Một diễn biến ngoại giao đặc biệt quan trọng vừa được tiết lộ, khi Hoa Kỳ và Iran được tường trình đang tiến hành đàm phán qua các kênh trung gian nhằm tìm kiếm một thỏa thuận hai giai đoạn trong bối cảnh xung đột leo thang.

Theo Axios, dẫn nguồn từ 4 viên chức Hoa Kỳ, các cuộc trao đổi đang diễn ra thông qua trung gian của Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ. Đặc biệt, đặc phái viên của Tổng thống Trump, Steve Witkoff, được cho là đã trao đổi trực tiếp bằng tin nhắn với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Khuôn khổ đề nghị gồm hai giai đoạn rõ rệt. Giai đoạn thứ nhất là một lệnh ngưng bắn kéo dài 45 ngày, không bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, cũng không giải quyết vấn đề nguyên tử. Đây được xem chỉ là một khoảng dừng chiến thuật. Giai đoạn thứ hai mới là phần cốt lõi, bao gồm việc mở lại hoàn toàn eo biển, giải quyết chương trình nguyên tử và thiết lập một khuôn khổ dài hạn không có điều khoản kết thúc.

Cấu trúc này cho thấy Iran đang cố giữ lại hai đòn bẩy chiến lược lớn nhất trong giai đoạn đầu, đó là kiểm soát eo biển Hormuz và trữ lượng uranium, chỉ sẵn sàng nhượng bộ trong giai đoạn cuối cùng nếu đạt được điều kiện thuận lợi.

Tuy nhiên, cùng ngày thông tin đàm phán được công bố, lực lượng hải quân IRGC đã phát đi thông điệp cứng rắn, tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái cũ, đặc biệt đối với Hoa Kỳ và Israel. Một phát ngôn viên quân sự Iran còn khẳng định rằng sẽ không bao giờ đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ, và coi mọi đề nghị ngưng bắn chỉ là cách che đậy thất bại.



Trong khi đó, Tổng thống Trump cho biết có “cơ hội tốt” đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn, nhưng đồng thời cảnh báo rằng nếu không có kết quả, Hoa Kỳ sẽ tiến hành hành động quân sự quy mô lớn. Theo các nguồn tin, kế hoạch tấn công vào hạ tầng năng lượng, cầu đường và các mục tiêu trọng yếu tại Iran đã được chuẩn bị sẵn, với mốc thời gian có thể bắt đầu vào thứ Ba.

Các nhà trung gian cho biết khả năng đạt được ngay cả một thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ là rất thấp. Khoảng cách giữa các cuộc trao đổi kín và lập trường công khai của Iran được đánh giá là rất lớn, tạo ra một khoảng trống chiến lược quyết định.

Một yếu tố ảnh hưởng đến lập trường của Iran là kinh nghiệm từ các thỏa thuận trước đây tại Trung Đông, nơi các lệnh ngưng bắn tạm thời thường bị xem là cơ hội để đối phương tái tổ chức lực lượng. Điều này khiến Tehran nghi ngờ rằng giai đoạn 45 ngày chỉ là bước chuẩn bị cho một vòng tấn công tiếp theo.

Hiện tại, Iran được cho là đang nắm giữ từ 400 đến 450 kg uranium làm giàu ở mức cao, đồng thời duy trì kiểm soát eo biển Hormuz và sử dụng các cơ chế tài chánh riêng trong giao thương năng lượng. Đây là những yếu tố giúp Iran duy trì vị thế đàm phán mạnh.

Diễn biến hiện nay cho thấy hai bên không chỉ đàm phán về ngừng bắn, mà đang tranh luận về việc ai sẽ giữ được đòn bẩy chiến lược sau cuộc chiến. Những giờ tới được xem là mang tính quyết định, khi hoặc các kênh đàm phán kín sẽ dẫn đến một bước đột phá, hoặc căng thẳng sẽ leo thang thành một giai đoạn xung đột mới với quy mô lớn hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho Iran thời hạn đến tối 7-4 để mở lại eo biển Hormuz.
“Nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran trong vòng 48 giờ tới, chúng ta sẽ phá hủy toàn bộ đất nước này" - nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố với đài ABC News hôm 5-4.

