Rạng sáng Thứ Bảy, Gia Lạp Gia Tư (Caracas) không bừng tỉnh bằng chuông nhà thờ hay tiếng xe cộ cuối tuần. Thành phố thức dậy bởi tiếng nổ, bởi âm thanh nặng nề của máy bay và trực thăng xé qua bầu trời, và bởi một câu hỏi treo lơ lửng trên từng con phố: chuyện gì vừa xảy ra?

Trong khi người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) còn chưa kịp hiểu, thì ở Hoa Thịnh Đốn (Washington), một chi tiết khác lại gây chấn động không kém: Quốc hội Mỹ được thông báo về chiến dịch… sau khi mọi thứ đã diễn ra.

“Xong việc rồi mới báo”: Quốc hội nhận thông tin sau chiến dịch
Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chính quyền Trump bắt đầu thông báo cho lãnh đạo Quốc hội và các ủy ban then chốt về chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro sau khi sự việc đã xảy ra. Lý do được đưa ra là thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump theo Điều II Hiến pháp Mỹ – điều khoản xác định tổng thống là Tổng tư lệnh quân đội.

Đây là điểm khiến nhiều người lập tức nhíu mày. Bởi trong nhiều chiến dịch quân sự trước đây, các đời tổng thống thường thông báo cho lãnh đạo Quốc hội trước khi hành động. Nhưng với chính quyền Trump, việc “không báo trước” không còn là chuyện hiếm, mà gần như đã thành một phong cách điều hành: nhanh, gọn, và đặt Quốc hội vào thế chạy theo.

Mike Lee và lời “giải thích Điều II”: bảo vệ người thi hành lệnh bắt
Cũng trong sáng Thứ Bảy, Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mike Lee (Utah) viết rằng Ngoại trưởng Marco Rubio nói với ông: hành động này nhằm bảo vệ nhân sự Mỹ đang tìm cách bắt Maduro, và hợp pháp theo Điều II. Nghĩa là, theo cách lập luận ấy, đây không chỉ là “tấn công”, mà là một lớp hỏa lực và hành động quân sự để che chắn cho việc thi hành lệnh bắt.

Nhưng câu hỏi chính trị – pháp lý vẫn còn đó: “bảo vệ nhân sự” đến mức nào thì trở thành một chiến dịch quân sự quy mô lớn? Và khi không có tuyên chiến hay ủy quyền dùng vũ lực, ranh giới hiến định nằm ở đâu?

Lời cũ của Susie Wiles: “Đánh Venezuela cần Quốc hội”
Sự việc càng khiến dư luận chú ý khi nhắc lại một chi tiết trước đó: Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles từng nói trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội. Và bây giờ, khi một chiến dịch bị mô tả là “bắt giữ nguyên thủ” lại diễn ra theo kiểu “thông báo sau”, lời nói ấy bỗng trở thành một chiếc gương khó chịu.

Colombia “không được báo trước”: đồng minh thân cận cũng bị đặt ngoài vòng kế hoạch
Không chỉ Quốc hội Mỹ bị đặt vào thế biết sau. Colombia – đồng minh an ninh đáng tin cậy nhất của Hoa Thịnh Đốn (Washington) ở Nam Mỹ – cũng không nhận được cảnh báo trước khi chiến dịch diễn ra, theo một nguồn tin Colombia. Nguồn tin này nói Bogotá biết về khả năng Mỹ có kế hoạch bắt Maduro, nhưng không hề biết khi nào và bằng cách nào Mỹ sẽ thực hiện.

Và vì thế, Colombia đang điều lực lượng ra biên giới với Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), vừa “vì lý do nhân đạo”, vừa để ngăn chặn lực lượng du kích ELN – nhóm đã lên tiếng phản đối sự can thiệp của Mỹ bên trong Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Một động thái nghe như thủ tục, nhưng thực tế là lời thừa nhận: chỉ cần một biến cố lớn ở Caracas, biên giới sẽ là nơi chịu áp lực đầu tiên.

Trước đó vài tháng, ngoại trưởng Colombia Rosa Yolanda Villavicencio Mapy từng nói việc Maduro ra đi theo con đường đàm phán có thể là lựa chọn “lành mạnh” nhất. Nhưng ngay sau đó, chính phủ Colombia đã vội làm rõ rằng phát biểu ấy không nên bị hiểu thành việc ủng hộ Maduro từ bỏ quyền lực, nhấn mạnh Colombia không muốn can thiệp vào nội bộ nước khác. Một kiểu “đính chính” cho thấy Bogotá luôn phải đi trên dây: vừa là đồng minh Mỹ, vừa không muốn thành kẻ châm ngòi trong khu vực.

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sáng Thứ Bảy: tiếng nổ, trực thăng, và đường phố trống bất thường
Từ hiện trường, nhà báo Mary Mena kể lại với CNN rằng bà tỉnh dậy vì “tiếng động lớn” và “những tiếng nổ” vào rạng sáng. Người dân ban đầu không biết điều gì đang xảy ra, nhưng ai cũng cảm nhận một điều: có chuyện rất lớn, vì tiếng nổ dồn dập, và bầu trời đầy tiếng máy bay cùng trực thăng.

Truyền hình nhà nước Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) phát hình ảnh đường phố Gia Lạp Gia Tư (Caracas) trống lạ thường đối với một ngày Thứ Bảy. Đôi khi, sự vắng lặng nói nhiều hơn tiếng la hét: nó là bản năng tự vệ của một thành phố không biết cơn bão sẽ quét thêm bao lâu.

Pam Bondi: “sẽ sớm nếm toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ”
Tổng chưởng lý Mỹ Pam Bondi tuyên bố Maduro sẽ “sớm đối diện toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ, trên đất Mỹ, trong tòa án Mỹ” sau khi bị bắt tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Bà dẫn lại cáo trạng nhắm vào Maduro với các tội danh nghiêm trọng, gồm âm mưu narco-terrorism, âm mưu đưa cocaine vào Mỹ, cùng các cáo buộc liên quan đến súng máy và thiết bị hủy diệt, mức án sẽ là cao nhất (tử hình).

Maduro từng bị truy tố bởi công tố liên bang khu Nam New York từ năm 2020. Tuy nhiên, vào sáng Thứ Bảy, vị trí chính xác của ông được nói là vẫn chưa được làm rõ một cách công khai.

Bondi cảm ơn Trump và quân đội Mỹ vì “nhiệm vụ đáng kinh ngạc và rất thành công” để bắt “hai đối tượng bị cáo buộc là những kẻ buôn ma túy quốc tế”, ám chỉ Maduro và phu nhân.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”: nói đây là vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng mạnh. Bộ Ngoại giao Nga nói “cực kỳ quan ngại” trước thông tin Maduro và vợ bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ, và kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” tình hình.

Nga nhấn mạnh: nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập – nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế. Trước đó, Nga cũng đã lên án đây là “hành động xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

Một lời tạm biệt ở Garden Grove
Ngày 22/12, Ngọc Quyên quyết định thanh lý hàng hóa, trả mặt bằng và khép lại công ty mang tên mình tại Garden Grove, California. Một cái chốt cửa tưởng như nhẹ, nhưng với người đã đi qua hơn một thập kỷ khởi nghiệp nơi đất khách, đó là âm thanh rất lớn: vừa tiếc nuối, vừa đau, vừa… buộc phải chấp nhận. Cô nói đã mất rất nhiều thời gian suy nghĩ và cân nhắc, vì dừng lại đồng nghĩa với cảm giác buồn và thoáng qua cả ý nghĩ “mình thất bại”.

Từ vài món bán online đến cả một cơ ngơi
Ngọc Quyên cho biết cô lập công ty từ năm 2014, làm trong các mảng thời trang, làm đẹp và chăm sóc sức khỏe. Ban đầu mọi thứ khá thuận: doanh thu đủ trang trải chi phí, có dư để tích lũy, mua tài sản. Có lúc cô tự hào vì sau ly hôn vẫn tự lo được kinh tế, dựng lại một đời sống ổn định bằng chính đôi tay mình. Từ nền tảng đó, cô mở rộng sang đầu tư bất động sản, cho thuê nhà. Ở giai đoạn ổn định nhất, lợi nhuận từ công ty từng chiếm khoảng 40–50% tổng thu nhập mỗi tháng của cô.

Một mình gồng bốn việc, kiệt sức là điều có thật
Nhưng gần đây, đặc biệt từ đầu năm 2025, việc kinh doanh bắt đầu kém hiệu quả: doanh thu sụt, trong khi khối lượng công việc vẫn nặng như cũ—thậm chí nặng hơn. Ngọc Quyên phải ôm trọn bốn đầu việc: quản lý, marketing, chăm sóc khách hàng và giao hàng. Cô thừa nhận marketing và chăm sóc khách hàng là thế mạnh, còn quản lý và vận chuyển mới là “hố thời gian” nuốt sạch năng lượng.

Thuê nhân sự ở Mỹ không đơn giản, nên cô chọn cách tự làm tất cả. Hệ quả là quá tải, hay quên việc, có ngày bỏ bữa. Có những buổi livestream kéo dài hàng giờ, kết thúc không phải nghỉ mà lại ngồi soạn đơn, rồi khuân thùng hàng nặng tới 50–60 kg. Không rành luật, cô vẫn phải tự mày mò giấy tờ, tự lo các loại thuế cho công ty—một kiểu “tự lập” nghe thì mạnh mẽ, nhưng sống trong đó mới thấy mệt đến rã người.

Khi người thân lên tiếng, mình buộc phải lắng nghe
Từ khi mẹ sang Mỹ, bà thường xuyên nhắc con gái phải cân đối lại vì thấy con làm quá sức. Bạn bè, đồng hương ở California cũng nhìn vào và nói thẳng: lợi nhuận thu về không tương xứng với thời gian và công sức cô bỏ ra. Và chính Ngọc Quyên cũng cảm nhận rõ cơ thể mình “xuống dốc”: tinh thần uể oải, sức khỏe giảm, đôi lúc mất phương hướng. Có lẽ khoảnh khắc đáng sợ nhất không phải là doanh thu giảm, mà là cảm giác mình đang chạy mà chẳng biết chạy về đâu.

“Đây không phải thất bại” — chỉ là đổi nhịp để sống
Vài tháng trước, cô gấp rút thanh lý hàng hóa để kịp trả mặt bằng cuối năm. Cô nói đã nhiều lần rơi nước mắt, rồi tự trấn an: “đây không phải thất bại”. Sau khi nghỉ kinh doanh, cô sẽ sống dựa vào nguồn thu cho thuê nhà tại Mỹ và Việt Nam. Nhờ thói quen làm việc chăm chỉ, sống tiết kiệm, cô cho biết mình đủ để chi tiêu trong 1–2 năm nếu chưa tìm được hướng đi mới.

