Theo như Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf vào hôm mới đây đã tuyên bố quân đội Cộng hòa Hồi giáo đã sẵn sàng “dạy cho bất kỳ kẻ xâm lược nào một bài học”, sau khi Tổng thống Donald Trump lên tiếng bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất hòa bình 14 điểm mới nhất của Mỹ và nói rằng lệnh ngừng bắn đang “thoi thóp”.

Sau khi Tổng thống Trump bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất hòa bình 14 điểm mới nhất của Mỹ và nói rằng lệnh ngừng bắn đang “thoi thóp”, Chủ tịch Quốc hội Iran hôm nay Thứ Ba 12/5 tuyên bố quân đội Cộng hòa Hồi giáo đã sẵn sàng “dạy cho bất kỳ kẻ xâm lược nào một bài học”. Chủ tịch Quốc hội Iran là nhân vật cầm đầu phái đoàn đàm phán của Iran lâu nay đã ám chỉ cảnh cáo Mỹ nếu tấn công Iran như Donald Trump đe dọa.

Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cho biết hôm thứ Ba 12/5 rằng Israel đã gửi các hệ thống phòng thủ tên lửa cùng nhân sự tới UAE để giúp bảo vệ quốc gia này trước các cuộc tấn công của Iran, cho thấy mối quan hệ quốc phòng ngày càng sâu sắc giữa hai nước Trung Đông được thúc đẩy bởi cuộc chiến Iran.

Chi phí của cuộc chiến tại Iran đã tăng lên 29 tỷ USD, theo quyền kiểm soát viên Ngũ Giác Đài Jules Hurst trong phiên điều trần hôm thứ Ba 12/5. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tháng trước nói con số là 25 tỷ USD, nhưng các quan chức Mỹ nắm các đánh giá nội bộ cho biết vào thời điểm đó chi phí thực tế có thể đã gần 50 tỷ USD.

Giá tiêu dùng của người Mỹ tăng mạnh lên mức cao nhất trong gần 3 năm

Lạm phát trong tháng 4 đã tăng tốc lên mức 3,8% theo năm, cao nhất kể từ tháng 5/2023, khi cuộc chiến Iran đẩy giá năng lượng tăng và làm giá cả leo thang trên toàn nền kinh tế.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI), theo dõi sự thay đổi giá của các mặt hàng người tiêu dùng thường mua theo thời gian, cho thấy lạm phát tăng 0,6% trong tháng 4 so với tháng trước.

Theo Bộ Lao động Mỹ, giá năng lượng là yếu tố chính thúc đẩy lạm phát, chiếm 40% tổng mức tăng CPI. Tính theo năm, giá xăng tăng 28,4% so với cùng kỳ năm trước.

Lạm phát lõi — không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động — tăng 2,8% so với một năm trước, cho thấy áp lực giá cả đang lan rộng vượt ra ngoài chi phí nhiên liệu.

Trump nói sẽ “suy nghĩ” về lằn ranh đỏ để chấm dứt lệnh ngừng bắn
Trước khi lên đường tới Trung Quốc, Tổng thống Trump được hỏi đâu sẽ là “lằn ranh đỏ” khiến ông chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran. Ông chưa đưa ra câu trả lời ngay lập tức nhưng nói rằng sẽ suy nghĩ về điều đó trong chuyến bay dài tới Bắc Kinh.

“Chúng ta sẽ xem xét,” ông nói. “Và chúng tôi sẽ suy nghĩ về điều đó trên chuyến bay và trong thời gian tới. Nhưng chúng tôi đã đánh bại quân đội của họ (Iran) rất rõ ràng, chuyện đó đã kết thúc.”

Trump không nghĩ đến tài chính của người Mỹ khi đàm phán với Iran

Tổng thống Trump nói ông “không nghĩ đến điều đó dù chỉ một chút” khi được hỏi liệu tình hình tài chính của người dân Mỹ có ảnh hưởng tới các cuộc đàm phán với Iran hay không. Ông trả lời các phóng viên tại bãi cỏ phía Nam Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường sang Trung Quốc.

Khi một phóng viên hỏi:

“Khi đàm phán với Iran, thưa Tổng thống, tình hình tài chính của người dân Mỹ ảnh hưởng tới quyết định của ông ở mức độ nào?”

Ông đáp:

“Không hề một chút nào. Điều duy nhất quan trọng khi tôi nói về Iran là họ không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ, tôi không nghĩ về bất kỳ ai.”

Sau đó, một phóng viên khác hỏi liệu ông thực sự không cân nhắc tình hình tài chính của người dân Mỹ hay không.

Ông trả lời:

“Điều quan trọng nhất, vượt xa mọi thứ khác — kể cả việc thị trường chứng khoán tăng hay giảm một chút, mà nhân tiện thị trường hiện đang ở mức cao kỷ lục — điều quan trọng nhất là Iran không được có vũ khí hạt nhân.”

“Mọi người Mỹ đều hiểu điều đó,” ông nói thêm.

“Tôi không nghĩ” ông Tập cần phải làm gì để can thiệp vào Iran

Phát biểu với các phóng viên tại Bãi cỏ phía Nam của Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường tới cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Trung Quốc, Tổng thống Trump nói với báo giới rằng: “Tôi không nghĩ” ông Tập cần phải làm gì để hỗ trợ về vấn đề Iran.

“Tôi không nghĩ là ông ấy cần làm vậy,” ông Trump nói với các phóng viên khi được hỏi về ông Tập Cận Bình.

“Tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ sự giúp đỡ nào liên quan đến Iran.”

Tuần trước, ông Trump nói với Fox News rằng ông không quá thất vọng về Trung Quốc, nhưng cho biết Trung Quốc “có thể giúp nhiều hơn nữa” trong việc mở lại Eo biển Hormuz.

Iran chỉ trích điều mà họ gọi là “sự sỉ nhục, đe dọa và ép buộc để thanh toán”

Trong bối cảnh Tổng thống Trump đe dọa nối lại các hoạt động quân sự chống Iran, các lãnh đạo nước Hồi giáo này bày tỏ sự không hài lòng với cách Hoa Kỳ đàm phán một thỏa thuận hòa bình.

“Hòa bình thực sự không thể được xây dựng bằng ngôn ngữ của sự sỉ nhục, đe dọa và ép buộc để thanh toán,” Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi viết trên X. “Khi bên đã trực tiếp góp phần vào chiến tranh, phong tỏa, trừng phạt và đe dọa bằng vũ lực lại bác bỏ phản hồi của Iran chỉ vì đó không phải là sự đầu hàng, thì rõ ràng vấn đề thực sự không phải là hòa bình, mà là áp đặt ý chí chính trị thông qua đe dọa và áp lực.”

Ông Trump nhiều lần bác bỏ các đề xuất của Iran nhằm chấm dứt lâu dài cuộc xung đột, gần đây nhất là gọi một đề xuất được đệ trình cuối tuần trước là “Hoàn toàn không thể chấp nhận được.”

Gharibabadi cho biết Iran đang tìm kiếm một thỏa thuận bao gồm: chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh; bồi thường thiệt hại; chấm dứt phong tỏa tại Eo biển Hormuz; dỡ bỏ các lệnh trừng phạt; và tôn trọng chủ quyền của Iran.

Ông mô tả các cuộc đàm phán là “sự tiếp diễn của chính sách cưỡng ép được khoác lên bằng ngôn ngữ ngoại giao.”

Kuwait triệu tập đại sứ Iran vì vụ tấn công trên đảo Bubuiyan

Kuwait đã triệu tập đại sứ Iran liên quan đến vụ tấn công được cho là có liên hệ với Iran trên đảo Bubuiyan ở biên giới phía đông của Kuwait.

Bộ Quốc phòng nước này cho biết hôm thứ Ba rằng 6 người liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã “cố gắng xâm nhập đất nước bằng đường biển.” Hãng thông tấn quốc gia Kuwait cho biết sau các cuộc đụng độ với lực lượng an ninh địa phương, bốn nghi phạm đã bị bắt và hai người trốn thoát.

Thứ trưởng Ngoại giao Kuwait Hamad Suleiman Al-Meshaan đã trao cho Đại sứ Iran Mohammad Totonji một “công hàm phản đối chính thức” liên quan đến vụ việc hôm thứ Ba, theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Kuwait, đồng thời “tái khẳng định sự lên án mạnh mẽ của Kuwait đối với hành động thù địch này.”

Kuwait cùng các nước láng giềng vùng Vịnh Ba Tư đã nhiều lần hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran kể từ ngày 28 tháng 2, khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chung chống Iran, cho đến khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Washington và Tehran có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4.

Hegseth nói Trump không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lisa Murkowski của Alaska, người cho biết bà dự định giới thiệu văn bản chính thức cho phép sử dụng lực lượng quân sự chống Iran, đã hỏi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth liệu chính quyền có cân nhắc xin sự cho phép từ Quốc hội hay không.

“Quan điểm của chúng tôi là nếu tổng thống đưa ra quyết định tái khởi động chiến dịch, chúng tôi sẽ có đầy đủ thẩm quyền cần thiết để làm điều đó,” Hegseth nói.