“Chỉ cần vài ngày chứ không phải vài tuần. Iran đã bị tàn phá hoàn toàn. Và mỗi ngày tình hình sẽ càng tồi tệ hơn. Mỗi ngày, họ sẽ phải xây thêm cầu, thêm nhà máy điện và mọi thứ khác nữa. Chưa từng có quốc gia nào chịu tổn thất nặng nề như vậy” - Tổng thống Donald Trump trả lời khi được hỏi về mốc thời gian 2-3 tuần để đạt được thỏa thuận mà ông đưa ra trước đó.Tổng thống Donald Trump dường như đang ám chỉ đến tối hậu thư mà ông đăng tải hôm 5-4 trên mạng xã hội, trong đó yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz.

Sau khi đã 2 lần gia hạn thời hạn mở cửa eo biển, ông cảnh báo chính phủ Iran rằng nếu không mở hoàn toàn tuyến đường hàng hải quan trọng này cho dầu mỏ và thương mại trước 20 giờ tối 7-4 (giờ Mỹ), "các người sẽ sống trong địa ngục".

Đài Fox News dẫn lời Tổng thống Donald Trump cho biết nếu Iran không đạt được thỏa thuận, ông sẽ "xem xét việc phá hủy mọi thứ và chiếm lấy dầu mỏ".

“Nếu họ không làm gì đó trước tối 7-4, họ sẽ không còn nhà máy điện nào và không còn cây cầu nào đứng vững nữa” - nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo.Trong một bài đăng riêng biệt trước đó vào ngày 5-4, Tổng thống Donald Trump đã nói rằng Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 7-4.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf đáp trả lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội: “Những hành động liều lĩnh của ông đang kéo mọi gia đình người Mỹ vào một địa ngục trần gian. Toàn bộ khu vực của chúng ta sẽ bốc cháy… Ông sẽ không đạt được gì. Giải pháp thực sự duy nhất là tôn trọng quyền của người dân Iran và chấm dứt trò chơi nguy hiểm này”.

Chính phủ Mỹ yêu cầu các nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại ngừng phát hành dữ liệu về khu vực xung đột tại Trung Đông, nhằm làm giảm nguy cơ lộ thông tin tình báo.Planet Labs, công ty hình ảnh vệ tinh có trụ sở tại California, thông báo ngừng cung cấp hình ảnh về Iran và khu vực xung đột ở Trung Đông vô thời hạn sau khi nhận yêu cầu từ chính phủ Mỹ. Thông báo được gửi qua email đến khách hàng vào ngày 4/4.

Theo đó, Planet Labs sẽ giữ lại toàn bộ hình ảnh có từ ngày 9/3 trở về trước và duy trì chính sách này cho đến khi xung đột kết thúc. Đây là sự mở rộng của lệnh trì hoãn 14 ngày mà công ty đã áp đặt từ tháng trước với lý do ngăn đối phương sử dụng ảnh vệ tinh để tấn công Mỹ và đồng minh.

"Đây là hoàn cảnh đặc biệt và chúng tôi đang làm mọi việc có thể để cân bằng nhu cầu của các bên liên quan", Planet Labs cho biết trong email gửi khách hàng.

Thay vì phân phối tự do như trước, Planet Labs chuyển sang "phương thức phân phối hình ảnh được quản lý". Theo hệ thống mới, công ty chỉ phát hành ảnh theo từng trường hợp cụ thể cho yêu cầu được đánh giá khẩn cấp, mang tính sống còn hoặc vì lợi ích công cộng.

Cuộc chiến bùng phát ngày 28/2 khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Sau đó, Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Israel và một số căn cứ quân sự của Mỹ tại Ả Rập Saudi, Kuwait và Bahrain. Trong bối cảnh đó, lo ngại về việc Iran và lực lượng thù địch khai thác hình ảnh vệ tinh thương mại để xác định mục tiêu tấn công hay theo dõi động thái quân sự Mỹ ngày càng tăng cao.

