BÊN LY CÀ PHÊ: Cứ chờ xem

[trungthuc]

(Minh họa: Facebook)

Tổng Thống Zelensky đã lên tiếng bác bỏ khả năng Ukraine sẽ đồng ý nhượng bộ lãnh thổ cho Nga, và cho rằng, "Mọi quyết định chống lại Ukraine hoặc không có sự góp mặt của Ukraine đều là những quyết định đi ngược lại hòa bình".

Ông Zelensky khẳng định, Ukraine luôn sẵn sàng với những quyết định sẽ đem lại hòa bình, song nhấn mạnh đó phải là một nền hòa bình "nghiêm túc", trong đó sẽ không có chuyện Ukraine nhượng bộ lãnh thổ của mình.

Tuyên bố của ông Zelensky được đưa ra sau khi có tin Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Vladimir Putin sẽ gặp nhau ở Alaska vào ngày 15 tháng Tám tới đây, với thông báo của Washington nói rằng, "sẽ có sự trao đổi về lãnh thổ". Có thể nói rằng, với lời tuyên bố đanh thép này, ông Zelensky muốn đập tan mọi toan tính của Washington và Moscow về lãnh thổ của Ukraine.

Người ta chưa thực sự hiểu ra Washington đang muốn làm gì khi dùng cụm chữ "sẽ có sự trao đổi về lãnh thổ", song, xem ra là hoàn toàn đúng đắn nếu chorằng mọi quyết định có liên quan đến lãnh thổ của Ukraine đều là những quyết định vô giá trị nếu không có sự đồng ý của Ukraine. Bởi vì Ukraine là một quốc gia có chủ quyền và ngoài Ukraine ra, không ai có quyền đưa ra các quyết định thay mặt cho Ukraine cả.

Chắc chắn là Tổng thống Zelensky hoàn toàn đúng khi cho rằng mọi quyết định chống lại Ukraine hay không có sự góp mặt của Ukraine đều là những quyết định đi ngược lại nền hòa bình, và rằng "cuộc xung đột không thể kết thúc nếu không có mặt Ukraine trong mọi cuộc đàm phán".

Trong thời gian gần đây, Tổng thống Donald Trump liên tục được nhiều quốc gia hoặc cá nhân đề cử cho giải Nobel Hòa Bình vì những cống hiến của ông cho hòa bình. Ngày 20 tháng Sáu, chính phủ Pakistan đăng bài viết dài trên mạng xã hội X, chính thức đề cử ông Trump cho giải Nobel Hòa Bình năm 2026, nhằm ghi nhận vai trò can thiệp ngoại giao quyết đoán của ông trong cuộc xung đột Ấn–Pakistan.

Theo Pakistan, ông Trump đã thể hiện tầm nhìn chiến lược và tài lãnh đạo xuất sắc trong việc bảo đảm lệnh ngừng bắn giữa Islamabad và New Delhi. Vài ngày sau đề cử của Pakistan, nghị sĩ Cộng Hòa Earl Carter đã đề cử ông Trump cho Nobel Hòa Bình vì vai trò "phi thường" của ông trong việc làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran. Hồi tháng trước, Campuchia cũng đã đề cử Nobel Hòa Bình cho ông Trump vì đã giúp chấm dứt xung đột Thái–Cam.

Gần đây nhất, vị tổng thống thứ 47 của nước Mỹ lại tiếp tục được đề cử cho giải Nobel Hòa Bình danh giá sau khi ông làm trung gian hòa giải giữa Armenia và Azerbaijan. Hôm 8 tháng Tám tại Tòa Bạch Ốc, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã ký tuyên bố chung về một thỏa thuận hòa bình giữa hai nước, trước sự chứng kiến của Tổng thống Donald Trump. Sau khi thỏa thuận được ký kết, hai nhà lãnh đạo của Armenia và Azerbaijan tuyên bố sẽ đề cử ông Trump cho giải Nobel Hòa Bình.

Chưa biết liệu Armenia và Azerbaijan có giữ cam kết của họ trong việc chấm dứt giao tranh và tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ của nhau hay không, nhưng trước mắt cần đánh giá cao sự tích cực của ông Trump trong việc đem lại hòa bình cho hai nước này, vốn là "sân sau" của Nga. Lẽ ra không phải là Mỹ, mà chính Nga mới là nước phải đứng ra hòa giải cho Armenia và Azerbaijan, với tư cách là đàn anh trong khu vực. Vậy là sự kiện xảy ra tại Tòa Bạch Ốc hôm 8 tháng Tám cho thấy tầm mức ảnh hưởng của Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, giờ đây đã lấn sang sân sau của Nga, đồng thời cho thấy nước Nga của Putin đang mất dần ảnh hưởng của mình đối với những nước mà mới hôm nào còn là "bọn đàn em ngoan ngoản".

Nhưng dù sao đi nữa, cần phải nói thẳng ra rằng ngày nào ông Trump chưa đem lại một nền hòa bình công bằng và nghiêm túc cho Ukraine, thì ngày đó ông vẫn chưa thực sự xứng đáng có cái vinh dự được trao Nobel Hòa Bình. Bởi vì cuộc xung đột giữa Nga-Ukraine từ hơn 3 năm nay vẫn là mối bận tâm lớn nhất của thế giới. Liệu cuộc gặp giữa các ông Trump và Putin sắp tới tại Alaska có đem lại cơ hội nào cho hòa bình ở Ukraine hay không, hay chỉ đem lại chút phấn khởi chỉ nửa vời?

Hãy chờ xem. Sẽ là đáng thất vọng nếu ông Trump nhận được Nobel Hòa Bình năm 2026 khi hòa bình, một nền hòa bình công bằng, vẫn chưa đến với nhân dân Ukraine.

* Khi bài này vừa viết xong thì có tin Tòa Bạch Ốc đang cân nhắc mời Tổng Thống Zelensky đến Alaska, trước sự kiên quyết không nhượng lãnh thổ của ông. Kế hoạch này vẫn chưa được quyết định rõ ràng và chưa rõ ông Zelensky cuối cùng sẽ có mặt ở Alaska hay không.