Khi Murkowski hỏi liệu việc Quốc hội phê chuẩn đầy đủ thẩm quyền có “hữu ích cho tổng thống” hay không, Hegseth nhắc lại: “Quan điểm của chúng tôi là ông ấy có đầy đủ thẩm quyền cần thiết theo Điều II để hành động.”

Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, tổng thống có 60 ngày để chấm dứt việc sử dụng vũ lực trừ khi Quốc hội tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng lực lượng quân sự.

Tuy nhiên, khi thời hạn này kết thúc vào ngày 1 tháng 5, chính quyền bác bỏ sự cần thiết đó, với Hegseth cho rằng đồng hồ đã dừng lại nhờ lệnh ngừng bắn. Ông Trump viết trong thư gửi các lãnh đạo Quốc hội rằng “các hành động thù địch” với Iran đã “chấm dứt.” Ông cũng viện dẫn việc các tổng thống tiền nhiệm của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa từng bỏ qua yêu cầu xin phê chuẩn của Quốc hội.

Các Thượng Nghị sĩ Dân chủ đã sáu lần cố gắng thông qua các nghị quyết nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của ông Trump nhưng đều bị phe Cộng hòa bác bỏ.

Tướng Caine thúc giục Iran “suy nghĩ khôn ngoan về các bước đi tiếp theo”

Thượng Nghị sĩ Đảng Dân chủ Dick Durbin của Illinois đã hỏi Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, về cách Iran vẫn có khả năng ngăn chặn giao thông hàng hải tại Eo biển Hormuz.

“Đó là một tình huống phức tạp, với rất nhiều tàu thuyền nhỏ và các năng lực khác đang hoạt động trong khu vực,” Caine phát biểu trước một tiểu ban phân bổ ngân sách của Thượng viện. “Một phần trách nhiệm thuộc về các hãng vận tải thương mại, nhưng một lần nữa vấn đề cốt lõi vẫn là Iran đang giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin thông qua eo biển này.”

“Tôi khuyến khích Iran suy nghĩ khôn ngoan về các bước đi tiếp theo và tận dụng cơ hội để mở lại eo biển — đó là lựa chọn của họ,” ông nói.

Trump chửi báo chí là “đồ ngốc” khi hỏi về chi phí xây phòng khiêu vũ.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba 12/5 đã bảo vệ quy mô và chi phí của phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc, đồng thời xúc phạm phóng viên đặt câu hỏi về phạm vi của dự án này.

“Chúng tôi có một phòng khiêu vũ đang được xây dựng với chi phí thấp hơn ngân sách dự kiến. Tôi đã tăng gấp đôi kích thước của nó vì rõ ràng chúng tôi cần điều đó,” Trump nói với các phóng viên trước khi lên đường tới China. “Và hiện tại chúng tôi đang đúng ngân sách, thậm chí dưới ngân sách và còn vượt tiến độ.”

Khi bị chất vấn thêm về quy mô của phòng khiêu vũ, Trump phản bác phóng viên: “Tôi đã tăng gấp đôi kích thước của nó, đồ ngốc. Anh không phải là người thông minh.”

Diện tích và chi phí của phòng khiêu vũ — công trình sẽ thay thế khu East Wing của Tòa Bạch Ốc hiện đã bị phá dỡ — đã thay đổi nhiều lần kể từ khi Trump lần đầu công bố kế hoạch vào mùa hè năm ngoái.

Tuy nhiên, Trump đã bác bỏ những lo ngại về chi phí của dự án vì ông cho biết toàn bộ sẽ được tài trợ bởi các nhà tài trợ giàu có. Ban đầu ông nói chi phí sẽ là 200 triệu USD, nhưng hiện đã tăng lên 400 triệu USD và nay quốc hội Cộng hòa đang vận động dư án tăng thêm 1 Tỷ Đôla từ tiền thuế của dân Mỹ cấp cho việc xây dựng phòng khiêu vũ của Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc!

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh đảng Cộng hòa đã đưa khoản ngân sách 1 tỷ USD cho an ninh phòng khiêu vũ vào dự luật điều chỉnh ngân sách của Thượng viện. Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa Thượng viện Rand Paul hôm thứ Hai cho biết nhiều khả năng khoản này sẽ bị loại bỏ khỏi dự luật trước khi được đưa ra bỏ phiếu tại Thượng viện.

Các quan chức Tòa Bạch Ốc đã gặp các Thượng Nghị sĩ đảng Cộng hòa trong bữa trưa hôm thứ Ba 12/5 để trình bày chi tiết từng khoản chi của gói 1 tỷ USD.

Theo tài liệu được trình bày trong buổi họp, chi phí này sẽ bao gồm việc “gia cố” khu phức hợp Tòa Bạch Ốc, cơ sở kiểm tra khách tham quan, huấn luyện, nâng cấp an ninh cho các nhân vật được bảo vệ, đối phó với các mối đe dọa và công nghệ mới, cũng như các sự kiện mang tầm quan trọng quốc gia.

Trump và một số thành viên đảng Cộng hòa ngày càng nhấn mạnh sự cần thiết của phòng khiêu vũ sau vụ nổ súng tại bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc vào cuối tháng trước.

Đề nghị đặt tên Quốc lộ 287 thành Xa lộ 47 mang tên Trump.

Thượng Nghị sĩ John Cornyn đề xuất dự luật tạo Xa lộ Liên tiểu bang 47 ở Texas để vinh danh ông Trump.

Thượng Nghị sĩ bang Texas John Cornyn (Đảng Cộng hòa), người đang đối mặt với cuộc đua tái tranh cử sít sao nhằm giữ ghế Thượng viện của mình, đã giới thiệu một dự luật hôm thứ Ba nhằm đặt tên một tuyến đường cao tốc để vinh danh Tổng thống Donald Trump.

“Tôi tự hào giới thiệu dự luật đổi tên Quốc lộ Mỹ 287 thành Xa lộ Liên tiểu bang 47 để vinh danh vị Tổng thống thứ 47 của chúng ta,” Cornyn viết trên mạng xã hội.

Tuyến đường này là tuyến quốc lộ dài thứ hai của Mỹ, kéo dài 1.791 dặm từ Choteau, bang Montana, đến Port Arthur, bang Texas. Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Cynthia Lummis đồng bảo trợ dự luật.

Dự luật sẽ nâng cấp tuyến đường từ quốc lộ thành xa lộ liên tiểu bang. Dự luật của Cornyn dẫn lại một nghiên cứu năm 2025 của Sở Giao thông Vận tải Texas, cho thấy việc nâng cấp này có thể giảm thời gian di chuyển 7,37% và tiết kiệm tổng cộng 5,4 tỷ USD vào năm 2050.

“Texas là vùng đất của Trump và dự luật này sẽ củng cố di sản của POTUS bằng cách đặt tên gần 1.800 dặm đường mở để mãi mãi được biết đến như xa lộ Trump,” Cornyn viết trong bài đăng hôm thứ Ba.

Cornyn đang đối đầu với Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton trong cuộc bầu cử vòng hai vào ngày 26/5, sau khi không ứng viên nào giành được đa số phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa tại bang hồi tháng 3.

Một cuộc thăm dò tháng trước của Trường Chính sách Công Hobby thuộc Đại học Houston cho thấy Paxton chỉ dẫn trước vị Thượng Nghị sĩ đương nhiệm 3 điểm phần trăm.

Người chiến thắng trong cuộc bầu cử vòng hai này sẽ đối đầu với Dân biểu bang James Talarico (Đảng Dân chủ) trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11.

Ông Donald Trump hiện vẫn chưa ủng hộ ứng viên nào trong cuộc đua, dù nhiều lần úp mở rằng ông sẽ công bố sự ủng hộ của mình “sớm thôi”.

Sau kết quả bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa tại bang, Trump viết trên Truth Social rằng sự chia rẽ trong đảng xoay quanh hai ứng viên này “PHẢI CHẤM DỨT NGAY!”

“Cả John và Ken đều đã có những chiến dịch tuyệt vời, nhưng chưa đủ tốt. Giờ đây, cuộc đua này phải HOÀN HẢO!” Trump viết trong bài đăng ngày 4/3, đề cập đến cuộc bầu cử vòng hai.

“Các sự ủng hộ của tôi trong Đảng Cộng hòa gần như không thể bị đánh bại!” ông tiếp tục. “Thật vinh dự khi nhận ra rằng mọi người tôi ủng hộ đều THẮNG, và thắng đậm, đặc biệt là ở Texas! Tôi sẽ sớm đưa ra sự ủng hộ của mình và sẽ yêu cầu ứng viên mà tôi không ủng hộ phải lập tức RÚT KHỎI CUỘC ĐUA!”

Hai tháng sau, tổng thống một lần nữa nói rằng ông sẽ đưa ra quyết định “có thể là tương đối sớm”.

Hai ứng viên Đảng Cộng hòa đã tung ra hàng loạt quảng cáo chính trị gay gắt nhằm công kích chiến dịch của nhau, trong đó cả hai đều cáo buộc đối phương không thực sự gắn bó với chương trình nghị sự chính sách của Trump.

