Cơn địa chấn chính trị tại California bất ngờ bùng nổ, không phải từ đối thủ Cộng hòa, mà từ chính nội bộ đảng Dân chủ – nơi tưởng như vững như bàn thạch. Khi bê bối liên quan đến Eric Swalwell nổ ra, cuộc đua thống đốc vốn đã rối ren nay càng trở thành một mê cung không lối thoát. Và ở trung tâm của vòng xoáy ấy, cái tên Gavin Newsom nổi lên như người buộc phải “dọn dẹp chiến trường”, dù ông chưa từng tạo ra nó.
"Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên". Eric Swalwell, một cái tên từng được kỳ vọng sẽ làm nên chuyện trong cuộc đua ghế Thống đốc bang California, bỗng chốc thấy sự nghiệp chính trị của mình tan thành mây khói sau những cáo buộc nghiêm trọng về hành vi sai trái tình dục.
Dù đây không phải là "đống rác" trực tiếp do Thống đốc đương nhiệm Gavin Newsom bày ra, nhưng trớ trêu thay, dư luận và các bóng hồng, nam tử quyền lực trong Đảng đang đổ dồn mắt về phía ông, mong đợi một cú xoay chuyển cục diện. Newsom hiện đang ở trong một cuộc "marathon" của những cuộc gọi và cuộc họp khẩn cấp. Ông đang cố gắng giải mã xem bàn cờ chính trị này đang xoay chuyển về đâu khi mà "quân xe" quan trọng nhất là Swalwell đã bị loại bỏ khỏi ván đấu.
Cơn bão mang tên Swalwell và cuộc đua bị đảo lộn
Việc Eric Swalwell dính vào cáo buộc hành vi tình dục sai trái không chỉ khiến ông phải đình chỉ chiến dịch tranh cử thống đốc, mà còn làm sụp đổ toàn bộ thế cân bằng vốn mong manh của cuộc đua. Trước đó, Swalwell dù không quá nổi bật nhưng vẫn âm thầm tiến lên, đạt mức “high teens” trong các cuộc thăm dò – một vị trí đủ để hy vọng trong một cuộc đua phân mảnh.
Nhưng giờ đây, tất cả tan thành mây khói.
Không ai biết lượng cử tri từng ủng hộ Swalwell sẽ đi đâu:
– Chia đều cho nhiều ứng viên?
– Hay dồn về một cái tên bất ngờ?
Ngay cả các cố vấn chiến dịch cũng thừa nhận: mọi dự đoán hiện tại chỉ là “ước đoán mang tính cầu may”.
Cái bóng của Swalwell ra đi để lại một khoảng trống mênh mông và một nỗi sợ hãi tột độ cho phe Dân chủ: Kịch bản "báo động đỏ". Tại California, với thể thức bầu cử sơ bộ không phân biệt đảng phái, nếu phe Dân chủ quá phân tán, rất có thể hai ứng viên Cộng hòa sẽ dắt tay nhau vào vòng chung kết tháng 6, khóa chặt cửa dinh thự Thống đốc trước mặt người của Đảng Dân chủ.
Đối với Newsom, đây không chỉ là chuyện chọn người kế vị. Ông đang rậm rịch cho tham vọng tiến vào Nhà Trắng, và một người kế nhiệm không cùng phe hoặc không thuận mắt có thể sẽ là kẻ "đào bới" lại những hồ sơ cũ, gây khó dễ cho con đường tương lai của ông. "Sau lưng một người thành đạt luôn có những bóng ma quá khứ", và Newsom chắc chắn không muốn những bóng ma đó được khơi dậy bởi một đối thủ chính trị ngay tại quê nhà.
Nỗi lo “ác mộng đỏ”: Dân chủ bị loại sạch khỏi vòng chung kết
Điều khiến các lãnh đạo Dân chủ lo lắng nhất không phải là mất một ứng viên – mà là mất cả cuộc chơi.
Hệ thống bầu cử sơ bộ không phân đảng tại California có thể dẫn đến kịch bản tồi tệ nhất: hai ứng viên Cộng hòa lọt vào vòng chung kết, đẩy toàn bộ Dân chủ ra ngoài cuộc đua thống đốc.
Một nguồn tin thân cận với Newsom nói thẳng:
“Ông ấy đang theo dõi rất sát và sẽ làm mọi thứ để ngăn kịch bản bị loại sạch.”
Thực tế, Newsom đã từng có một "ý trung nhân" cho chiếc ghế này: Thượng nghị sĩ Alex Padilla. Hai người không chỉ là đồng minh mà còn là những người bạn thân thiết. Newsom từng dốc sức đẩy Padilla vào cuộc đua, nhất là sau hình ảnh Padilla bị trấn áp khi phản đối chính sách nhập cư – một câu chuyện truyền thông hoàn hảo tại California. Thế nhưng, "Người tính không bằng trời tính", Padilla đã từ chối vào phút chót vì lý do gia đình, để lại Newsom với một danh sách ứng viên mà ông cảm thấy "nhạt nhẽo" như cơm nguội.
Hãy nhìn vào những cái tên còn lại:
Tom Steyer: Tỷ phú này bị Newsom lo ngại là quá thiếu nhất quán trong quản lý.
Katie Porter: Một cựu dân biểu sắc sảo nhưng lại bị e ngại sẽ khiến giới kinh doanh tháo chạy khỏi bang.
Matt Mahan: Thị trưởng San Jose vốn có mối quan hệ cơm không lành, canh không ngọt với Thống đốc.