Ngọc Quyên cũng chia sẻ lối sống giản dị: không chuộng đồ hiệu, ít du lịch, nên khi mất một nguồn thu cũng không đến mức “sập” ngay. Thời gian rảnh, cô muốn bồi dưỡng bản thân, làm giàu thân – tâm – trí, xây dựng lại hình ảnh cá nhân và cập nhật các xu hướng công nghệ mới phục vụ công việc. Cô tiết lộ có vài lời mời hợp tác cả trong kinh doanh lẫn nghệ thuật, nhưng đang cân nhắc vì ưu tiên nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng. Hiện tại, cô dành thời gian cho mẹ và con trai, tập thể dục, sống chậm và tận hưởng sự bình yên.

Ngọc Quyên: từ sàn catwalk đến đời sống nhập cư
Huỳnh Khương Ngọc Quyên (sinh 1988) từng là gương mặt nổi bật của làng mẫu Việt những năm 2000, ghi dấu qua nhiều giải như Hoa khôi Thời trang 2004, Người mẫu được yêu thích nhất 2006, Người mẫu Phong cách ấn tượng nhất 2008 và Người mẫu Tài năng tại Người mẫu Việt Nam 2008. Ngoài sàn diễn, cô còn tham gia các phim như Tuyết nhiệt đới, Có lẽ nào ta yêu nhau, Gia đình số đỏ và phim điện ảnh Mỹ nhân kế. Năm 2013, cô sang Mỹ sống cùng bạn trai, kết hôn năm 2014 và ly hôn năm 2018—một hành trình đủ đầy cả hào quang lẫn những đoạn đường phải tự mình đứng dậy.

Có những cánh cửa đóng lại không phải vì hết đường, mà vì người ta chọn sống tử tế hơn với chính mình. Và biết đâu, sau cái “dừng” của hôm nay, là một phiên bản Ngọc Quyên khác—nhẹ hơn, khỏe hơn, và bình an hơn.

Ở một đất nước nơi Internet được canh chừng như cổng thành thời chiến, chuyện “lọt lưới” thường chỉ là vài giây, vài phút, rồi biến mất nhanh như chưa từng tồn tại. Vậy mà đầu tuần này, Kuaishou – một trong những nền tảng video ngắn và livestream phổ biến nhất Trung Quốc, đối thủ lớn của Douyin (TikTok bản nội địa) – lại trải qua một cú trượt vỏ chuối ở quy mô… khiến người ta phải dụi mắt. Khoảng 10 giờ tối thứ Hai, nền tảng này bị tấn công mạng, kéo theo hàng ngàn nội dung thô tục và bạo lực tràn lên livestream suốt khoảng 90 phút. Với hàng trăm triệu người dùng, 90 phút không còn là “sự cố”, mà là một trận động đất cảm xúc. Trên mạng xã hội, có người kêu trời: vừa lướt vào livestream là “toàn porn”; người khác thì than “mắt tôi sắp mù”. Cái sốc nằm ở chỗ: đây là nơi vốn nổi tiếng “quét sạch nhanh – gọn – lẹ”, vậy mà đêm đó, dòng chảy nội dung bẩn lại tuôn như nước vỡ bờ.

Kiểm duyệt chặt vẫn thủng: vì sao lại có chuyện khó tin?
Kuaishou sau đó lên tiếng, nói đây là cuộc tấn công từ các “ngành ngầm và xám” – cách gọi những hệ sinh thái làm ăn phi pháp hoặc lưng chừng pháp lý, chuyên lợi dụng Internet để kiếm lợi. Họ cho biết đã báo cảnh sát và ứng dụng dần trở lại bình thường. Nghe thì giống một bản thông cáo quen thuộc: sự cố – khắc phục – trấn an. Nhưng điểm làm dư luận băn khoăn là: Trung Quốc có hệ thống kiểm soát nội dung rất mạnh, lại có xác thực danh tính thật, có tường lửa lớn chặn vô số trang web nước ngoài, khiêu dâm còn là nội dung bất hợp pháp… vậy “đội quân” kia chui vào bằng cửa nào, chạy rầm rập suốt 90 phút bằng cách nào? Câu trả lời (theo phía truyền thông nhà nước và các chuyên gia được trích dẫn) nằm ở hai chữ: tự động hóa.

AI + bot: “đánh máy bằng máy”, con người không kịp trở tay
Truyền thông nhà nước đưa tin vụ tấn công có yếu tố AI: kẻ gây ra đã vượt hệ thống an ninh, xâm nhập dữ liệu người dùng và triển khai khoảng 17.000 tài khoản bot để đồng loạt phát nội dung đồi trụy và bạo lực, làm tê liệt dịch vụ livestream. Một chuyên gia an ninh mạng cho rằng quy mô thiệt hại phần lớn đến từ “tấn công tự động”: dùng công cụ đăng ký tài khoản hàng loạt, điều khiển mạng bot, đẩy nội dung bị cấm ra ngoài trong vài giây – nhanh hơn rất nhiều so với mô hình phòng thủ truyền thống vốn còn dựa vào rà soát thủ công và phản ứng theo từng trường hợp. Nói nôm na: khi bên tấn công chạy “xe máy”, bên phòng thủ vẫn đang… dắt bộ, thì chuyện kẹt xe là đương nhiên. Và đúng lúc ấy, “90 phút” trở thành khoảng thời gian đủ dài để hàng trăm triệu người chứng kiến một cú vỡ trận hiếm thấy.

Hậu chấn: cổ phiếu lao dốc và cái bóng của luật “nội dung tục”
Sự cố không chỉ dừng ở cú sốc thị giác. Cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của công ty cũng bị ảnh hưởng, có lúc giảm mạnh trong ngày giao dịch sau đó. Và câu chuyện lại càng nóng vì nó xảy ra đúng lúc Trung Quốc đang có tranh luận dữ dội quanh một sửa đổi pháp luật liên quan đến việc siết chặt và tăng mức phạt đối với hành vi lan truyền nội dung “tục” trên Internet. Một số thông tin lan truyền khiến nhiều người hiểu rằng “gửi hình ảnh/video nhạy cảm cho bạn bè, thậm chí vợ/chồng trong chat riêng cũng thành tội”, tạo làn sóng phản ứng mạnh. Sau đó, CCTV phải lên tiếng giải thích: cách hiểu “gửi cho bạn bè là phạm tội” là diễn giải sai; một luật sư được trích dẫn nói rằng hành vi đó vốn đã “về mặt kỹ thuật” là trái luật từ trước, nhưng thực tế thường không bị xử lý nếu không có ai tố cáo. Trong khi đó, một bình luận gia có tiếng lại công khai phản đối kiểu quản trị “quét sạch mọi thứ liên quan tình dục”, cho rằng ở tầng quản trị xã hội cơ sở, coi mọi nội dung gợi ý mập mờ là thứ phải triệt tiêu hoàn toàn chưa chắc là đúng.

Một nghịch lý hiện đại: tường cao, khóa chặt, nhưng vẫn có lúc… vỡ toang
Vụ Kuaishou giống như một khoảnh khắc “lộ bug” của thời đại: nơi kiểm soát càng chặt, người ta càng tin rằng mọi thứ luôn nằm trong khuôn, thì chỉ cần một cú thủng bất ngờ cũng đủ làm xã hội hoang mang. Nó cũng nhắc một điều lạnh gáy: không gian mạng bây giờ không chỉ là cuộc chiến “người với người”, mà là cuộc chiến “máy với máy”. Khi bên xấu dùng tự động hóa và AI để phóng nội dung ra như súng liên thanh, hệ thống nếu vẫn dựa nhiều vào con người và phản ứng chậm sẽ bị kéo lê. Và trong một đất nước coi trật tự mạng là ưu tiên hàng đầu, 90 phút ấy không chỉ là “mắt muốn mù” như lời than của cư dân mạng, mà còn là lời cảnh báo: an ninh mạng không phải thứ có thể yên tâm mãi chỉ nhờ hàng rào cao.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Có những buổi sáng ở Mỹ, trời âm u, bãi đậu xe mênh mông, ai cũng bận rộn với giỏ hàng và ly cà phê nóng. Và rồi… “bùm” một chiếc Humvee sơn rằn ri trờ tới. Tự nhiên không khí đổi tông liền: nhìn giống cảnh mở màn phim hành động, chỉ thiếu mỗi nhạc “đùng đoàng” với cái bộ đàm rè rè.

Nhân vật chính là một ông gốc Việt, áo khoác camouflage, quàng khăn, tay cầm ly cà phê như cầm “lệnh xuất kích”. Thời bình, nhưng thần thái thì cứ như đang chuẩn bị… hành quân ra khu bán giảm giá.

Chiến xa giữa bãi xe: “bách chiến kiêu hùng” phiên bản đi chợ
Trong loạt ảnh, ông vừa đi vừa cười, lại còn tạo dáng bên cửa xe như giới thiệu “đây là chiến mã của tôi”. Đến tấm khác, ông leo lên ghế lái, cửa mở toang, ngồi vào cái khoang lái vuông vức đúng chất quân dụng.

Nhìn cảnh ấy, nhiều người bật cười: chiến tranh thì không có, nhưng “chiến xa” thì có thật. Đi mua đồ mà cảm giác như đang kéo quân qua… dãy kệ sale.

Huy hiệu trên xe: đầu thú dữ dằn, nhưng chủ xe cầm… cà phê
Chiếc Humvee có dán một huy hiệu kiểu “đầu thú” (nhiều người đoán báo/ sói gì đó) nhìn rất chiến. Nhưng trớ trêu là chủ xe lại đang cầm ly cà phê bọt sữa, nét mặt vui như đi picnic.

Cái tương phản này mới là “miếng hài” tự nhiên nhất: bên ngoài “đại chiến”, bên trong “đại trà sữa… à nhầm đại cà phê”.

Dân mạng chốt nhanh: Diesel, 55 miles/giờ, ồn và… uống xăng như uống nước
Bình luận bên dưới cũng rôm rả như chợ Tết. Có người nói xe chạy diesel, chỉ khoảng 55 miles/giờ, vừa ồn vừa không có điều hòa—tức là nhìn thì “ngầu”, nhưng ngồi lâu là “ngộp”.

Người khác thêm mắm: hao xăng kiểu “8 miles per gallon” – nghe xong ai cũng tự động… ôm ví. Có người đùa: kêu gen Z kéo Humvee ra trạm “super charge” cho tiện. Có người lại hỏi đúng một câu rất đời: “Chìa khóa đâu??” – vì nhiều khi cái gì nhìn chiến nhất lại… khó nổ nhất.