Paxton chỉ trích Cornyn là “chống Trump” và công kích ông vì thay đổi lập trường về quyền filibuster tại Thượng viện để ủng hộ một trong những ưu tiên lập pháp hàng đầu của chính quyền Trump. Đáp lại, vị Thượng Nghị sĩ đương nhiệm gọi tổng chưởng lý bang là “Ken gian trá” và nhắc đến vụ ly hôn đầy lùm xùm của Paxton trong các quảng cáo công kích. HẠNH DƯƠNG

Nguy cơ một số quốc gia vùng Vịnh bị cuốn vào cuộc chiến trực tiếp với Iran gia tăng, sau khi xuất hiện thông tin cho rằng Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã bí mật tiến hành cuộc tấn công lớn nhằm vào Iran trong thời gian xung đột.Theo báo The Wall Street Journal, cuộc tấn công của UAE nhằm vào Iran để trả đũa bao gồm một đòn tấn công vào đảo Lazan của Iran, ngay trước khi lệnh ngừng bắn ngày 7/4 được công bố.

Thông tin này nhiều khả năng sẽ khiến UAE trở thành mục tiêu rõ ràng hơn nữa của Iran, nếu lệnh ngừng bắn bị hủy bỏ và Mỹ nối lại xung đột với Iran.Ngày 11/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định rằng, lệnh ngừng bắn đang rất mong manh, do Iran không đưa ra các nhượng bộ mà ông yêu cầu liên quan tới chương trình hạt nhân.

Ngày 12/5, Bộ Chiến tranh Mỹ cho biết chi phí của cuộc chiến với Iran đã tăng lên gần 29 tỷ USD, cao hơn khoảng 4 tỷ USD so với ước tính trước đó mà bộ này đưa ra cách đây hai tuần.

Trong giai đoạn giao tranh trước đó bắt đầu từ ngày 28/2, UAE đã bị Iran chọn làm mục tiêu cho các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái. Quốc gia này bị tấn công với mức độ cao một phần do giới lãnh đạo UAE có lập trường ngoại giao thù địch mạnh mẽ đối với Iran.

Theo Wall Street Journal, thù địch ngoại giao đã mở rộng sang cả đối đầu quân sự. Các hình ảnh cho thấy tiêm kích và thiết bị bay không người lái của UAE hoạt động bên trong Iran.

Vào thời điểm đó, UAE đã úp mở rằng họ muốn tiến hành các chiến dịch trả đũa, thay vì chỉ phòng thủ các cơ sở dầu mỏ và cảng biển. Khi đó, Iran cũng cáo buộc UAE và Kuwait tham gia các cuộc tấn công.

Cho đến nay, UAE vẫn chưa thể thuyết phục Qatar hoặc Saudi Arabia hành động nhiều hơn để đối phó các cuộc tấn công của Iran hoặc phá thế phong tỏa tại eo biển Hormuz.

Đánh giá tình báo của Iran từ lâu cho rằng một số quốc gia vùng Vịnh đã cho phép Mỹ sử dụng không phận hoặc căn cứ quân sự trên lãnh thổ để tấn công Iran.

Các nước châu Âu cũng bảo vệ các quốc gia vùng Vịnh, coi đây là bước đi cần thiết để bảo vệ các đồng minh vùng Vịnh trung lập muốn đứng ngoài xung đột.

Đại sứ Mỹ tại Israel, ông Mike Huckabee, cho biết, Israel đã điều các tổ hợp Vòm Sắt cùng nhân sự tới tăng cường năng lực phòng thủ cho UAE.

Những bất đồng giữa các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt giữa Saudi Arabia và UAE, xoay quanh câu hỏi có tấn công trả đũa Iran hay không và liệu tấn công thì có gây thù địch với Iran tới mức đe dọa các mối quan hệ ngoại giao mong manh giữa các nước vùng Vịnh hay không.

Giải thích lập trường của Saudi Arabia, cựu Đại sứ Saudi Arabia tại Mỹ Turki al-Faisal nhấn mạnh trong một bài viết đăng trên Arab News tuần này rằng, Saudi Arabia đã lựa chọn đúng đắn khi kiềm chế tấn công. Ông viết: “Nếu Israel thành công trong kế hoạch châm ngòi chiến tranh giữa chúng ta và Iran, khu vực sẽ rơi vào tình trạng bị tàn phá và hủy diệt, còn Israel sẽ thành công trong việc áp đặt ý chí của mình lên khu vực, trở thành tác nhân duy nhất trong môi trường xung quanh chúng ta”.

Bài viết cho rằng nếu Saudi Arabia bước vào một cuộc chiến toàn diện lúc này, các cơ sở dầu mỏ ở bờ biển phía Đông sẽ bị phá hủy, các nhà máy khử muối sẽ trở thành mục tiêu tấn công, hoạt động hành hương Hajj sẽ chịu tác động thảm khốc và các dự án trong Tầm nhìn 2030 sẽ đình trệ.

Trong khi đó, Kuwait cho biết ít nhất bốn thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bị bắt giữ khi tìm cách thực hiện các vụ tấn công trên đảo Bubiyan thuộc Kuwait, hòn đảo lớn nhất trong chuỗi đảo ven biển của Kuwait. Báo chí Kuwait đã công bố tên của bốn chỉ huy IRGC nói trên khi vụ việc xảy ra đầu tháng 5.

Truyền thông Iran chưa đưa tin về vụ việc trên, nhưng UAE đã ra tuyên bố bày tỏ đoàn kết với Kuwait trong nỗ lực ngăn chặn các hành động của IRGC. Đại sứ Iran tại Kuwait đã bị Bộ Ngoại giao Kuwait triệu tập để nghe phản ứng giận dữ của Kuwait về vụ tấn công nhằm vào lực lượng vũ trang nước này.

Sự giận dữ của UAE đối với Iran một phần phản ánh khác biệt ý thức hệ kéo dài, trong đó có việc UAE sẵn sàng ký Hiệp định Abraham để bình thường hóa quan hệ với Israel, nhưng cũng xuất phát từ quan điểm cho rằng nước này đã bị Iran tấn công một cách bất công vì có các mối liên hệ với Israel.

Những thiệt hại mà UAE phải hứng chịu bao gồm việc nhà máy khí đốt lớn nhất nước này phải đóng cửa gần hai năm do các cuộc tấn công của Iran hồi tháng trước. Chủ sở hữu nhà máy, ADNOC Gas, cho biết sẽ chưa thể sửa chữa cơ sở này hoàn toàn trước năm sau. ADNOC Gas nói mục tiêu là khôi phục công suất xử lý của tổ hợp lên 80% vào cuối năm 2026 và đạt toàn bộ công suất trong năm 2027.

Tuy nhiên, lập trường của UAE cũng góp phần xây dựng các liên minh ngoại giao mới tại Trung Đông, đó là các quốc gia không tham gia xung đột với Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif đã ca ngợi nhóm bốn quốc gia này. Ông nói: “Mọi diễn biến trong khu vực đang dẫn tới một liên minh bao gồm Pakistan, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar”.

Tình trạng thiếu nhiên liệu do chiến tranh ở Vùng Vịnh đang gây ra những khó khăn không nhỏ cho ngành vận tải biển toàn cầu...Cuộc chiến tại Iran và eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn nguồn dòng chảy dầu nhiên liệu dùng cho tàu biển (bunker fuel), dẫn tới việc nguồn cung nhiên liệu này bị thắt chặt trên toàn cầu.

Nhiên liệu tàu biển là loại nhiên liệu nặng và gây ô nhiễm hơn so với các loại tinh chế dùng cho ô tô và máy bay, giữ vai trò nguồn năng lượng chính cho các tàu vận tải biển - lực lượng chịu trách nhiệm vận chuyển khoảng 80% hàng hóa trong thương mại toàn cầu. Dù chất lượng kém, loại nhiên liệu nặng này vẫn là lựa chọn hàng đầu cho các tàu biển do chi phí thấp. Tuy nhiên, sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu này tăng cao, đặc biệt là tại Singapore, trung tâm tiếp nhiên liệu lớn nhất thế giới.

Tại Singapore, giá nhiên liệu tàu biển đã tăng từ khoảng 500 USD mỗi tấn lên hơn 800 USD mỗi tấn vào đầu tháng 5 này. Nguồn cung nhiên liệu tàu biển tại Singapore vẫn ổn định, nhưng giá cả leo thang đang tạo áp lực lớn lên các công ty vận tải biển. Các công ty này buộc phải tìm cách thích nghi bằng cách giảm tốc độ tàu và điều chỉnh lịch trình để tiết kiệm nhiên liệu trong ngắn hạn. Một số công ty cũng đang đầu tư vào các tàu có khả năng sử dụng nhiên liệu thay thế, nhưng điều này không phải là giải pháp dễ dàng cho tất cả.

