Ông Trump cho rằng lao động trẻ nếu tiết kiệm đều đặn vào tài khoản hưu trí sẽ "giàu có" ở tuổi 65, với khoản tích lũy khoảng 465.000 USD.

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới ký sắc lệnh mở rộng cơ hội tiết kiệm cho hàng chục triệu lao động chưa có quỹ hưu trí tại nơi làm việc. Theo đó, Bộ Tài chính sẽ xây dựng nền tảng trực tuyến giúp họ tìm kiếm, so sánh và mở các tài khoản hưu trí (IRA) chi phí thấp do các đơn vị tư nhân cung cấp.

Trọng tâm của chương trình là "Saver’s Match" - cơ chế chính phủ liên bang hỗ trợ tối đa 1.000 USD mỗi năm cho người thu nhập thấp và trung bình, nếu họ tiết kiệm đạt mức yêu cầu.

Theo Nhà Trắng, một lao động 25 tuổi tiết kiệm khoảng 165 USD mỗi tháng và khi nhận đủ khoản đối ứng này có thể tích lũy được 465.000 USD ở tuổi 65, với giả định lợi suất đầu tư 6% mỗi năm.

Ông Trump khuyến khích người trẻ tiết kiệm đều đặn để tích lũy số tiền này. "Nói cách khác, họ sẽ trở nên giàu có", ông tuyên bố.


Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Raymond F. Kravis ở West Palm Beach, bang Florida, hôm 1/5. Ảnh: AP

Tuy nhiên, một số chuyên gia tài chính hoài nghi, thậm chí phản bác rằng 465.000 USD chưa chắc đủ để được xem là giàu khi nghỉ hưu, đặc biệt khi số tiền này dùng cho chi tiêu trong khoảng hai đến ba thập kỷ.

"Những tài khoản hưu trí này có nhiều lợi ích, nhưng tôi không tin chúng sẽ khiến mọi người trở nên giàu có", ông Barry Glassman, chuyên gia hoạch định tài chính, nhà sáng lập Glassman Wealth Services, nhận định.

Theo ông, 465.000 USD có thể là một khoản đáng kể cho hưu trí nhưng với lạm phát 3% thì sau 30 năm, giá trị tương đương hiện nay sẽ dưới 200.000 USD. "Đây không phải số tiền nhỏ, nhưng chắc chắn chưa thể xem là giàu", ông phân tích.

Bà Winnie Sun, Đồng sáng lập kiêm CEO Sun Group Wealth Partners tại Irvine (California), đánh giá 465.000 USD là số tiền lớn với nhiều gia đình thu nhập thấp. Nhưng khi nghỉ hưu, con số này giống như "mức thu nhập khiêm tốn" hơn là khoản tài sản đủ để khiến ai đó có thể nói "tôi giàu có".

Ví dụ, thử xem xét "quy tắc 4%", tức số tiền một hộ gia đình có thể rút an toàn hàng năm từ tiết kiệm hưu trí trong suốt quãng đời còn lại. Theo đó, họ rút được khoảng 18.600 USD trong năm đầu về hưu và tăng dần theo lạm phát. Nói cách khác, 465.000 USD tương đương thu nhập khoảng 19.000 USD mỗi năm.

Ngoài ra, số tiền này cũng thấp hơn nhiều so với mức đa số người Mỹ nghĩ là "giàu có". Theo khảo sát của Charles Schwab, trung bình người Mỹ sở hữu khoảng 2,3 triệu USD mới được xem là giàu. Người tham gia khảo sát còn cho biết họ cần đến 839.000 USD mới cảm thấy "thoải mái về tài chính".

Dù vậy, 465.000 USD là nền tảng tốt cho người thu nhập thấp ở tuổi 65, theo các chuyên gia. Các nghiên cứu lĩnh vực hưu trí tại Mỹ thường đánh giá mức tiết kiệm qua "tỷ lệ thay thế thu nhập" (income replacement ratio). Nghĩa là, khoản tiết kiệm cá nhân và các nguồn từ an sinh xã hội khác của một người về hưu có thể thay thế bao nhiêu phần thu nhập khi còn làm việc.