Không chỉ Planet Labs bị ảnh hưởng. Vantor, trước đây là Maxar Technologies, cho biết họ chưa nhận được yêu cầu trực tiếp từ chính phủ Mỹ, nhưng đang chủ động áp dụng biện pháp kiểm soát truy cập cho một số khu vực Trung Đông.

Quyết định kiểm soát nghiêm ngặt ảnh vệ tinh có tác động rõ ràng vượt ra ngoài phạm vi quân sự. Hình ảnh vệ tinh thương mại từ lâu là nguồn tư liệu quan trọng để các nhà báo và học giả độc lập theo dõi hoạt động tại những khu vực khó tiếp cận, bao gồm cả thiệt hại dân sự trong cuộc xung đột. Việc phong tỏa vô thời hạn đồng nghĩa với việc kiểm chứng độc lập sự kiện trên thực địa sẽ trở nên khó khăn trong thời gian tới.

Lực lượng Pararescue thuộc Không quân Mỹ là một trong những đơn vị tinh nhuệ nhưng lại ít được biết đến.
Ngay khi những báo cáo đầu tiên vào hôm 3-4 xác nhận một chiếc tiêm kích F-15 của Mỹ bị bắn rơi tại Iran cùng hai phi công, quân đội Mỹ đã lập tức giao phó "nhiệm vụ bất khả thi" — giải cứu hai người đang bị kẹt lại sau chiến tuyến đối phương cho lực lượng Pararescue thuộc Không quân Mỹ, thường được biết đến với tên gọi "PJ" (Pararescue Jumpers).Tờ The Jerusalem Post nhận định rằng việc tác chiến trên lãnh thổ Iran đặt ra một loạt thách thức đặc thù, từ hệ thống phòng không tinh vi cho đến nguy cơ bị bắt giữ luôn thường trực đối với các binh sĩ đặc nhiệm.

PJ là lực lượng tinh nhuệ nhưng ít được công chúng biết đến nhất thuộc Bộ chỉ huy các chiến dịch đặc biệt của quân đội Mỹ (JSOC), theo lời cựu sĩ quan tình báo Mỹ Marc Polymeropoulos.

Đánh giá về năng lực của đơn vị này, ông Polymeropoulos cho biết: "Đây là những lực lượng ưu tú nhất của Mỹ. Họ được huấn luyện để làm những điều không tưởng, thường là tiến vào sau chiến tuyến để giải cứu các phi công bị bắn rơi hoặc nhân sự thuộc cộng đồng tình báo và quân đội".Ý tưởng về một lực lượng cứu hộ chuyên trách vốn bắt nguồn từ cuối Thế chiến II. Sau khi nhiều máy bay của quân đồng minh bị rơi trong những khu rừng rậm rạp ở Đông Nam Á, quân đội Mỹ nhận ra họ cần một lực lượng "biệt kích y tế" chuyên biệt.

Đơn vị này phải có khả năng cứu hộ nhân sự từ vách đá dựng đứng, vùng băng tuyết, rừng già cho đến biển khơi. Ngày nay, mọi thành viên của đơn vị đều là nhân viên y tế được cấp chứng chỉ, có khả năng thực hiện các biện pháp cứu trợ sinh tồn ngay trong trận chiến.

Đại tá phi công Mỹ đã ẩn náu khoảng 36 giờ trong vùng núi sau khi phóng ghế thoát hiểm khỏi chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle trên bầu trời Iran, sau đó được giải cứu bởi một chiến dịch táo bạo nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.Phát biểu trong chương trình “The Sunday Briefing” của kênh Fox News (Mỹ) ngày 5/4, ông Dan Hoffman, một cựu trạm trưởng của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), cho biết một chiến dịch đánh lừa của cơ quan này có thể đã giúp đánh lạc hướng các lực lượng Iran khỏi một phi công Mỹ mất tích, đồng thời cung cấp thêm thông tin về nhiệm vụ dẫn tới cuộc giải cứu táo bạo phía sau phòng tuyến đối phương.