Khen – chê đủ vị: người mê “đồ lính”, người bảo “thời bình bày đặt”
Bên khen thì khen “áo đẹp, xe chất”, “mê Humvee”, “cám ơn vì đã phục vụ” (nhiều người từng trong quân đội Mỹ còn nhắc kỷ niệm sửa xe, bảo trì các dòng military vehicle).

Bên chê cũng không ít: có người nói thời bình mà thích kiểu “đồ lính”, có người mỉa mai chuyện “lúc có chiến tranh thật thì sao”. Nói chung mạng xã hội mà: một chiếc xe thôi cũng đủ biến bình luận thành… thao trường tranh luận.

Thời bình, ai vui kiểu nấy—miễn đừng làm phiền ai
Thật ra, nhìn cho vui thì đây đúng là một “màn cosplay đời thường” khá duyên: ông chú gốc Việt cầm cà phê, cười tươi, bên cạnh chiếc Humvee rằn ri, giữa bãi đậu xe Mỹ xám xịt.

Thời bình mà có chút “ngỡ thời chiến” cho vui cũng được. Chỉ cần nhớ: xe có thể dữ, huy hiệu có thể gầm, nhưng người lái thì cứ… hiền như ly cà phê trên tay. 😄

Việc một nữ công dân Việt Nam thiệt mạng trong một cuộc truy quét người lao động nhập cư ở thành phố Daegu làm dấy lên lo ngại về những bất cập trong chính sách thị thực của Hàn Quốc.

Báo The Korea Herald của Hàn Quốc dẫn lại thông tin từ giới chức địa phương cho hay, Vũ Tú Anh, 25 tuổi, đã tử vong tại sân của một nhà máy phụ tùng ô tô ở Daegu vào ngày 28/10.

Cô bị ngã từ tầng ba của tòa nhà trong lúc đang lẩn trốn đợt truy quét lao động nhập cư bất hợp pháp của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Theo tìm hiểu của BBC News Tiếng Việt, tính đến hôm 17/12, báo chí Việt Nam chưa đưa tin về vụ việc này. Trong khi đó, cái chết của cô đã làm dấy lên làn sóng chỉ trích dữ dội về các quy định thị thực tại Hàn Quốc.

Nhiều ý kiến cho rằng những quy định khắt khe này đang đẩy các du học sinh quốc tế vào thế khó, khiến họ có rất ít lựa chọn việc làm hợp pháp để tự trang trải cuộc sống sau khi tốt nghiệp, theo The Korea Herald.

Thực hư ra sao?

Theo tờ SCMP tại Hong Kong, Tú Anh tốt nghiệp chuyên ngành thương mại quốc tế tại Đại học Keimyung ở Daegu, thành phố lớn thứ tư của Hàn Quốc. Dù đã có visa D-10 (diện tìm việc làm), cô vẫn gặp rất nhiều khó khăn và chưa tìm được công việc đúng chuyên môn.

Thông tin từ Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc cho thấy, thị thực D-10 chỉ cho phép người lao động làm thêm trong một số lĩnh vực chuyên môn nhất định, trong đó không bao gồm các công việc chân tay.

Để chuyển sang làm chính thức và đủ điều kiện xin thị thực E-7 (diện lao động có tay nghề), ứng viên bắt buộc phải tìm được các vị trí công việc chuyên môn tương ứng.

Theo SCMP, để trang trải cuộc sống, Tú Anh buộc phải chấp nhận làm việc tại một nhà máy ở Daegu.

Tuy nhiên, cô chỉ làm ở đây được hai tuần thì cơ quan quản lý xuất nhập cảnh ập vào nhà máy và tiến hành truy quét.



Việc cô làm việc trái phép diễn ra đúng vào thời điểm Bộ Tư pháp Hàn Quốc đang đẩy mạnh các đợt truy quét người cư trú bất hợp pháp nhằm thắt chặt an ninh trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh APEC vào cuối tháng 10.

Từ ngày 29/10 đến 1/11, Chủ tịch nước Lương Cường đã dự Hội nghị APEC, nhưng không có thông tin nào công khai về việc liệu chính quyền Việt Nam, bao gồm Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc, có đề cập vụ việc này với quốc gia sở tại.

Theo tờ Hankyoreh của Hàn Quốc, lý do được đưa ra cho các đợt truy quét này là để bắt giữ những người nước ngoài đang "xâm phạm cơ hội việc làm của người dân Hàn Quốc" và "đe dọa đến sự an toàn của họ".

Theo báo cáo từ công ty cung cấp thông tin thị trường ICEF Monitor, tổng số du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc đã vượt ngưỡng 305.000 người tính đến tháng 8/2025.

Con số này đã vượt mục tiêu sớm hai năm so với kế hoạch của chính phủ Hàn Quốc trong việc thu hút 300.000 sinh viên quốc tế vào năm 2027.

Tranh cãi về thị thực và công lý?

"Tú Anh đã ra đi, nhưng cái chết của con tôi sẽ không vô ích," ông Vũ Văn Sung, cha của nạn nhân, chia sẻ với tờ The Korea Herald tại buổi lễ tưởng niệm cô vào hôm 14/12.

"Tôi mong muốn chính phủ sẽ điều tra thấu đáo vụ việc này và hy vọng các bạn du học sinh cũng như người nhập cư sau này sẽ không còn phải chịu những thiệt thòi liên quan đến vấn đề thị thực."

Vẫn theo tờ The Korea Herald, Bộ Tư pháp – cơ quan giám sát chính sách xuất nhập cảnh – tuyên bố họ không chịu trách nhiệm về cái chết của cô, với lập luận rằng vụ việc xảy ra sau khi cuộc truy quét đã kết thúc.

Ngược lại, những người lên tiếng chỉ trích vụ việc đang yêu cầu chính quyền công khai các đoạn phim từ camera giám sát an ninh để phục vụ một cuộc điều tra minh bạch hơn.

Tuần trước, các nhà hoạt động lao động ở Hàn Quốc đã gửi đơn kiến nghị lên Ủy ban Quốc gia về Quyền con người Hàn Quốc, yêu cầu mở một cuộc điều tra bắt buộc đối với vụ việc này.

Bà Kim Hee-jeong, một nhà hoạt động vì quyền lợi lao động tại Daegu, nói với The Korea Herald: "Có thể cô ấy đã quá lo sợ về việc bị trục xuất hoặc mất cơ hội học lên cao học khi đang chuẩn bị để đi tiếp con đường học tập tại Hàn Quốc. Từng một lần phải đối mặt với đợt truy quét của cơ quan xuất nhập cảnh trước đó, nỗi sợ hãi trong cô có lẽ lớn hơn bất kỳ ai khác."

Đại diện Chi nhánh Tổng Liên đoàn Lao động Hàn Quốc (KCTU) tại Daegu cho rằng vụ việc của Vũ Tú Anh là "một lời cảnh báo nghiêm trọng về hậu quả của các chiến dịch truy quét bạo lực đối với người lao động nhập cư" đang được chính phủ Hàn Quốc triển khai trong thời gian gần đây, theo trang web chính thức của Hội người Việt Nam tại Jeonnam - Gwangju hồi cuối tháng 10.

Jang Young-ook, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc nêu ý kiến trên tờ Hankyoreh hôm 12/12 rằng nếu diện thị thực tìm việc làm D-10 cho phép người lao động tham gia vào lĩnh vực sản xuất, Tú Anh "đã không cảm thấy cần phải tháo chạy để trốn tránh đợt truy quét."

"Nếu chúng ta tạo điều kiện thuận lợi hơn cho những người nước ngoài đáp ứng đủ các điều kiện cụ thể được gia hạn hoặc chuyển đổi visa, đồng thời mở rộng phạm vi các hoạt động được phép, tình trạng cư trú bất hợp pháp chắc chắn sẽ giảm bớt," ông Jang nói thêm.

Có những chữ nghe qua tưởng vô hại, nhưng rơi vào tai lại làm người ta “ớn”. Nhất là với nhiều người miền Nam vốn quen lời ăn tiếng nói hiền, gọn, lịch sự, ít thích kiểu “quăng” chữ thô vào câu chuyện thường ngày.

Vậy mà vài năm gần đây, chữ “vãi” bỗng tràn lan như mưa trái mùa. Vui cũng “vãi”. Buồn cũng “vãi”. Nóng “vãi”, lạnh “vãi”, mệt “vãi”, sướng “vãi”. Không vui không buồn, gặp nhau cũng “vãi”. Rồi nâng cấp lên một rổ: vãi l…, vãi đái, vãi cứt, vãi linh hồn, vãi chưởng, vãi lúa… nghe đến đâu là thấy… muốn đứng dậy đi chỗ khác.

Có người còn đem chữ đó vào chuyện ăn uống, rao bán kiểu “rẻ vãi…” khiến người nghe bủn rủn. Rẻ kiểu gì mà kéo theo cả một hình ảnh dơ dáy, phản cảm? Tự nhiên món ngon cũng hóa kém duyên.

“Vãi” là gì: không phải “ông vãi bà vãi” đâu nghe
Nhiều người lớn tuổi bực nhất ở chỗ: chữ “vãi” không phải nghĩa “ông vãi, bà vãi” trong nếp cũ miền Nam. “Vãi” ở đây vốn là động từ chỉ hành động vung vãi, quăng rải, kiểu rải muối gạo, quăng tung tóe. Vì vậy khi ghép với những từ tục tĩu, nó tạo cảm giác như “quăng thẳng vô mặt người ta” — vừa thô, vừa gắt, vừa mang tính xúc phạm trực diện.

Bởi vậy, có người mới nói thẳng: chửi tục thì đã là tục, nhưng tục kiểu này nghe “ghê”, nghe “dơ”, nghe như cố tình lấy thứ bẩn để ném ra cho sướng miệng.

Rồi câu chuyện trượt sang một điều ngộ nghĩnh mà cũng buồn: chửi cũng bị kéo vào cuộc phân Nam – Bắc.

Chửi tục “có vần có điệu”: Bắc thành nghệ thuật, Nam lại quen gọn và đậm
Nhiều người nhận xét: người miền Bắc chửi tục có thể… chửi như hát, như làm thơ, lên xuống nhấn nhá, chửi dài hơi, chửi ba ngày ba đêm, chửi thành “nghệ thuật chửi”, “chửi gia truyền”. Những câu kiểu “tiên sư bố”, “tiên sư cha”, rồi đủ biến thể, nghe vừa sắc vừa dai, mà đôi khi còn có nhịp.