Vì vậy, nếu sắc lệnh của ông Trump giúp một lao động duy trì mức sống tương đương trước nghỉ hưu thì người này có thể được xem là "giàu" so với những người cùng hoàn cảnh, chứ không phải toàn xã hội.

"Nếu mục tiêu là duy trì lối sống trước khi nghỉ hưu, đây là bước tiến lớn giúp lao động thu nhập thấp đạt được", ông Michael Finke, chuyên gia hoạch định tài chính tại The American College of Financial Services, bình luận.

Ngoài ra, trong bối cảnh sắc lệnh của ông Trump, khái niệm "giàu có" có thể không phải con số mà là việc hình thành thói quen dành dụm. "Đôi khi 'sự giàu có' không nằm ở mức dư dả. Tôi nghĩ chương trình không nhắm đến tạo ra các triệu phú, mà khơi gợi động lực bắt đầu tiết kiệm", bà Winnie Sun, nhận định.

Theo Nhà Trắng, khoảng 41-56 triệu người Mỹ không có quỹ hưu trí tại nơi làm việc. Phát ngôn viên Kush Desai cho biết họ chủ yếu là nhóm thu nhập thấp và hiện gần như không tiết kiệm gì cho tuổi già. Theo ông, khoản 465.000 USD "có thể tạo ra khác biệt rất lớn" với nhóm lao động này.

VietBF@sưu tập

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã gặp một chỉ huy quân sự cấp cao; đây là cuộc gặp trực tiếp thứ hai của ông Khamenei trong vài ngày qua.

Theo hãng tin bán chính thức Fars, ông Khamenei đã gặp Thiếu tướng Abdollahi, chỉ huy tổng hành dinh quân đội và nhận báo cáo về tình hình sẵn sàng của các lực lượng vũ trang Iran.

Trong cuộc gặp, ông Abdollahi báo cáo lực lượng Iran đang trong trạng thái sẵn sàng cao, có các thiết bị và vũ khí cần thiết để đối phó các hành động thù địch của đối phương. Ông Abdollahi nói: “Trong trường hợp họ mắc sai lầm chiến lược, có hành động gây hấn hoặc tấn công, ta sẽ đáp trả nhanh chóng, dữ dội và mạnh mẽ”.


Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei. (Ảnh: Anadolu Agency)

Theo hãng Fars, ông Khamenei nói Iran đã ngăn chặn kẻ thù đạt các mục tiêu và ban hành chỉ thị mới nhằm đối đầu mạnh mẽ.

Trước đó, ngày 7/5, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết ông đã có cuộc gặp kéo dài hai tiếng rưỡi với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên được ghi nhận giữa một quan chức cấp cao Iran và lãnh tụ tối cao mới của nước này. Ông Pezeshkian không nêu rõ thời điểm cuộc gặp diễn ra.

Truyền thông Iran không công bố ảnh hoặc video nào về các cuộc gặp. Truyền thông Iran cũng chưa đăng bất kỳ hình ảnh nào của ông Khamenei kể từ khi ông nhậm chức hồi tháng 3. Đây là thời điểm các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến cha ông và người tiền nhiệm, Đại giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng. Đã có nhiều đồn đoán về sức khỏe và nơi ở của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei trong thời gian qua.

Ngày 8/5, kênh CNN đưa tin tình báo Mỹ đánh giá ông Khamenei đang đóng vai trò quan trọng trong định hình chiến lược xung đột cùng các quan chức cấp cao Iran. Các thông tin cho thấy quyền lực chính xác bên trong chính quyền Iran vẫn chưa rõ ràng, nhưng ông Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đang chỉ đạo Iran xử lý các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột.

Trong diễn biến liên quan, ngày 8/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết nước này đang chờ Iran phản hồi về các đề xuất của Mỹ nhằm đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Phát biểu với các phóng viên trong chuyến thăm Rome (Italy), ông Rubio nêu rõ: “Tôi thật sự hy vọng đó là một đề xuất nghiêm túc”.