Theo ông Hoffman, CIA đã cố gắng đánh lừa phía Iran tin rằng Mỹ đang chuẩn bị một chiến dịch giải cứu đường biển, trong khi trên thực tế, phi công được đưa ra khỏi khu vực núi non. CIA cũng hỗ trợ theo dõi cả vị trí của phi công mất tích lẫn các lực lượng đối phương.Ông Hoffman nói: “CIA ở đó để theo dõi vị trí (của phi công)… Đồng thời, CIA cũng theo dõi lực lượng an ninh Iran, các hoạt động di chuyển của họ, nỗ lực tìm kiếm và xác định vị trí phi công của chúng ta. Và cùng lúc đó, triển khai chiến dịch đánh lừa - một chiến dịch phi thường”.

Cựu trạm trưởng của CIA cho biết thêm: “Tôi từng nghe chiến dịch được ví như tìm kim trong đống cỏ khô. Tôi nghĩ nó giống như tìm một cây kim trong một đống kim. Cực kỳ khó khăn”.

Những nhận định này được đưa ra sau khi một sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO) của Không quân Mỹ được giải cứu vào sáng sớm 5/4, sau khi phải ẩn náu khoảng 36 giờ.

Ông Hoffman cho rằng người này đã phải dựa vào các kỹ năng học được từ chương trình huấn luyện SERE (Sinh tồn, Trốn tránh, Kháng cự và Thoát hiểm) của quân đội Mỹ.

Về mặt tình báo, ông Hoffman cho rằng chiến lược có thể đơn giản hơn nhiều: CIA chỉ cần đưa thông tin sai lệch vào những kênh liên lạc mà họ biết lực lượng Iran đang theo dõi.

Theo ông Hoffman, “CIA sẽ tìm những kênh liên lạc mà chúng tôi biết có thể khai thác, nơi lực lượng an ninh Iran đang lắng nghe. Iran có năng lực mạng khá phát triển. Và điều chúng tôi sẽ làm đơn giản là cung cấp một số thông tin vào đó, một phần là sự thật để tạo độ tin cậy cho kênh, sau đó triển khai chiến dịch đánh lừa trong chính kênh đó”.Về phần mình, viết trên mạng xã hội Truth Social vào trưa 5/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử đất nước, nhằm giải cứu một thành viên tổ bay của chiến đấu cơ F-15 bị bắn hạ ở Iran.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, phi công được giải cứu là một Đại tá “bị thương”, nhưng được giải cứu, “hiện đã AN TOÀN VÀ BÌNH AN!”

Ông Trump cho biết thêm trong chiến dịch giải cứu, ông đã chỉ đạo quân đội Mỹ điều hàng chục máy bay, trang bị những vũ khí sát thương mạnh nhất thế giới, để đưa phi công gặp nạn trở về.

Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự mà hai phi công Mỹ được giải cứu riêng rẽ, sâu trong lãnh thổ đối phương”.

Theo ông Trump, việc có thể thực hiện cả hai chiến dịch này mà không có một người Mỹ nào thiệt mạng, thậm chí bị thương, một lần nữa chứng minh rằng Mỹ đã đạt được ưu thế và quyền kiểm soát áp đảo trên không phận Iran.

Trước đó vào ngày ngày 3/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nói rằng họ đã bắn hạ một chiếc tiêm kích F-15 trên bầu trời miền Trung Iran vào sáng 3/4 bằng các hệ thống phòng không.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh và video được cho là ghi lại hiện trường vụ rơi, bao gồm các bộ phận máy bay và một vật thể trông giống ghế phóng thoát hiểm.

Các báo cáo ban đầu cho biết cả hai phi công đã nhảy dù trước khi máy bay rơi trong lãnh thổ Iran. Sau đó, CBS News dẫn lời hai quan chức Mỹ cho biết một phi công F-15E Strike Eagle được giải cứu vào ngày 3/4, trong khi người còn lại vẫn đang mất tích.