Trao đổi với trang Euronews, chuyên gia Henning Gloystein từ công ty tư vấn Eurasia Group cảnh báo rằng tác động của tình trạng thiếu nhiên liệu sẽ không chỉ giới hạn ở châu Á mà còn lan rộng tới khắp chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khu vực Đông Nam Á, nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cú sốc năng lượng, đã phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp như tăng cường sử dụng than đá, mua thêm dầu thô từ Nga và khôi phục kế hoạch phát triển năng lượng hạt nhân.

Dữ liệu từ Liên hiệp quốc cho thấy hơn một nửa thương mại hàng hải toàn cầu đã đi qua các cảng châu Á trong năm 2024, điều này có nghĩa là sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tàu biển trong khu vực này có thể gây ra những hậu quả quốc tế rộng lớn hơn. Tại Singapore, nguồn cung nhiên liệu cho tàu biển vẫn ổn định, nhưng sự gián đoạn cung ứng kéo dài từ các nguồn cung cấp dầu thô nặng chính như Iraq và Kuwait sẽ đến lúc dẫn đến tình trạng thiếu hụt.

Bà June Goh, một nhà phân tích thị trường dầu mỏ tại công ty Sparta Commodities, cho biết các công ty vận tải biển hiện đang gánh phần lớn chi phí tăng thêm, nhưng cảnh báo rằng họ có thể sớm chuyển gánh nặng này về phía khách hàng.

Theo Liên đoàn Vận tải và Môi trường châu Âu, cuộc chiến tại Iran đang khiến ngành vận tải biển toàn cầu thiệt hại khoảng 340 triệu euro mỗi ngày.

Chuyên gia Oliver Miloschewsky từ công ty tư vấn rủi ro Aon cho biết tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tàu biển bunker thường ảnh hưởng đến giá vận tải khá nhanh chóng. Ông nói thêm rằng tác động đến từng sản phẩm cụ thể có vẻ sẽ chỉ ở mức hạn chế, nhưng tác động gộp của chi phí vận tải biển cao hơn “có thể lan rộng khắp các chuỗi cung ứng và rốt cục sẽ ảnh hưởng tới giá tiêu dùng ở nhiều lĩnh vực”.

Các hãng vận tải biển không có nhiều lựa chọn hạn chế để ứng phó với tình hình này. Họ có thể trả giá cao hơn để mua được nhiên liệu hoặc thực hiện các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu như giảm tốc độ vận chuyển hoặc tạm ngừng các chuyến đi. Tốc độ trung bình của các tàu chở hàng và tàu container đã giảm khoảng 2% trên toàn cầu kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 28/2 - theo báo cáo của công ty nghiên cứu Clarksons.

Giá nhiên liệu cao cũng đang thúc đẩy mối quan tâm đến các loại nhiên liệu xanh hơn. Chuyên gia Hakan Agnevall từ công ty sản xuất công nghệ hàng hải và năng lượng Wartsila cho biết công nghệ để tạo ra các loại nhiên liệu phát thải thấp hơn đã tồn tại, nhưng sản xuất chưa đạt quy mô đủ lớn và chưa kể, các loại nhiên liệu xanh thường đắt đỏ hơn. Ông cho rằng cuộc xung đột hiện tại có thể khuyến khích các chính phủ và công ty quan tâm trở lại đến các lựa chọn thay thế xanh hơn, đồng thời giá nhiên liệu hóa thạch cao hơn đang làm cho các lựa chọn xanh trở nên khả thi hơn về mặt thương mại.

Tập đoàn Caravel Group, sở hữu công ty quản lý tàu Fleet Management Limited, đang giám sát hơn 120 dự án đóng tàu. CEO Angad Banga của Caravel cho biết khoảng 1/3 số tàu hiện đang được đóng cho công ty sẽ có khả năng sử dụng nhiên liệu kép, nghĩa là những tàu đó có thể hoạt động bằng cả nhiên liệu nặng và các lựa chọn thay thế như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Ông cho biết các chủ tàu sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho các tàu có khả năng chuyển đổi giữa các loại nhiên liệu vì "trong một môi trường biến động, tính linh hoạt có giá trị kinh tế đo lường được”.

Cũng theo ông Banga, các hệ thống nhiên liệu thay thế vẫn thiếu sự linh hoạt và cơ sở hạ tầng như của nhiên liệu tàu biển truyền thống. Mặc dù có hơn 890 tàu chạy bằng LNG đang hoạt động trên toàn thế giới, cơ sở hạ tầng hạn chế đã tạo ra những nút thắt cổ chai.

Tuy nhiên, ông cho biết ngành công nghiệp vận tải biển đang dần thích nghi và rằng sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu nặng đang làm tăng sự quan tâm đến các tàu có khả năng sử dụng LNG. Ông kết luận: “Sự chuyển đổi này là thực tế và đang diễn ra”.

Mỹ và Iran đang rơi vào tình trạng bế tắc ngoại giao trầm trọng, mắc kẹt trong “vùng xám” giữa chiến tranh và hoà bình. Dù thỏa thuận ngừng bắn đã kéo dài hơn một tháng, cả hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn, không bên nào sẵn sàng thỏa hiệp nhưng cũng đều e ngại việc tái diễn xung đột vũ trang.

Lập trường không khoan nhượng

Các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đang bị bủa vây bởi những tính toán chiến lược đối nghịch. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát đi những tín hiệu cứng rắn liên tiếp trong những ngày gần đây. Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 11/5, ông Trump khẳng định thỏa thuận ngừng bắn đang “trong tình trạng nguy kịch” và chỉ còn “khoảng 1% cơ hội tồn tại”. Ông cũng tuyên bố Mỹ sẽ đạt được “chiến thắng hoàn toàn” trước Iran và nhất quyết không từ bỏ mục tiêu gây sức ép buộc Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân. Cụ thể, Mỹ yêu cầu Iran chính thức đình chỉ chương trình hạt nhân trong ít nhất 10 năm và giao nộp khoảng 440 kg uranium được làm giàu cao. Ông Trump cũng bác bỏ đề xuất phản hồi mới nhất của Iran, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump phàn nàn rằng các nhà lãnh đạo Iran liên tục “thay đổi ý kiến” mỗi khi hai bên dường như tìm được điểm chung - điều mà ông cho là phản ánh sự thiếu thiện chí thực sự từ phía Tehran. Theo Axios, ông Trump đang nghiêng về hướng thực hiện “một số hình thức hành động quân sự chống lại Iran” nhằm gia tăng áp lực, buộc Tehran phải nhượng bộ về vấn đề hạt nhân.

Trong khi đó, Iran liên tục tự miêu tả mình là bên chiến thắng trong cuộc xung đột vừa qua. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - người đóng vai trò nhà đàm phán chính của Tehran - tuyên bố trên mạng xã hội X rằng “lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả thích đáng bất kỳ hành động gây hấn nào” và cảnh báo Mỹ sẽ phải đối mặt với những “bất ngờ” nếu leo thang.

Ông Ghalibaf khẳng định “không có lựa chọn nào khác” ngoài việc Washington chấp nhận đề xuất 14 điểm của Iran, đồng thời cảnh báo người đóng thuế Mỹ sẽ “phải trả giá” nếu trì hoãn. Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Mohsen Paknejad cũng tuyên bố các biện pháp đối phó của ngành dầu mỏ nước này vẫn hiệu quả, sản lượng không giảm và xuất khẩu vẫn diễn ra thuận lợi - bác bỏ luận điểm của Mỹ rằng lệnh phong tỏa đang siết chặt nền kinh tế Iran.

Những bất đồng cốt lõi trong đàm phán

Khoảng cách giữa hai bên thể hiện rõ nét qua các điều khoản đàm phán cụ thể. Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran đề xuất chấm dứt hoàn toàn chiến tranh, được công nhận chính thức chủ quyền đối với eo biển Hormuz, dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt và gỡ bỏ lệnh phong toả đối với các tài sản bị đóng băng. Về vấn đề hạt nhân, Iran chỉ sẵn sàng pha loãng một phần uranium làm giàu cao và chuyển phần còn lại đến nước thứ ba, với điều kiện số vật liệu này phải được hoàn trả nếu đàm phán thất bại hoặc Mỹ rút khỏi thỏa thuận trong tương lai.

Iran cũng bày tỏ sẵn sàng ngừng làm giàu urani, song chỉ trong thời gian ngắn hơn đáng kể so với yêu cầu mà Washington đưa ra. Tehran đồng thời bác bỏ yêu cầu tháo dỡ các cơ sở hạt nhân hiện có. Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran Mohammad Eslami còn tuyên bố thẳng thắn rằng “công nghệ hạt nhân và việc làm giàu uranium của Iran là không thể thương lượng”. Ngoài ra, Iran còn yêu cầu việc chấm dứt chiến tranh phải gắn liền với lệnh ngừng bắn lâu dài ở Liban - điều mà cả Mỹ và Israel đều bác bỏ.