Ngoài ra, ông Rubio cũng bày tỏ quan ngại về các nỗ lực của Iran nhằm kiểm soát eo biển Hormuz, sau khi xuất hiện thông tin cho rằng Tehran đã thành lập một cơ quan để phê duyệt hoạt động quá cảnh qua tuyến đường thủy này. Ông nhấn mạnh rằng việc Iran tuyên bố quyền kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế là điều không thể chấp nhận.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ được đưa ra sau khi ông Ebrahim Azizi - lãnh đạo Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran - cho biết ủy ban này đã chuẩn bị một dự luật về chế độ pháp lý đối với eo biển Hormuz.

Hãng tin Fars dẫn lời ông Azizi nêu rõ dự luật này đã sẵn sàng và dự kiến sẽ được thông qua tại phiên họp toàn thể sau khi Quốc hội Iran nhóm họp trở lại. Văn kiện sau đó sẽ được trình lên Hội đồng Giám hộ để phê chuẩn.

VietBF@sưu tập

Nhiều người kêu gọi Tổng thống Trump áp lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu để kìm đà tăng giá xăng ở Mỹ, song phương án này tiềm ẩn nhiều nguy cơ dài hạn.

Xung đột tại vùng Vịnh đã khiến gần một tỷ thùng dầu kẹt lại do eo biển Hormuz bị phong tỏa, làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu. Các nước châu Á và châu Âu phải gấp rút tìm nguồn thay thế cho lượng dầu bị đình trệ, khiến nhu cầu thị trường thế giới đối với dầu thô Mỹ tăng vọt.

Trong khi một số quốc gia đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu xăng dầu từ nhiều tuần trước, Mỹ vẫn đang xuất khẩu nhiều dầu hơn lượng nhập khẩu. Theo dữ liệu được Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố hôm 6/5, lượng xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ của Mỹ đã tăng vọt lên mức cao chưa từng thấy, đạt 8,2 triệu thùng mỗi ngày trong tuần qua.

Mức xuất khẩu kỷ lục này được thúc đẩy bởi nhu cầu mạnh mẽ đối với dầu diesel của Mỹ, với lượng xuất khẩu loại nhiên liệu này cũng chạm mốc cao nhất từ trước đến nay. Mỹ hiện đã trở thành nhà cung cấp nhiên liệu quan trọng cho thị trường toàn cầu, bao gồm các mặt hàng chiến lược như dầu diesel, nhiên liệu phản lực và xăng.

Dữ liệu liên bang công bố tuần qua cho thấy lượng tồn kho năng lượng của Mỹ, vốn được xem như "tấm đệm giảm sốc" cho thị trường xăng dầu ở nước này, tiếp tục giảm nhanh.

Trong khi xuất khẩu hàng triệu thùng xăng dầu mỗi ngày, Mỹ lại chứng kiến một nghịch lý khi giá xăng trong nước không ngừng tăng từ cuối tháng 3. Dữ liệu của GasBuddy cho thấy giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt 4,5 USD một gallon (1,2 USD một lít), cao nhất kể từ tháng 7/2022. California hiện là bang có giá xăng trung bình cao nhất cả nước, với 6,14 USD một gallon.

Tình trạng này khiến ngày càng nhiều người cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump nên áp lệnh hạn chế xuất khẩu xăng dầu để hạ nhiệt giá xăng trong nước. Hạ nghị sĩ Dân chủ Ro Khanna gần đây tái đề xuất dự luật cấm xuất khẩu dầu trong giai đoạn giá nhiên liệu tăng cao.

"Tại sao chúng ta lại xuất khẩu dầu ra nước ngoài trong khi người dân Mỹ dốc sạch túi ở cây xăng? Nguồn cung dầu nên phục vụ người Mỹ trước. Điều đó sẽ giúp hạ giá nhiên liệu tại Mỹ", ông nói với Fox Business.