Miền Nam thì khác. Nam chửi thường gọn, phang một nhát, kiểu “mổ tổ”, “tổ cha”, “đ… m…” — không cầu kỳ, không vần điệu. Cái gọn đó có khi lại thành “hiền” trong tai người quen.

Cho nên khi nghe kiểu chửi miền Bắc như “đ… bố mày”, nhiều người miền Nam thấy sốc vì vừa nặng vừa hạ nhục, lại kéo theo nghĩa dơ dáy. Người Bắc nghe câu ấy thì “tức điên” là đúng bài, vì nó đánh thẳng vào cái danh dự theo kiểu nhục mạ tận gốc.

Và rồi, cái đáng nói là: giới trẻ miền Nam bây giờ lậm kiểu chửi đó, lậm luôn cả chữ “vãi”.

Từ mạng xã hội bước ra phim ảnh: chửi như nuốt đĩa, ngắt nhéo, “miếng độc” lạm dụng
Không chỉ ngoài đời. Xem webdrama, phim điện ảnh, nhiều nhân vật được gắn mác “miền Nam” mà lại chửi như đọc rap kiểu miền ngoài: ngắt nhéo, nuốt chữ, nhấn nhá, xắn ống quần lên rồi xổ một tràng “thơ vần”. Có người bảo đó là “miếng độc” diễn xuất nên cứ lôi ra hoài.

Nhưng với nhiều khán giả miền Tây, miền Nam “lục tỉnh”, cảm giác là… giả trân. Vì trong nếp nói quê nhà, ít có chuyện chửi như hát, chửi vần điệu làm mình làm mẩy. Miền Nam có thể nóng, có thể bộc trực, nhưng thường không “lên tông” theo kiểu ấy.

Thành ra, sự khó chịu không chỉ vì chữ “vãi”, mà vì cái cảm giác văn hóa vùng miền bị pha trộn đến mức mất giọng.

Nhưng cũng có ý kiến khác: ngôn ngữ sống là vì giới trẻ “bẻ nghĩa”
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đồng tình với việc “cấm khẩu” chữ lóng. Có người phản biện rất thực tế: ngôn ngữ sinh động là do giới trẻ tạo ra, họ dùng theo phong trào, theo trend, nên nghĩa đã khác nghĩa gốc. “Vãi” trong miệng nhiều người bây giờ chỉ mang nghĩa “quá đi”, “cực đỉnh”, “nhiều quá”, kiểu “xinh vãi”, “mệt vãi” — nói nhanh cho tiện, chứ không ai nghĩ tới chuyện “quăng cái gì vào mặt ai”.

Và tiếng Việt vốn luôn giao thoa, vùng miền vẫn có đặc trưng riêng nhưng cũng không tránh khỏi hòa trộn. Chấp nhất quá đôi khi chỉ làm mệt thêm.

Nói thẳng như một bình luận: “kệ bọn trẻ” — thế hệ trước viết theo quan điểm thế hệ trước, nhưng không nhất thiết là tiêu chuẩn duy nhất bắt thế hệ sau phải noi theo.

Vấn đề không nằm ở một chữ, mà ở giới hạn của sự lịch sự
Tuy vậy, cái “ngứa tai” của nhiều người miền Nam không phải vô cớ. Vì chữ lóng nào rồi cũng qua, nhưng thói quen văng tục để giao tiếp mà thành bình thường thì đáng lo. Nhất là khi nó đi kèm một mớ từ khác đang lan theo: “chiếc em bé”, “chiếc bà ngoại”, “con xe”, “con iPhone”, “trộm vía”, “xin vía”, rồi “cành”, “củ”, “chục tỏi”… Nghe riết thành nhức đầu.

Ngôn ngữ có quyền thay đổi, nhưng văn hóa cũng có quyền giữ ranh giới. Chữ nào nói ra khiến người đối diện ngượng miệng, nghịch nhĩ, phát sinh ác cảm, thì dù trend có mạnh cỡ nào, nó vẫn khó trở thành “đẹp”.


Người miền Nam có cái duyên riêng: hiền, dễ thương, nói chuyện tự nhiên, ít làm quá. Giữ được cái nết ấy không phải là “bài ngoại” hay “chống vùng miền”, mà là giữ cho mình một phong vị.

Không ai cấm ai nói. Nhưng nếu đã biết chữ đó làm người khác khó chịu, nếu đã biết nó kéo theo hình ảnh thô tục và dơ dáy, thì bớt một chữ cũng đâu có mất gì.

Giữa một thời ngôn ngữ chạy như nước lũ, đôi khi lịch sự lại là một dạng can đảm: biết dừng đúng lúc, biết chọn chữ cho sạch miệng, và giữ cho câu nói của mình còn đáng nghe.

Theo như toàn bộ không gian được biến hóa thành khu vườn kỳ ảo khổng lồ, khiến 40.000 khán giả choáng ngợp ngay từ những phút mở màn, với tổng chi phí sản xuất và chuẩn bị lên tới 900 triệu Đài tệ, lập kỷ lục mới trong lịch sử các buổi hòa nhạc Hoa Ngữ, sau khi "Thiên hậu" Thái Y Lâm mở màn tour diễn Pleasure tại Taipei Dome với quy mô chưa từng có vào tối ngày 30/12.

Một phụ nữ Hàn Quốc đang ngồi trong xe đòi hạ cờ của Việt Cộng. Tuy nhiên cô hét lên "hạ ngay lá cờ Trung Cộng xuống !" Người chủ nhà hàng là một người Việt Cộng cố giải thích đây là cờ Việt Nam, nhưng giải thích thế nào cũng không ai tin. Vì lá cờ đỏ sao vàng mặc định là Trung Quốc Cộng Sản.

Một pha “nhầm cờ” cười ra nước mắt: Việt Cộng thành… Trung Cộng trong 3 giây
Trên mạng đang lan truyền đoạn clip/ảnh: một phụ nữ Hàn Quốc ngồi trong xe, nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng treo trước một cửa tiệm rồi nổi nóng đòi hạ xuống.

Trớ trêu ở chỗ, chị không hét “hạ cờ Việt Cộng” mà hét đúng kiểu… chắc nịch: “Hạ ngay lá cờ Trung Cộng xuống!”

Chủ tiệm (người Việt) cố giải thích: “Đây là cờ Việt Nam.”
Nhưng giải thích càng nhiều, không khí càng… khó xử. Vì với một số người nhìn thoáng qua, cứ thấy nền đỏ + ngôi sao vàng là não tự động bật chế độ: “À, Trung Cộng!”

Và thế là lá cờ Việt Cộng bỗng dưng bị “chuyển hộ khẩu” sang nước "lạ" ngay tại chỗ.

Vì sao ở Hàn Quốc người ta nhạy cảm với biểu tượng cộng sản?
Hàn Quốc có một bối cảnh rất riêng khiến nhiều người dị ứng với các biểu tượng gợi liên tưởng đến cộng sản.

Hàn Quốc là quốc gia vẫn sống trong cảm giác “chiến tranh chưa khép lại” vì bán đảo bị chia cắt, căng thẳng với Triều Tiên kéo dài nhiều thập kỷ. Trong giáo dục, truyền thông và cả đời sống chính trị, “chống cộng” từng là một lớp sơn rất dày: người ta lớn lên cùng ký ức chiến tranh, nghĩa vụ quân sự, cảnh báo an ninh… nên hễ gặp biểu tượng đỏ–sao là dễ bật phản xạ phòng vệ.

Vì vậy mới có chuyện bi hài: một lá cờ treo để nhớ quê, lại bị hiểu thành “tuyên truyền phe khác”. Oan kiểu… treo một sao mà bị quy tội năm sao.

Người Việt Cộng ở Hàn Quốc đông cỡ nào mà chuyện “nhầm cờ” lại hay xảy ra?
Người Việt Cộng tại Hàn Quốc bây giờ không còn là “ít ít cho vui”, mà đã là một cộng đồng rất lớn. Theo một khảo sát cư trú–việc làm được báo chí Hàn Quốc dẫn lại cuối năm 2025, người Việt là nhóm cư dân nước ngoài lớn thứ hai ở Hàn, khoảng 270.000 người (chỉ sau nhóm người gốc Hoa mang quốc tịch Trung Quốc).

Cộng đồng đông, mở tiệm quán, nhà hàng, dịch vụ… nên chuyện treo cờ, treo bảng hiệu, trang trí “màu quê hương” cũng dễ gặp hơn. Và vì thế, nhầm lẫn kiểu “đỏ sao vàng = Trung Quốc” cũng có đất diễn nhiều hơn.

Chuyện giấy tờ ở xứ người luôn nhạy cảm, và Hàn Quốc cũng vậy. Theo số liệu do phía Hàn công bố, số người cư trú bất hợp pháp toàn quốc cuối năm 2024 vào khoảng 397.522 người.

Riêng về người Việt, có thống kê theo từng thời điểm: báo Hàn từng dẫn số liệu Bộ Tư pháp cho biết cuối tháng 5/2024 có khoảng 79.366 người Việt ở tình trạng cư trú không hợp lệ (quá hạn/không còn tình trạng cư trú hợp pháp).
koreatimes.co.kr

Ngoài ra, nếu chỉ tính nhóm lao động Việt Nam quá hạn hợp đồng, một nguồn tin Việt Nam nêu con số 12.245 lao động Việt cư trú trái phép (thời điểm tháng 11/2023).

Nói ngắn gọn: người Việt Cộng ở Hàn đông, và chuyện giấy tờ “đứt gánh” cũng là vấn đề có thật — nên đôi khi chỉ một lá cờ thôi cũng đủ kéo theo… cả một mớ tranh cãi.

link video:
https://photos.app.goo.gl/wzUUfWh5n987sVZs5

Mới nhìn hình chụp bên ngoài thì ai cũng tưởng đây là một cửa hàng… bán nệm: “GRAND OPENING – Mattress Maxx” treo to đùng trên đầu.

Nhưng bên dưới lại là những tấm poster chữ “MASSAGE” đỏ chót, che kín cửa kính như… cố tình nói nhỏ mà ai cũng nghe.

Và rồi, đúng kiểu phim Mỹ: một buổi sáng, lệnh khám xét được thực thi. Mọi thứ “đang yên đang lành” bỗng biến thành một cuộc điều tra liên ngành.

Đột kích trên Mt. Juliet Road: chuyện không còn là “dịch vụ”

Theo thông tin từ nhà chức trách, Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Wilson (WCSO) phối hợp cùng nhiều cơ quan liên bang và tiểu bang đã tiến hành một chiến dịch khám xét tại một cơ sở massage không có giấy phép trên đường Mt. Juliet Road, Quận Wilson, Tennessee.