Giới chuyên gia nhìn nhận bế tắc này xuất phát từ sự khác biệt căn bản trong nhận thức của cả hai bên. Sanam Vakil, Giám đốc Chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Viện Chatham House (có trụ sở tại London), nêu quan điểm: “Có sự xung đột về nhận thức. Tổng thống Trump không hiểu tại sao phía Iran không chịu đạt thỏa thuận để tự cứu mình. Thực tế, họ sẽ không nhượng bộ vì họ không tin tưởng ông ấy (Tổng thống Trump). Họ đã bị ông ấy lừa gạt”.

Danny Citrinowicz, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, nhận định trên X: “Phản hồi của Iran phản ánh niềm tin rằng họ đã sống sót và chiến thắng trong cuộc chiến, chứ không phải là họ đã thua. Do đó, các yêu cầu của họ vẫn rất cao và sự sẵn sàng thỏa hiệp cực kỳ hạn chế”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cũng mô tả sự bất đồng là giữa “một bên chỉ tìm kiếm các quyền cơ bản và một bên khăng khăng vi phạm quyền của bên kia”.

Liệu có đột phá?

Theo các chuyên gia, bức tranh hiện tại cho thấy ít khả năng đột phá trong ngắn hạn. Raz Zimmt, Giám đốc chương trình nghiên cứu về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, nhận định: “Iran đang yêu cầu các đảm bảo kinh tế và an ninh dài hạn rằng chiến tranh sẽ không tái diễn và nước này sẽ thu được lợi ích kinh tế từ tình hình hiện tại”.

Suzanne Maloney, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc chương trình Chính sách Đối ngoại tại Viện Brookings, cho rằng kịch bản khả dĩ nhất là tình trạng bế tắc tiếp tục kéo dài. “Cả Washington và Tehran vẫn đang cố gắng đạt được những mục tiêu tối đa hoặc gần như vậy thông qua đàm phán - những mục tiêu mà họ không thể đạt được ngay trong chính cuộc chiến”, ông Maloney nói.

Chuyên gia Maloney cũng lưu ý rằng Mỹ tuy giành được những thắng lợi chiến thuật đáng kể - làm suy yếu lãnh đạo, cơ sở công nghiệp quốc phòng và hải quân Iran, song vẫn chưa đạt được bất kỳ mục tiêu chiến lược nào, bao gồm buộc Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo hay chấm dứt hỗ trợ các nhóm dân quân thân Tehran trong khu vực. Các nhà phân tích cũng đánh giá Iran có thể trụ vững trước lệnh phong tỏa hải quân ít nhất thêm 3 - 4 tháng, trong khi một quan chức Mỹ thừa nhận Tehran đang thích nghi dần với tình trạng bị phong tỏa.

Sự can thiệp của các cường quốc khác, đặc biệt là Trung Quốc, được kỳ vọng sẽ là “chìa khóa” tháo gỡ nút thắt. Ông Trump có chuyến thăm Trung Quốc trong tuần này để thúc đẩy Bắc Kinh - khách hàng năng lượng lớn nhất của Iran - giúp phá vỡ bế tắc ngoại giao với Tehran. Iran cũng đã bày tỏ mong muốn Trung Quốc đóng vai trò bảo lãnh cho bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào để đảm bảo Mỹ không đơn phương rút lui trong tương lai.

Đại sứ Iran tại Bắc Kinh, Abdolreza Rahman Fazli tuyên bố trên X: “Với lập trường của Trung Quốc với Iran và các nước trong khu vực Vịnh Ba Tư, Bắc Kinh có thể đóng vai trò là bên bảo lãnh cho bất kỳ thỏa thuận nào. Bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào cũng nhất thiết phải đi kèm với sự bảo đảm từ các cường quốc và cần được nêu ra tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”.

Trong khi đó, chính quyền Trump đang chịu sức ép ngày càng lớn từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Trong nội bộ đảng Cộng hòa, có hai luồng quan điểm đối lập. Một nhóm kêu gọi khởi động lại Dự án Tự do - chiến dịch hộ tống giao thông thương mại qua eo biển Hormuz - hoặc tái khai mào các cuộc tấn công vào Iran. Nhóm khác có quan điểm hoài nghi hơn về can thiệp quân sự, hối thúc ông Trump nhanh chóng tuyên bố chấm dứt chiến tranh trước bối cảnh tỷ lệ ủng hộ giảm sút và lo ngại về các vấn đề kinh tế trong nước. Một số đồng minh của Washington tại vùng Vịnh Ba Tư cũng đang vận động Nhà Trắng không kéo dài thêm cuộc xung đột.

Allison Minor, cựu quan chức Mỹ phụ trách chính sách Trung Đông, hiện công tác tại Atlantic Council, nhận định: “Chúng ta đang ở trong tình huống mà những lựa chọn còn lại đều tồi tệ. Chính quyền Trump sẽ buộc phải lựa chọn”.

Với eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài, các hãng vận tải biển toàn cầu đang phải tìm kiếm các phương án mới để duy trì hoạt động thương mại...Tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới, đang gây ra sự gián đoạn lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu và làm tăng chi phí vận chuyển.

Trong bối cảnh này, các công ty vận tải biển như Maersk, Mediterranean Shipping Company (MSC) và Hapag-Lloyd đang phải thiết kế lại bản đồ thương mại toàn cầu thông qua các giải pháp tạm thời nhưng tốn kém - trang Euronews cho biết.

KHÔNG CÓ TUYẾN ĐƯỜNG BIỂN NÀO ĐỂ THAY THẾ EO HORMUZ
Không giống như các gián đoạn do nạn cướp biển ở Biển Đỏ, nơi các tàu có thể chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, eo biển Hormuz không có lựa chọn thay thế khả thi nào về mặt hàng hải. Mọi chuyến tàu chở hàng hướng tới các nền kinh tế vùng Vịnh vẫn phải đi qua eo biển hẹp này. Do đó, các hãng vận tải buộc phải thích nghi với tình hình bất ổn bằng cách áp dụng các giải pháp vận hành để xử lý vấn đề.

Theo ông Maha Raad, chuyên gia vận tải biển tại công ty Strategy& Middle East - một bộ phận của công ty tư vấn và kiểm toán PricewaterhouseCoope rs - các biện pháp thích nghi này là những diễn biến hoàn toàn tự nhiên và nằm trong kỳ vọng, đã xuất hiện từ ngày đầu tiên khi eo Hormuz đoạn. “Tuy nhiên, đây không chỉ đơn giản là việc chuyển hướng mà còn phản ánh một sự tái thiết kế sâu sắc hơn của các mạng lưới hàng hải xung quanh vấn đề an ninh, độ tin cậy và kiểm soát hành lang hiệu quả”, ông Raad nói.

Các công ty vận tải biển cũng ngày càng trở nên linh hoạt hơn trong công tác vận hành. Ông Christopher Long, trưởng bộ phận tình báo và tuân thủ tại công ty Neptune P2P Group, cho biết các công ty hiện đang đặt trọng tâm lớn hơn vào thông tin tình báo thời gian thực, đánh giá rủi ro động và phối hợp chặt chẽ hơn với các khuôn khổ an ninh hàng hải khu vực và hải quân.

Trong tuần trước, các công ty vận tải biển toàn cầu đã công bố thêm các biện pháp dự phòng.

Maersk cho biết trong khi tiếp tục đình chỉ hầu hết các chuyến tàu qua Hormuz, hãng đang chuyển hướng các dịch vụ quan trọng của hãng tại khu vực Trung Đông qua Mũi Hảo Vọng và dựa vào các trung tâm trung chuyển như cảng Salalah.

Trong khi đó, Hapag-Lloyd giới thiệu các mạng lưới vận tải dựa trên hoạt động gom hàng đã được điều chỉnh để bỏ qua các chuyến cập cảng ở Vịnh Arab.

MSC đã ra mắt một tuyến dịch vụ mới kết nối từ châu Âu đến Biển Đỏ và Trung Đông, tận dụng các cảng quan trọng như Aqaba, King Abdullah và Jeddah. Từ các cảng quan trọng này, các tàu nhỏ hơn, vốn có độ linh hoạt cao hơn hơn trong việc đáp ứng các thay đổi, thực hiện chặng cuối của vận chuyển đến các cảng khác.

“Câu hỏi quan trọng ở đây không chỉ là cảng thay thế nào có thể tiếp nhận hàng hóa, mà còn là hành lang từ đầu đến cuối nào có thể hoạt động ở quy mô lớn. Điều này đòi hỏi việc triển khai đúng công suất tàu vận tải và tàu gom hàng, lựa chọn các tuyến đường cân bằng giữa an toàn, chi phí và thời gian vận chuyển, đảm bảo công suất cảng và bãi, và phối hợp vận chuyển nội địa, hải quan, xe tải, đường sắt và lưu trữ”, ông Raad giải thích.

Các giải pháp này tuy đảm bảo mức độ liên tục nhất định của thương mại, song vẫn chưa phải là một chiến lược dài hạn. “Thời gian vận chuyển tăng, chi phí nhiên liệu tăng, phí bảo hiểm vẫn ở mức cao, và áp lực gia tăng trên các cảng và cơ sở hạ tầng logistics ở các nơi khác trong chuỗi cung ứng”, ông Long nói. Ông cũng tin rằng một thách thức lớn đối với các hãng vận tải biển là vừa duy trì sự liên tục của hoạt động trong khi cũng phải đảm bảo an toàn cho tàu, thủy thủ đoàn và hàng hóa.