Một số chuyên gia trong ngành năng lượng thừa nhận việc hạn chế xuất khẩu có thể giúp kiềm chế giá nhiên liệu trong ngắn hạn. Rapidan Energy Group, hãng phân tích đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tại Mỹ, đánh giá có 35% khả năng giá năng lượng tăng mạnh đến mức Nhà Trắng phải áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu xăng dầu.

"Đây là ý tưởng tồi, nhưng sẽ rất khó cưỡng lại nếu giá xăng tiếp tục tăng", Bob McNally, nhà sáng lập Rapidan Energy Group và từng là cố vấn năng lượng cho cựu tổng thống George W. Bush, nhận định.


Nhân viên Dịch vụ Bưu chính Mỹ (USPS) đổ xăng tại trạm bơm ở Chicago ngày 7/4. Ảnh: AP

Cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng hiện nay, được nhiều người xem là cú sốc nghiêm trọng nhất lịch sử, cũng khiến một số chuyên gia Mỹ từng phản đối kiểm soát xuất khẩu xăng dầu phải xem xét lại quan điểm này.

McNally không loại trừ khả năng chính quyền Tổng thống Trump sẽ áp đặt một số hình thức hạn chế xuất khẩu, nếu khủng hoảng năng lượng tiếp tục xấu đi như dự đoán của nhiều công ty.

Vikas Dwivedi, chiến lược gia năng lượng toàn cầu tại hãng Macquarie Group, cho rằng lệnh cấm tạm thời xuất khẩu dầu và các sản phẩm dầu mỏ có thể giúp giá năng lượng tại Mỹ giảm mạnh, qua đó giảm áp lực lên người tiêu dùng trước cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.

"Tôi không thể tin mình lại nói điều này. Trong suốt sự nghiệp, tôi đã luôn cho rằng lệnh cấm xuất khẩu sẽ không hiệu quả và không nên thực hiện", Dwivedi nói.

Chính quyền Tổng thống Trump đã nhiều lần nói hạn chế xuất khẩu xăng dầu không nằm trong các lựa chọn đang được xem xét, phần lớn vì phương án này quá nhiều rủi ro.

Giới chuyên gia cảnh báo rằng biện pháp kiểm soát xuất khẩu về lâu dài có thể gây tổn hại nặng nề cho ngành lọc dầu Mỹ, làm suy giảm uy tín của Washington với vai trò nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, đồng thời đẩy các đồng minh vào nguy cơ suy thoái.

Một phần nguyên nhân nằm ở chuỗi cung ứng năng lượng phức tạp của Mỹ, vốn phụ thuộc đồng thời vào cả nhập khẩu lẫn xuất khẩu. Matt Smith, chuyên gia phân tích dầu mỏ tại Kpler, nhấn mạnh rằng dù Mỹ là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ, nước này vẫn nhập khoảng 6,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày.

Các nhà máy lọc dầu lâu đời của Mỹ hiện đã sử dụng tối đa lượng dầu nhẹ, ít lưu huỳnh được khai thác từ lưu vực Permian ở bang Texas và New Mexico. Để sản xuất xăng và dầu diesel, họ thường phải pha trộn loại dầu đá phiến này với dầu nặng hơn nhập từ Canada, Trung Đông và Mỹ Latin. Phần dầu thô dư thừa của Mỹ sau đó được xuất khẩu ra nước ngoài, đồng nghĩa Mỹ không thể tự tách khỏi hệ thống năng lượng toàn cầu.

McNally cho rằng bất kỳ đợt giảm giá xăng nào ở Mỹ nhờ lệnh hạn chế xuất khẩu cũng chỉ mang tính tạm thời. Ông cảnh báo lệnh cấm xuất khẩu sẽ buộc các nhà máy lọc dầu Mỹ chỉ sử dụng dầu nội địa, điều có thể làm giảm lợi nhuận của họ, "từ đó dẫn đến sản lượng xăng ít hơn và cuối cùng là giá tăng trở lại".