Mục tiêu không chỉ là “phạt cho vui” chuyện giấy tờ. Những cơ sở không phép kiểu này thường bị nghi là vỏ bọc cho hoạt động phi pháp, từ lừa đảo, trốn thuế, cho tới các hành vi liên quan mại dâm hoặc môi giới.

Cảnh sát đến, kiểm tra, lập hồ sơ… và câu chuyện rẽ sang hướng hoàn toàn khác.

Hai cái tên – bốn cáo buộc: từ “mát-xa” thành… hồ sơ hình sự

Trong chiến dịch, cảnh sát xác định và khởi tố hai người phụ nữ:

Zhong Ping
Bị cáo buộc: mại dâm (prostitution)
Bị cáo buộc: mạo danh chuyên gia có giấy phép (impersonating a licensed professional)

Xian Feng Shao
Bị cáo buộc: thúc đẩy/môi giới mại dâm (promoting prostitution)
Bị cáo buộc: mạo danh chuyên gia có giấy phép

Nhưng chỉ riêng tội “mạo danh người có giấy phép” cũng đã là một cú đấm thẳng vào niềm tin của khách hàng: vào tiệm massage mà người làm không có license thì khác gì đi khám bệnh mà bác sĩ… tự in bằng tốt nghiệp.

Vì sao “massage không phép” hay bị sờ gáy?

Massage là nghề hợp pháp, đàng hoàng, và rất cần thiết.

Nhưng “massage không phép” lại là vùng xám dễ sinh chuyện. Vì sao?

Thứ nhất, không phép thì khó kiểm tra tiêu chuẩn nghề nghiệp, vệ sinh, an toàn, bảo hiểm.

Thứ hai, loại hình này thường bị lợi dụng để biến tướng: treo bảng “massage” nhưng bên trong lại làm chuyện khác.

Thứ ba, có những vụ việc liên quan bóc lột lao động hoặc cưỡng bức mà người ngoài nhìn vào không thấy. Nhiều chiến dịch truy quét ở Mỹ nhắm vào nhóm cơ sở “không phép” cũng vì lý do này.



Người gốc Hoa ở Mỹ: đông, đa dạng – và câu chuyện giấy tờ không đơn giản

Cộng đồng gốc Hoa ở Mỹ rất đông và cực kỳ đa dạng: đủ thế hệ, đủ ngành nghề, đủ tầng lớp.

Tính theo các ước tính từ dữ liệu dân số gần đây, người Mỹ gốc Hoa (Chinese – tính cả “alone” và “in combination”) khoảng 5,5 triệu người.

Trong đó có nhóm là công dân Mỹ sinh ra tại Mỹ, có nhóm là di dân hợp pháp, du học rồi ở lại làm việc, đoàn tụ gia đình… và cũng có một phần nhỏ rơi vào tình trạng không có giấy tờ hợp pháp (overstay, mất tình trạng cư trú, hoặc vào bằng diện khác rồi rớt hồ sơ).

Các báo cáo nghiên cứu về nhập cư cho thấy tổng số người không giấy tờ ở Mỹ khoảng 13,7–14 triệu (tùy cách tính và mốc thời gian).

Một tin buồn giữa mùa lễ: cô Thu đã về cõi an lạc
Giới yêu nhạc và những người từng trân quý một thời tân nhạc miền Nam vừa đón nhận tin buồn: bà Trần Thị Nguyệt Thu – phu nhân của nhạc sĩ, Đại tá VNCH Nguyễn Văn Đông – đã qua đời.
Bà sinh năm 1947, từ trần lúc 03 giờ 15 phút ngày 24/12/2025, hưởng thọ 78 tuổi.

Người phụ nữ “đứng sau sân khấu”, nhưng giữ cả một di sản
Nếu nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông là tên tuổi được nhắc bằng những ca khúc đi qua nhiều thế hệ, thì cô Thu lại là người âm thầm chăm sóc, gìn giữ những gì thuộc về ông: tư liệu, kỷ niệm, câu chuyện của bạn bè – nghệ sĩ, và cả tinh thần của một thời “nhạc sống như lửa”.
Những ai từng có dịp thăm hỏi cô Thu đều nhớ: mỗi câu chuyện bà kể không chỉ là giai thoại, mà là mảnh ghép của một Sài Gòn văn nghệ—tinh tế, đàng hoàng, và đầy nhân nghĩa.

Sơn Ca – một thời rực rỡ, một dấu ấn để đời
Nhắc đến Nguyễn Văn Đông, không thể không nhắc đến Sơn Ca – nơi đã góp phần đưa nhiều tên tuổi ca sĩ, nhạc sĩ trở nên vang dội và thành danh.
Trong một cuộc điện thoại thăm hỏi hồi đầu tháng 11 (khi thực hiện phim tư liệu “Hát cho quê hương Việt Nam”), cô Thu từng tâm sự về Sơn Ca 7—chủ đề Trịnh Công Sơn với riêng giọng hát Khánh Ly năm 1970—và niềm hãnh diện khi một sản phẩm nghiêm cẩn có thể lan rộng, tạo nên ảnh hưởng vượt thời chiến.

Và rồi, có một câu nói nghe như lời chuẩn bị rất sớm cho một cuộc trùng phùng: bà đã sắp xếp mọi việc, chỉ còn chờ ngày gặp lại ông, với tâm nguyện được yên nghỉ cạnh người bạn đời ở quê nhà Tiền Giang.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông: vừa là người lính, vừa là người viết nhạc cho thân phận
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông (15/3/1932 – 26/2/2018) là một sĩ quan cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, đồng thời là nhạc sĩ nổi tiếng với nhiều nhạc phẩm tiêu biểu như “Chiều mưa biên giới”, “Phiên gác đêm xuân”, “Mấy dặm sơn khê”, “Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp”, “Sắc hoa màu nhớ”…
Ông sống đời “hai vai”: quân ngũ là trách nhiệm, âm nhạc là mạch thở. Có giai đoạn tác phẩm bị cấm đoán, có giai đoạn ông chịu nhiều hệ lụy sau 1975, rồi lặng lẽ sống tại Phú Nhuận. Dẫu vậy, nhạc vẫn còn đó—và người giữ nhạc, nhiều năm qua, chính là cô Thu.

Thông tin tang lễ (để quý bạn hữu thắp nén nhang tiễn biệt)
Quý bạn hữu có nhã ý thắp nhang tiễn bà Trần Thị Nguyệt Thu có thể ghé: 271A Nguyễn Trọng Tuyển, P.10, Q. Phú Nhuận, TP.HCM.
Lễ nhập quan: 12h00 ngày 24/12/2025.
Lễ động quan: 12h00 ngày 27/12/2025.
Gia đình xin miễn chấp điếu, miễn hoa quả.

Một đời lặng lẽ đứng phía sau, nhưng lại là người giữ cho ký ức không rơi mất, giữ cho tên tuổi người chồng – người nhạc sĩ – vẫn được nhắc bằng sự trân trọng.
Xin thắp một nén tâm hương, kính tiễn cô Thu an lạc cõi vĩnh hằng.

Theo như Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mới đây đưa tin rằng, ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó, khiến người đàn ông này hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Một hành động dũng cảm bên dòng sông tưởng chừng quen thuộc đã làm lay động hàng triệu trái tim tại Trung Quốc. Điều đặc biệt là nơi người cựu binh ấy cứu sống một sinh mạng, cũng chính là nơi ông từng được cứu khỏi lưỡi hái tử thần cách đây 35 năm như một vòng tuần hoàn lặng lẽ nhưng bền bỉ của lòng nhân ái.

Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó. Chạy ra kiểm tra, ông hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Không một giây chần chừ, Huang vốn là người bơi giỏi và từng phục vụ 12 năm trong quân đội lập tức lao mình xuống dòng nước lạnh. Người đàn ông nâng cằm cụ bà lên để tránh ngạt thở, rồi dùng hết sức kéo bà vào bờ. Dưới làn nước đục, chân ông bị các vật sắc nhọn cứa rách, máu chảy nhưng Huang vẫn kiên quyết không buông tay.

Nhờ sự hỗ trợ của những người đi đường, cụ bà nhanh chóng được đưa lên bờ và chuyển tới bệnh viện. Vài ngày sau, con gái của nạn nhân - họ Hu đã tìm đến nhà Huang để gửi lời cảm ơn. Trong khoảnh khắc xúc động, người phụ nữ bật khóc, nắm chặt tay ân nhân và nói: "Nếu không có anh, tôi đã không còn mẹ".

Chính tại cuộc gặp ấy, Huang chia sẻ một câu chuyện khiến tất cả lặng người. Cách đây 35 năm, khi mới 5 tuổi, ông từng trượt chân ngã xuống chính con sông này trong một ngày mưa. Khi đang bị dòng nước cuốn đi, một người đàn ông lớn tuổi đi ngang qua đã kịp thời cứu sống cậu bé. Người ân nhân năm xưa sau đó trở thành bạn thân của gia đình Huang, thường xuyên qua lại và cùng họ dùng bữa. "Tôi không bao giờ quên lời mẹ dặn phải sống biết ơn", Huang nói. "Cảm giác được cứu sống khi còn nhỏ vẫn còn nguyên vẹn trong tôi. Hôm nay, tôi chỉ đang trao lại lòng tốt ấy cho người khác".

Hiện tại, Huang làm việc tại một cơ quan chính quyền địa phương, có vợ và hai con. Trong một cuộc phỏng vấn, cô con gái 5 tuổi của ông đã tự hào tuyên bố: "Bố cháu là siêu anh hùng". Câu nói hồn nhiên ấy khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Chính quyền địa phương sau đó đã trao tặng Huang giấy chứng nhận, ghi nhận ông là tấm gương về hành động chính trực và dũng cảm. Câu chuyện của ông nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hơn 5 triệu lượt xem cùng vô số bình luận ngợi ca. "35 năm trước anh được che chở, hôm nay anh lại che chở người khác. Tôi tin rằng việc tốt rồi sẽ quay trở lại", một cư dân mạng chia sẻ. Người khác viết: "Đây là minh chứng cho vòng tuần hoàn của thiện chí - lặng lẽ nhưng đầy sức mạnh".

Những câu chuyện như của Huang luôn để lại dư âm đặc biệt, bởi chúng nhắc nhở con người rằng: lòng tốt, dù được gieo trong khoảnh khắc nào, cũng có thể nảy mầm sau hàng chục năm, đúng lúc và đúng người như một phép màu giản dị của đời sống.