Vụ việc đánh dấu lần đầu tiên một máy bay Mỹ bị hỏa lực Iran bắn hạ kể từ khi xung đột bắt đầu vào ngày 28/2.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói “người Kurd” đã giữ lại vũ khí được Mỹ gửi cho người biểu tình chống chính quyền Iran.Ngày 5/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận rằng Mỹ đã gửi vũ khí cho những người biểu tình chống chính quyền bên trong Iran hồi đầu năm nay, thông qua các nhóm vũ trang người Kurd.

Trong một phát biểu với kênh Fox News, Tổng thống Trump cho biết: “Chúng tôi đã gửi cho họ rất nhiều súng. Chúng tôi chuyển qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã giữ lại số vũ khí đó”.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết thêm: “Chúng tôi đã gửi súng cho người biểu tình, rất nhiều. Và tôi nghĩ người Kurd đã lấy số súng đó”.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, xác nhận này đánh dấu lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai thừa nhận việc chuyển giao vũ khí bí mật cho những người biểu tình tại Iran trong bối cảnh xung đột rộng lớn hơn.

Báo News Week cho biết thêm Tổng thống Trump trước đây đã tìm cách tạo khoảng cách giữa Mỹ và sự tham gia của lực lượng người Kurd trong cuộc chiến tại Iran.

Tuy nhiên, phát biểu với Fox News đã đảo ngược những phát biểu trước đó và ông Trump dường như hoan nghênh vai trò của người Kurd.Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông đã chỉ đạo các nhóm người Kurd không tham gia cuộc chiến, cho thấy Washington không muốn bị nhìn nhận là đang khuyến khích mở thêm một mặt trận mới - điều có thể khiến Mỹ bị sa lầy sâu hơn hoặc khiến lực lượng người Kurd đối mặt với nguy cơ bị trả đũa.

Những phát biểu của Tổng thống Trump phù hợp với xu hướng rộng hơn trong cách tiếp cận của ông, khi ông thường giảm nhẹ các cam kết dài hạn của Mỹ đối với các đối tác trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh rằng các đồng minh phải tự chịu trách nhiệm về an ninh của mình.

Bằng cách vạch ra ranh giới rõ ràng hơn giữa mục tiêu quân sự của Mỹ và tham vọng của người Kurd, ông Trump đã đặt lực lượng này ra ngoài phạm vi cam kết của Mỹ, qua đó củng cố thông điệp rằng Mỹ không có nghĩa vụ phải bảo vệ hay hậu thuẫn họ trong cuộc xung đột hiện nay.

Vụ tập kích drone của Ukraine khiến tàu chở lúa mì Volgo-Balt chìm tại Biển Azov, 1 người chết, 2 người mất tích.Một tàu vận tải chở lúa mì đã bị đánh chìm trên Biển Azov sau cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) của Ukraine. Vụ việc khiến ít nhất một người thiệt mạng và hai người khác vẫn đang mất tích, theo thông tin từ một quan chức do Nga bổ nhiệm vào Chủ nhật vừa qua.

Vladimir Saldo, người đứng đầu vùng Kherson thuộc kiểm soát của Nga, cho biết vụ tấn công xảy ra vào thứ Sáu tuần trước, nhưng các thành viên thủy thủ đoàn đã không thể thông báo tình hình cho đến tận Chủ nhật.

"Nguyên nhân khiến tàu Volgo-Balt bị chìm trên Biển Azov được xác định là do một cuộc tấn công khủng bố từ chính quyền Kiev", ông Saldo viết trên Telegram.

Ông cho biết thủy thủ đoàn đã phải bỏ tàu và chỉ có thể vào được bờ trong hôm Chủ nhật tại khu vực gần làng Strilkove thuộc vùng Kherson. Theo ông Saldo, một trợ lý của thuyền trưởng đã tử vong và hai người khác hiện chưa rõ tung tích; một cuộc điều tra đang được tiến hành. Thuyền trưởng của con tàu hiện đang hồi phục trong bệnh viện.