CUỘC KHỦNG HOẢNG THÚC ĐẨY SỰ CHUYỂN ĐỔI
Nỗ lực ổn định eo biển Hormuz bằng các biện pháp quân sự cũng chỉ mang lại hiệu quả hạn chế. Sáng kiến "Project Freedom" của chính quyền Tổng thống Donald Trump, sau khi đã hộ tống được một số tàu qua eo biển an toàn, đã bị tạm dừng trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao để đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran.

Ông Long cho biết các quyết định của các hãng vận tải biển không thể chỉ dựa trên các tuyên bố chính thức về chiến tranh hay hòa bình. “Ngay cả khi các nỗ lực giảm căng thẳng đang diễn ra, các công ty vận tải biển vẫn phải tính đến khả năng xảy ra các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, can thiệp tàu, gián đoạn điện tử, mìn biển hoặc các sự cố khác nhắm vào các tàu thương mại”, ông nói.

Một câu hỏi khác đặt ra là nếu eo biển Hormuz không thuộc quyền quản lý của bất kỳ quốc gia nào, tại sao không có nhiều nỗ lực hơn từ các tổ chức đa phương?

Theo ông Long, vấn đề tự do hàng hải trở nên phức tạp hơn đáng kể trong các giai đoạn đối đầu địa chính trị căng thẳng. “Các tổ chức đa phương như Liên hiệp quốc thường hoạt động thông qua cơ chế xây dựng đồng thuận và ngoại giao hơn là thực thi hoạt động trực tiếp. Trong các tình huống mà các cường quốc lớn có quan điểm khác nhau về leo thang, can thiệp hoặc hiện diện quân sự, việc đạt được hành động quốc tế phối hợp có thể trở nên cực kỳ khó khăn”, ông nói.

Ngoài chi phí và thách thức vận hành, gánh nặng tài chính đang gia tăng. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tàu đi qua Hormuz đã tăng vọt, khiến việc đi qua eo biển này ngày càng trở nên không khả thi từ cả góc độ tài chính và con người.

Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành cho rằng sự gián đoạn này có thể rốt cuộc sẽ thúc đẩy một sự chuyển đổi được mong đợi từ lâu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông Raad, điểm sáng là sự gián đoạn này đang thúc đẩy một sự chuyển đổi cần thiết từ các chuỗi cung ứng tuyến tính, gọn nhẹ sang các chuỗi cung ứng linh hoạt và có tính chất mạng lưới cao hơn.

Đối với các quốc gia Vùng Vịnh, cuộc khủng hoảng cũng đang định hình lại cạnh tranh và buộc các nhà hoạch định chính sách phải đánh giá lại về các chiến lược phục hồi. Thay vì cạnh tranh thông qua các cảng độc lập, các quốc gia ngày càng bị buộc phải định vị mình như các hành lang logistics tích hợp được kết nối bởi các cảng, đường sắt, đường bộ và khu công nghiệp.

“Thương mại toàn cầu không còn có thể dựa vào một tuyến đường 'tối ưu' duy nhất. Các hành lang quan trọng đã trở thành tài sản chiến lược. Ngành vận tải biển đang học được một bài học rằng khả năng trụ vững của ngành phải được tích hợp vào kiến trúc của thương mại toàn cầu, vì biến động địa chính trị sẽ tiếp tục định hình môi trường hàng hải trong nhiều năm tới”, ông Long nói.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã cắt giảm gần một nửa số xe trong đoàn hộ tống để tiết kiệm nhiên liệu và thắt chặt chi tiêu giữa lúc giá dầu thế giới tăng do cuộc chiến Mỹ - Iran.

Lực lượng Bảo vệ Đặc biệt SPG phụ trách an ninh cho Thủ tướng đã nhận lệnh cắt giảm số xe trong đoàn hộ tống, đồng thời đảm bảo không ảnh hưởng đến các quy trình an ninh bắt buộc.Việc giảm quy mô đoàn xe đã được áp dụng trong các chuyến công tác gần đây của ông Modi tới Gujarat và Assam.Ngoài việc cắt giảm số lượng xe, ông Modi cũng yêu cầu tăng cường sử dụng xe điện trong đoàn hộ tống và nêu rõ không mua xe mới để tránh phát sinh ngân sách.

Các quan chức cho biết việc điều chỉnh đã bắt đầu được triển khai và nhiều bộ ngành, lãnh đạo cấp bang khác cũng có động thái tương tự.

Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah cũng đã giảm quy mô đoàn xe của mình xuống còn chưa tới một nửa sau lời kêu gọi của Thủ tướng. Thống đốc Gujarat Acharya Devvrat và Thủ hiến Rajasthan Bhajan Lal Sharma cũng yêu cầu hạn chế sử dụng xe công, ưu tiên phương tiện công cộng và xe điện.

Động thái này diễn ra sau bài phát biểu của ông Modi tại Hyderabad ngày 10-5 kêu gọi người dân và doanh nghiệp tiết kiệm xăng, diesel, hạn chế du lịch không cần thiết, tăng cường làm việc từ xa và sử dụng giao thông công cộng để giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối của Ấn Độ.

Thủ tướng Ấn Độ cảnh báo giá dầu thế giới tăng cao do khủng hoảng Trung Đông đang khiến chi phí nhập khẩu dầu của Ấn Độ tăng, ảnh hưởng tới tỷ giá và thâm hụt ngân sách.

Ông Modi cũng đề nghị người dân ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng, tàu điện ngầm, xe buýt điện, và chuyển vận tải hàng hóa đường dài từ đường bộ sang đường sắt.

Saudi Arabia đã tiến hành một loạt cuộc tấn công quân sự không được công bố nhằm vào lãnh thổ Iran để trả đũa các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông.Hãng tin Reuters của Anh dẫn lời hai quan chức phương Tây được thông báo về vấn đề này cùng hai quan chức Iran cho biết Saudi Arabia đã tiến hành một loạt cuộc tấn công quân sự không được công bố nhằm vào lãnh thổ Iran để trả đũa các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông.

Các cuộc tấn công, do Không quân Saudi Arabia thực hiện và được cho là diễn ra vào cuối tháng 3, đánh dấu lần đầu tiên được biết đến mà vương quốc này tiến hành hành động quân sự trực tiếp chống lại Iran.Một quan chức phương Tây mô tả các chiến dịch này là “những cuộc tấn công đáp trả việc Saudi Arabia bị tấn công”, dù các mục tiêu cụ thể không thể được xác nhận.

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Saudi Arabia từ chối trả lời trực tiếp về việc liệu các cuộc tấn công có diễn ra hay không. Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi các yêu cầu bình luận.

Thông tin này cho thấy một cuộc xung đột mà quy mô thực sự phần lớn vẫn bị che giấu khỏi công chúng, trong đó các quốc gia quân chủ vùng Vịnh từng bị Iran tấn công đã bắt đầu phản công.

Các nước vùng Vịnh bị cuốn vào cuộc xung đột leo thang

Cuộc chiến rộng lớn hơn bắt đầu vào ngày 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran. Trong những tuần sau đó, Iran đã tấn công cả sáu quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV), nhắm không chỉ vào các căn cứ quân sự Mỹ mà còn cả các địa điểm dân sự, sân bay, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch mà một phần đáng kể nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua.

Theo một báo cáo riêng của báo The Wall Street Journal (Mỹ), Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. UAE đã áp dụng lập trường cứng rắn hơn trong suốt cuộc xung đột, tìm cách buộc Tehran phải trả giá trong khi hiếm khi tham gia ngoại giao công khai.

Ngược lại, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 13/5, Saudi Arabia theo đuổi chiến lược hai hướng, vừa tiến hành các cuộc tấn công trả đũa vừa duy trì các kênh ngoại giao với Iran, bao gồm thông qua Đại sứ Iran tại Riyadh.

Các cuộc tấn công tiếp nối bằng giảm leo thang hậu trường

Sau các cuộc tấn công của Saudi Arabia, Riyadh đã cho Iran biết những gì họ đã thực hiện, theo lời các quan chức phương Tây và Iran. Việc tiết lộ này sau đó được nối tiếp bằng các hoạt động ngoại giao dày đặc và những lời đe dọa từ Saudi Arabia rằng họ sẽ tiếp tục leo thang nếu các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này vẫn tiếp diễn, cuối cùng dẫn tới một sự hiểu ngầm không chính thức giữa hai nước nhằm hạ nhiệt tình hình.

Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại International Crisis Group, cho rằng chuỗi diễn biến như vậy phản ánh “sự thừa nhận mang tính thực dụng của cả hai bên rằng leo thang mất kiểm soát sẽ gây ra những cái giá không thể chấp nhận được”, đồng thời cho biết điều này cho thấy “không phải sự tin tưởng, mà là lợi ích chung trong việc áp đặt giới hạn đối với đối đầu trước khi nó biến thành một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn”.

