Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tiêm kích F-16 tới Somalia

[Romano]

Thổ Nhĩ Kỳ đang đưa sức mạnh không quân vượt ra ngoài biên giới quốc gia, với điểm đến lần này là khu vực Sừng châu Phi. Trong một động thái mang đậm tính chiến lược và phô trương sức mạnh, Ankara đã triển khai các tiêm kích F-16 Viper do Mỹ sản xuất tới Somalia, cho thấy dấu ấn quân sự ngày càng rõ nét của nước này tại các điểm nóng an ninh then chốt.Theo các nguồn tin quân sự, ít nhất ba tiêm kích F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ đã hạ cánh xuống thủ đô Mogadishu vào ngày 28/1. Hình ảnh vệ tinh cho thấy Ankara đã xây dựng thêm các nhà chứa máy bay mới tại sân bay quốc tế Mogadishu để phục vụ cho số tiêm kích này. Trước đó, máy bay vận tải quân sự Thổ Nhĩ Kỳ liên tục thực hiện nhiều chuyến bay tới Somalia, được cho là nhằm vận chuyển phụ tùng và đạn dược.

Somalia hiện là nơi đặt căn cứ quân sự ở nước ngoài lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Việc triển khai F-16 được xem là một phần trong chiến lược tăng cường hiện diện an ninh của Ankara tại khu vực. Theo các báo cáo, những tiêm kích này sẽ hỗ trợ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm vào nhóm vũ trang al-Shabaab, đồng thời bảo vệ các lợi ích chiến lược và kinh tế của nước này, bao gồm các kế hoạch khoan dầu ngoài khơi và thậm chí cả dự án xây dựng cảng vũ trụ trong tương lai.

Dù việc triển khai tiêm kích tới Somalia được đánh giá là bước đi khác thường, sự phụ thuộc của Thổ Nhĩ Kỳ vào F-16 lại không phải điều mới. Nước này hiện sở hữu lực lượng F-16 lớn thứ hai trong NATO và lớn thứ ba thế giới. F-16 từ lâu đã là xương sống của không quân Thổ Nhĩ Kỳ – lực lượng được xây dựng suốt nhiều thập kỷ dựa chủ yếu trên các dòng máy bay chiến đấu do Mỹ sản xuất.Kể từ khi gia nhập NATO năm 1954, Thổ Nhĩ Kỳ đã vận hành nhiều loại máy bay Mỹ như F-86, F-84, F-104, F-102, F-100 và F-5. Các tiêm kích F-16 đầu tiên được đưa vào biên chế từ năm 1987 và đến năm 2012, Ankara sở hữu khoảng 270 chiếc. Hiện nay, không quân Thổ Nhĩ Kỳ vẫn duy trì một số tiêm kích F-4 Phantom đời cũ, dù đã vượt quá kế hoạch nghỉ hưu.

Những năm gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh hiện đại hóa không quân, bao gồm kế hoạch mua tiêm kích F-16 Block 70 mới. Tuy nhiên, sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào máy bay chiến đấu Mỹ đang dần thay đổi, khi Ankara hoàn tất thỏa thuận mua tiêm kích Eurofighter Typhoon từ Anh vào cuối năm 2025, đồng thời phát triển tiêm kích tàng hình nội địa TF-X (KAAN).

Trước đây, F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu được sử dụng trong các nhiệm vụ của NATO, như tuần tra không phận tại Romania và khu vực Baltic. Việc triển khai tiêm kích tới các quốc gia ngoài NATO ở những khu vực bất ổn như Qatar, Azerbaijan và nay là Somalia cho thấy Ankara đang theo đuổi một chiến lược mới, coi máy bay chiến đấu không chỉ là công cụ tác chiến mà còn là phương tiện răn đe và khẳng định ảnh hưởng địa chính trị.