Tàu sân bay, tiêm kích tàng hình "vào tầm ngắm": Tín hiệu chỉ đường cho Iran, Mỹ nêu lo ngại cấp bách

[Cupcake01]

Tàu sân bay, tiêm kích tàng hình Mỹ đều bị theo dõi

Những lo ngại của Mỹ về việc sử dụng dữ liệu này tại Trung Đông gia tăng sau khi công ty trí tuệ nhân tạo Trung Quốc MizarVision tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ đã theo dõi chuyển động của tàu sân bay Mỹ, tiêm kích tàng hình F-22 và máy bay ném bom B-52 bằng cách sử dụng AI để phân tích dữ liệu vệ tinh.

MizarVision, một công ty khởi nghiệp có trụ sở tại thành phố Hàng Châu, miền đông Trung Quốc, đã sử dụng tài khoản Weibo để công bố các phân tích ứng dụng AI trên dữ liệu vệ tinh nhằm xác định vị trí tàu chiến và máy bay quân sự Mỹ tại hoặc gần Trung Đông, cả trước và sau khi xung đột nổ ra.

Một số bài đăng của MizarVision đề cập đến các tàu sân bay USS Gerald R. Ford và USS Abraham Lincoln - những tàu đang hỗ trợ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Công ty này, vốn đã phân tích chuyển động của 2 tàu từ ít nhất năm ngoái, tiếp tục đăng tải hình ảnh vệ tinh và bản đồ được cho là thể hiện vị trí của các tàu kể từ khi xung đột bắt đầu.

Trong một số bài đăng vào tháng 3, MizarVision cho biết đã sử dụng AI để theo dõi đường bay của máy bay ném bom Mỹ, công bố bản đồ thể hiện các chuyến bay từ căn cứ tại Anh tới khu vực Địa Trung Hải cũng như các chuyến bay quay về từ Vịnh Ba Tư. Công ty cũng đăng các bản đồ mà họ cho là thể hiện vị trí máy bay quân sự Mỹ tại Saudi Arabia.

Một báo cáo đánh giá sức mạnh quân sự Trung Quốc do Lầu Năm Góc công bố vào tháng 12 xác nhận việc này nhưng không nêu chi tiết, và hiện chưa thể xác định liệu và bằng cách nào Iran có thể sử dụng hình ảnh vệ tinh Trung Quốc để phục vụ hoạt động quân sự.

Washington trước đây đã cáo buộc công ty Trung Quốc Chang Guang Satellite Technology vì cung cấp hình ảnh vệ tinh cho lực lượng Nga tại Ukraine. Chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Chang Guang vào năm 2023. Tuy nhiên, công ty bác bỏ các cáo buộc.

Hạ nghị sĩ John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban đặc biệt của Hạ viện về Trung Quốc, tuần trước đã gửi thư tới Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, bày tỏ lo ngại về các rủi ro an ninh mà lực lượng Mỹ tại Trung Đông có thể đối mặt từ việc MizarVision công bố hình ảnh vệ tinh.

"Khả năng hình ảnh vệ tinh thương mại bị khai thác để hỗ trợ xác định mục tiêu nhằm vào lực lượng Mỹ và gây tổn thất sinh mạng là một mối đe dọa cấp bách", ông Moolenaar viết.

Bức thư dẫn các phân tích và báo cáo cho rằng MizarVision dường như sử dụng dữ liệu từ bộ phận quốc phòng và không gian của tập đoàn châu Âu Airbus, đồng thời tiếp nhận hình ảnh từ các nhà vận hành Trung Quốc.

MizarVision không công bố nguồn dữ liệu của mình và không phản hồi các câu hỏi. Airbus cũng không trả lời yêu cầu bình luận.
Năng lực vệ tinh viễn thám Trung Quốc được chú ý

Theo truyền thông Trung Quốc, nước này hiện có hơn 640 vệ tinh viễn thám thương mại trên quỹ đạo, trong đó hơn 120 vệ tinh được phóng trong năm ngoái. Các nhà phân tích cho rằng Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu thị trường vệ tinh viễn thám toàn cầu, với công nghệ thu thập dữ liệu đa dạng như cảm biến quang học, hồng ngoại, radar và sóng vô tuyến.

Dữ liệu từ các vệ tinh viễn thám Trung Quốc được phân phối tới người dùng thông qua các nhà phân phối bên thứ 3 đặt tại Trung Quốc và nhiều khu vực khác.

MizarVision cũng quảng bá năng lực phân tích của mình ngoài Trung Đông, bao gồm cả hoạt động quân sự của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trong một bài đăng trên Weibo hôm thứ Hai, công ty nhận định hình ảnh vệ tinh đã cho thấy việc xây dựng một nhà chứa máy bay mới tại một căn cứ không quân ở Pakistan.

Chang Guang hiện vận hành chòm vệ tinh viễn thám lớn nhất Trung Quốc, mang tên Jilin-1, với hơn 150 vệ tinh. Công ty này cho biết có kế hoạch mở rộng lên 300 vệ tinh và phát triển năng lực cung cấp hình ảnh bất kỳ khu vực nào trên toàn cầu trong vòng 10 phút.

Các vệ tinh của Chang Guang có thể quan sát lại cùng một vị trí tới 40 lần mỗi ngày và dữ liệu của họ đã được sử dụng trong các lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp và cứu trợ thiên tai trong và ngoài nước.

Một nhà vận hành khác, Zhuhai Aerospace Microchips Science & Technology, cho biết đang xây dựng chòm vệ tinh nhằm đạt tần suất quan sát lại hơn tám lần mỗi ngày, cho phép cung cấp hình ảnh bất kỳ khu vực nào trên thế giới trong khoảng ba giờ hoặc ít hơn.

Theo báo cáo năm 2024 của công ty tư vấn Mỹ OTH Intelligence Group, năng lực viễn thám ngày càng cải thiện của Trung Quốc đồng nghĩa với việc quân đội nước này "hiện có khả năng tốt hơn trong việc xác định, theo dõi và nhắm mục tiêu các tài sản của Mỹ, bao gồm cả các nền tảng cơ động như tàu hải quân".

Điều này sẽ khiến Mỹ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc che giấu, di chuyển hoặc triển khai trang thiết bị mà không bị phát hiện, báo cáo nhận định.