Quá trình giảm leo thang không chính thức này có hiệu lực trong tuần trước khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn rộng hơn vào ngày 8/4. Một quan chức Iran xác nhận sự hiểu ngầm song phương này, nói rằng mục tiêu là “chấm dứt các hành động thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn chặn leo thang căng thẳng.”

Diễn biến giảm leo thang có thể thấy rõ qua dữ liệu của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia. Từ hơn 105 cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa nhằm vào Saudi Arabia trong tuần từ ngày 25 đến 31/3, con số này giảm xuống chỉ còn hơn 25 vụ trong giai đoạn từ ngày 1 đến 7/4.

Trong những ngày cuối cùng trước lệnh ngừng bắn, các nguồn tin phương Tây đánh giá rằng các đầu đạn phóng vào Saudi Arabia xuất phát từ Iraq thay vì trực tiếp từ Iran, cho thấy Tehran đã giảm mức độ can dự trong khi các nhóm vũ trang đồng minh vẫn tiếp tục hoạt động.

Ngày 12-5, Điện Kremlin cho biết hiện chưa có kế hoạch cụ thể nào nhằm chấm dứt xung đột với Ukraine, dù trước đó Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận định cuộc chiến có thể đang tiến gần đến hồi kết.

Phát biểu với báo giới, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết tuyên bố của ông Putin không đồng nghĩa với việc Moscow đã xây dựng lộ trình hòa đàm cụ thể. Theo ông Peskov, Nga vẫn để ngỏ khả năng tiếp xúc và đối thoại theo các định dạng đa phương, đồng thời hoan nghênh các nỗ lực trung gian của Mỹ.

Ông Peskov cũng cho biết Tổng thống Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Moscow hoặc bên ngoài lãnh thổ Nga nếu các bên tiến gần tới việc ký kết một thỏa thuận hòa bình cuối cùng.

Tuyên bố của Điện Kremlin được đưa ra sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày kết thúc. Thỏa thuận tạm thời này do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất nhằm tạo điều kiện hạ nhiệt giao tranh giữa Nga và Ukraine. Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, giao tranh giữa hai bên tiếp tục leo thang và Moscow cùng Kiev đều cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận.

Trong phát biểu ngày 12-5, ông Trump cho rằng các bên đang tiến gần hơn tới khả năng chấm dứt chiến sự và khẳng định sẽ “làm mọi điều cần thiết” để thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng không loại trừ khả năng thăm Nga trong năm nay.

Liên quan đến hỗ trợ quốc tế dành cho Ukraine, Liên minh Châu Âu (EU) cho biết đợt giải ngân đầu tiên trong gói vay trị giá 90 tỷ EUR dành cho Kiev sẽ được thực hiện từ tháng 6 tới. Theo kế hoạch, một phần khoản hỗ trợ này sẽ được sử dụng để mua thiết bị bay không người lái phục vụ quốc phòng.


Cùng ngày, Na Uy thông báo sẽ tham gia chương trình hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu và Ukraine của EU với khoản đóng góp khoảng 29 triệu EUR.

Trong khi đó, Tây Ban Nha cho biết nước này đã đào tạo hơn 9.000 binh sĩ Ukraine kể từ năm 2022 theo sứ mệnh hỗ trợ quân sự của EU.

Cuộc đổ bộ đầy phô trương tại Tử Cấm Thành: Nghi lễ đón tiếp đậm chất đế vương

Đúng 7 giờ 50 phút tối thứ Tư (giờ địa phương), chuyên cơ Air Force One của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đáp xuống sân bay quốc tế Thủ đô Bắc Kinh, đánh dấu chuyến thăm chính thức đầu tiên của một nhà lãnh đạo Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2017. Trong ánh hoàng hôn của thủ đô nghìn năm văn hiến, Trung Quốc đã chuẩn bị một nghi lễ đón tiếp mà người ta chỉ có thể mô tả bằng hai từ: "hoành tráng".







Dưới chân cầu thang máy bay là thảm đỏ trải dài, đón chào ông Trump cùng con trai Eric Trump và con dâu Lara Trump. Hàng trăm trẻ em Trung Quốc trong bộ đồng phục xanh trắng vẫy cao quốc kỳ hai nước, miệng reo hò "Chào mừng, nhiệt liệt chào mừng!". Đích thân Phó Chủ tịch nước Trung Quốc Hàn Chính – người được xem là đặc sứ ngoại giao tin cẩn của Chủ tịch Tập Cận Bình – đã có mặt để dẫn đầu đoàn đón tiếp. Ngay cả những tòa chọc trời tại Bắc Kinh cũng rực sáng dòng chữ: "Bắc Kinh chào đón" (Beijing Welcome).

Dân gian ta có câu: "Khách đến nhà không gà thì vịt", nhưng với Trung Quốc, sự hiếu khách không chỉ dừng lại ở yến tiệc mà còn là một thông điệp chính trị về vị thế của họ. Hashtag #WelcomeTrumpToChina ngay lập tức leo lên dẫn đầu xu hướng trên mạng xã hội Weibo, cho thấy sự quan tâm cực độ của công chúng đại lục.

Bóng ma chiến tranh Iran: Khi "Trung Đông lửa cháy" lan tới bàn nghị sự Á Đông

Dù mục tiêu ban đầu của ông Trump là tập trung vào thương mại, nhưng cuộc chiến với Iran và cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang bao phủ bóng đen lên chuyến thăm lần này. Chuyến đi vốn được dự định vào tháng Ba đã phải trì hoãn khi tiếng súng nổ ra tại Trung Đông, với hy vọng cuộc chiến sẽ kết thúc nhanh chóng. Tuy nhiên, "người tính không bằng trời tính", thỏa thuận hòa bình vẫn xa vời và lệnh ngừng bắn hiện tại đang trong tình trạng "phải thở máy".

Tại Bắc Kinh, ông Trump được kỳ vọng sẽ gây sức ép để Chủ tịch Tập Cận Bình sử dụng ảnh hưởng của mình đối với đồng minh Iran, buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz – huyết mạch dầu mỏ của thế giới. Thế nhưng, người dân Bắc Kinh có vẻ không mặn mà với vai trò hòa giải. Một người dân tên Liu làm trong ngành thiết bị làm đẹp thẳng thắn: "Trung Quốc luôn trung lập. Họ muốn đánh nhau thì đó là việc của họ, chẳng liên quan gì đến chúng tôi". Câu nói "Cháy nhà hàng xóm, bình chân như vại" có vẻ đang phản ánh tâm thế của đa số người dân tại đây.

Đoàn tháp tùng "tỷ đô": Khi các ông trùm công nghệ và tài chính cùng ra trận

Không đi một mình, ông Trump mang theo một đội hình "siêu cường" gồm các bộ trưởng chủ chốt như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và đặc biệt là hơn một chục lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu. Danh sách này bao gồm những cái tên đình đám như:

Tim Cook (Apple)

Elon Musk (Tesla)

Jensen Huang (Nvidia)

Kelly Ortberg (Boeing)

Cùng các lãnh đạo từ BlackRock, Goldman Sachs, Meta và Mastercard.

Sự hiện diện của Jensen Huang vào phút chót tại Alaska trước khi lên chuyên cơ đã gây xôn xao, bởi Trung Quốc đang khao khát công nghệ bán dẫn hơn bao giờ hết. Sự kết hợp giữa chính trị và kinh doanh cho thấy ông Trump đang muốn dùng "đòn bẩy" kinh tế để đổi lấy những thỏa thuận chính trị có lợi, đặc biệt là việc thúc đẩy Trung Quốc mua thêm nông sản và máy bay Boeing.

Một Trung Quốc rất khác: Vị thế của kẻ nắm "át chủ bài"

Trump trở lại Bắc Kinh năm 2026 trong một tâm thế khác hẳn năm 2017. Trung Quốc giờ đây đã bền bỉ hơn sau những đòn thuế quan. Nền kinh tế của họ đã tăng trưởng 5% vào năm 2025 bằng cách đa dạng hóa thị trường và tự chủ công nghệ. Đặc biệt, Bắc Kinh đang nắm giữ "yếu điểm" của Mỹ: Chuỗi cung ứng đất hiếm.

Nhiều nguồn tin cho rằng Trung Quốc đang xem sự sa lầy của Mỹ tại Iran là một cơ hội vàng để đàm phán. Họ có thể yêu cầu Mỹ nới lỏng hạn chế công nghệ cao hoặc thay đổi thái độ về vấn đề Đài Loan để đổi lấy sự hỗ trợ tại Trung Đông. "Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết", nhưng ở đây, Trung Quốc không phải là "ruồi muỗi" mà là một đấu thủ đang chờ thời cơ để khẳng định vị thế ngang hàng với Mỹ.

