ĐỒNG MINH ÂU CHÂU BỊ CHỈ TRÍCH “QUAY LƯNG,” ĐẢNG CỘNG HÒA KÊU GỌI XÉT LẠI TOÀN BỘ NATO

[nguoiduatinabc]

Những hành động gần đây của các lãnh đạo Âu Châu nhằm hạn chế hỗ trợ Hoa Kỳ trong cuộc đối đầu với Iran đang tạo ra một làn sóng phản ứng mạnh mẽ tại Washington, khi nhiều nhân vật chủ chốt của Đảng Cộng hòa kêu gọi tái thẩm định toàn diện vai trò và cấu trúc của liên minh NATO.

Theo các phúc trình, nhiều quốc gia Tây Âu đã từ chối cung cấp quyền sử dụng căn cứ quân sự hoặc không phận cho các hoạt động của Hoa Kỳ. Vương quốc Anh, từng được xem là đồng minh thân cận nhất, ban đầu không cho phép sử dụng căn cứ để tiến hành các chiến dịch tấn công, và chỉ sau áp lực mạnh mẽ mới chấp thuận các hoạt động mang tính phòng thủ.

Tây Ban Nha, dưới sự điều hành của chính phủ xã hội, không những từ chối quyền tiếp cận căn cứ mà còn buộc lực lượng Hoa Kỳ phải rút khỏi lãnh thổ. Các quyết định tương tự cũng được ghi nhận tại Ý và Pháp. Đáng chú ý, Pháp còn bỏ phiếu cùng Iran tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhằm ngăn chặn các hành động quân sự của các quốc gia vùng Vịnh liên quan đến eo biển Hormuz.

Ngay cả những quốc gia được xem là hợp tác hơn, như Đức, cũng công khai giữ khoảng cách. Thủ tướng Friedrich Merz tuyên bố rằng cuộc xung đột với Iran “không phải là cuộc chiến của chúng tôi,” phản ánh sự chia rẽ ngày càng rõ rệt trong nội bộ liên minh.

Trước những diễn biến này, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hoa Kỳ đã lên tiếng mạnh mẽ. Thượng nghị sĩ Ted Cruz cảnh báo rằng hậu quả đối với Âu Châu sẽ kéo dài trong nhiều thập niên. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham bày tỏ sự thất vọng sâu sắc, cho rằng lập trường của các đồng minh đã khiến lực lượng Hoa Kỳ gặp nguy hiểm và làm suy yếu nỗ lực chiến tranh.



Một số nhân vật còn đi xa hơn khi đề xuất cần xem xét lại toàn bộ cấu trúc đồng minh. Ari Fleischer cho rằng phần Tây của NATO đã “không còn như trước,” và kêu gọi Hoa Kỳ chuyển trọng tâm sang Đông Âu, nơi ông nhận định các quốc gia có tinh thần chiến đấu cao hơn và đầu tư quốc phòng nghiêm túc hơn.

Quan điểm này được chia sẻ bởi Trung tướng hồi hưu Keith Kellogg, người cho rằng cần thiết phải tái cấu trúc hệ thống phòng thủ, thậm chí xây dựng một liên minh mới với các quốc gia sẵn sàng tham gia chiến đấu, bao gồm Nhật Bản, Úc và một số quốc gia Đông Âu.

Cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo cũng chỉ trích các đối tác Âu Châu, cho rằng Hoa Kỳ cần xác định lại rõ ràng ai là đồng minh đáng tin cậy và có thể dựa vào trong các tình huống khủng hoảng.

Trong khi đó, phía Âu Châu cảnh báo rằng bất kỳ sự rút lui nào của Hoa Kỳ khỏi NATO sẽ gây hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh khu vực. Theo các chuyên gia, nếu mất đi năng lực quân sự cốt lõi từ Hoa Kỳ, Âu Châu sẽ cần tăng chi tiêu quốc phòng lên đến 5% đến 10% GDP và mất từ 3 đến 7 năm để xây dựng lại năng lực công nghiệp quốc phòng.

Trong khoảng thời gian chuyển tiếp này, châu lục có thể trở nên dễ tổn thương trước các mối đe dọa từ bên ngoài. Do đó, nhiều ý kiến tại Âu Châu cho rằng cần duy trì sự hiện diện của Hoa Kỳ, ngay cả khi tồn tại những bất đồng chính sách.

Diễn biến này cho thấy liên minh NATO đang đối diện với một thử thách mang tính lịch sử. Khi các lợi ích chiến lược không còn hoàn toàn đồng nhất, câu hỏi đặt ra không chỉ là cách thức vận hành liên minh, mà còn là bản chất của quan hệ đồng minh trong một thế giới đang biến chuyển nhanh chóng.