"Thật không may, đây không phải lần đầu tiên Ukraine tấn công một tàu thương mại tại vùng biển quốc tế. Sẽ có đòn đáp trả cho tội ác này", ông Saldo tuyên bố. Trong một bài đăng trước đó, ông cho biết 9 thành viên thủy thủ đoàn – đều là công dân Nga – đã được tìm thấy còn sống trên bờ.

Đây là sự cố thứ hai liên quan đến tàu chở hàng rời tại Biển Azov trong cuối tuần qua. Vào thứ Bảy tuần trước, các nhà chức trách cho biết mảnh vỡ drone đã rơi trúng một tàu chở hàng treo cờ nước ngoài cách bờ biển Taganrog (Nga) vài km.

Vụ chìm tàu Volgo-Balt dường như là một phần trong đợt leo thang rộng lớn hơn của cuộc chiến drone. Sáng sớm 6/4, quân đội Nga thông báo các đơn vị phòng không đã bắn hạ 148 drone của Ukraine chỉ trong vòng 3 giờ. Các quan chức cho biết lực lượng khẩn cấp đang nỗ lực khôi phục điện cho gần nửa triệu hộ gia đình bị mất điện do các cuộc không kích.

Vào tối Chủ nhật, một chiếc drone đã khiến một tình nguyện viên phòng thủ dân sự thiệt mạng tại vùng biên giới Belgorod của Nga – điểm nóng thường xuyên bị quân đội Ukraine nhắm tới. Drone cũng đã đánh trúng một tòa chung cư tại cảng Novorossiysk bên bờ Biển Đen.

Tại Crimea, thống đốc thành phố cảng Sevastopol cho biết nơi này đã hứng chịu 4 đợt tấn công bằng drone trong suốt cả ngày, với 7 chiếc bị bắn hạ trong đợt mới nhất.

Tại vùng Donetsk (miền Đông Ukraine) do Nga kiểm soát, người đứng đầu chính quyền địa phương, Andrei Chertkov, cho biết các đội sửa chữa đã khôi phục điện cho hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka sau các đợt tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trước đó, ông Chertkov thông báo gần nửa triệu hộ gia đình đã bị mất điện hoàn toàn. Các công tác khắc phục cũng đang được triển khai tại các khu vực do Nga nắm giữ ở Zaporizhzhia sau các đợt mất điện diện rộng.

Những hành động gần đây của các lãnh đạo Âu Châu nhằm hạn chế hỗ trợ Hoa Kỳ trong cuộc đối đầu với Iran đang tạo ra một làn sóng phản ứng mạnh mẽ tại Washington, khi nhiều nhân vật chủ chốt của Đảng Cộng hòa kêu gọi tái thẩm định toàn diện vai trò và cấu trúc của liên minh NATO.

Theo các phúc trình, nhiều quốc gia Tây Âu đã từ chối cung cấp quyền sử dụng căn cứ quân sự hoặc không phận cho các hoạt động của Hoa Kỳ. Vương quốc Anh, từng được xem là đồng minh thân cận nhất, ban đầu không cho phép sử dụng căn cứ để tiến hành các chiến dịch tấn công, và chỉ sau áp lực mạnh mẽ mới chấp thuận các hoạt động mang tính phòng thủ.

Tây Ban Nha, dưới sự điều hành của chính phủ xã hội, không những từ chối quyền tiếp cận căn cứ mà còn buộc lực lượng Hoa Kỳ phải rút khỏi lãnh thổ. Các quyết định tương tự cũng được ghi nhận tại Ý và Pháp. Đáng chú ý, Pháp còn bỏ phiếu cùng Iran tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhằm ngăn chặn các hành động quân sự của các quốc gia vùng Vịnh liên quan đến eo biển Hormuz.

Ngay cả những quốc gia được xem là hợp tác hơn, như Đức, cũng công khai giữ khoảng cách. Thủ tướng Friedrich Merz tuyên bố rằng cuộc xung đột với Iran “không phải là cuộc chiến của chúng tôi,” phản ánh sự chia rẽ ngày càng rõ rệt trong nội bộ liên minh.

