Thẩm phán Liên bang James Boasberg và gần như chắc chắn sẽ đưa vụ việc trở lại Tối cao Pháp viện.

Vụ kiện đang nổi lên như một phép thử then chốt về quyền lực tư pháp trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump, khi quyền hạn hành pháp về di trú và an ninh quốc gia đối đầu với nỗ lực của tòa án nhằm áp đặt các bảo đảm hiến định cho các thành viên băng đảng di trú bất hợp pháp. Chính quyền cho rằng vấn đề này thuộc phạm vi quyết định an ninh quốc gia, nơi quyền tổng thống traditionally được tôn trọng và hạn chế sự can thiệp của tư pháp.

Nhóm di dân Venezuela đã bị đưa sang El Salvador vào Tháng 3 năm 2025, bất chấp một lệnh khẩn cấp của Thẩm phán Boasberg yêu cầu chính quyền ngưng trục xuất và thậm chí quay đầu các phi cơ giữa không trung. Quyết định của chính quyền đã mở màn cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài mười một tháng, leo thang lên Tối cao Pháp viện vào Tháng 4 sau nhiều vòng tranh cãi tại các cấp tòa thấp hơn.

Tối cao Pháp viện sau đó đã phán quyết có lợi cho chính quyền về thẩm quyền sử dụng Đạo luật Ngoại nhân Thù địch. Tuy nhiên, Thẩm phán Boasberg, được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Obama, vẫn tiếp tục áp lực khi ban hành thêm một lệnh vào Tháng 12, yêu cầu chính quyền “tạo điều kiện” cho thủ tục tố tụng đối với những người đã bị trục xuất. Ông đưa ra hai phương án: đưa các đối tượng trở lại Hoa Kỳ để điều trần trực tiếp, hoặc tổ chức các phiên điều trần ở nước ngoài đáp ứng tiêu chuẩn hiến định.



Trong hồ sơ nộp đầu tuần này, Bộ Tư pháp đã bác bỏ cả hai phương án. Cơ quan này lập luận rằng chính quyền không có khả năng pháp lý để đưa các di dân trở lại, đồng thời nhấn mạnh các rủi ro an ninh quốc gia và bối cảnh chánh trị mong manh tại Venezuela sau khi Hoa Kỳ bắt giữ nhân vật cầm quyền Nicolás Maduro trong một cuộc bố ráp tại Caracas hồi tháng trước. Bộ Tư pháp cũng cho rằng Hoa Kỳ không có thẩm quyền tổ chức thủ tục habeas corpus ngoài lãnh thổ và mọi nỗ lực như vậy sẽ làm phương hại đến các nỗ lực ngoại giao nhạy cảm.

Chính quyền khẳng định họ không còn nghĩa vụ cung cấp thêm bất kỳ thủ tục tố tụng nào cho các đối tượng nói trên. Nếu Thẩm phán Boasberg tiếp tục ban hành lệnh cưỡng chế, Bộ Tư pháp cho biết sẽ lập tức kháng cáo và xin đình chỉ thi hành từ các cấp tòa cao hơn, kể cả Tối cao Pháp viện nếu cần thiết. Lập trường này nhấn mạnh quan điểm của chính quyền rằng việc sử dụng Đạo luật Ngoại nhân Thù địch là quyết định an ninh quốc gia nằm ngoài phạm vi xét lại thích đáng của tư pháp.

Chính quyền Tổng thống Trump cũng viện dẫn tiền lệ trong thời chính quyền Obama, khi hàng trăm ngàn di dân bị trục xuất mỗi năm mà không qua thẩm phán. Đến năm 2012, khoảng 75% các trường hợp trục xuất được thực hiện theo thủ tục hành chánh nhanh gọn, không có xét xử tư pháp, cho thấy quyền hạn rộng rãi của hành pháp trong lĩnh vực này từng được áp dụng mà không gặp sự can thiệp tương tự từ tòa án.

Cuộc đối đầu hiện nay được Tòa Bạch Ốc nhìn nhận như nỗ lực của một số thẩm phán nhằm giành quyền kiểm soát chính sách thi hành luật di trú từ tay hành pháp. Với việc Bộ Tư pháp tuyên bố sẵn sàng kháng cáo ngay lập tức, vụ việc được dự đoán sẽ sớm trở thành một trận chiến pháp lý mang tính lịch sử, định hình lại ranh giới quyền lực giữa tổng thống và hệ thống tư pháp liên bang trong vấn đề an ninh và di trú.