Một lời tiễn biệt cho người lính Thủy Quân Lục Chiến
Có những cuộc ra đi không ồn ào, không kèn trống, nhưng để lại khoảng trống rất sâu.
U.S. Marine (retired) Master Sergeant Shane Nguyen – một người lính Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ – đã khép lại hành trình của mình vào ngày 10/10/2025, hưởng thọ 53 tuổi.

Không phải tiếng súng, không phải chiến trường… mà là một “mặt trận” khác, lặng lẽ và dai dẳng, đã kéo ông đi xa.

Căn bệnh giai đoạn cuối và cuộc chạy nước rút của số phận
Theo thông tin được chia sẻ trên một trang gây quỹ do đồng đội đứng ra lập vào 24/9/2025, ông Shane Nguyen được chẩn đoán mắc một căn bệnh nan y giai đoạn cuối, và điều đáng sợ là nó tiến triển rất nhanh.

Cuối tháng 9, ông đã được cho về nhà để bước vào giai đoạn chăm sóc hospice – kiểu chăm sóc dành cho những người bệnh nặng, nơi mục tiêu không còn là “chữa khỏi” nữa, mà là giúp họ được nhẹ nhàng, được bình an, được ở cạnh gia đình trong những ngày cuối.

Chỉ vài tuần sau, ông ra đi.

Cáo phó: “sau một thời gian bệnh kéo dài”
Cáo phó đăng trên hệ thống Dignity Memorial (John M. Taylor Funeral Home, Annapolis, Maryland) xác nhận ông qua đời ngày 10/10/2025, và ghi rõ: ông mất “sau một thời gian bệnh kéo dài.”

Không có những mô tả chi tiết về bệnh danh, không có những thuật ngữ y khoa lạnh lùng. Chỉ là một câu gọn, như cách nhiều gia đình chọn để giữ lại phần riêng tư cho người đã khuất.

Một chi tiết gợi mở, nhưng không phải kết luận
Cáo phó không nêu tên bệnh cụ thể. Tuy nhiên, có một chi tiết đáng chú ý: gia đình gợi ý thay vì gửi hoa, có thể quyên góp cho Melanoma Research Foundation.

Điều này gợi ý căn bệnh có thể liên quan đến melanoma (ung thư da), nhưng cần nói rõ: đây không phải là xác nhận trực tiếp về nguyên nhân tử vong – chỉ là một dấu vết nhỏ trong cách gia đình chọn nơi để gửi gắm lòng tri ân.

Khi người lính thắng nhiều trận, vẫn có trận không thể thắng
Có những người lính đã quen với kỷ luật, quen với gian khổ, quen với việc đứng thẳng giữa gió lớn. Nhưng có những “kẻ thù” không mang quân phục, không xuất hiện trên bản đồ tác chiến, và tấn công cơ thể theo cách âm thầm nhất.

Master Sergeant Shane Nguyen đã đi hết chặng đường của một đời phục vụ.
Và ở chặng cuối, ông vẫn chiến đấu – chỉ khác là lần này, chiến trường nằm trong chính cơ thể mình.

Xin được cúi đầu tiễn biệt.
Cầu mong ông yên nghỉ.

Một bức ảnh – hai cách kể: và người ta đã bị dẫn dắt suốt nhiều năm
Có những tấm ảnh chỉ cần xuất hiện một lần là đủ “đóng đinh” vào ký ức tập thể. Và cũng có những tấm ảnh… càng nổi tiếng càng dễ bị bẻ lái.
Trong số đó, bức hình đen trắng chụp cảnh chen chúc lên trực thăng những ngày cuối tháng 4/1975 là một ví dụ kinh điển: ai muốn nói gì cũng được, miễn ghép thêm một câu chú thích cho… đã miệng.

Nhiều người Việt lớn lên trong không khí tuyên truyền một chiều nên quen nhìn lịch sử bằng “phụ đề soạn sẵn”. Thế là những người chạy loạn bị gọi bằng đủ thứ nhãn miệt thị như “đu càng”, “ba que”… và câu chuyện phía sau một tấm ảnh trở thành cái cớ để cười cợt, để chửi bới, để kết án cả một số phận.

Nhưng ảnh thì không biết nói dối. Chỉ có người ta cố tình bắt nó “nói theo kịch bản”.

Bối cảnh lịch sử: ngày 29/4/1975 và cuộc tháo chạy mang tên Frequent Wind
Theo thông tin được chia sẻ rộng rãi, bức ảnh nổi tiếng này do phóng viên người Hà Lan Hubert van Es (làm việc cho UPI) chụp từ khoảng cách vài dãy nhà bằng ống kính tiêu cự dài.
Thời điểm được nhắc tới là ngày 29/4/1975, chỉ một ngày trước khi Sài Gòn sụp đổ.
Địa điểm là tòa nhà số 22 Lý Tự Trọng (tên cũ đường Gia Long), một khu chung cư gắn với nhóm nhân sự Mỹ (USAID và một số người thuộc mạng lưới tình báo).
Toàn bộ khung cảnh nằm trong Chiến dịch Frequent Wind (Gió Lốc) – chiến dịch di tản bằng trực thăng lớn nhất lịch sử khi đó, ưu tiên đưa người Mỹ và những người Nam Việt Nam có liên quan rời khỏi thành phố trong tình thế rối như tơ vò.

Nói nôm na: đó không còn là “trật tự hàng lối” nữa, mà là cuộc chạy đua với thời gian. Và trong cuộc chạy đua ấy, con người dễ biến thành… cái bóng của hoảng loạn.

Người trong vòng tròn đỏ: Stuart Herrington và “vai phụ” bị hiểu nhầm nhất bức ảnh
Theo phần chú giải đang được lan truyền, người đàn ông bị khoanh đỏ là Stuart Herrington, khi đó là một đại úy tình báo Lục quân Hoa Kỳ (về sau nghỉ hưu với quân hàm đại tá).
Trong khoảnh khắc được chụp lại, ông được mô tả là đang đứng trên nóc tòa nhà, hỗ trợ người di tản trèo lên chiếc UH-1 Huey. Nhiều người từng tưởng đây là nóc Đại sứ quán Mỹ, nhưng câu chuyện phổ biến cho rằng thực tế là tại tòa chung cư của USAID gần đó.

Điểm khiến bức ảnh “bốc khói” suốt bao năm nằm ở một chi tiết: cú đấm.
Có một người đàn ông cố chen lấn, xô đẩy, tìm cách vượt lên trước giữa cảnh hỗn loạn. Và trong cách kể được chia sẻ, Herrington đã đấm thẳng vào mặt người đó để chặn hành vi lấn ép, đặc biệt khi xô vào người già và trẻ em.

Thế rồi, tuyên truyền xuất hiện như một “nhà biên kịch”: họ bẻ câu chuyện sang hướng khác, gán cú đấm ấy thành “đấm người lính VNCH” để bôi nhọ, để chế giễu, để đóng mác cả một tập thể.

Nhưng theo lời kể được lan truyền tiếp, chính Herrington về sau đã đính chính rằng cú đấm đó không phải nhắm vào “người lính VNCH” như cách tuyên truyền dựng lên, mà nhắm vào một kẻ trà trộn (bị gọi là “Việt cộng nằm vùng”) đang cố lách vào đám đông để tìm đường chạy sang Mỹ.

Một cú đấm – hai câu chuyện. Và câu chuyện nào được “phát loa” mạnh hơn thì… thắng.

Sau 40 năm: điều còn lại không phải cú đấm, mà là bài học về cách người ta đánh tráo lịch sử
Bức ảnh đi khắp thế giới không chỉ vì giá trị thời sự của ngày cuối cùng, mà còn vì nó bị biến thành biểu tượng cho một cuộc tranh cãi kéo dài nhiều thập kỷ.
Theo cách kể nói trên, sau khoảng 40 năm, khi những lời giải thích và đính chính được nhắc lại, bức ảnh ấy như được “trả về đúng chỗ”: không phải công cụ để sỉ nhục người thua cuộc, càng không phải cái cớ để chụp mũ VNCH bằng vài câu chú thích ác ý.

Rốt cuộc, cái đáng nhớ nhất từ tấm hình không phải là một nắm đấm.
Mà là khoảnh khắc lịch sử khi một thành phố rơi vào hỗn loạn, con người bấu víu vào hy vọng mong manh, và sự thật… có thể bị bóp méo chỉ bằng một câu tuyên truyền.

Và nếu có “minh oan” nào đáng giá, thì đó là minh oan cho một điều rất giản dị:
người ta đã chạy không phải vì hèn, mà vì còn muốn sống – và muốn bảo vệ gia đình mình trong cơn bão của thời cuộc.
Nguồn ảnh Dat Luong

Ba công dân Việt Nam bị chính quyền Mỹ trục xuất vừa trở về Lâm Đồng và được cơ quan chức trách địa phương này tiếp nhận.
Theo đó, ba người Việt Nam, trong độ tuổi 29 đến 57, đã trở về nước qua sân bay Nội Bài (Hà Nội) và hiện được bàn giao về địa phương.
Nhà chức trách cho biết cả ba người này đều có tiền án, tiền sự tại Mỹ, đã bị Mỹ xử phạt rồi trục xuất và bàn giao cho Việt Nam.
“Việc tiếp nhận được thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm các yếu tố đối ngoại, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trên tinh thần nhân đạo”, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết vào ngày 24/12.
Trong những tháng qua, đã có nhiều trường hợp công dân Việt Nam bị Mỹ trục xuất trong chiến dịch trấn áp người nhập cư của chính quyền Trump.
Cả hai nước đều không công bố con số chính thức, nhưng một luật sư nhân quyền Mỹ cho BBC hay riêng trong tháng Sáu, Bảy, đã có hàng trăm người bị trục xuất.
Động thái này được cho là kết quả việc Việt Nam, dưới sức ép thuế quan từ ông Trump, gần đây đã đồng ý tiếp nhận những trường hợp đến Mỹ sau năm 1995 – thời điểm hai nước bình thường hóa quan hệ.

VietBF@sưu tập

Chỉ ít giờ nữa là sang năm mới 2026. Ở Texas, năm mới không chỉ mang theo pháo hoa và lời chúc, mà còn kèm một “gói luật” mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Những thay đổi này chạm thẳng vào đời sống hàng ngày của cộng đồng người Việt: từ di trú, làm ăn buôn bán, thuê – cho thuê nhà, cho tới chuyện dữ liệu cá nhân và trí tuệ nhân tạo (AI).

Dưới đây là bản tóm lược dễ hiểu, để bà con nắm cho chắc, tránh lúng túng khi luật đã “chạy”.