Trước những diễn biến này, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hoa Kỳ đã lên tiếng mạnh mẽ. Thượng nghị sĩ Ted Cruz cảnh báo rằng hậu quả đối với Âu Châu sẽ kéo dài trong nhiều thập niên. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham bày tỏ sự thất vọng sâu sắc, cho rằng lập trường của các đồng minh đã khiến lực lượng Hoa Kỳ gặp nguy hiểm và làm suy yếu nỗ lực chiến tranh.



Một số nhân vật còn đi xa hơn khi đề xuất cần xem xét lại toàn bộ cấu trúc đồng minh. Ari Fleischer cho rằng phần Tây của NATO đã “không còn như trước,” và kêu gọi Hoa Kỳ chuyển trọng tâm sang Đông Âu, nơi ông nhận định các quốc gia có tinh thần chiến đấu cao hơn và đầu tư quốc phòng nghiêm túc hơn.

Quan điểm này được chia sẻ bởi Trung tướng hồi hưu Keith Kellogg, người cho rằng cần thiết phải tái cấu trúc hệ thống phòng thủ, thậm chí xây dựng một liên minh mới với các quốc gia sẵn sàng tham gia chiến đấu, bao gồm Nhật Bản, Úc và một số quốc gia Đông Âu.

Cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo cũng chỉ trích các đối tác Âu Châu, cho rằng Hoa Kỳ cần xác định lại rõ ràng ai là đồng minh đáng tin cậy và có thể dựa vào trong các tình huống khủng hoảng.

Trong khi đó, phía Âu Châu cảnh báo rằng bất kỳ sự rút lui nào của Hoa Kỳ khỏi NATO sẽ gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh khu vực. Theo các chuyên gia, nếu mất đi năng lực quân sự cốt lõi từ Hoa Kỳ, Âu Châu sẽ cần tăng chi tiêu quốc phòng lên đến 5% đến 10% GDP và mất từ 3 đến 7 năm để xây dựng lại năng lực công nghiệp quốc phòng.

Trong khoảng thời gian chuyển tiếp này, châu lục có thể trở nên dễ tổn thương trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Do đó, nhiều ý kiến tại Âu Châu cho rằng cần duy trì sự hiện diện của Hoa Kỳ, ngay cả khi tồn tại những bất đồng chính sách.

Diễn biến này cho thấy liên minh NATO đang đối diện với một thử thách mang tính lịch sử. Khi các lợi ích chiến lược không còn hoàn toàn đồng nhất, câu hỏi đặt ra không chỉ là cách thức vận hành liên minh, mà còn là bản chất của quan hệ đồng minh trong một thế giới đang biến chuyển nhanh chóng.

Tổng thống Trump trong ngày Chủ Nhật cho biết Hoa Kỳ đã đưa ra đề nghị “miễn trừ tử vong” cho các đại diện Iran tham gia đàm phán, trong khi các cuộc thương thuyết vẫn đang diễn ra căng thẳng giữa hai bên.

Phát biểu với Fox News, Tổng thống Trump khẳng định rằng chiến dịch quân sự hiện tại vẫn “được kiểm soát,” dù đã có 2 phi cơ quân sự Hoa Kỳ bị bắn hạ trong những ngày gần đây. Ông cho biết Hoa Kỳ đang trực tiếp làm việc với các nhân vật cấp cao của Iran và đã đưa ra các bảo đảm nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng mục tiêu trọng yếu của Hoa Kỳ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí nguyên tử, và theo ông, đây không còn là điểm tranh cãi trong các cuộc thương lượng. Ông cho rằng phần lớn các điều khoản quan trọng đã được phía Iran chấp nhận, tạo cơ sở cho một thỏa thuận tiềm năng.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đồng thời đưa ra cảnh báo mạnh mẽ rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các hành động quân sự quy mô lớn. Ông đề cập đến khả năng tấn công vào cầu đường, nhà máy điện và các hạ tầng trọng yếu trên toàn lãnh thổ Iran.