Robert Auers, phụ trách mảng nhiên liệu tinh chế tại RBN Energy, cũng nhận định lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu có thể kéo giá năng lượng giảm trong ngắn hạn, nhưng cái giá dài hạn sẽ rất lớn. Ông động thái này sẽ tạo ra "một núi hỗn loạn", buộc các nhà máy lọc dầu phải cắt giảm sản lượng và thậm chí khiến một số cơ sở đóng cửa vĩnh viễn.

"Bạn có thể kéo giá xuống rất mạnh ngay tuần tới, nhưng tác động đó sẽ giảm dần theo thời gian. Một năm sau, giá có thể chẳng khác gì hiện nay", Auers nói.

Giám đốc điều hành Chevron Mike Wirth tuần này cảnh báo các biện pháp như cấm xuất khẩu hay áp trần giá sẽ không mang lại hiệu quả. Phát biểu tại hội nghị toàn cầu của Viện Milken, ông Wirth cho rằng những chính sách này có thể xuất phát từ ý định tốt, nhưng lịch sử cho thấy chúng thường tạo ra những hệ quả ngoài dự kiến khiến tình hình tệ hơn.

"Một chính sách như vậy sẽ rất tệ và ngành công nghiệp dầu mỏ sẽ phản đối quyết liệt", một nguồn tin trong lĩnh vực dầu khí nói với CNN.

Việc hạn chế nguồn cung xăng dầu Mỹ cho phần còn lại của thế giới còn có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu và cuối cùng tác động ngược trở lại chính nước Mỹ.

Dwivedi dự đoán giá dầu, xăng, nhiên liệu máy bay và các sản phẩm năng lượng khác trên thị trường thế giới sẽ tăng "điên cuồng" nếu Mỹ hạn chế xuất khẩu. "Bạn có thể đẩy cả thế giới vào nguy cơ suy thoái đột ngột. Và Mỹ không thể miễn nhiễm trước điều đó. Tác động cuối cùng sẽ quay lại với chính chúng ta", ông nói.

Các đồng minh của Mỹ ở châu Âu và châu Á, những bên đang phụ thuộc vào nguồn năng lượng Mỹ trong giai đoạn khủng hoảng, sẽ phải trả giá bằng mức nhiên liệu cực kỳ đắt đỏ.

"Chúng ta sẽ phá hủy vĩnh viễn danh tiếng của mình với tư cách kho bảo hiểm năng lượng của thế giới", McNally cảnh báo.

VietBF@sưu tập

Quân đội Iran cho biết các nước cùng Washington thực thi trừng phạt nhằm vào Tehran sẽ gặp khó khăn khi di chuyển qua eo biển Hormuz.

"Từ bây giờ, những nước theo phe Mỹ thực thi biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran chắc chắn sẽ đối mặt với vấn đề khi đi qua eo biển Hormuz. Chúng tôi đã thiết lập hệ thống pháp lý và an ninh mới ở khu vực, mọi tàu thuyền di chuyển qua đều sẽ phải phối hợp với Iran", tướng Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, tuyên bố hôm nay.

Tướng Iran cho biết hệ thống pháp lý mới đã có hiệu lực và sẽ mang lại "lợi ích về kinh tế, an ninh cũng như chính trị".

Ebrahim Azizi, lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran, trước đó cũng đưa ra thông điệp tương tự trên mạng xã hội.

"Chúng tôi cảnh báo các chính phủ, trong đó có quốc gia nhỏ như Bahrain, rằng ủng hộ nghị quyết do Mỹ hậu thuẫn sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Eo biển Hormuz là huyết mạch quan trọng, đừng mạo hiểm và khiến nó đóng cửa vĩnh viễn đối với các vị", ông viết.