Lịch trình dày đặc: Từ Đại lễ đường đến Tiền Môn

Sáng thứ Năm, cuộc hội đàm chính thức sẽ diễn ra tại Đại lễ đường Nhân dân. Sau đó, hai nhà lãnh đạo sẽ cùng đi dạo tại Đền Thờ Thiên Đàn (Temple of Heaven) và dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước. An ninh tại Bắc Kinh đã được siết chặt đến mức tối đa; các địa điểm tham quan như Tháp Tiền Môn (Zhengyangmen) đã đóng cửa đột ngột để phục vụ công tác bảo vệ.

Dù ông Trump tuyên bố trước khi đi rằng: "Tôi không nghĩ mình cần bất kỳ sự giúp đỡ nào với Iran", nhưng thực tế trên bàn đàm phán có thể sẽ rất khác. Giới quan sát đang nín thở chờ xem liệu sự "ngẫu hứng" của Trump và sự "tỉ mỉ" của Tập Cận Bình sẽ tạo ra một cú hích hòa bình hay lại là một chương mới của sự đối đầu.

Cuộc gặp gỡ này không chỉ là chuyện của hai quốc gia, mà là vận mệnh của cả thế giới. Đúng là: "Thế gian biến đổi khôn lường, bạn thù nay lại chung đường tương lai". Chúng ta hãy cùng chờ xem những diễn biến tiếp theo từ Bắc Kinh.

Eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm của cuộc đấu ý chí nguy hiểm giữa Mỹ và Iran, khi cả hai bên đều tin đối phương sẽ phải xuống thang trước.Trong những ngày căng thẳng nhất của Khủng hoảng tên lửa Cuba, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy từng trăn trở về câu hỏi cốt lõi: Ai sẽ 'chớp mắt' trước? Nhiều ngày liền, Washington và Moskva đã bị cuốn vào cuộc đấu ý chí, khi mỗi bên đều tin thời gian đứng về phía mình và lo ngại rằng việc nhượng bộ sẽ dẫn tới nguy cơ lớn hơn sau này.

Theo CNN, giờ đây, logic tương tự đang phủ bóng lên eo biển Hormuz.

Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển này đối với hoạt động thương mại bình thường, tuyên bố các tàu phải đi qua vùng biển do Tehran kiểm soát và phải trả phí quá cảnh. Đáp lại, Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, gửi thông điệp rằng nếu thế giới không thể sử dụng Hormuz như trước, thì Tehran cũng không thể làm điều đó.

Kết quả là một thế bế tắc không có lối thoát rõ ràng, với những lựa chọn đều từ tồi tệ đến nguy hiểm hơn.

Kịch bản 1: Hai bên cùng “cố thủ”

Kịch bản dễ xảy ra nhất là cả Mỹ và Iran đều tiếp tục cầm cự, vì đều tin thời gian đứng về phía mình.

Giới lãnh đạo Iran thể hiện rằng họ sẵn sàng đẩy đất nước tới bờ vực khủng hoảng kinh tế nếu điều đó cần thiết để duy trì hệ thống cách mạng Hồi giáo.

Quan điểm này phần nào có cơ sở. Giới lãnh đạo Iran mang nặng màu sắc ý thức hệ, theo đuổi mục tiêu loại bỏ ảnh hưởng của Mỹ khỏi Trung Đông và đối đầu với Israel. Nhiều người trong số họ từng trải qua giai đoạn khốc liệt hơn, như chiến tranh Iran - Iraq những năm 1980.

Tuy nhiên, ngay cả những hệ thống cứng rắn nhất cũng có giới hạn. Việc các cảng Iran bị phong tỏa sẽ khiến sức ép kinh tế ngày càng lớn theo thời gian.

Ngay trước cuộc khủng hoảng hiện nay, Iran đã đối mặt lạm phát khoảng 60% và một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Những khó khăn đó từng đẩy người dân xuống đường biểu tình đầu năm nay trước khi bị chính quyền trấn áp.

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng phát tín hiệu sẵn sàng “chịu đòn”, khi tuyên bố ông “không chịu sức ép nào” từ tình hình hiện tại.

Ông Trump có lý khi cho rằng nền kinh tế Mỹ đã cho thấy khả năng chống chịu, còn Mỹ hiện là nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới nên ít bị tổn thương hơn trước các cú sốc Trung Đông so với nhiều thập niên trước.

Tuy nhiên, dầu mỏ được giao dịch trên thị trường toàn cầu. Khi khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới từng đi qua Hormuz bị gián đoạn hoặc chuyển hướng, áp lực với kinh tế toàn cầu sẽ ngày càng tăng và cuối cùng cũng ảnh hưởng tới nước Mỹ. Tehran tin rằng ông Trump sẽ khó duy trì lập trường cứng rắn vô thời hạn, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang tới gần.

Vì cả hai bên đều tin đối phương sẽ “chớp mắt” trước nên có khả năng không bên nào chịu xuống thang.

Kịch bản 2: Một bên nhượng bộ

Những đột phá ngoại giao hiếm khi xuất hiện chỉ bằng cách gây áp lực mạnh hơn đối phương. Đột phá đòi hỏi thỏa hiệp, mà thỏa hiệp cần có nhượng bộ.

Hiện tại, cả Mỹ lẫn Iran dường như đều chưa sẵn sàng làm điều đó.

Với Iran, điều này đồng nghĩa Tehran tiếp tục khẳng định chủ quyền với eo biển Hormuz và yêu cầu tàu thương mại đi qua vùng biển do họ kiểm soát cũng như nộp phí. Iran đã phóng tên lửa và UAV vào các tàu không tuân thủ yêu cầu này.

Việc Tehran tìm cách kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế đi ngược nguyên tắc tự do hàng hải tồn tại lâu nay. Mỹ hoàn toàn có thể dẫn đầu một liên minh ngoại giao và quân sự quốc tế để bác bỏ yêu sách của Iran.

Tuy nhiên, cho tới nay Washington vẫn chưa làm điều đó, trong khi Iran cho thấy họ có cả năng lực lẫn ý chí để áp đặt các yêu cầu của mình.

Mỹ cũng có thể chấp nhận nhượng bộ nhằm giảm áp lực lên kinh tế toàn cầu. Ông Trump từng gợi ý Hormuz không còn quá quan trọng với lợi ích Mỹ.

Tuy nhiên, nếu Washington nhượng bộ, cán cân quyền lực khu vực sẽ nghiêng về phía Iran và đồng thời tạo tiền lệ nguy hiểm cho các tuyến hàng hải quốc tế khác.

Kịch bản 3: Đối đầu quân sự

Mỹ có thể kết luận rằng tự do hàng hải tại Hormuz là lợi ích cốt lõi không thể thương lượng và dùng biện pháp quân sự để bảo đảm điều đó.Trong lịch sử, việc duy trì dòng chảy thương mại tự do qua các tuyến đường biển chiến lược luôn là nền tảng sức mạnh của Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả trong kịch bản thuận lợi nhất, một chiến dịch quân sự nhằm mở lại tuyến hàng hải này cũng sẽ rất tốn kém và kéo dài.Những gì diễn ra ở Biển Đỏ gần đây cho thấy khó khăn của nhiệm vụ này. Ngay cả các liên minh hải quân thành công trong việc đánh chặn tên lửa và UAV cũng chưa thể khôi phục niềm tin của các hãng vận tải biển.

Mối đe dọa hiện nay không chủ yếu đến từ thủy lôi mà là tên lửa và UAV có thể được phóng từ cách xa hàng trăm kilomet.

Chừng nào Iran còn có thể tiến hành các cuộc tấn công từ sâu trong lãnh thổ, bao gồm cả các dãy núi nhìn xuống Hormuz, nguy cơ đối với tàu thương mại vẫn sẽ tồn tại.

Một chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm buộc Hormuz mở cửa vì thế vẫn là lựa chọn có thật, nhưng tính khả thi và kết quả đều khó đoán định.

Iran cũng có thể đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa vào cơ sở năng lượng Vùng Vịnh, khiến cú sốc kinh tế toàn cầu thêm trầm trọng.

Trong bối cảnh hiện tại, nhiều khả năng eo biển Hormuz sẽ tiếp tục ở trạng thái gần như bị phong tỏa trong tương lai gần.

Ngay cả khi khủng hoảng dịu đi, giả định lâu nay về quyền tự do hàng hải tại Hormuz có thể cũng sẽ không còn nguyên vẹn.

Các quốc gia Vùng Vịnh đã bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản dài hạn này, đẩy mạnh các dự án hạ tầng vận chuyển dầu khí theo hướng đông - tây để tránh phụ thuộc vào Hormuz.

Saudi Arabia đã chứng minh giá trị chiến lược của hệ thống đường ống Đông - Tây, trong khi Iraq ngày càng quan tâm tới các tuyến vận chuyển dầu từ Vùng Vịnh sang Địa Trung Hải. Cảng Fujairah của UAE - không đi qua Hormuz - cũng được dự báo sẽ trở thành trung tâm năng lượng quan trọng hơn nữa.

Tuy nhiên, các dự án hạ tầng cần nhiều năm để hoàn thành. Cho tới lúc đó, thế giới có thể vẫn mắc kẹt trong một thế bế tắc lớn tại eo biển Hormuz.