Trong một thông điệp khác, Tổng thống Trump cho biết đội ngũ của ông, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, đang tiến hành các cuộc đàm phán sâu với phía Iran. Ông nói rằng khi cảm thấy đối phương không nghiêm túc, ông sẵn sàng ra lệnh tấn công nhằm gia tăng áp lực.

Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh lập trường cứng rắn, tuyên bố rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz và chấp nhận thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ triển khai các đợt tấn công quy mô lớn vào hệ thống năng lượng và giao thông của nước này. Ông cũng ám chỉ một mốc thời gian cụ thể, cho thấy áp lực đang được gia tăng từng giờ.

Hiện tại, Hoa Kỳ đang duy trì một khoảng tạm ngưng ngắn đối với các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran, dự kiến kéo dài đến hết ngày thứ Hai, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Diễn biến này cho thấy một chiến lược song song giữa ngoại giao và sức mạnh quân sự, trong đó Hoa Kỳ vừa đưa ra đề nghị bảo đảm an toàn cho các nhà đàm phán, vừa duy trì áp lực tối đa để buộc Iran đưa ra quyết định.

Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran tiếp tục leo thang khi giới chức Tehran phát đi những cảnh báo cứng rắn, đe dọa sẽ mở rộng tấn công vào các mục tiêu năng lượng và hạ tầng dân sự trên toàn khu vực Trung Đông nếu Tổng thống Trump thực hiện kế hoạch gia tăng không kích.

Theo các phúc trình, Tổng thống Trump đã tuyên bố rằng Iran có thời hạn đến sáng thứ Hai để chấp nhận một thỏa thuận hòa bình, nếu không Hoa Kỳ sẽ tiến hành các hành động quân sự mạnh mẽ hơn, bao gồm khả năng tấn công quy mô lớn và kiểm soát nguồn dầu của Iran.

Đáp lại, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo rằng họ sẽ gia tăng các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và các mục tiêu dân sự trong khu vực nếu Hoa Kỳ và Israel tiếp tục leo thang chiến sự. Đồng thời, Iran cũng tuyên bố sẽ nhắm trực tiếp vào các lợi ích kinh tế của Hoa Kỳ tại Trung Đông.

Những lời đe dọa này được đưa ra sau khi Iran nhận trách nhiệm về một loạt cuộc tấn công vào các nhà máy hóa dầu tại Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait và Bahrain trong cuối tuần qua. Kuwait, một đồng minh quan trọng của Hoa Kỳ, chịu thiệt hại nặng nề nhất, với hai nhà máy điện và một cơ sở khử mặn nước bị đánh trúng và hư hại.



Cùng với các cơ sở năng lượng, các mục tiêu dân sự cũng bị ảnh hưởng, làm gia tăng lo ngại về việc xung đột có thể lan rộng và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân thường trong khu vực.

Trong một thông điệp đăng tải, Tổng thống Trump tiếp tục giữ lập trường cứng rắn, cảnh báo rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz và không chấp nhận thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các hành động quyết liệt nhằm phá hủy hạ tầng chiến lược của Iran. Ông nhấn mạnh rằng các kế hoạch quân sự đã được chuẩn bị và sẵn sàng triển khai.

Phía Iran phản ứng bằng cách chỉ trích mạnh mẽ các tuyên bố của Tổng thống Trump, cho rằng đây là những lời đe dọa mang tính kích động và thể hiện sự bế tắc của Hoa Kỳ trong cuộc đối đầu hiện tại.

Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục diễn ra thông qua các kênh trung gian trong khu vực. Các cuộc thảo luận tại Oman về việc mở lại eo biển Hormuz đã được tiến hành, nhưng chưa có dấu hiệu cho thấy một kết quả khả quan trong thời gian ngắn.
Diễn biến này cho thấy cả hai bên đang gia tăng áp lực quân sự song song với các nỗ lực ngoại giao, tạo ra một trạng thái căng thẳng cực độ, nơi mọi quyết định trong những giờ tới có thể dẫn đến leo thang hoặc hạ nhiệt xung đột.