Các tàu ở eo biển Hormuz, ngoài khơi thành phố Bandar Abbas thuộc miền nam Iran, trong ảnh đăng hôm 4/5. Ảnh: AFP

Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời tư lệnh hải quân Iran Shahram Irani cho biết nước này đã triển khai tàu ngầm hạng nhẹ nội địa, có biệt danh "cá heo vịnh Ba Tư", để đối phó tàu hải quân thù địch ở eo biển Hormuz. Ông thêm rằng lực lượng tàu ngầm hạng nhẹ đang được mở rộng, khẳng định chúng có khả năng hoạt động ở dưới nước trong thời gian dài để theo dõi và phá hủy mục tiêu.

Giới chức Mỹ và đồng minh chưa bình luận về thông tin.

Mỹ đã áp đặt nhiều lệnh trừng phạt đối với Iran trong hàng thập kỷ qua, khiến nền kinh tế nước này bị bóp nghẹt. Nhiều quốc gia, trong đó có các thành viên Liên minh châu Âu (EU), Anh và Australia, cũng thực thi cấm vận với lý do lo ngại về chương trình vũ khí và sự hỗ trợ của Iran đối với những nhóm vũ trang khu vực.

Mỹ hồi đầu tháng áp đặt những biện pháp trừng phạt mới nhằm vào lợi ích của Iran, yêu cầu tàu thuyền không trả phí cho Tehran để được đi qua eo biển Hormuz. Mỹ cũng đã cùng Bahrain soạn thảo nghị quyết Liên Hợp Quốc kêu gọi Iran ngừng hạn chế hoạt động hàng hải ở khu vực.

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.

Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này.

Để vượt eo biển Hormuz, hãng vận hành tàu phải tìm đến bên trung gian có thể liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu hồ sơ vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải đi để qua eo biển Hormuz.

Phó chủ tịch quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei tháng trước cho biết nước này đã thu được khoản tiền đầu tiên từ phí di chuyển được áp đặt ở eo biển Hormuz.

VietBF@sưu tập

Giữa lúc bàn cờ địa chính trị thế giới đang xoay chuyển chóng mặt, những cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đã bước vào giai đoạn mang tính quyết định. Thế nhưng "Trong nhà chưa tỏ, ngoài ngõ đã tường", nội bộ Iran đang chứng kiến một cuộc rạn nứt sâu sắc. Một phe cánh cực đoan nhỏ nhưng đầy quyền lực đang ra sức "đốt đuốc soi đường" cho sự thất bại của các thỏa thuận tiềm năng, vô tình biến những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về một Iran "rối loạn" trở nên có cơ sở hơn bao giờ hết.

Mặt trận Paydari: Những "vệ binh" cực đoan hay "kẻ phá bĩnh" vĩ đại?

Được biết đến với cái tên Jebhe-ye Paydari (Mặt trận Bền vững), nhóm này thường được các nhà quan sát gọi là những kẻ "Siêu Cách mạng". Họ tự coi mình là những người gác đền trung thành nhất cho các giá trị của cuộc cách mạng năm 1979. Đối với họ, cuộc chiến chống lại Hoa Kỳ và Israel không phải là một vấn đề chính trị có thể thương lượng, mà là một cuộc thánh chiến vĩnh cửu.

Chuyên gia Hamidreza Azizi từ Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc tế Đức nhận định rằng nhóm này tin vào một nhà nước Shia thần quyền phải tồn tại cho đến ngày tận thế. Họ mang trong mình một tư tưởng tôn giáo cuồng tín đến mức coi bất kỳ sự thỏa hiệp nào với phương Tây đều là sự phản bội. Sự trỗi dậy của Paydari trong hai tháng qua, đặc biệt là sau khi cựu lãnh đạo tối cao Ali Khamenei qua đời vào cuối tháng 2, đã phơi bày một cuộc tranh giành quyền lực khốc liệt trong kỷ nguyên "hậu Khamenei".

Trong khi Tân Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei nỗ lực phô diễn sự đoàn kết của toàn dân trước những đe dọa tồn vong từ bên ngoài, thì nhóm Paydari lại không ngừng gieo rắc sự chia rẽ ngay tại nghị trường, trên mặt báo và cả ngoài đường phố.

