1/ Chuyện bên ĐÀI LOAN
Hồi ông Trump đắc cử Tổng thống cuối năm 2016, báo chí đưa tin bà Thái Anh Văn đã "tuýt" chào mừng:
"蔡英文 推特 發文祝賀 / 特朗普 就任 美 國 總 統"
Đại khái nội dung là bà Thái Anh Văn đã tweet chúc mừng ông Trump nhậm chức Tổng thống Mỹ quốc.

Quý bạn để ý: trong dòng chữ Hoa nói trên, họ không chèn tên tiếng Anh "TRUMP" vào cho dễ nhận diện gì hết.
Người Đài Loan họ phiên âm "Trump" sang những chữ Hoa nào mà có phát âm gần giống tàm tạm (chớ không thể chính xác được), và rồi họ ghi tên ông Trump như ri: 特 朗 普.
Họ tên đầy đủ "Donald Trump" là: 唐 納 德· 特 朗 普
Nếu đọc theo âm Việt của mấy chữ nêu trên, nghe cho biết chơi dzui dzui thôi, là: Đường Nạp Đức (Donald) Đặc Lãng Phổ (Trump).
Thêm một tỉ dụ, "Washington" cũng đâu thể cọp-pi nguyên văn tiếng Anh bỏ vô trong bản văn tiếng Hoa của người Đài Loan, mà phải biến hóa thành "華 盛 頓" (đọc theo âm Việt, chớ không phải âm Tàu, của mấy chữ này là: "Hoa Thịnh Đốn").
Ủa, đưa mấy tỉ dụ trên là nhằm ý gì? Phần cuối bài này tôi sẽ giải thích. Mời quí bạn đọc tiếp.
2/ Chuyện bên NHỰT BỔN
Người Nhựt họ không dùng văn tự Latin, mà họ dùng văn tự Kanji (Hán tự) cùng lúc với văn tự biểu âm hiragana & katakana.
Hồi Tổng thống Donald Trump qua thăm Nhựt, báo chí ở bển đưa một bản tin với nội dung: Thủ tướng Abe và phu nhân đãi tiệc tối dành cho Tổng thống Trump và phu nhân:
"安倍 総理大臣 夫妻とトランプ 大統領 夫妻との非公式夕食会"
Nữa, chớ hề thấy tên ông TRUMP ghi tiếng Anh vào trong bản văn cho dễ nhận dạng gì ráo trọi!
Người Nhựt họ ghi tên ông Trump là: トランプ, đọc thành "Toranpu". Coi, giữa phát âm "Trump" với phát âm "Toranpu" khác nhau xa lắc xa lơ.
Họ tên đầy đủ "Donald Trump", người Nhựt ghi: ドナルド トランプ, phát âm thành "Donarudo Toranpu", kêu bằng khác quá xá luôn.
3/ DẪN NHẬP:
Người Nhựt họ gọi "Donarudo Toranpu" (ドナルド トランプ), người nước ngoài nhìn vô làm sao biết đó là họ tên "Donald Trump"?
Người Đài Loan họ biên "唐 納 德· 特 朗 普", nhìn vô sao biết đó là "Donald Trump"? Tên thủ đô nước Mỹ, người xứ Đài họ ghi "華 盛 頓", sao biết được đó là "Washington"?
Xin nhớ cho rằng:
a) Người Nhựt họ viết là cho người dân Nhựt đọc; cũng vậy, người Đài Loan viết là cho dân nước họ đọc.
Người nước ngoài muốn biết thì cứ việc đi học tiếng Nhựt, hoặc tiếng Hoa mà đọc chớ còn gì nữa!
b) Nếu muốn viết cho quốc tế hiểu thì, có khó gì đâu, người Nhựt, người Đài sẽ viết bản tin hẳn hòi bằng tiếng Anh (là ngôn ngữ thông dụng nhứt hiện nay).
* Nói thêm... về chuyện bên ĐỨC:
Đài Loan, Nhựt Bổn không dùng ký tự Latin thì không chèn tiếng Anh đã đành; trong khi đó nước Đức dùng ký tự Latin - thấy gì? Họ có SỰ TỰ TRỌNG NGÔN NGỮ của họ, không mắc gì phải nhứt nhứt gọi theo tiếng Anh - mặc dù chung hệ thống văn tự biểu âm Latin.
Tỉ dụ, "Australia" (tiếng Anh), người Đức gọi là "Australien"; "Brazil" (tiếng Anh), người Đức viết là "Brasilien".
Bởi vì người Đức viết tiếng Đức là cho dân họ đọc.
* Vậy đó! Để dạo đầu mà nói về tiếng Việt, rằng chẳng hạn chúng ta ghi "Ấn Độ" (đâu mắc gì phải ghi "India"), "Bồ Đào Nha", "Tây Ban Nha", "Úc", "Tân Gia Ba", "Ba Tây"... (đâu mắc gì phải ghi tiếng Anh "Portugal", "Spain", "Australia", "Singapore", "Brazil"...). Bởi vì chúng ta viết tiếng Việt là - nên nhớ - để cho dân VN mình đọc!
Người ngoại quốc muốn hiểu hả? Xin mời, học tiếng Việt. Chớ chỉ chêm mấy chữ tiếng Anh lọt thỏm vào trong bản văn tiếng Việt, người ngoại quốc nhìn vô cũng chỉ đọc được mấy chữ tiếng Anh đó mà đâu hiểu được toàn bộ bản văn!
* Lại nữa, ghi chèn mấy chữ tiếng Anh ba chớp ba nháng như rứa mà kêu là "hội nhập" thì đi quá xa mọi sự khôi hài! Nếu chỉ lõm bõm một số chữ tiếng Anh thì... dùng để tán dóc chớ không tích sự gì hết.
Muốn hiểu, muốn hội nhập thực sự - như tôi thấy nhiều bạn trẻ bây giờ giỏi lắm - là hãy học tiếng Anh đâu ra đó.
Đó, người Nhựt họ dùng văn tự khó mụ nội luôn, vừa Kanji (Hán tự) khó nhớ khó thuộc, vừa xài thêm chữ hiragana, katakana. Họ đâu thể ghi mấy chữ tiếng Anh nguyên xi vào trong bản văn tiếng Nhựt, rồi dân Nhựt ... kém "hội nhập" hả? Không hề, mà trái lại.
Nhựt Bổn quá giỏi, sau Đệ nhị thế chiến kinh tế đã sớm phục hồi và cất cánh, xếp hàng thứ nhì sau Mỹ (vào lúc này Tàu đại lục đứng nhì, nhưng với tình hình nước Tàu bủn rủn như hiện nay, rất có thể bị rớt để cho Nhựt Bổn vươn lên trở lại là cường quốc kinh tế số 2 thế giới)!
* Tôi rất yêu quí CHỮ QUỐC NGỮ (viết bằng bộ ký tự Latin) mà người VN mình đang sử dụng, chẳng phải vì bộ chữ này dễ đọc dễ nhớ đâu. Dễ quá, cũng dễ đâm lờn, mà không còn thấy yêu thấy quí.
Giá trị của CHỮ QUỐC NGỮ, cái hay cái đẹp của TIẾNG VIỆT, như vậy, nằm ở chỗ mô? Rao trước, đặng mời quí bạn sẽ đọc tiếp kỳ sau.