1) Siết chặt thực thi di trú: Sheriff buộc phải hợp tác với ICE
Theo Senate Bill 8, tất cả Cảnh sát trưởng (Sheriff) tại các hạt của Texas bắt buộc phải hợp tác với ICE. Các nhà tù địa phương phải thực hiện lệnh giam giữ liên bang đối với những người đang bị giữ mà có nghi vấn về tình trạng di trú.

Điểm cần lưu ý là trước đây, có hạt “lỏng tay”, chọn mức hợp tác hạn chế. Từ 2026, chuyện này không còn là lựa chọn, mà là nghĩa vụ. Luật được đưa ra với mục tiêu an ninh, nhưng với cộng đồng nhập cư, đây là tín hiệu rõ ràng: giấy tờ, thủ tục pháp lý phải luôn gọn gàng, hợp lệ để tránh rắc rối không đáng có.

2) Tin vui cho chủ tiệm: Miễn thuế hàng tồn kho tới 125,000 USD
Một điểm sáng hiếm hoi nằm ở House Bill 9. Luật mới cho phép miễn thuế hàng tồn kho (inventory) lên đến 125,000 USD.

Trước đây, mức miễn thường rất thấp (chỉ vài ngàn đô), gần như không giúp ích bao nhiêu. Nay với ngưỡng 125,000 USD, đa số tiệm nail, nhà hàng, tiệm tạp hóa của người Việt đều được hưởng lợi. Đây là cách Texas hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ trong bối cảnh lạm phát còn dai dẳng.

Nói thẳng: đây là khoản tiền thật, tiết kiệm thật, nếu bà con biết tận dụng đúng cách.

3) Trục xuất nhanh hơn: Squatters và người nợ tiền thuê nhà
Senate Bill 38 nhắm thẳng vào hai “cơn ác mộng” của chủ nhà:
– Người vào ở nhà trống không phép (squatters)
– Người thuê lì lợm, nợ tiền nhà kéo dài

Luật mới rút ngắn thời gian xử lý tại tòa, cho phép chủ nhà lấy lại tài sản nhanh hơn, hạn chế các chiêu trì hoãn quen thuộc.

Nếu bạn là landlord, đây là công cụ pháp lý mạnh để tự vệ.
Ngược lại, nếu bạn là người đi thuê, thì thông điệp cũng rất rõ: đóng tiền nhà đúng hạn, vì từ 2026, quy trình trục xuất sẽ “thần tốc” hơn nhiều.

4) Texas quản lý AI: Bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư
Với House Bill 149, Texas trở thành một trong những bang tiên phong ban hành khung luật toàn diện về Trí tuệ nhân tạo (AI).

Luật cấm việc dùng AI để:
– Lừa đảo
– Phân biệt đối xử
– Thu thập dữ liệu sinh trắc học (khuôn mặt, vân tay…) trái phép

Các công ty phải minh bạch khi dùng AI để tương tác với người dùng. Khi bà con mua sắm online, dùng app, hay tiếp xúc dịch vụ công nghệ, quyền riêng tư sẽ được bảo vệ tốt hơn, giảm nguy cơ bị “định giá ảo”, thao túng hay lừa đảo công nghệ cao.

Checklist ngắn gọn cho bà con người Việt
– Chủ doanh nghiệp: Gọi ngay cho kế toán (CPA), rà soát hàng tồn kho để tận dụng trọn mức miễn thuế 125,000 USD trong kỳ khai thuế tới.
– Chủ nhà (Landlord): Cập nhật hợp đồng thuê và nắm rõ thủ tục trục xuất mới để bảo vệ tài sản.
– Người đi thuê: Chú ý nghĩa vụ tiền nhà; luật mới không còn nhiều “đường dây kéo giờ”.
– Phụ huynh: Quan tâm quyền riêng tư của con em khi dùng app, mạng xã hội có AI.
– Giấy tờ tùy thân: Luôn mang theo giấy tờ hợp lệ khi ra đường hoặc đi làm, nhất là trong bối cảnh kiểm tra di trú chặt hơn.


Luật mới không phải để làm bà con sợ, mà để nhắc rằng hiểu luật là một dạng tự bảo vệ mình. Texas từ 1/1/2026 sẽ chặt hơn ở di trú, mạnh tay hơn trong nhà đất, nhưng cũng mở cửa hỗ trợ thật sự cho doanh nghiệp nhỏ và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Biết sớm một ngày, tránh rắc rối cả năm. Nắm luật trong tay, thì năm mới mới nhẹ đầu mà làm ăn, sinh sống.

Từ một giọng ca dân ca - trữ tình quen thuộc của thập niên 1990, ca sĩ Hà Phương bước sang một chương hoàn toàn khác khi trở thành phu nhân của tỷ phú gốc Việt hàng đầu nước Mỹ, được công chúng gọi tên như “nữ ca sĩ giàu nhất Việt Nam”.


Hà Phương sinh năm 1972, lớn lên trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật rõ. Cô là chị em ruột với Cẩm Ly và Minh Tuyết - hai cái tên đều có vị thế vững chắc trong làng nhạc. Nếu Cẩm Ly gắn liền với danh xưng “chị Tư quốc dân”, “nữ hoàng dân ca”, Minh Tuyết thành công rực rỡ ở thị trường hải ngoại với hình ảnh quyến rũ, hiện đại, thì Hà Phương lại chọn cho mình con đường chậm rãi hơn, gắn bó với dân ca Nam Bộ và những ca khúc trữ tình mang màu sắc quê hương.

Bước ngoặt đầu tiên của Hà Phương đến vào năm 1991 khi cô lọt Top 10 cuộc thi Tiếng hát Truyền hình. Thời điểm đó, giọng ca trong trẻo, mộc mạc nhưng giàu cảm xúc giúp cô nhanh chóng được khán giả nhớ mặt gọi tên. Tên tuổi Hà Phương gắn chặt với giai đoạn hoàng kim của series âm nhạc Mưa Bụi, nơi cô trở thành một trong những giọng ca nữ được yêu thích nhất. Sự kết hợp ăn ý với Trần Sang trong các ca khúc như Sông Quê, Hoa Cau Vườn Trầu từng tạo nên hiện tượng, giúp Hà Phương trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả cả nước suốt nhiều năm liền.

Khi sự nghiệp đang ổn định, năm 2000, Hà Phương sang Mỹ định cư. Quyết định này đánh dấu giai đoạn thứ hai trong hành trình nghệ thuật của cô. Tại hải ngoại, Hà Phương tiếp tục hoạt động ca hát, cộng tác thường xuyên với các trung tâm nghệ thuật lớn. Dù không xuất hiện dày đặc, cô vẫn giữ được vị trí riêng nhờ dòng nhạc trữ tình - dân ca mang đậm dấu ấn cá nhân. Trong suốt sự nghiệp, Hà Phương đã phát hành khoảng 12 album solo, duy trì việc đi hát đều đặn.



Không dừng lại ở âm nhạc, Hà Phương còn lấn sân sang điện ảnh. Năm 2017, cô tham gia dự án phim Finding Julia, đồng thời đảm nhận vai trò sản xuất. Bộ phim có sự góp mặt của các diễn viên Hollywood như Richard Chamberlain và Andrew McCarthy, cho thấy tham vọng nghiêm túc của Hà Phương trong việc thử sức ở lĩnh vực mới, thay vì chỉ dừng ở mức “đóng cho biết”.

Điều khiến Hà Phương trở thành tâm điểm truyền thông nhiều năm qua đến từ cuộc hôn nhân với tỷ phú Chính Chu. Năm 2000, Hà Phương kết hôn với vị doanh nhân gốc Việt được xếp vào nhóm tỷ phú hàng đầu tại Mỹ. Từ đó, Hà Phương gắn liền với hình ảnh một nữ ca sĩ sở hữu khối tài sản khiến nhiều người choáng ngợp. Theo các ước tính, tổng giá trị tài sản của vợ chồng Hà Phương hiện rơi vào khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương khoảng 40.000 tỷ đồng.

Cuộc sống của Hà Phương tại Mỹ được ví như “bà hoàng” đúng nghĩa. Gia đình cô sở hữu căn penthouse nằm ở tầng 89 và nửa tầng 90 của Trump World Tower, với diện tích gần 1.400 m², gồm 34 phòng và giá trị được công bố khoảng 34,3 triệu USD.

Ngoài bất động sản tại New York, vợ chồng Hà Phương còn có nhiều biệt thự lớn tại Mỹ, cùng các phương tiện xa xỉ như phi cơ riêng, trực thăng và bộ sưu tập siêu xe. Nữ ca sĩ cũng nhiều lần xuất hiện với trang sức kim cương đắt đỏ, trong đó có chiếc nhẫn được cho là trị giá khoảng 1 triệu USD.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Hà Phương không lựa chọn lối sống phô trương. Nhiều năm qua, nữ ca sĩ dành nhiều tâm huyết cho hoạt động cộng đồng thông qua quỹ thiện nguyện do cô sáng lập nhằm hỗ trợ trẻ em nghèo và nghệ sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Hà Phương từng chia sẻ toàn bộ lợi nhuận từ các hoạt động nghệ thuật của mình đều được dùng cho mục đích thiện nguyện, coi đó như một cách trả ơn cuộc đời sau những gì cô đã nhận được.

Những năm gần đây, Hà Phương thường xuyên trở về Việt Nam, tham gia một số chương trình truyền hình, thực hiện dự án âm nhạc mới và xuất hiện cùng Cẩm Ly - Minh Tuyết trong các dịp đặc biệt. Không còn hoạt động dày đặc như thời đỉnh cao, nhưng mỗi lần tái xuất, Hà Phương vẫn nhận được sự quan tâm lớn. Gia đình Hà Phương, Cẩm Ly, Minh Tuyết trở thành gia đình hiếm hoi có 3 cô con gái cực phẩm, đều là giọng ca thực lực và có cuộc sống sang chảnh nhiều người ngưỡng mộ.

Tỷ lệ bị tịch thu nhà tiếp tục có chiều hướng gia tăng trên khắp nước Mỹ, khi nhiều chủ nhà đang chật vật trước chi phí sinh hoạt cao hơn và sự bất ổn về kinh tế ngày càng lớn hơn, theo số liệu thống kê mới nhất được cho công bố từ ATTOM, tố chức hàng đầu về số liệu thống kê về đất đai, địa ốc và nhà ở.

Tạp chí Newsweek cũng cho hay, trong tháng 11/2025, nước Mỹ đã ghi nhận có tổng cộng 35,651 cơ sở địa ốc có hồ sơ bị tịch thu, bao gồm thông báo bị vỡ nợ, đã được lên lịch cho đấu giá hoặc ngân hàng cho thu hồi nhà.