Xavier Becerra: Người từng có những khúc mắc từ thời làm Bộ trưởng Y tế dưới quyền Biden.
Đúng là "So bó đũa, chọn cột cờ", nhưng dường như trong mắt Newsom, bó đũa này chẳng có chiếc nào đủ vững chãi để làm cột.
Gavin Newsom – người đứng giữa cơn xoáy quyền lực
Dù không trực tiếp gây ra khủng hoảng, Gavin Newsom lại trở thành trung tâm của mọi kỳ vọng.
Sau khi scandal nổ ra, ông bước vào một “marathon chính trị”:
– Họp liên tục với cố vấn
– Gọi điện cho các lãnh đạo cấp cao
– Trao đổi với Nancy Pelosi
– Theo dõi dữ liệu thăm dò mới
Nhưng vấn đề là: ông cũng không có câu trả lời rõ ràng.
Một đồng minh của ông thừa nhận:
“Người ta nói hãy thể hiện lãnh đạo đi, nhưng lãnh đạo kiểu gì trong tình huống này?”
Newsom vốn không thích “chọn phe” trong nội bộ đảng. Nhưng giờ đây, nếu không chọn, có thể cả đảng sẽ trả giá.
Cuộc đua này không chỉ quyết định tương lai California – mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giấc mơ tổng thống của Newsom.
Là thống đốc bị giới hạn nhiệm kỳ, ông đang chuẩn bị cho một chiến dịch tranh cử Nhà Trắng. Người kế nhiệm ông sẽ có quyền:
– Bảo vệ di sản chính trị của ông
– Hoặc lật lại toàn bộ chính sách
– Thậm chí mở các cuộc điều tra bất lợi
Nói cách khác:
Người kế nhiệm có thể nâng ông lên… hoặc kéo ông xuống.
“Chọn tướng sai, mất cả giang sơn” – bài học xưa vẫn còn nguyên giá trị.
Cơ hội đã từng có – và đã vụt mất: Alex Padilla
Newsom từng có “lựa chọn vàng”: Thượng nghị sĩ Alex Padilla.
Hai người không chỉ là đồng minh mà còn là bạn thân chính trị. Newsom từng bổ nhiệm Padilla vào Thượng viện sau khi Kamala Harris trở thành Phó Tổng thống.
Ông đã nhiều lần thuyết phục Padilla ra tranh cử thống đốc.
Padilla đã tiến rất gần đến quyết định đó.
Nhưng rồi… ông từ chối.
Lý do không phải chính trị – mà là gia đình. Vợ ông phản đối, và ông quyết định ưu tiên con cái.
Một quyết định mang tính cá nhân, nhưng lại tạo ra khoảng trống chính trị khổng lồ.
Pelosi, Schiff và bài toán liên minh quyền lực
Trong cơn khủng hoảng, Newsom không thể hành động một mình.
Ông đã liên lạc với Nancy Pelosi – “bà trùm quyền lực” của chính trường California. Đồng thời, các nhân vật như Adam Schiff hay Padilla cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng.
Tuy nhiên, mọi kế hoạch vẫn đang ở trạng thái… chưa có kế hoạch.
Schiff từng cảnh báo từ trước:
“Khả năng Dân chủ bị loại khỏi vòng hai là hoàn toàn có thật.”
Nhưng ngay cả ông cũng chưa đưa ra hướng đi cụ thể sau cú sốc Swalwell.
Thời gian không còn nhiều
Một yếu tố khiến tình hình thêm căng thẳng: thời gian.
Chỉ còn chưa đầy 3 tuần nữa, phiếu bầu qua thư sẽ bắt đầu được gửi đi.
Điều đó có nghĩa:
– Nếu Newsom muốn can thiệp, ông phải làm ngay
– Nếu muốn ủng hộ ai đó, phải quyết định sớm
– Nếu không… cuộc đua sẽ trôi theo quán tính hỗn loạn
Chủ tịch Đảng Dân chủ California, Rusty Hicks, nói:
“Newsom là một tiếng nói quan trọng… nhưng không phải là tiếng nói duy nhất.”
Hiện tại, tất cả các ứng viên khác vẫn kiên trì bám trụ dù tỷ lệ ủng hộ chỉ ở mức một con số. Họ như những người đi đêm chưa thấy ánh bình minh nhưng chẳng ai muốn bỏ cuộc. Mọi ánh mắt đang đổ dồn về Newsom và cả những nhân vật quyền lực như Nancy Pelosi hay Adam Schiff. Liệu họ có thể tạo ra một "cú hích" để dồn lực về một phía trước khi lá phiếu gửi qua thư được phát hành trong chưa đầy ba tuần tới?
California – biểu tượng của quyền lực Dân chủ – giờ đây đang đứng trước một nghịch lý:
càng mạnh, càng dễ rơi vào hỗn loạn nội bộ.
Gavin Newsom, người từng xây dựng hình ảnh đối đầu Trump và dẫn dắt bang qua nhiều khủng hoảng, nay phải đối mặt với một bài toán khó hơn:
cứu chính đảng của mình khỏi chính sự chia rẽ của nó.
“Thuyền to sóng lớn” – con thuyền California đang chao đảo, và người cầm lái không còn nhiều thời gian để quyết định.
Liệu Newsom sẽ đứng ngoài quan sát, hay bước vào cuộc chơi và định hình lại bàn cờ?
Câu trả lời sẽ không chỉ quyết định tương lai California… mà có thể cả con đường vào Nhà Trắng của chính ông.