Khi đàm phán bị coi là "hành vi đầu hàng"

Mặc dù chính quyền Tehran đã cố gắng xoa dịu phe cánh này bằng cách đưa đại diện của họ vào phái đoàn đàm phán tại Pakistan hồi tháng trước, nhưng nỗ lực này dường như đã "Dã tràng xe cát". Thay vì chung sức, nhóm này lại công khai chỉ trích các nhà thương thuyết là "hèn nhát" và không trung thành với những "vạch đỏ" mà lãnh đạo tối cao đã đề ra.

Tờ Raja News, cơ quan ngôn luận của Mặt trận Paydari, thậm chí đã đăng những bài viết đầy cay nghiệt: "Họ (Hoa Kỳ) nhận ra rằng việc giết hại các lãnh đạo và những người thân yêu của chúng ta chẳng tốn kém gì. Họ hiểu rằng ngay cả khi lãnh tụ tối cao hy sinh, vẫn có những nhóm ở đây sẵn sàng bắt tay và mỉm cười với những kẻ giết người".

Những "Siêu Cách mạng" này không chỉ nói suông. Bảy nghị sĩ thuộc nhóm này đã từ chối ký vào tuyên bố ủng hộ đội ngũ đàm phán. Nghị sĩ Mahmoud Nabavian, dù có tên trong phái đoàn tại Islamabad, nhưng ngay sau đó đã tuyên bố việc thảo luận về chương trình hạt nhân là một "sai lầm chiến lược" và đòi cách chức Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi. Đúng là "Một con sâu làm rầu nồi canh", những động thái này đã khiến nỗ lực ngoại giao của Iran trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

"Tâm điểm quyền lực mới" và sự ảo tưởng về chiến thắng tuyệt đối

Sau 8 tuần hứng chịu bom đạn từ Hoa Kỳ và Israel, nhóm Paydari đã tận dụng sự phẫn nộ của một bộ phận giới trẻ "cách mạng" để tạo ra một trung tâm quyền lực mới thông qua các cuộc biểu tình đường phố quy mô lớn tại Tehran. Dưới sự dẫn dắt tinh thần của những giáo sĩ có tư tưởng "tận thế" như Ayatollah Mahdi Mirbaqiri, nhóm này tin rằng Iran chỉ có thể đạt được một thỏa thuận thuận lợi bằng cách đánh bại Washington hoàn toàn trên chiến trường.

Tuy nhiên, tư duy "Được làm vua, thua làm giặc" theo kiểu cực đoan này đang khiến họ ngày càng bị cô lập. Mohammad Ali Shabani, biên tập viên của Amwaj.media, chỉ ra rằng phe cánh này đang bị phản ứng ngược. Những tiếng ồn ào mà họ tạo ra vô tình tiếp tay cho Israel và Mỹ trong việc khắc họa một Iran đang tan rã từ bên trong. Hiện nay, từ các chính trị gia đối thủ đến các nhà bình luận và người dân thường, tất cả dường như đang hợp lực để cô lập "những kẻ cực đoan ngoài rìa" này.

Thực chất, như giới phân tích nhận định, Paydari không hẳn là chống lại một thỏa thuận, mà họ muốn chính mình là người đặt bút ký để độc chiếm quyền lực và tái cấu trúc quốc gia theo ý muốn. Họ tin rằng: "Chờ được mạ thì má đã sưng", nếu cứ tiếp tục chiến đấu, họ có thể buộc Mỹ phải đầu hàng và chấp nhận các điều khoản do họ đưa ra.

Giữa lúc vận mệnh quốc gia đang ngàn cân treo sợi tóc, cuộc chiến giữa lý trí ngoại giao và sự cuồng tín ý thức hệ tại Iran vẫn chưa có hồi kết. Liệu Tehran có thể thống nhất được ý chí để đạt được hòa bình, hay sẽ bị nhấn chìm bởi những mâu thuẫn nội tại? Câu trả lời có lẽ nằm ở việc liệu chính quyền mới có đủ bản lĩnh để dẹp bỏ những "hòn đá tảng" trên con đường đàm phán hay không.