Một căn nhà bị ngân hàng cho tịch thu. (Ảnh minh họa: JIM WATSON/AFP via Getty Images)
Tịch thu nhà (home foreclosure) chỉ xảy ra khi người vay không còn đủ khả năng để trả tiền vay mua nhà đúng thời hạn và tài sản bị ngân hàng hoặc tổ chức cho vay cho thu hồi. Việc số lượng hồ sơ bị tịch thu trên toàn quốc tăng lên, kể cả khi chưa hoàn tất quy trình cho tịch thu, đã phản ảnh rõ một thị trường nhà ở Mỹ đang gặp nhiều khó khăn, khi có nhiều chủ nhà phải gánh chịu áp lực về tài chính đáng kể.

Theo báo cáo mới nhất của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang New York, tổng số nợ tiêu dùng tại Mỹ hiện ở mức cao kỷ lục, tăng thêm 197 tỷ USD chạm đến mức 18,500 tỷ USD trong quý thứ ba năm 2025 này.

Dù tỷ lệ trễ hạn vay nợ mua nhà vẫn giữ ở mức 3% trong tháng Chín, nhưng theo số liệu mới nhất từ Cotality, đà tăng của các vụ tịch biên nhà cho thấy người vay nợ đang ngày càng khó theo kịp các khoản thanh toán vay tiền mua nhà.

Trên toàn quốc, cứ mỗi 3,992 căn nhà thì có 1 căn bị nộp hồ sơ cho tịch thu trong tháng Mười Một, theo ATTOM.

Năm tiểu bang có tỷ lệ tịch thu tồi tệ nhất gồm có:
1/ Delaware: 1 trên mỗi 1,924 căn
2/ South Carolina: 1 trên mỗi 1,973 căn
3/ Nevada: 1 trên mỗi 2,373 căn
4/ New Jersey: 1 trên mỗi 2,511 căn
5/ Florida: 1 trên mỗi 2,565 căn

Xét về số vụ bắt đầu quy trình tịch thu này, tức những căn nhà mà bên cho vay đã chính thức khởi động thủ tục để tịch thu, nước Mỹ đã ghi nhận có 23,720 trường hợp trong tháng Mười Một vừa qua.

Các tiểu bang có số vụ nhà bị tịch thu cao nhất là:
1/ Florida: 2,819 vụ
2/ Texas: 2,612 vụ
3/ California: 2,090 vụ
4/ New York: 1,146 vụ
5/ Illinois: 1,075 vụ

Đối với các vụ tịch thu nhà đã hoàn tất, tức là căn nhà đã bị ngân hàng cho thu hồi, các tiểu bang đứng đầu gồm có

1/ Texas: 546 vụ
2/ California: 314 vụ
3/ Florida: 311 vụ
4/ Pennsylvania: 291 vụ
5/ Illinois: 223 vụ

Trên phạm vi toàn quốc, số vụ tịch thu nhà trong tháng Mười Một đã tăng lên 26% so với cùng thời kỳ vào năm 2024 trước đây.

Ông Rob Barber, CEO của ATTOM, cho biết trong bản báo cáo: "Tháng Mười Một đánh dấu tháng thứ chín liên tiếp có hoạt động tịch thu nhà tăng cao hơn so với cùng thời kỳ năm trước, cho thấy một xu hướng đã dần hình thành xuyên suốt trong năm 2025".

Ông còn cho biết thêm: "Số vụ bắt đầu cho tịch thu tăng 17% so với năm ngoái và số vụ tịch biên đã hoàn tất tăng 26%. Dù các con số này cho thấy đà tăng tiếp diễn, tuy nhiên tổng khối lượng vẫn thấp hơn nhiều so với các mức cao điểm trong lịch sử. Số liệu cho thấy thị trường vẫn đang trong quá trình bình thường hóa, khi một bộ phận chủ nhà phải đối mặt với chi phí nhà ở cao hơn và áp lực kinh tế đã có nhiều sự thay đổi xấu".

Bà Hannah Jones, chuyên gia phân tích kinh tế cao cấp của Realtor.com, có nhận định: "Áp lực cho tịch thu tác động nặng nề nhất ở tại những tiểu bang hoặc quận hạt có nguồn ngân sách eo hẹp và khả năng tài chính thấp của nhiều gia đình. Tiểu bang New Jersey có thể nhạy cảm hơn với các cú gió ngược kinh tế, đặc biệt ở những khu vực nơi người ta đã phải mua nhà với lãi suất cao".

Bà Molly Boesel, kinh tế gia trưởng của Cotality, cho biết: "Tỷ lệ trễ hạn trả tiền vay nợ trên toàn quốc nhìn chung vẫn khá ổn định trong năm và trong quý vừa qua. Dù vậy, con số này vẫn cao hơn mức thấp kỷ lục được ghi nhận vào giữa năm 2024. Ngay cả như vậy, tỷ lệ trễ hạn hiện vẫn thấp so với lịch sử, chỉ bằng khoảng 1/4 mức đỉnh trong cuộc Đại khủng hoảng".

Bà cho biết thêm: "Tuy bề ngoài thị trường vẫn có vẻ ổn, nhưng bên dưới đang xuất hiện những dấu hiệu khá căng thẳng. Một số người vay khi đã trễ hạn trả nợ thì gặp khó khăn trong việc theo kịp đà trở lại, và dần rơi vào các giai đoạn trễ hạn nghiêm trọng hơn. Điều này thể hiện rõ nhất ở cấp độ các khu vực đô thị, nơi mà tỷ lệ các khu vực có mức trễ hạn tổng quát gia tăng đã giảm từ 70% vào tháng 9 năm 2024 xuống còn 48% vào tháng 9 năm 2025".

Theo ATTOM, tháng Mười Một là tháng thứ chín liên tiếp mà các hoạt động cho tịch thu nhà gia tăng tại Mỹ.

Khi đà tăng giá nhà tuy có phần chậm lại và doanh số bán nhà tiếp tục bị suy giảm, tỷ lệ tịch biên có nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những tháng sắp tới.

SACRAMENTO, California

Bà Bùi Thị Bạch Ngọc, 53 tuổi, cư dân ở thành phố El Sobrante, vừa bị bắt cùng 12 người khác vì có dính líu đến đường dây ăn cắp hàng hóa trị giá hơn 800,000 USD ở Sacramento, California, theo nhật báo Contra Costa Herald hôm thứ Tư, 24/12 có đưa tin.

Vụ bắt giữ hàng lậu này là kết quả được phối hợp của nhiều cơ quan nhắm vào các vụ ăn cắp có tổ chức, hoạt động khắp miền Bắc California.

Hàng hóa ăn cắp bị tịch thu. (Ảnh: CHP)
Hồi tháng 9/25, Đơn Vị Chống Ăn Cắp Hàng Hóa Vùng Thung Lũng (ORCTF) của Cảnh Sát California (CHP) được tin báo có 2 người bị tình nghi ăn cắp hàng hóa ở Placer County và tại nhiều nơi khắp tiểu bang.

Thế là ORCTF đã phối hợp với CHP, Sở Cảnh Sát Sacramento, và Văn Phòng Biện Lý Placer County bắt đầu tiến hành điều tra.

Ngày 1/10, Sở Cảnh Sát Quận hạt Rocklin ở phía Đông Bắc Sacramento đã chặn một chiếc xe có chở một số tên nghi can và nhờ ORCTF đến trợ giúp. Trong lúc điều tra, các tên nghi can này đã cung cấp thông tin cho thấy bọn họ là những người đi mua số hàng hóa ăn cắp nêu trên để bán lại kiếm lời.

Các điều tra viên còn biết thêm được rằng, số hàng hóa ăn cắp được đem đi phân phối và bán ra tại các chợ trời ở Oakland, San Jose, Galt, Modesto, và Stockton.

Dựa theo thông tin này, các nhân viên điều tra ORCTF đã tiến hành theo dõi mọi hoạt động của các tên nghi can qua những lời khai báo, sự liên hệ giữa các tên can, những loại hàng hóa mua đi bán lại, và các nơi cho bán hàng hóa này.

Sau đó, ho xin được trát tòa, cho khám xét 6 căn nhà, 3 kho chứa hàng, và một khu chứa hàng.

Ngày 11/12, một chiến dịch mang tên "Operation Silent Night", qua sự phối hợp của nhiều cơ quan công lực, được cho thực hiện tại Oakland, Richmond, San Leandro, và Galt.

Kết quả là có 13 người đã bị bắt, trong đó có bà Bùi Thị Bạch Ngọc. Nhân viên công lực cũng tịch thu 2 khẩu súng, hơn 15,000 USD tiền mặt, 5 chiếc xe van, 2 xe hơi, và 2 xe kéo trailer.

Cảnh sát cũng cho tịch thu hơn 400 thùng và 200 túi, trong đó đựng hàng hóa ăn cắp, bao gồm mỹ phẩm đủ loại, đồ dùng trong nhà, quần áo, dụng cụ, đồ chơi, nước có cồn, và tã trẻ em.

Tất cả 13 tên nghi can này sau đó được đưa vào trại giam ở Placer County.

Ngày 12/12, Cal Expo cung cấp nơi để cho các điều tra viên cho sắp xếp và phân loại các hàng hóa bị tịch thu, tổng cộng có đến 44,140 món trị giá hơn 800,000 USD.

Trong số 13 tên nghi can bị bắt, chỉ có bà Bùi Thị Bạch Ngọc là cư dân El Sobrante, một thành phố tọa lạc ở phía Bắc vịnh San Francisco. Tất cả 12 nghi can còn lại đều là cư dân Oakland, phía Đông vịnh San Francisco.

Những xe van chở hàng hóa ăn cắp. (Ảnh: CHP)
Hôm 15/12, Văn Phòng Biện Lý ở Placer County đã chính thức truy tố 13 tên nghi can này với các tội ăn cắp hàng bán lẻ, âm mưu phạm tội hình sự, nhận hàng hóa ăn cắp, và những tội danh khác, theo Contra Costra Herald.

Cả 13 tên nghi can đều xuất hiện tại tòa hôm 15/12 và ra tòa trở lại hôm thứ Hai, 22 tháng Mười Hai.

Riêng đối với bà Bùi Thị Bạch Ngọc, đây không phải là lần đầu tiên mà bà này bị bắt vì tội ăn cắp.

Theo localcrimenews.com, bà đã từng bị Sở Cảnh Sát Contra Costa County bắt hồi tháng 8/2023 khi đang cư ngụ ở Pittsburg, một thành phố gần El Sobrante, vì tội ăn cắp, nhận và giấu hàng hóa ăn cắp, và ăn cắp có tổ chức.